İŞLETME BİLİMİNE GİRİŞ
B5: İŞLETMELERDE
YÖNETİM
FONKSİYONU
YÖNETİM KAVRAM VE TANIMI


İşletmeler insan ihtiyaçlarını karşılayacak
nitelikte mal veya hizmetleri üreten ekonomik
ve teknik birimler
Mal ve hizmetlerin üretimi üretim
faktörlerinin bir araya getirilmesi
YÖNETİM KAVRAM VE TANIMI

İşletme amaçlarına ulaşabilmek için
kullanılacak diğer üretim faktörleri, insan
unsuru tarafından anlamlı bir şekilde bir
araya getirilebilecek ve yönetilecektir.
YÖNETİM KAVRAM VE TANIMI


Yönetim, belirli amaçlara ulaşabilmek için
işletmenin sahip olduğu kaynaklarının insan
unsuru tarafından uyumlu, anlamlı ve etkili
şekilde bir araya getirilmesidir.
Yönetim, işletme amaçlarına ulaşmayı
sağlayacak faaliyetlerin, koordineli bir şekilde
yönetici ve çalışanlar tarafından
yürütülmesidir.
YÖNETİM TEORİSİNİN TARİHİ
GELİŞİMİ
Klasik Yönetim Yaklaşımı



Frederick Taylor Bilimsel Yönetim,
Henri FayolYönetim Süreci,
Max Weber Bürokrasi
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı



Sistemin ilk temel kuralları: 1900’lu yılların
başın Amerika’da Frederick
Sistemin temel kuralı iş, zaman ve emek
kavramlarını değerlendirmek, israfları
önlemek ve verimliliği artırmaktır.
İşlerin bilimsel olarak incelenmesi,
standartlara bağlanması, iş bölümü ve
uzmanlaşmanın geliştirilmesi gibi bir çok
ilke..
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Klasik teorinin temel kuralı, makine ve
teçhizatın birinci derecede kabul ederek
insan unsurunu ikinci plana atmasıdır. İnsan
faktörü burada verilen emirleri rasyonel
biçimde yerine getiren sistemle uyum
sağlayan pasif bir unsur olarak ele
alınmaktadır.
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Klasik teorinin diğer bir temel özelliği de
sistemde işletme içi diğer bir ifade ile örgüt içi
esas alınmış, dış çevre ve dış çevre
şartlarına ve örgütlerin geçireceği aşamalara
eğilinmemiş ve üzerinde fazla durulmamıştır.
Yönetim Süreci Yaklaşımı



Henry Fayol örgütü bir bütün ele alarak
örgüt dizaynını ve yönetim kurallarını
araştırmış ve geliştirmiştir.
Sistemin özü, ekonomik etkinlik ve
rasyonellik fikrini esas almaktır.
Yönetim süreci yaklaşımı da bilimsel yönetim
yaklaşımı ile aynı amaca ve ilkelere
yönelmektedir.
Bürokrasi Yaklaşımı



Alman sosyolog Max Weber
Bürokratik bir yapı etkinlik yönünden optimal
bir örgüt yapısıdır.
Bürokratik örgüt yapısının özellikleri:
–
–
–
İş bölümü ve uzmanlaşma,
Açık biçimde şekillendirilen hiyerarşik yapı (alt
ve üst basamaklar),
Yönetim basamakları arasında belirleyici ilke
ve yöntemlerin geliştirilmesi.
Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımı



İnsan unsuru klasik teorinin tam aksine birinci
derecede ele alınmış ve incelenmiştir.
Neo-klasik teorinin gelişimine katkıda bulunan
yazarlar sosyoloji, psikoloji, antropoloji gibi
değişik alanlardan yazarlardır.
Yaklaşımın en önemli katkısı insanın
davranışları ile yapı arasındaki ilişkilerin biçim ve
etkinliğini ele alması ve açıklamasıdır.
Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımı



Beşeri ilişkiler, grupların oluşması, biçimsel
(formel) ve biçimsel olmayan (enformel)
organizasyonlar, motivasyon, değişme ve
gelişmeler gibi konular önde.
Douglas McGregor, Abraham Maslow, Elton
Mayo ve Fritz Roethlisberger gibi yazarlar
Teori, çalışanların verimliliği,fiziki şartlar,
motivasyon, nezaret biçimi ve çalışanların
tatmini gibi unsurları ile etkinlik değerlendirme
Modern Yönetim Yaklaşımı



