1
STK
KAVRAMI
STK’LARDA YÖNETİM
STK’LARDA MEVZUAT AÇISINDAN
DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR VE
FİNANSAL YÖNETİM
2
Özel bireyler tarafından, gönüllülük
ve rızaya dayalı olarak kurulan /
oluşturulan,
hükümetten
/
devletten
bağımsız,
ekonomik
ilişkilerin baskısından da görece
bağımsız, devletin keyfi müdahalesi
ile karşılaşmadan, özgürce ve
serbestçe faaliyet gösterebilen,
bireyle devlet arasında yer alan;
etnik, dini, fikri veya hayrî nitelikte
ara yapılar, birlikler kompleksi
olarak tanımlayabiliriz.
3
 1.
Ekonomik (üretici ve ticari birlikler
ve şebekeler)
 2. Kültürel (dînî, etnik, komünal ve
diğer ortak hakları, değerleri, inançları,
görüşleri, sembolleri savunan birlikler)
 3. Bilgi edinmeye ve eğitime yönelik
(kamuya bilgi, fikir, haber vermeye ve
bunları yaymaya hasredilmiş -kâr amaçlı
olan ya da olmayan- örgütler
 4. Menfaat merkezli (üyelerinin ortak
işlevsel ya da maddi menfaatlerini
savunmak ve geliştirmek için
örgütlenmiş işçiler, emekliler,
mahkûmlar, profesyoneller ya da
benzerleri için)
4
 5.
Geliştirici (alt yapı tesislerini,
kurumlarını geliştirmek ve toplumsal
yaşam kalitesini yükseltmek için bireysel
kaynaklar oluşturma organizasyonları)
 6. Sorun merkezli (çevre koruma
hareketleri, kadın hakları, toprak reformu
ya da tüketiciyi koruma vb.)
 7. Vatandaşlıkla bağlantılı örgütlenmeler (
siyasî sistemin partizan olmayan bir
biçimde geliştirilmesini isteyen ve onu
insan haklarının denetimi, seçmen eğitimi
ve mobilizasyonu, seçim gözetmenliği,
siyasî yozlaşmayı önleyici çabalar vs.
yoluyla daha demokratik hale getirmeyi
hedefleyen örgütler).
5
 Günümüzde
sivil toplum kavramı liberal
katılımcı demokrasi çerçevesinde gelişmiştir.
 Sivil
toplum,
devletten/hükümetten
bağımsız, onun doğrudan etkisinden uzak,
ekonomik ilişkilerin baskısından da görece
bağımsız, iradi ve gönüllü birlikteliğe dayalı
ilişkilerle oluşturulan kurum ve etkinlikler
alanını tanımlar.
6
DERNEKLER
VAKIFLAR
BİRLİKLER
FEDERASYONLAR
KOMİTELER
KOMİSYONLAR
FORUMLAR
HAREKETLER
MESLEK ÖRĞÜTLERİ
SİYASİ PARTİLER
GENÇLİK KOLLARI
KULÜPLER
12:34
Nüfusu:
NGO sayısı:
12:34
Nüfusu:
NGO sayısı:
12:34
Vergi muafiyetine sahip
(IRS’e kayıtlı) 1.8
milyon organizasyon…
(Kiliseler hariç. )
Yıllık başvuru sayısı
60.000 – 80.000 arası…
Derneklerin 2007’de
beyan ettikleri mal
varlığı yaklaşık $2.7
trillion
12:34
Türkiye’de 103 bin 938
dernek, 46 bin 571 de
vakıf faaliyet gösteriyor
150 bin
8 milyon üye…
Kamu Yararı
Statüsüne sahip
dernek sayısı: 403
12:34
DERNEK
Asayişi
bozmayan
toplantılar
yapmak
Çıkarlarını korumak
için başkalarıyla
birlikte federasyon
ve konfederasyona
katılmak
PLATFORM VE BİRLİK
KURMA
Hakkına sahiptir
12
STK’LARDA YÖNETİM YAPISI
Click
to add Title
YÖNETİM
KURULU GÖREV ve YETKİLERİ
Click
to add Title
YÖNETİM
KURULUNUN SORUMLULUKLARI
Derneğin Zorunlu Organları
 Derneğin
denetim
zorunlu organları, genel kurul, yönetim kurulu ve
kuruludur.
(Şubelerde
en
az
bir
denetçi
bulundurulmalıdır).
