İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
HER 6 DAKİKADA 1 İŞ
KAZASI OLUYOR
180 dakikada
1 kişi sakat kalıyor
6 Saatte 1 kişi
hayatını
kaybediyor
2012 yılında
74 871
744
2036
İş kazası geçiren
sayısı
Ölümle
sonuçlanan
kaza sayısı
Ömür boyu sakat
kalanlar
2013 yılı sektöre bağlı iş kazası
geçirenlerin oranı
Türkiye’de her gün;
 210 iş kazası olmaktadır.
 4 kişi, iş kazası sonucu hayatını kaybetmektedir.
 6 kişi, iş kazası sonucu iş göremez hale
gelmektedir.
İÇİNDEKİLER
1. İşverenin ve çalışanın yasal yükümlülükleri
2. İş Kazaları ve Nedenleri
3. Risk Analizi ve Tehlikeler
4. Kişisel Koruyucu Donanımlar
5. Uyarı İşaretleri
1. İŞVERENİN VE ÇALIŞANIN
YASAL YÜKÜMLÜLÜKLERİ
İş sağlığı ve güvenliği Mevzuatının genel yapısı;
HİYERARŞİ
[email protected]
ANAYASA
İSG KANUNU(6331_2012)
YÖNETMELİK VE
TEBLİĞLER
10
1. İŞVERENİN VE ÇALIŞANIN
YASAL YÜKÜMLÜLÜKLERİ
İlgili yasal mevzuat: Anayasa
MADDE 18
Hiç kimse zorla çalıştırılamaz,
MADDE 50
Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uygun olmayan işte
çalıştırılamaz,
Çocuklar ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar
çalışma koşulları açısından özel olarak korunurlar,
Dinlenmek çalışanın hakkıdır,
1. İŞVERENİN VE ÇALIŞANIN
YASAL YÜKÜMLÜLÜKLERİ
İlgili yasal mevzuat: İSG KANUNU(6331 nolu )
Madde 4 - İşverenin genel yükümlülüğü
(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla
yükümlü olup bu çerçevede;
a) Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü
tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve
gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen
şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için
çalışmalar yapar.
b) İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup
uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
1. İŞVERENİN VE ÇALIŞANIN
YASAL YÜKÜMLÜLÜKLERİ
İlgili yasal mevzuat: İSG KANUNU(6331 nolu )
Madde 4 - İşverenin genel yükümlülüğü
c) Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe
uygunluğunu göz önüne alır.
d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel
tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.
1. İŞVERENİN VE ÇALIŞANIN
YASAL YÜKÜMLÜLÜKLERİ
İlgili yasal mevzuat: İSG KANUNU(6331 nolu )
Madde 4 - İşverenin genel yükümlülüğü
(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması,
işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri,
işverenin sorumluluklarını etkilemez.
(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara
yansıtamaz.
1. İŞVERENİN VE ÇALIŞANIN
YASAL YÜKÜMLÜLÜKLERİ
İlgili yasal mevzuat: İSG KANUNU(6331 nolu )
Madde 19 – Çalışanların yükümlülüğü
(1) Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili aldıkları eğitim ve işverenin
bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendilerinin ve hareketlerinden
veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini
tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür.
1. İŞVERENİN VE ÇALIŞANIN
YASAL YÜKÜMLÜLÜKLERİ
İlgili yasal mevzuat: İSG KANUNU(6331 nolu )
Madde 19 – Çalışanların yükümlülüğü
(2) Çalışanların, işveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar
doğrultusunda yükümlülükleri şunlardır:
a) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı
ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların
güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak
çıkarmamak ve değiştirmemek.
b) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve
korumak.
1. İŞVERENİN VE ÇALIŞANIN
YASAL YÜKÜMLÜLÜKLERİ
İlgili yasal mevzuat: İSG KANUNU(6331 nolu )
Madde 19 – Çalışanların yükümlülüğü
c) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve
güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve
koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan
temsilcisine derhal haber vermek.