1. Yönetim bilimi yaklaşımı
2. Sistem yaklaşımı
3. Durumsallık yaklaşımı
Yönetim Bilimi Yaklaşımı



Yönetici kararlarının alınmasına destek
sağlamaktadır.
Kantitatif karar tekniklerinin yöneticilerin
işletmede karşılaştıkları problemin çözümünde
alınacak kararlarda bir araç olarak
kullanılmaktadır.
Doğrusal programlama, dinamik programlama,
bilgisayar destekli çözümler, yöneylem
araştırması, simülasyon teknikleri, planlama
modelleri, fayda-maliyet analizleri vb…
Sistem Yaklaşımı


biyolog Ludwig Von Bertalanffy , her
sisteme uygulanabilecek kural ve ilkeleri
hedefleyen disiplinler arası bir yaklaşım
İşletmelerde bütün fonksiyonların girdi ve
çıktıları, süreçleri, çevreyle ilişkiler ve
bağlantılar bir bütün olarak ele alınmakta ve
değerlendirilmekte.
Sistem Yaklaşımı
Durumsallık Yaklaşımı


Organizasyonların içinde bulunduğu çevre
unsurları ile yönetim ve organizasyon kavram ve
tekniklerinin arasında ortak fonksiyonel bir
ilişkinin kurulmasıdır.
Bütün işletmeler için geçerli üniversal bir sistem
yoktur ve her işletmenin optimal çözüm
yöntemleri işletmenin iç ve dış çevresel
şartlarına bağlı olarak şekillenecektir.
Durumsallık Yaklaşımı


Her işletme için
optimal bir çözüm
yok,
Her işletmenin
içinde bulunduğu
çevre koşullarına
göre politikalar
uygulayamalı
YÖNETİM SÜRECİNİN
FONKSİYONLARI
Planlama

İşletmenin amaç, hedef ve stratejilerini
kavrayan, mevcut ve gelecekteki olayları
yorumlayan, işletmenin tüm fonksiyonlarını
(tedarik, üretim, pazarlama vs.)
değerlendiren bir tasarıdır.
Planlama

İşgücü araç ve gereçlerin rasyonel kullanımı
sonunda hangi ürünün, nasıl, ne zaman,
nerede, kim tarafından hangi kaynaklarla
üretileceğini tasarlayan bir modeldir
Planlama


İşletme için bir kılavuz
Planlamanın başarılı olmasında belki de en
önemli nokta, yöneticilerin
işletmenin geçmiş ve bugünkü
performansını iyi bilmeleridir.
Planlama Aşamaları
Planda Olması Gereken Özellikler

• Plan anlaşılır, açık ve amaca uygun olmalıdır.
• Plan , planı uygulayacak ve ilgili olan bütün
kademelere yayılmalıdır.
• Planları hazırlayan birim yöneticileri arasında
sürekli iletişimi sağlayacak bir haberleşme ağının
kurulması gerekir.
• Plan esnek olmalıdır.
• Planlar ekonomik olmalıdır.
Örgütleme


Belirlenen hedefleri gerçekleştirebilmek
için işletmenin sahip olduğu beşeri ve
diğer kaynaklarını bir faaliyetler sistemi
içerisinde birleştirilmesi ve
düzenlenmesidir.
Örgüt: örgütleme süreci sonucu ortaya çıkan
yapı
Örgütleme


Belirli amaçlara ulaşabilmek için bir insan
grubunun faaliyetlerini koordine etmeye
yarayan belirli yapı, kaide ve prosedürlerin
bütünü
Kişiler ve işlerin yapılacağı yer arasındaki
ilişkilerin kurulması söz konusu.
Bu ilişkilerin kurulmasında aşamaları:

• Yapılacak işlerin belirlenmesi,
• İşi yapacak olan kişilerin sahip olması gereken
özelliklerin belirlenmesi,
• Benzer ve değişik işleri yapacak olan kişiler
arasındaki ilişkilerin, yetki ve sorumluluk yapısının
belirlenmesi,
• Haberleşme kanallarının belirlenmesi, yani kimlerin,
kimlerle ve hangi kanallar aracılığıyla
haberleşeceklerinin belirlenmesi,
• Fiziki bakımdan kimlerin nerede, ne zaman ve nasıl
çalışacaklarının açıklanmasıdır.
İki tip örgüt yapısı

1. Resmi (formal) örgüt yapısı,
2. Resmi olmayan (enformal) örgüt yapısı
Resmi Örgüt Yapısı


Ortak bir amaca varmak için otorite ve liderliğe tâbi
olarak işbirliği yapan bir fert grubunun koordine
edilmiş faaliyetlerinden meydana gelen bir sistem
Dört unsur:
–
–
–
–
Koordine edilmiş faaliyetlerden meydana gelen bir sistem,
Belirli bir insan grubu,
Belirlenmiş amaçlara ulaşabilmek için işbirliği,
Otorite ve liderliktir.
Resmi Olmayan Örgüt Yapısı



Resmi örgüt yapısının dışında meydana
çıkan yapı ve ilişkiler sistemidir.
Örgüt içerisindeki kişilerin karşılıklı etkileri,
faaliyetleri ve duyguları enformal örgüt
yapısını meydana getirir.
Resmi olmayan örgüt, resmi örgüt ile her
zaman uyum içinde olmayabilir.
Örgütleme Kural Ve İlkeleri

• Amaç birliği
• Kumanda Birliği
• İş bölümü ve uzmanlaşma
• Görevlerin tanımı
• Ayrılık ilkesi
• Gelişmeleri izleme ilkesi
• Liderlik ortamının sağlanması ilkesi
• Denetim ilkesi
Örgüt Şemaları


Bir işletmenin ne şekilde örgütlendiğine ait
görüntülü veya yazılı şekilde
tanımlanmasıdır.
İşlerin ne şekilde bölündüğü ve yetkili ve
sorumluluğun kimde olduğunu gösterir.
Örgüt Şemaları
Örgüt Şemaları

Örgüt şemalarındaki her bir kutu, işletmenin
mal yada hizmet üretebilmek için gereken iş
bölüşümünü temsil eder. Başka bir ifadeyle
örgüt şeması, organizasyonun açık bir
haritasıdır.
Örgüt Şemaları



Örneğin yönetici veya genel müdürün altındaki dört
fonksiyonel bölümlemeli bir işletme ele alalım.
Her bölümün yöneticisi kendi bölümü içerisindeki
faaliyetlerin yürütülmesinde kendi elemanlarına
görev verme ve iş isteme yetkisine sahip olacaktır.
Bu bölümdeki meydana gelen aksaklıklar diğer
bölümlerin işlerinin yürümesini de etkileyeceğinden
bu bölüm yöneticisi doğrudan genel müdüre karşı
sorumlu olacak ve aksaklıklardan dolayı sorumlu
tutulacaklardır.
Örgüt Şemaları

Yetki ve sorumluluk sınırlarına göre
işletmeler , merkeziyetçi ve merkeziyetçi
olmayan işletmeler olarak
sınıflandırılırlar.
–
Yetki ve sorumluluğun tek elde toplandığı
işletmeler merkeziyetçi işletmeler; yetki ve
sorumlulukların kademe kademe devir edildiği ve
kullanıldığı örgütler ise merkeziyetçi olmayanlar.
Fonksiyonlarına Göre Örgütleme Şeması

İşletmelerin fonksiyonlarına göre düzenlenen
şemalardır
Üretilen Mal ve Hizmetlere Göre Örgüt Şeması

Temel ölçü üretilen mal veya hizmet çeşididir. Birden
fazla malın üretilmesi durumunda bu tip bir şema
düzenlenir.
Bölge Esasına Göre Örgüt Şeması

Çeşitli bölgelerde faaliyet gösteren bir firmanın o
bölgelerde üretim ve dağıtım faaliyeti örgütlenebilir.
Her birim, bölge esasına göre örgütlenir
Müşteri Esasına Göre Örgüt Şeması