 Dernekler
zorunlu
organları
dışında
başka
organlar
da
oluşturabilirler. Ancak, bu organlara zorunlu organların görev,
yetki ve sorumlulukları devredilemez.
YÖNETİM KURULU GÖREV ve YETKİLERİ
Genel kurul, derneğin en yetkili karar organı olup; derneğe kayıtlı üyelerden
oluşur.
Yönetim kurulu, beş asıl ve beş yedek üyeden az olmamak üzere dernek
tüzüğünde belirtilen sayıda üyeden oluşur.
Yönetim kurulu, derneğin yürütme ve temsil organıdır; bu görevini kanuna ve
dernek tüzüğüne uygun olarak yerine getirir. Derneğin idare organıdır.
Temsil görevi, yönetim kurulunca, üyelerden birine veya bir üçüncü kişiye
verilebilir.
YÖNETİM KURULUNUN SORUMLULUKLARI
Yönetim
kurulu,
derneğin
yürütme
ve
temsil
organıdır; bu görevini kanuna ve dernek tüzüğüne
uygun olarak yerine getirir.
Bir STK’nın, misyon, amaç ve stratejilerini, yıllık bütçesini, önemli mali işlemleri ile
finansal ve idari politikalarını takip eden ve bunlardan sorumlu olan bir yönetim
kuruluna sahip olması gerekir.
Yönetim kurulu farklı fikir ve deneyimlere sahip üyelerden oluşmalıdır.
YÖNETİM KURULUNUN SORUMLULUKLARI
Beyanname verme yükümlülüğü
 Genel kurul toplantısı
 Dernek organlarında değişiklik bildirimi
 Adres değişikliği bildirimi
 Yurt dışından yardım alınması
 Taşınmaz mal edinme
 Temsilciliğin bildirimi
 Proje bildirimi
 Yetki belgesi düzenlenmesi
 Alındı belgelerinin kullanımı
 Defterlerin tasdiki

Yönetim Kurulu Başkanlığı ve Liderlik
 Stk’larda Amaçlara Yönelik Hedef Belirleme
 İletişim
 Yetki Devri
 Zaman Yönetimi
 Üye ve Sorumluları Motive Etmek
 Farkındalık Yaratma
 Liderlik:Yönetimde Koçluk
 Stres Yönetimi
 Motivasyon

18
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
YÖNETİŞİM
12:34
19
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
12:34
1. Yasal Uyum ve Kamuyu Aydınlatma,
2. Etkin Yönetim,
3. Güçlü Finansal Gözetim,
4. Sorumlu Kaynak Geliştirme.
20
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
Click
to add TitleKurulu Başkanlığı ve Liderlik
1. Yönetim
• STKların oluşumu ve yapıları incelendiğinde, belirli bir amaca yönelik
olarak bir araya gelen kişilerin bir lider etrafında örgütlendikleri ve
faaliyet gösterdikleri görülmektedir. STK’lar birer organik örgüttürler.
• Ortak payandası “gönüllülük” olan STK’larda liderlik, ikinci sektör
olan özel sektördeki liderliğe benzemez. Hem basiretli bir işadamı
gibi davranış yetisini, hem de üyeler arasında dengelerin
sağlanmasını gerektirir. Komuta zinciri yerine gönüllülük esasına
dayalı saygınlık, hakkaniyet, eşit davranış, pozitif düşünce ve
motivasyon ağırlıklı liderlik gereklidir.
12:34
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
Kurulun çalışmalarını koordine eder. Toplantı gündemini
belirler.
Yönetim Kurulu, üyeler, bağışçılar ve çalışanlar arasında
iletişimi sağlar.
Yönetim Kurulunda kararlar birlikte alınır.
Kurulun tamamı açık bir şekilde başkana yetki vermedikçe,
başkan özel bir karar alamaz.
22
12:34
Yönetim Kurulu Başkanlığı ve Liderlik
Söz gümüşse, sükut altındır…
1-
Size bir şey söylediklerinde dikkatle dinleyin.
2-
Durumu onların açısından görmeye çalışın.
3-
Onların değerleriyle ve görüşleriyle ilgilenin.
Başkan Abraham Licoln şöyle der; “Birisiyle ilişkimde bir sonuç
almaya
hazırlanıyorsam,
zamanımın
üçte
birini
kendi
söyleyeceklerimi, üçte ikisini onun söyleyeceklerini düşünerek
geçiririm.”