ç) Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve
mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan
temsilcisi ile iş birliği yapmak.
d) Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için
işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
2. İŞ KAZALARI VE NEDENLERİ
İş Kazası Kapsamı
5510 sayılı Kanunun 13. Maddesinde iş kazası :
a) Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada
b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla
c) İşveren tarafından görev ile başka bir yere
gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen
zamanlarda
d) Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için
ayrılan zamanlarda
e) Sigortalının işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı
yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında
meydana gelen olaylardır.
2. İŞ KAZALARI VE NEDENLERİ
Kaza Teorisi
Bana birşey
olmaz!
Şimdiye kadar
hep böyle yaptık!
Güvenli
görünüyordu!
Böyle olacağı
aklıma
gelmemişti!
Kazalar genelinde bu şekilde düşünüldüğü için yaşanır.
2. İŞ KAZALARI VE NEDENLERİ
Uluslararası Çalışma Teşkilatının 199 ülkede yapılan
istatistiklerine göre iş kazaları üç grupta toplanmıştır.
%19,5
%1
1
2
3
1 Güvensiz Davranışlar
2 Güvensiz şartlar
3 Bilinmeyen
%79,5
%99 İnsan Hatası
%1 Şans
2. İŞ KAZALARI VE NEDENLERİ
İşyerlerinde;




Yaralanmalar; kazalardan,
Kazalar; güvensiz davranış ve şartlardan
Güvensiz davranış ve şartlar; insan kusurları ve
ihmallerden
İnsan kusurları ve ihmaller; yanlış kültür ve eğitim
eksikliklerinden meydana gelmektedir.
2. İŞ KAZALARI VE NEDENLERİ
iş kazalarının sınıflandırılması
 Ölümlü,
 Uzuv Kayıplı
 Kayıp iş günlü,
 İlk yardım gerektiren,
 Ramak kala.(yaralanma yok,
malzeme hasarlı olabilir.)
GÜVENLİ ÇALIŞ! SEN AİLENE VE İŞİNE LAZIMSIN.
2. İŞ KAZALARI VE NEDENLERİ
Kaza Piramidi
ÖLÜM-ENGELLİ KALMA
%0,3
YARALANMA
%8,8
Ramak Kala Kaza
%90,9
Çoğunlukla raporlanmayan “Ramak
Kala
Olaylar”
(near
miss)
toplam
kazaların
%90,9’unu
oluşturur.
2. İŞ KAZALARI VE NEDENLERİ
Güvensiz Davranışlar:




Görev verilmeden veya uyarılara aldırmadan sorumsuz
biçimde çalışmak,
Tehlikeli hızda çalışmak ya da alet kullanmak,
Güvenlik donanımını kullanılmaz duruma sokmak,
Yükleme, kaldırma, yerleştirme...vb. çalışmalarda güvenlik
kurallarına uymamak.
2. İŞ KAZALARI VE NEDENLERİ
Güvensiz Davranışlar:
2. İŞ KAZALARI VE NEDENLERİ
Güvensiz Davranışların Sebepleri:
 Eğitimsizlik / Bilinç Yetersizliği,
( Kişisel Korunma Malzemelerinin kullanılmaması )
 Farkında olmama,
( Tehlikeli bölgelerde veya tehlikeli cihazlarla çalışmak )
 Alışkanlıklar,
( Unutkanlık, Asabiyet, Tikler, Dağınıklık, Yükseklik Korkusu )
 Önemsememe,
( Sorumsuz ve disiplinsiz davranışlar )
 Mazeret Bulma,
( Problemin kaynağını kendi haricinde arama )
2. İŞ KAZALARI VE NEDENLERİ
Güvensiz Şartlar:
Makinelerde koruyucu olmaması veya
yetersiz olması
Kusurlu ve eskimiş aletler, takımlar,
Ortamın düzensiz dağınık olması,
 Yetersiz aydınlatma,
 Uygun olmayan veya eskimiş koruyucu
malzemeler,(İş elbisesi,gözlükv.b)
 Güvensiz çalışma yöntemleri.