Değişik tip müşterilere hizmet götürüldüğü hallerde bu tip
bölümlemeler yapılmaktadır. Büyük bir giyim mağazasında
kadın, erkek ve çocuk müşteriler için değişik bölümlerin
kurulması gibi.
Üretim Sürecine Göre Örgüt Şeması

Bir fabrika içerisinde üretimin değişik kısımlarda değişik
işlemlerle yürütülmesi halinde bu bölümleme yöntemi
uygulanabilmektedir. Bir deri fabrikasında deri yıkama ve
temizleme, işleme ve boyama bölümlerinin ayrılması gibi.
Sayılara Göre Örgüt Şeması

Örgütte çalışanların sayılarına göre bölümlere ayrılması
metodudur. Daha çok benzer işlerin (rutin işler) yapıldığı
hallerde uygulanır, her ustabaşına belirli sayıda işçi verilmesi
gibi. Örnek askeriye
Yöneltme (Yürütme)
Yöneltme (Yürütme)


Yönetici planını yaparak organizasyonu
oluşturduktan sonra planda yer alan
konuların uygulamasına geçer.
Bu uygulamanın yerine getirilmesi
yöneltmedir.
Yürütme Fonksiyonuyla İlgili Konu Ve
Teoriler



1. Motivasyon teorileri: Temel yaklaşımı insanın
ekonomik ve sosyal bir varlık olarak kendilerine en
fazla kazanç ve itibarı sağlayacak işler de çalışmayı
tercih etmeleri ilkesine dayanır.
Teorilerin ana teması, insanın doğası ve niteliklerini
irdelemesidir.
“havuç ve sopa” çalışanlar havucu elde etmek için
faaliyet gösterecekler, buna karşı yönetiminde
sopasına ses çıkartmayacaklar..
Motivasyon teorileri
–
1. Klasik Teori
2. Hawthorne Çalışmaları
3. Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi
4. X ve Y Teorisi
5. Z Teorisi
6. Herzberg’in İkili Faktör Kuramı
7. Başarı İhtiyacı Teorisi
Klasik Teori




Frederick W. Taylor Teori, çalışanların
motivasyonunda paranın en önemli araç
olduğunu ve İşçilere ürettikleri her bir mamul için
belirli bir ücret ödenmesi gerektiği görüşünü
savunur.
Zaman-hareket etütleri
Kota
İşin bilimsel analizinin teşvikli bir ücret planıyla
birleştirilmesi
Hawthorne Çalışmaları

Mayo ve arkadaşlarıHawthorne etkisi

Hawthorne etkisi; çalışma ortamında yaratılan
değişikliğin, işçiler tarafından üretilen mamul
miktarındaki artışı kapsayan olumlu etkidir.
Bu çalışmalarının bir sonucu olarak yöneticiler,
ilgilerini, işçileri paranın yanı sıra motive edebilecek
diğer unsurlar üzerinde toplanmışlardır.
Bu unsurlar arasında moral, sosyal baskı,
davranışlar ve çalışanlarla yöneticiler arasında
haberleşme bulunmaktadır.


Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi




Motivasyon teorisi  Abraham Maslow
İnsan davranışlarını etki altında tutan en önemli
faktörün ihtiyaçlar
Motivasyon bir kişinin belirli bir amacı gerçekleştirme
doğrultusunda çalışmasını sağlamak amacıyla bir
ihtiyaca cevap verilmesidir.
Kişinin içindeki ihtiyaçlar basamaklandırılmıştır. Her
bir basamak tatmin edildiğinde diğer basamaklara
geçme gibi bir ihtiyaç trendi oluşmaktadır.
Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi
X ve Y Teorisi



Douglas McGregor
X Teorisine göre; çalışanlar temel olarak işi
sevmezler. Bu nedenle yakından izlenmeli ve kontrol
edilmelilerdir. fiziksel ve güvenlik ihtiyaçlarını ön
planda
Y Teorisi, çalışanların teşvik edilmesi gereken
beceri ve potansiyele sahip olduğunu ileri
sürer.Sosyal itibar ve kendini gerçekleştirmekle ilgili
ihtiyaçlar ön planda
X teorisinin varsayımları