23
12:34
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
Click
to add Title Amaca Yönelik Hedef Belirleme
2. STK’larda
Derneğin amacına yönelik çeşitli hedefler belirlenmeli…
Olum ve olumsuz durumlar ortaya konmalı…
Belirlenen hedeflere ulaşmak için yapılması gerekenler
belirlenmeli. (Eylem Planı)
24
Derneğin Amacı - Madde Bağımlılığını Ortadan Kaldırmak
SORUN
HEDEF
Ailelerin İlgisizliği
Daha Duyarlı Aile
Özenti
Rol Modeli İyi Seçim
Eğitimsizlik
Kaliteli Eğitim
Medya
…
Kişilik Bozukluğu
Özgüvenin artırılması
Kültürel çöküntü
Manevi duyguların artırılması
Boşanma oranlarının artması
…
Çevresel faktör
Etkin denetim
“OLUMSUZ DURUMLAR”
12:34
“OLUMLU DURUMLAR”
25
12:34
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
Click
to add Title
3. İletişim
Kişi tanımadığının düşmanıdır…
Yönetim Kurulunun Kendi Arasındaki İletişimi
-- Derneği daha etkin yönetebilmek için…
Yönetim Kurulu ile Üyeler Arasındaki İletişim
-- Üyelerin derneği sahiplenmesi için…
Dernek ile Diğer Kurum ve Kuruluşlarla Olan İletişim
-- Derneğin prestijini arttırmak için…
12:34
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
Click
to add Title
3. İletişim
Amacınızı, hedeflerinizi…
Ne yaptığınızı ve ne için yaptığınızı insanlarla paylaşın…
3. İletişim
Etkili Bir İletişim İçin
Soru Sorun – Sizden ne istediğini öğrenin…
Empati Yapın – Siz ne duymak isterdiniz...
Etkin Dinleyin – Senin önemsiyorum…
Geri Bildirim Alın – Dediklerimden ne anladı…
12:34
12:34
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
Click
to add Title
4. Takım
Çalışması yada İş Bölümü
Yönetim Kurulu her zaman toplanmaz ve kurul üyeleri genelde zamanı kısıtlı , meşgul kişilerdir.
Yönetimde zaman kazanmanın ve zamanı en iyi kullanmanın bir yolu da İş
Bölümüdür. Ayrıca kişileri geliştirmiş olursunuz…
İş bölümü yapmayan bir yönetici ‘yönetmiyor’ demektir. Eğer iş bölümü
yapmazsanız;
1- Zamanınız başkalarının yapacağı işleri yapmakla geçecek.
2- İnsanlar, bir güçlükle karşılaştıklarında sizin o güçlüğü onların yerine çözeceğinizi
kısa zamanda öğreneceklerdir.
3- Yapmanız gereken işleri yapamaz hale geleceksiniz.
12:34
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
Click
to add Title
4. Takım
Çalışması yada İş Bölümü
Aynı sahada çalışan,
Benzer işler yapan,
Düzenli aralıklarla toplanan,
Kendi işleri ile ilgili konuları saptayan, inceleyen ve çözen,
Gönüllü katılımın esas olduğu,
Küçük gruplar oluşturun.
Tüm Üyelerin ve Paydaşların Faaliyetlere Aktif Katılımı Sağlanmalı,
12:34
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
Click
to add Title
4. Takım
Çalışması yada İş Bölümü
Kaz Kafalı
Bilim
adamları,
kazların
V
şeklinde bir grup düzeninde
uçtuklarını
tespit
derinlemesine
yapmış.
bir
etmiş
ve
inceleme
12:34
Uçan her kuş, kanat çırptığında arkasındaki kuş için onu kaldıran
bir hava akımı oluşturuyor. V şeklindeki formasyonla uçan kaz
grubu, birbirlerinin kanat çırpışlarındaki hava akımını kullanarak
uçuş menzillerini %71 oranında uzatıyorlar. Yani tek başına
gidebilecekleri yolu neredeyse ikiye katlıyorlar. Bir kaz, V
grubundan çıktığı anda, formasyonun akımı dışında kaldığından
uçmakta güçlük çeker ve hemen formasyona geri döner. Başta
giden kaz lideri yorulduğunda en arkaya geçiyor ve hemen
arkasındaki liderliği ele alıyor. Gerideki kuşlar öndekileri daha hızlı
gitmek üzere bağırarak uyarıyor. Formasyondaki bir kaz
hastalanırsa veya bir avcı tarafından vurulur da uçamayacak hale
gelirse, bu kaza yardım etmek üzere formasyondan iki kaz
ayrılıyor ve düşen kazı korumak için yanına gidiyor (Vefa). Yaralı
kaz tekrar uçabilene veya ölene kadar onunla beraber kalıyorlar.