Yetersiz havalandırma
2. İŞ KAZALARI VE NEDENLERİ
Güvensiz Şartlar:
İşyeri zorlukları,
Yorgunluk, uykusuzluk,
 İş yeri sıcaklığının uygunsuzluğu,
Mesai süresinin çok uzun olması
gibi sebebler kaza oranını arttırmaktadır.
2. İŞ KAZALARI VE NEDENLERİ
Güvensiz Şartlar:
2. İŞ KAZALARI VE NEDENLERİ
işletmelerde yaşanabilecek iş kazaları
 Sac kesileri, delme ve batmalar
 Göz Kazaları (punta çapağı, zımpara çapağı, kimyasal sıçraması
v.b.)
 Yükleme, indirme, işletme içi araç trafiğinde araç çarpması,
Malzeme Düşmeleri,
 Elini veya parmağını makine/pres /el aleti v.b ye sıkıştırma,
 Ağır cisim çarpmaları, kasa devrilmeleri.
 Yüksekten düşmeler,
 Elektrik çarpması,
 Kaynak gibi ateşli işlerde yanıklar,
 Servis / Şirket araç kazası,
 Gıda zehirlenmesi, Kimyasal solunması
 Patlama / Yangın,
 V.b
2. İŞ KAZALARI VE NEDENLERİ
İşletmelerde yaşanabilecek
Meslek
Hastalıkları Kaynakları






Gürültü,
Titreşim,
Kaynak gazı solumaları,
Kimyasallar ile çalışmalar,
Kas iskelet rahatsızlıkları,
V.b
Kazancımızın bedeli çalışanımızın sağlığı ve kanı olmamalı
3. RİSK ANALİZİ VE TEHLİKELER
Risk Analizi Adımları:
Sahada tehlikelerin
tanımlanması,
Riskin analiz edilmesi,
önceliklerin belirlenmesi
için sınıflandırılması
Önlemlerin alınması ve
aksiyon planının
oluşturulması,
Periyodik gözden
geçirilmesi.
Kapsam
 Rutin faaliyetler,
 Rutin olmayan faaliyetler,
(temizlik, devreye alma,
durdurma, bakım onarım)
 Tedarikçi, taşeron vb.
faaliyetleri
 Ziyaretçi faaliyetleri
3. RİSK ANALİZİ VE TEHLİKELER
Risklerden kimlerin zarar görebileceğinin belirlenmesi
İşyerinde risklerden zarar görebilecek kişiler belirlenirken;
 Engelli personele
 Deneyimsiz personele
 Stajyerlere
 Çıraklara
 Hamile bayanlara
 Yeni doğum yapmış bayanlara
 Yalnız çalışan personele
 iş ortamı paylaşılan diğer personele (Kontrolcu, yönetici
v.b)
özel dikkat gösterilmelidir. çünkü diğerlerine göre daha
savunmasız olabilirler.
Risk varsa alt üst ilişkisine bakılmaksızın herkes birbirini uyarmalı.
3. RİSK ANALİZİ VE TEHLİKELER
Önleyici faaliyetler....
T – TEKNİK :
Makine ve ekipmanlarda
alınan teknik önlemler,
Tehlikeyi kaynağında
önlemeye veya daha az
tehlikeli duruma
getirmeye yöneliktir.
O – Organizasyonel :
Sorumlulukların
belirlenmesi, talimatların
ve kuralların
oluşturulması,v.b
P – Personel : Kişiye
yönelik alınacak
önlemlerdir. KKD
kullanımı, bilinçlendirme
eğitimleri gibi
3. RİSK ANALİZİ VE TEHLİKELER
Önleyici faaliyet Hiyerarşi
ETKİNLİK
Ortadan
kaldırma
Yerine
koyma
Mühendislik
kontrolleri
İşaretler/uyarılar ve idari önlemler
Kişisel Koruyucu Donanım Kullanımı
MALİYET
4. KİŞİSEL KORUYUCU
DONANIMLAR(KKD)
Kişisel koruyucu donanımların işyerlerinde kullanılması hakkında
yönetmelik (R.G: 02 Temmuz 2013 sayı : 28695)
4. KİŞİSEL KORUYUCU
DONANIMLAR(KKD)
BURSA SANAYİCİLERİ VE
İŞADAMLARI DERNEĞİ
KKD seçiminde dikkat edilecek hususlar:
KKD’lerin çalışanlar tarafından
faaliyete özel seçilmesi,
CE’li olması,
 Kişisel Koruyucu malzemelerin
kullanımında dikkat edilecek
hususlar hakkında çalışanlar
bilinçlendirilmesi,
 KKD’lerin zimmetlenmesi,
KKD lerin %100 Kullanılması için
denetim ve gözetim.