Çalışanlar işi sevmez ve işten kaçarlar.
İşi sevmeyen çalışanların yeterli çabayı
göstermesi için kontrol edilmesi, zorlanması
ve hatta ceza ile tehdit edilmesi
gerekmektedir.
Çalışanlar her şeyden önce güvenlik isterler.
Yönetilmeyi tercih eder ve sorumluluktan
kaçarlar.
Y Teorisinin varsayımları




Şayet şartlar uygun ise, çalışanlar sadece sorumluluk kabul
etmekle kalmaz, aynı zamanda sorumluluğu ararlarda.
Çalışanlar işletme amaçlarını benimserse, bu konuda kendi
kendilerini yönlendirir ve kontrol ederler.
Çalışanlar eğer ödüllendirileceklerine inanırsa, işletme
amaçlarını benimser ve ulaşma gayretinde olurlar.
Birçok kişi organizasyon problemlerini çözebilme yeteneğine
sahiptir fakat önemli olan kişilere adı geçen problemleri
çözebilme şansının verilmesidir.
Z teorisi





William OUCHI
Teori X Y teorisinin değişik bir versiyonu
Japon organizasyon tipinin ABD’ne uygulanmasını
sağlayan bir Amerikan versiyonu
Bir yönetim felsefesidir.
Çalışanların güven duygusu, istihdamdaki
devamlılığı, ast ve üstlerin düşünce fikir ve
yaratmada ortak hareket edebilme ortamı, kollektif
ve kişisel sorumluluk gibi temel kuralları
içermektedir.
Z teorisinin temel ilkeleri








Çalışanlara uzun süreli istihdam,
Kollektif karar verme,
Bireysel sorumluluk,
İçtenlik duygusunun yaratılması ve aile ortamı içinde
işbirliği,
Yönetici ile işçilere güven duygusu,
Dikkatli değerlendirme ve yükseltme,
Biçimsel ölçme ve üstü örtülü enformel denetim
Belirli basamaklarda uzmanlaşmış kariyer yollar
Herzberg’in İkili Faktör Kuramı




İhtiyaçlar hiyerarşisi teorisinden sonra en çok
tartışılan ve bilinen bir teoridir.
200 muhasebeci ve yönetici üzerinde
araştırma
“İşinizde ne zaman kendinizi son derece iyi,
ne zaman son derece kötü hissettiğinizi kötü
ayrıntılı olarak açıklayınız”
Herzberg kavramları iki grupta toplamıştır.
Başarı İhtiyacı Teorisi
Farklı motivasyon teorilerinin ana teması, insanın
doğasının ve niteliklerinin irdelenmesidir.
Çalışanların Motivasyonunda
Kullanılabilecek Metotlar



Amaçlara göre yönetim,
Esnek saat uygulaması, ve
İş zenginleştirme.
Amaçlara Göre Yönetim



İşletme yöneticileri ve astlarının, çalışanların
amaçlarını belirleme ve performanslarını
değerlendirme doğrultusunda birlikte çalıştıkları bir
süreçtir.
Amaç: Kişisel amaçların işletme amaçlarıyla uyum
içinde olması
Amaçlara göre yönetim, her şeyden önce işletme
amaçlarının açık şekilde anlaşılması ve çalışanların
işletme yapısı içerisinde üstlendikleri işlerin yerinin
ne olduğunun belirlenmesini sağlar.
Esnek Saat Uygulaması


Çalışanlara alışanlara çalışma saatleri
üzerinde belirli kontrol imkanı
Çalışanlara trafiğin kalabalık saatlerinden
uzak kalma, bazı aile sorumluluklarını yerine
getirme gibi birçok özel konuda yardımcı
olur.
Esnek Saat Uygulaması İlkeleri




İşletmede görev alan her kişinin her gün belirli bir saat
(örneğin 8 saat) görevinin başında bulunması gerekir ki,
bu süre çekirdek zaman şeklinde isimlendirilebilir.
Her bir günün başlangıç ve bitişi esnek saat uygulama
periyodudur ve pencere şeklinde isimlendirilir.
Kişilerin çalıştıkları saatler çeşitli sistemler aracılığıyla
sürekli hesapta tutulur.
Kişiler her hafta tespit edildiği kadar genellikle 35 ile 40
saat arası çalışmak zorundadır
İş Zenginleştirme



