DOO CENTAR ZA EKOTOKSIKOLOŠKA ISPITIVANJA
PODGORICA
Izvještaj o implementaciji preporuka iz Izvještaja Državne
revizorske institucije o reviziji godišnjeg finansijskog izvještaja
JU Centar za ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore za 2011.
godinu
Podgorica, mart 2013. godine
1
Napomene uz Izvještaj o implementaciji preporuka iz Izvještaja Državne revizorske institucije
o reviziji godišnjeg finansijskog izvještaja JU Centar za ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore
za 2011. godinu
JU Centar za ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore je u postupku realizacije preporuka i mjera
izrečenih u nalazu Državne revizorske institucije, koji je izrađen prilikom kontrole JU Centar za
ekotoksikološka ispitivanja, bio u postupku statusne promjene.
Naime, Odlukom Vlade Crne Gore, o osnivanju društva sa ograničenom odgovornošću „Centar
za ekotoksikološka ispitivanja” Podgorica nastala je obaveza transformacije Javne ustanove
Centar za ekotoksikološka ispitivanja u Društvo sa ograničenom odgovornošću.
Navedenom Odlukom između ostalog je definisano da ”Osnovni kapital Društva čini osnovni
kapital Javne ustanove "Centar za ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore" koji je registrovan kod
Centralnog registra privrednih subjekata u Podgorici.”
”Imovinu društva čine pokretne i nepokretne stvari, novčana sredstva i druga imovinska prava
preuzeta od Javne ustanove "Centar za ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore", čiju će procjenu
izvršiti ovlašćeni procjenjivač nakon registracije društva, u skladu sa zakonom.”
„Društvo će, danom upisa u Centralni registar privrednih subjekata, preuzeti zaposlene, svu
pokretnu i nepokretnu imovinu, kao i prava i obaveze Javne ustanove "Centar za
ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore.“
„Danom upisa Društva u Centralni registar privrednih subjekata prestaje da važi Odluka o
osnivanju Javne ustanove Centar za ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore ("Službeni list RCG",
broj 40/96).“
Društvo sa ograničenom odgovornošću „Centar za ekotoksikološka ispitivanja” Podgorica
registrovano je u Centralnom registru Privrednog suda 12.12.2012. i na taj dan je urađen
popis i Procjena imovine i obaveza.
Datum procjene imovine i obaveza Javne ustanove Centar za ekotoksikološka ispitivanja Crne
Gore i transformacije u Društvo sa ograničenom odgovornošću Centar za ekotoksikološka
ispitivanja Podgorica, odnosno registracije novog privrednog društva, poslužile su
menadžmentu Centra da sa registracijom i početkom rada novog privrednog subjekta donese
odgovarajuće mjere i postupke kojim će doći do djelimičnog ili potpunog ispunjenja preporuka i
mjera izrečenih od strane Državne revizorske institutcije.
U nastavku dajemo analitički prikaz ispunjenja izrečenih preporuka i mjera, koje su u periodu od
dana kontrole, do dana sastavljanja ovog Izvještaja preduzete od strane menadžmenta radi
njihovog ispunjenja.
Skrećemo pažnju da je jedan dio mjera ispunjen prije tranformacije JU Centar za
ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore, dok je drugi ispunjen kroz početak rada novog
privrednog subjekta koji je nastao transformacijom postojeće Javne ustanove u Društvo sa
ograničenom odgovornošću.
2
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
1.
Centar nije iskazivao stanje i promjene stanja imovine, kapitala i obaveza, rashode i
prihode prema sadržini računa u Kontnom okviru, što nije u skladu sa Pravilnikom o kontnom
okviru i sadržini računa u kontnom okviru za privredna društva i druga pravna lica.

Subjekat revizije treba da vodi knjigovodstvenu evidenciju u skladu sa Pravilnikom o
kontnom okviru i sadržini računa u kontnom okviru za privredna društva i druga pravna
lica.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
Doo Centar za ekotoksikološka ispitivanja Podgorica je u svom Pravilniku o računovodstvu i
računovodstvene politike, koji je usvojio Odbor direktora dana 28.01.2013. godine svoju
organizaciju računovodstva, evidenciju poslovnih promjena, sastavljanje i objavljivanje
finansijskih iskaza zasnovao na odredbama Zakona o računovodstvu i zahtjevima Međunarodnih
računovodstvenih standarda. Samim tim je odredio da je Pravilnik po kome se vrši vrednovanje,
evidentiranje i iskazivanjem sadržine računa u Kontnom okviru, Pravilnik o kontnom okviru i
sadržini računa u kontnom okviru za privredna društva i druga pravna lica objavljen u
Službenom listu br.05/11.