GÜVENLİ ÇALIŞ! SEN AİLENE VE İŞİNE LAZIMSIN.
4. KİŞİSEL KORUYUCU
DONANIMLAR(KKD)
CE Uygunluk İşareti:
Üreticinin,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM
YÖNETMELİĞİNDEN kaynaklanan
bütün yükümlülüklerini yerine
getirdiğini ve KKD'nin ilgili tüm
uygunluk değerlendirme işlemlerine
tabi tutulduğunu gösteren işareti,
ifade eder.
4. KİŞİSEL KORUYUCU
DONANIMLAR(KKD)
Baş koruma: Baret
Kafaya parça düşmesi, kafayı
çarpma, düşme v.b.
Tehlikelerden korunmak için
kullanılır.
Vinç operatörleri, yüksekte
yapılan bakım işleri, ambarlarda
yüksekte yapılan istifleme
işleri..v.b ‘de kullanılır..
GÜVENLİ ÇALIŞ! SEN AİLENE VE İŞİNE LAZIMSIN.
4. KİŞİSEL KORUYUCU
DONANIMLAR(KKD)
Ayak koruma : Çelik burunlu ayakkabı
Ayaklara ağır cisim
düşmeleri tehlikelerinden
korunmak için kullanılır.
GÜVENLİ ÇALIŞ! SEN AİLENE VE İŞİNE LAZIMSIN.
4. KİŞİSEL KORUYUCU
DONANIMLAR(KKD)
El ve kol koruma : Eldivenler, bileklikler, kolluklar
Kaynak işleri,
Keskin kenarlı
cisimlerin elle tutulması,
Asit ve baz çözeltileriyle
yapılan
çalışmalar..v.b’lerde
kullanılır.
Eldiven, parmak kılıfları, kolluklar, bilek Koruyucuları, parmaksız
eldivenler..v.b
GÜVENLİ ÇALIŞ! SEN AİLENE VE İŞİNE LAZIMSIN.
4. KİŞİSEL KORUYUCU
DONANIMLAR(KKD)
Göz ve Yüz koruma : Gözlükler ve Yüz maskeleri
Kaynak işlerinde, talaş çıkartan
makinalar da ve talaş toplama
işlerinde,
Asit ve baz gibi sıçraması muhtemel
kimyasallarla yapılan işlerde,
Lazer ve radyant ile yapılan
işlerde..v.b’de kullanılır.
GÜVENLİ ÇALIŞ! SEN AİLENE VE İŞİNE LAZIMSIN.
4. KİŞİSEL KORUYUCU
DONANIMLAR(KKD)
Kulak Koruma : Manşon Kulaklık ve Kulak Tıkaçları
Manşon kulaklık; Gürültünün yüksek
olduğu >(90dBA) çalışma alanlarında
manşon kulaklık kullanılması zorunluluğu
vardır.
İşitme kaybı olanlar gürültü ölçümüne
bakılmaksızın manşon kullanmaları
sağlanmalıdır.
Kulak tıkaçları: Temiz ellerle, kesinlikle sessiz ortamda ve kulak
yolu yukarı geriye doğru bir diğer elle çekilerek takılmalı. Sessiz
ortamda da çıkarılmalıdır. Kulak akıntısı olanlar kulak tıkacı
kullanamaz.
GÜVENLİ ÇALIŞ! SEN AİLENE VE İŞİNE LAZIMSIN.
4. KİŞİSEL KORUYUCU
DONANIMLAR(KKD)
Solunum Koruma : Solunum Maskeleri
 Gaz maskeleri : Kaynak işleri,
kimyasallar v.b ile çalışmalarda kullanılır.