Sonra diğer bir V formasyonuna katılıp gruplarına ulaşıncaya
kadar beraber uçuyorlar.
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
Click
to add Title
5.Zaman
Yönetimi
Zaman; yerine
konması,
geri döndürülmesi,
yenilenmesi,
depolanması,
satın alınması
mümkün olmayan
kaynaktır.
12:34
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
ZAMANI KONTROL ETMEK
Sorumlulukları, Öncelikleri ve Amaçları
Belirleyin
Haftalık ve Günlük Zamanı
Kullanabilmek İçin Planlayın ve
Programlayın
Beklenmedik Olaylar
İçin Boşluk Bırakın
Engellerin Çoğunu
Mümkün Olduğunca
Eleyin veya Azaltın
Gereksiz ve
Uygun Olmayan
Faaliyetleri Eleyin
Mümkün Olduğunca
Dağıtım Yapın
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
Click
to add Title
6. Motive
Etmek
ZİNCİRİN BÜTÜN HALKALARINI AYRI AYRI GÜÇLENDİRMEKTİR.
Onları cesaretlendirin, onları motive edin eğer böyle yaparsanız;
1-
İnsanlarla aranızda köprü kurulur.
2-
İnsanların kendilerine güvenleri ve kendilerine verdikleri değer artar.
Taktir edin…
İltifat Edin…
Cesaretlendirin…
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Motive Etmek için;
Her zaman sözünüzde durunuz,
Yerine getiremeyeceğiniz sözler vermeyiniz,
Mahiyetinizi düşük görmeyiniz,
Personelinizin iyi fikirlerine değer veriniz,
Diğer insanlarla ilişkilerde sağduyu kullanınız,
Size nasıl davranılmasını istiyorsanız, Başkalarına o şekilde
davranınız,
Kilit personelin nabzını kontrol altında bulundurunuz,
Kendinizi ayrı kabul edip ayak işlerinizi yapmada başkalarına bağlı
kalmayınız,
Çeşitli meselelerde işin doğrusunu kendiniz öğreniniz,
Sorumlulukları mahiyetinizdeki insanlara paylaştırınız,
Sorumluluğun paylaşılması,
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
Click
to add Title Oluşturmak
7. Farkındalık
Derneğin Kendisi ile ilgili Farkındalık Oluşturmak,
Derneğin Amacı İle İlgili Farkındalık Oluşturmak,
Derneğin Hedefleri ve Faaliyetleri İle İlgili Farkındalık Oluşturmak,
Belirli dönemleri kapsayan faaliyet raporları hazırlanabilir…
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
Click
to add Titleve Hesap Verilebilirlik
3. Şeffaflık
Sivil toplum kuruluşları özellikle yönetişim yapısı ve amaçları
ile harcamaları, gelir kaynakları da dâhil olmak üzere mali
durumlarını,
faaliyetlerini
ve
sonuçlarını
kamuoyuna
açıklamalıdırlar. Bunun için önce kuruluşun internet sitesine
tam bilgi girişi yapılmalıdır. Ardından denetim kurulunun
yıllık denetim raporları ile hesap verilebilirlik ve şeffaflık
sağlanır.
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
Finansal Yönetim
Hesabınızı bilin, Geliriniz-Gideriniz
Karar Alın
Harcamalarınızı belgelendirin (Gider Makbuzu/Pusulası)
Muhasebe kayıtlarını ve finansal tabloları denetleyin
Genel kurulu ve üyeleri bilgilendirin
39
STK’larda ETKİLİ YÖNETİM
Click
to add Title (Geniş Katılımlı)
1. Konsensüs
Click
to add Title
2. Hesap
Verilebilirlik
Click
to add Title
3. Şeffaflık
Click
to add Title
4. Hesap
Verilebilirlik
Click
to add Title
5. Uyumluluk
Click
to add Title
6. Herkese
Eşit ve Kucaklayıcı
Click
to add Title
7. Tesirli
– Etkin
40
Download

STK`larda ETKİLİ YÖNETİM