Çalışanlara daha fazla yetki ve sorumluluk
verilmesini
Amaç: çalışanların zeka ve becerilerini
kullanarak problemlerin çözümüne
katılmalarını
İtibar ve kişisel gelişim ile ilgili ihtiyaçların
karşılanmasına yardım eder.
Liderlik


Lider: Organizasyonun amaçlarını ve
çalışanların beklentilerini uyumlu hale getiren
iki hedefi başarıyla gerçekleştiren yönetici
Her lider bir sorunu çözerken aynı metotları
kullanmayabilir. Hatta aynı sonuçlara da
ulaşmayabilir.
Liderliği Etkileyen Unsurlar

Her lider karşılaştığı bir sorunu :
–
–
–
Ya kendi kişiliğinden,
Ya grup üyelerinin kişiliklerinden,
Ya da içinde bulunduğu durumun koşularından
etkilenerek çözer
Liderliğin Çeşitli Tanımları


E. White BAKKE liderlik: bir kuruluşun
üyesi kişilerde kişisel girişim ve yaratıcı
düşünceyi geliştirmek
Keeith DAVISlider: toplumun, örgütün ve
kişinin amaçları karşısında insanların en
yüksek güçlerini ortaya koyacak şekilde
yöneten kimse
Liderliğin Çeşitli Tanımları

Mary Parker FOLLETT liderlik: baştaki
kişinin diğerlerine emir vermesi değil onun
grubun hayatını yaşaması ve bu suretle
kuruluş amacına göre durumundan
müştereken emir almaları ve böylece grubun
üstünde değil, içinde ve arasında yetki
meydana getirmesi
Liderliğin Çeşitli Tanımları

Özetle; lider, işletmenin iç ve dış çevresini
değerlendiren işletmenin amaçları
doğrultusunda bütün kaynakları en rasyonel
ve verimli şekilde kullanan kişidir.
Liderliğin Güç Kaynakları
Özellikler Yaklaşımı

Liderin etkileyici özellikleri:














Başkalarına güven verme
Güzel konuşma yeteneği
Zeka düzeyi
Bilgisi
Kişiler arasında ilişki kurma becerisi
İnisiyatif sahibi olma
Duygusal denge ve olgunluk
Dürüstlük
İçtenlik
Doğruluk
Açık sözlülük
Kendine güven duyma
Kararlılık
İş başarma yeteneği
Davranış Yaklaşımı

Liderin ,tüm grup üyelerine karşı gösterdiği davranış
önem kazanmaktadır:
–

Astlarıyla iletişim biçimi, amaç ve hedeflere yönelmesi,
astlarıyla ilişkisi, yetkileri devretmesi …
Ohio State Üniversitesi ekolü liderin davranışını iki
davranış biçimine bağlamakta:
–
–
kişiyi dikkate alma
liderin inisiyatifi
Davranış Yaklaşımı


Bir diğer araştırma da Michigan Üniversitesin
Bu ekole göre liderin davranışı “işe yönelik” ve
“personele yönelik” olmak üzere iki faktöre
bağlanmıştır.
Durumsallık Yaklaşımı



Liderin ortam ve ortamın değişkenleri
üzerinde odaklaşmasıdır.
Liderin bu değişken durumlara göre hareket
etmesi ve yönlendirme modellerini
geliştirmesi bu yaklaşımda önem
kazanmaktadır
Her durum ve ortama göre yeni bir liderlik
değil ortam ve koşullara göre liderin
davranışlarının şekillenmesidi
Lider Tipleri



Otokratik Liderler,
Demokratik Liderler,
Karar Serbestisi Tanıyan Liderler
Otokratik Liderler
Demokratik Liderler
Karar Serbestisi Tanıyan Liderler
Liderin yerine getirmesi gereken roller:

1. İşletmenin verimliliğini yükseltecek
tedbirleri almak,
2. İşgörenleri örgütlemek,
3. Kaynak kullanımı konusunda öncelikleri
belirlemek,
4. Formal ve enformal yapıyı amaçlar
doğrultusunda bütünleştirmek,
Liderin yerine getirmesi gereken roller:

5. Haberleşme ortamını sağlamak,
6. İşletmeyi başarıyla temsil etmek,
7. Çalışanları tarafsız gözle değerlendirmek,
8. Sahip olduğu yetki ve kuvveti dengeli
şekilde kullanabilmek,
9. Eşgüdüm ve işbirliğini sağlamak.
Yönetim Kademeleri
Üst Kademe Yönetim



Yöneticiler zamanlarının çok büyük bir
kısmını planlamayla geçirirler.
Otoriteyi en fazla ellerinde bulunduran
yönetici grubu
Yönetim kuruluyla çalışırlar ve yönetim
kurulu tarafından onaylanmış plan ve
politikaların uygulanmasından sorumlular
Orta Kademe Yönetim




Üst kademe yöneticiler tarafından alınan
kararların uygulanması için plan ve
yöntemler geliştiren kişilerden oluşur.
Tesis yöneticileri, bölüm yöneticileri vb... O
Genellikle bir üretim tesisini işletmek gibi
belirlenmiş görevleri üstlenirler.
Üst kademe yöneticiler tarafından yapılan
planların örgütlenme ve yürütülmesinden
sorumlulardır.
Alt Kademe Yönetim



Bu yöneticiler; spesifik, dar kapsamlı
planların yönetici olmayan kişiler tarafından
başarılmasından sorumlulardır.
Gerçek fiziksel üretim, satış veya destekleyici
faaliyetler vb…..
Ustabaşılar Alt kademe yönetici
Koordinasyon




Koordinasyon: yönetimin bir fonksiyonu.
Bazı yazarlara göre değil.
Ortak amaca yönelik bir işbirliği sistemi
zaman bakımından tüm faaliyetlerin ardı
ardına iç içe geçerek dengeli biçimde
yönlendirilmesi yöneticinin görevleri
arasında->Koordinasyon.
Yönetici sistemi koordine ederken iyi bir
iletişim sistemini planlama, yönetim bilgi
sistemi, uygun işe uygun personel,
Koordinasyon
Koordinasyon

Yönetici sistemi koordine ederken iyi bir
iletişim sistemini planlama, yönetim bilgi
sistemi, uygun işe uygun personel,
uyumlaştırmayı sağlayan etkin karar
yöntemleri gibi enstrümanları kullanarak
koordinasyonu sağlar.
Koordinasyon İlke Ve Teknikleri



Politika, amaç ve stratejiler belirlenirken
koordinasyon sağlanmalıdır.,
İyi ve anlaşılır bir organizasyon yapısının
oluşturulması koordinasyon tekniğine
dayanmalıdır. Bir çok ana plan, alt plan ve
programların uyumlu hale getirilmesi bu
fonksiyonun tekniğine dayanır.
İyi düzenlenmiş iletişim yöntemleri ve araçları
koordinasyon için önemli bir tekniktir.
Koordinasyon Çeşitleri

İşletmelerde örgüt yapısına göre organizasyon biçimi
ortaya çıkar.
Kontrol (Denetim)


Yönetimin beş fonksiyonundan sonuncusu
Belirlenen amaçlar ile gerçekleşen
sonuçların karşılaştırılması şeklinde
tanımlanabilen kontrol, sürekli uygulanması
gereken bir süreç olarak bilinir.
Kontrol (Denetim) Süreci
Kontrol



Kontrol süreci geri besleme (feedback)
Kontrol fonksiyonu, hedeflere ulaşabilme
konusunda işletmenin nerede bulunduğunu
gösteren değerlendirme ve gözden
geçirmeye dayanan bir süreçtir.
Şayet değerlendirme sonucu değişikliklere
gerek duyulursa, diğer bazı yönetim
fonksiyonlarında revizyon yapılması esastır.
ÖRGÜTLERDE KARAR VERME




İşletmelerde problem, olması gereken ile
gerçekleşen arasındaki farklılıktır.
Karar ise, bir önceki cümle ile ifade edilen
problemin çözümü için yapılması ya da
yapılmaması gereken bir eylemdir.
İşletmelerde yöneticiler hep problemi çözen
hem de karar veren kişilerdir.
İyi bir yöneticiyi diğerlerinden ayıran özellik
isabetli kararlar vermesi
Karar Verme Aşamaları
Karar Verme Çeşitleri