 Toz maskeleri: Tozlu ortamlarda, Toz
boya uygulaması v.b çalışmalarında
kullanılır.
GÜVENLİ ÇALIŞ! SEN AİLENE VE İŞİNE LAZIMSIN.
4. KİŞİSEL KORUYUCU
DONANIMLAR(KKD)
Yüksekden düşmelere karşı koruma: Emniyet kemerleri
Paraşüt tipi emniyet kemeri tercih edilir.
4. KİŞİSEL KORUYUCU
DONANIMLAR(KKD)
Vücut Korumaları: İş Elbiseleri, Önlükler
Asit ve baz gibi sıçraması muhtemel
kimyasallar ile çalışmalarda,
Kumlama işleri, v.b koruyucu elbise
giyilir.
Kaynak işlerinde önlük giyilir.
5. UYARI İŞARETLERİ
Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği (92/58/EEC)
R.G.No : 28762, R.G.Tarihi : 11 Eyül 2013
RENK ANLAM
AMAÇ
Kırmı Yasak İşareti Tehlikeli hareket veya davranışı yasaklama
zı
Tehlike
Dur, kapat, düzeneği durdur, tahliye et vb.
Alarmı
Yangınla
Mücadele
Ekipmanların
olduğu
Sarı
Uyarı işareti
Dikkatli ol, önlem al, kontrol et, tehlikeyi
uyar, basamaklar alçak geçitler engeller
Mavi
Zorunluluk
işareti
Özel bir davranış ya da
koruyucu donanım kullan.
Yeşil
Acil
Kaçış, Kapılar, çıkış yerleri ve yolları, acil durum
İlk yardım
duşları, acil toplanma yerleri
Tehlike yok
yerinin
Emniyetli durum
gösterilmesi
eylem
ve
ne
kişisel
5. UYARI İŞARETLERİ
Yasaklayıcı İşaretler
5. UYARI İŞARETLERİ
İkaz İşaretleri
5. UYARI İŞARETLERİ
Zorunluluk İşaretleri
5. UYARI İŞARETLERİ
Acil Çıkış ve İlk Yardım
FOTOĞRAFLAR
FOTOĞRAFLAR
FOTOĞRAFLAR
FOTOĞRAFLAR
Binlerce defa aynı
işi yapmış olabiliriz.
Yaptığımız iş bize
çok basit ve risk
taşımıyor gibi
gözükebilir.
Hiçbir şeyin ters
gitme olasılığı yok
gibi görünüyor
değil mi?
Tekrar düşünelim!!!
Ne dersiniz?
FOTOĞRAFLAR
İş Sağlığı ve
Güvenliği,
Kazaların yalnızca
% 1’i önlem alınması
mümkün olmayan
kazalar olup, %99’u
korunabilen
kazalardır!!!
Çalışanın desteği ve
bilinci olmadan
İş Sağlığı ve
Güvenliği’ nde yol
alınamaz.
• 2014 yıl; içinde hastanemizde iş kazalarıyla ilgili yapılan bir
çalışmanın sonuçlarına göre;
• Sağlık çalışanlarının %14,7’si (n=112) son 12 ay
içerisinde, %49,0’u ise meslek hayatları boyunca en az bir
kez iş kazası geçirmiştir.
• İş kazası sırasında etkilenen vücut bölgelerinin %59,0’u
parmak, el, kol bölgesidir.
• Son 12 ay içerisinde iş kazası geçirenlerin %28,3’ü kaza
sırasında herhangi bir koruyucu kullanmadığını, %53,5’i
kaza sonrasında hiçbir şey yapmadığını belirtmiştir.
• Kazaları önlemek için sağlık personelinin uyması gereken
kurallar bakımından; Tüm kurallara tamamen uyan
personel oranı %16,6 olarak bulunmuştur.
• Cinsiyet, güvenli olmayan davranışlar ve uzun çalışma
saatleri iş kazası geçirmeyi etkilemektedir.
Download

İşyerine ait özel riskler, iş kazaları ve ilgili formlar