Televizyon Program Türleri
• TV programı, belli bir izleyici grubu (hedef kitle) olan, belirlenmiş amaçlara
göre hazırlanan, belli yayın kuşaklarında ve belli saatlerde yayınlanan,
televizyon tekniklerine ve diline uygun üretilmiş televizyon eserleridir.
Programlar tek tek üretilmiş birimlerdir. TV programları bunların
tümünden meydana gelir. Televizyon programları toplumun geneline
ulaşmayı hedefler. Her kesimden, her yaştan insana hitap etme görevini
üstlenen televizyon programlarının türlere ayrılması gerekmektedir.(1)
• TV programları her ülkenin kendi sosyo-kültürel ve medyatik yapısına göre
şekillenmektedir. FCC (ABD), BBC (İngiltere) EBU (Avrupa Yayın Birliği), TRT
(Türkiye)’nin kendi yayın politikalarına göre geliştirdikleri yapım türleri
vardır.
• (1) Özden Çankaya, Türk Televizyonunun Program Yapısı (1968-1985)
Mozaik Yayınları, sf. 5, İstanbul, 1990
Program Türlerini Anlatmadaki Amaç Nedir?
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
-Buradaki hedef; haber programı, röportaj, kısa film, tartışma, belgesel, spor,
magazin, müzik, eğlence ve eğitim programlarının yapım özelliklerini, çeşitlerini ve
hazırlanış biçimlerini kavramak ve bunları uygular hale gelmektir.
-Konuya giriş bakımından şu sorular sorularak TV programcılığı hakkında görüş alışverişi yapılabilir.
-Televizyonda izlediğiniz programları belli özelliklere göre sınıflandırabilir misiniz?
-Bunların içinde en çok hangilerini severek izliyorsunuz?
-En hızlı haberi hangi kitle iletişim aracından alıyorsunuz?
-Sizce haber programları dışında televizyonun en önemli program türü hangisidir
ve bu önem neden kaynaklanmaktadır?
-Sizce müzik programları neden televizyonda ağırlıklı olarak kullanılıyor?
-Kültür-sanat programları, müzik programları kadar önemli değil mi?
-Program türleriyle, izleyici talepleri, program maliyetleri hakkında bilginiz var mı?
-Eğer TV programı yapımcısı olsaydınız hangi programı yapmak isterdiniz, neden?
Televizyon Program Türleri
•
•
•
•
•
1-) Yapım Yerine Göre Program Türleri
2-) Format Özelliğine Göre Program Türleri
3-) İzleyici Kitlesine Göre Program Türleri
4-) Kapsama Alanına Göre Program Türleri
5-)Teknik Özelliklerine Göre Program Türleri
1-) YAPIM YERİNE GÖRE PROGRAMLAR
•
A-İç Yapımlar: Bir televizyon kuruluşunun kendi teknik imkan
ve uzman personeliyle gerçekleştirdiği programlardır.
Haberler, aile ve sağlık programları, gezi ve yemek programları
vb.
•
• B-Dış Yapımlar: Belli bir alanda uzmanlaşmış ajans ve yapım
şirketlerine verilen sipariş yapımlardır. Dizi filmler, eğlence ve
yarışma programları buna örnektir.
2-) FORMAT ÖZELLİĞİNE GÖRE PROGRAM TÜRLERİ
• Genel itibariyle Haber Programları, Açık Oturumlar ve Spor
Programları, Güncel olaylar, politik gelişmeler, spor olayları,
maçlar, Siyaset Meydanı, Ateş Hattı, Stadyum vb programlar
bu sınıfta sayılabilir.
•
2A-Haber ve Tartışma Programları
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
A1-Haber Bültenleri
A2-Haber Araştırma Programları
A3-Röportaj, Açık Oturum ve Tartışma Programları (Sempozyum, Panel, İzleyici
Katılımlı Programlar, Grup Tartışması)
A4-Ekonomi ve Piyasa programları
A5-Bilim, Sağlık ve Teknoloji Programları
A6-Yapım Sürecinde Dikkat Edilecek Hususlar
aa-) Hedef Kitlenin belirlenmesi
ab-) Konu ve Konuklar
ac-) Sunucu veya Moderatörün seçilmesi
ad-) Programın Açılışı
ae-) Konuşma Metinlerinin Hazırlığı
af-) Programın Kapanışı
2B-Film, Sinema ve Drama
• Burada Program Açılışları ve Program Gövdesi çok önemlidir. Dramatik,
güldürü ve karma özelliğe sahip bu programlarda izleyicinin ekranda
tutulması çok önemlidir. Drama türleri şöyle sıralanabilir:
• a-) Televizyon Yerli Dizi (Seriyaller)
• b-) Yabancı Diziler
• c-) Belgesel-Drama
• d-) Durum Komedisi (Sitcom)
• e-) Soap Opera (Pembe Dizi)
• f-) Yerli Sinema
• g-) Yabancı Sinema
• h-) Çizgi Filmler
• i-) Animasyon Filmler
2C-Eğitim-Kültür ve Sosyal İçerikli Programlar
• İçerik olarak örneğin çocuklar, gençler, yaşlılar, kadın ve aile, yemek ve
sohbet programları vb…
•
•
•
•
•
C1-) Örgün ve Yaygın Eğitim Programları
C2-) Belgesel Programları (Tarih, çevre, bilim teknoloji ve siyasi vs.)