İki başlık:
–
–
Kişisel ve Mesleki (Örgütsel) Karar Verme
Temel Kararlar ve Tekdüzen Kararlar
Kişisel ve Mesleki (Örgütsel) Karar Verme




Kişisel kararlar genelde kişilere ilişkin kararlardır.
Bilgi edinme, buluşma, karşılıklı konuşma gibi
kararlar kişisel kararlardır.
Ancak kişisel kararların bir kısmı örgüt yapısı ile ilgili
olabilir.
Yönetsel kararlar ise yöneticilerin örgütün amaç ve
hedeflerine ilişkin olarak verdikleri kararlardır.
İşletme içi işletme dışı örgütle ilgili verilen bütün
kararlar örgütsel kararlardır.
Temel Kararlar ve Tekdüzen Kararlar


Tekdüzen kararlar yöneticilerin belirlenen
politika ve planların gereğinden hareket
ederek aldıkları kararlardır. Özellikle bu tip
kararlar pek değişmeyen tekdüze olan
disiplin kararlarıdır.
Temel kararlar işletmenin önemli kararlarını
içermektedir. Yatırım kararları, ihracat
kararları, ithalat kararları, işletmenin
büyütülmesi gibi kararlardır.
Yönetim Basamaklarına Göre Kararlar
Yönetim Kararlarında Bilgi Teknolojileri ve
Sistemlerinin Kullanılması


Bilgi teknolojisi: bilgisayar, iletişim ve bunlara
ilişkin metot, sistem ve prosedürlere verilen
genel isim
Bilgisayar özellikle planlama, karar alma ve
kontrol işlevlerini yerine getirmede doğru,
zamanlı, tam ve güvenilir bilgilere ulaşmada
işletmelere kolaylıklar sağlar
Bilgi Sistemleri ve Sundukları Olanaklar

Bilgisayara dayalı olarak geliştirilen bilgi sistemlerinin
temel amacı;
–
–
–
–
verileri bilgilere dönüştürmek suretiyle örgütün günlük
faaliyetleri ile ilgili veriler ve bilgiler elde etmesine,
kaynak dağıtımına teşkil edecek veri ve bilgilerle
donatılmasına,
stratejik planlama için gerekli bilgilere ulaşılmasına ve
stratejik nitelikteki kararlar için alternatifleri değerlendirmek
suretiyle karar vericiye olası karar sonuçlarını elde
etmesinde katkıda bulunmak
Bilgi Sistemlerinde Yer Alan Temel
Konular
İLETİŞİM KAVRAMI

Gönderici yada kaynaktan alıcıya bilgi yada
mesajın iletilmesi süreci
İLETİŞİM KAVRAMI



Organizasyonda bilgi ağını oluşturan önemli
bir sistem
Ast ve üst arasındaki ilişkiler, aynı düzeydeki
birimlerin ortak hareketleri ve bilgi
aktarabilmeleri işletmenin tüm unsurlarının
amaç ve hedeflere yönelik hareket ettirilmesi
iletişim sisteminin işleyişine bağlıdır.
İşletme içinde iletişim, çeşitli aşamaları, kanal
ve enstrümanları kullanır.
İLETİŞİM KAVRAMI



Örgütte görev alan ast ve üstlerin yetki ve
sorumluluklarının rasyonel ve verimli biçimde
uygulanabilmesi için haberleşme ağı vazgeçilmez bir
işlevdir.
Haberleşmenin etkin şebekesine sahip olmayan
işletmeler sistemin bütünleşmesinde amaca yönelik
ortak hareket etmesinde büyük aksamalar meydana
gelir.
İletişim organizasyona güç ve canlılık veren sistemi
bütünleştiren örgütün can damarıdır.
İletişim Süreci



Yöneticilerin çalışanları anlayabilmesi ve
onları motive edebilmesi etkili bir haberleşme
sisteminin varlığını gerektirir.
Haberleşme olmaksızın yöneticilerin
astlarına talimat vermesi veya işçilerinin
ihtiyaçlarını öğrenebilmesi mümkün değildir.
Haberleşme olmaksızın çalışanlarında
yönetimin kendilerinden beklentilerini
bilmeleri imkansızdır.
İletişim Süreci
Download

B5_isletmelerde_yonetim_fonk 0.99MB 2015-10