C3-) Çocuk Programları (Okul öncesi ve okul dönemi programları)
C4-) Dini Programlar (İbadet ve ahlaka yönelik programlar)
C5-) Tarım Programları (Bitki, hayvancılık vs)
2D-Müzik, Eğlence ve Sanat Programları
•
•
•
•
•
•
•
•
Bu bölümde programlar biraz daha karmaşıklaşır. Sade ve düz, çok sesli, oyunlaştırılmış,
drama, müzik ve karma programların teknik özellikleri ve yapılarının kavranarak örnek
bir program hazırlanması hedeflenir. Bu programları hazırlarken yapım ilkelerine dikkat
edilmeli, Canlı veya kaset çekimi olup olmadığı bilinmeli. Çekim süreci bittikten sonra
postprodüksiyon (Montaj ve Editasyon) aşamasında titiz davranılmalı.
E1-Spor ve Magazin Programları (Sportif amaçlı yarışmalar)
E2-Show ve Yarışma Programları (Talkshow, komedi ve bilgi yarışmaları)
E3-Gezi ve Turizm amaçlı programlar
E4- Resim, müzik, konser, folklör ve her türlü sanat programları
E5-Kuşak Programları (İçinde birden fazla konu ve yapım barından programlar. Örneğin
Sabah kuşağında aile, sağlık, çocuk eğitimi ve yemek programları vb.
E6-Aktüalite ve Popüler Televizyon Programları: (Arthur Asa Berger) Her dönemde bir
anda toplumun beğenisini kazanan ve ekranlarda uzun süre yer edinen “O ses Türkiye,
Yetenek Sizsiniz, Kim 5 yüz milyar İster” gibi popüler programlar buna örnektir.
2E-Reklam ve Tanıtım Programları
• a-) Ticari Reklamlar (Advertorial)
• b-) Cazibe Unsurları (Güzellik, Güç, Tat, Renk, Estetik vs)
• c-) Televizyon Reklâm Formatları (Sponsor, sanal reklam, ara
reklamlar vs)
• d-) Kamu Spotları (Geniş tanıtımlı reklam filmleri)
3-) İZLEYİCİ KİTLESİNE GÖRE PROGRAM
TÜRLERİ
• Burada cinsiyete, yaş kümelerine, mesleklere, yerleşim
birimlerine, eğitim ve kültür düzeylerine göre hazırlanan
programların teknik özelliklerinin ve program yapılarının
kavranması hedeflenmektedir.
•
• A-Cinsiyete Göre Programlar
• B-Yaş Kümelerine Göre Programlar
• C-Mesleklere Göre Programlar
• D-Yerleşim Birimlerine Göre Programlar
• E-Eğitim ve Kültür Düzeyine Göre Programlar
4-) KAPSAMA ALANINA GÖRE PROGRAM TÜRLERİ
• A-Yurtiçine Yapılan Programlar
• A1-Ulusal Programlar
• A2-Bölgesel Programlar
• A3-Yerel Programlar
• B-Yurtdışına Yapılan Programlar
• Değişik coğrafya ve ülkelerde oturan Türk
vatandaşlarına yönelik hazırlanan haber, müzik,
kültürel ve sosyal programları içerir.
5-)-TEKNİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE
PROGRAMLAR
• Burada, kaydedilmiş paket programlar ve canlı
programların teknik özellikleri, yapılış
biçimlerinin kavranması istenir.
• A-Kaydedilmiş Programlar (Kaset)
• B-Canlı Programlar
• C-Naklen Programlar (Bir başka ülke veya TV
kanalından naklen alınan)
Download

Yapım Unsurları