Kao dokaz ispunjenja ove Preporuke dostavljamo Bruto bilans JU Centar za ekotoksikološka
ispitivanja za period 01.01.2012 do 12.12.2012 godine, kao i Bruto bilans Društva sa
ograničenom odgovornošću Centar za ekotoksikološka ispitivanja za period 12.12.2012 do
31.12.2012 godine koji sadrže račune o poslovnim promjenama označene kroz Kontni okvir i
Pravilnik o sadržini računa u kontnom okviru za privredna društva i druga pravna lica.
Prilog:
 Pravilnik o računovodstvu i računovodstvenim politikama
 Bruto bilans JU CETI za period 01.01.-12.12.2012
 Bruto bilans DOO CETI za period 12.12.-31.12.2012
3
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
2.
2011. godine nije izrađen novi cjenovnik usluga, niti je to učinjeno do okončanja
revizije, i ako je Planom rada za 2011. godinu, koji je usvojen od strane Upravnog odbora,
predviđena izrada istog, jer je u odnosu na aktuelni cjenovnik iz 2007. godine došlo do
promjena cijena na tržištu hemikalija, referentnih materija kao i povećanja obima i vrsta
analiza koje CETI obavlja.
Primjena postojećeg cjenovnika nije obezbijeđena u praksi, a prilikom određivanja cijena
pojedinih usluga formiranje cijena vršeno je (po iskazu subjekta revizije): „u skladu sa tržišnim
principima“ i „ pretpostavkama menadžmenta o visini cijene koja bi CETI učinila povoljnijim
ponuđačem“.

Organi upravljanja Centra treba da obezbijede realizaciju aktivnosti koje će omogućiti
izradu cjenovnika usluga na osnovu relevantnih podataka (cijena koštanja usluge,
kalkulacija prodajne cijene), kao i njegovu primjenu u praksi.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
Važeći Cjenovnik usluga CETI-ja usvojen je od strane Upravnog odbora 2007. godine.
U Planu rada za 2011. godinu predviđena je izmjena cijena pojedinih parametara iz
Cjenovnika. Obzirom da se u to vrijeme ekonomska kriza zaoštrila i uslovila smanjenu privrednu
aktivnost i probleme na crnogorskom tržištu planirana izmjena Cjenovnika nije rađena. Osnovni
razlog je procjena menadžmenta da bi povećanje cijena u skladu sa porastom troškova moglo
predstavljati veliku barijeru za zadržavanje postojeći klijenata i privlačenje novih korisnika
usluga. Analizom cijene koštanja najučestalijih parametara koji se u Centru ispituju utvrđeno je
da prodajna cijena nije bila ispod cijene koštanja.
Iako je Centar zadnjih godina poslovao sa gubitkom nije bilo realnih osnova za povećanje
cijena za usluge koje se nude na slobodnom tržištu, jer bi na taj način izgubili veći broj klijenata i
bili nekonkurentni na već smanjenom tržištu.
Osnovni razlozi gubitka u poslovanju su identifikovani kao:
 smanjenje broja uzoraka koji se donose na analize,
 drastično smanjenje vrijednosti državnih monitoring programa (finansiraju se iz
budžeta), koji po obimu ostaju isti dok se sredstva za njihovu realizaciju rapidno
smanjuju. Tako npr. u 2009. Godini državni programi monitoringa iznosili su
450.000 eura, u 2010. godini 315.000 eura, 2011. godini 195.000 eura, a u 2012.
godini 128.000 eura.
Svjesni značaja izrade novog cjenovnika koji bi bio baziran na gore pomenutima
trendovima, CETI će u narednom periodu, koji iz više razloga nije moguće precizno definisati,
4
učiniti maksimalan napor i uz angažovanje sopstvenih kapaciteta, ali i eksternih eksperata,
uraditi reviziju kompletnog cjenovnika usluga koji ima skoro 1.300 stavki.
Koristimo ovu priliku i da podsjetimo da je marta 2012. godine CETI potpisao ugovor sa
EBRD kojim je odobrena finansijska i stručna podrška za Program restrukturiranja i optimizacije
poslovanja JU Centar za ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore kroz Program BAS (Business
Advisory System). Cilj Programa - definisanje pravnog i institucionalnog statusa CETI, bolje
organizacije i optimizacije broja i strukture zaposlenih u skladu sa potrebama države i tržišta i
optimizacije troškova poslovanja . Na osnovu analize poslovanja i kapaciteta CETI još jedan
rezultat Programa je i procjena budućeg tržišnog položaja CETI, kao i preporuke i šanse za
poboljšanje istog.
Za izvršioca ugovora izabran je Projektni tim sa Ekonomskog fakulteta u Podgorici.
Menadžment CETI i predstavnici resornog ministarstva tokom rada na Programu pružali su
potrebnu stručnu podršku Projektnom timu.
SWOT analiza pokazala je da Centar posjeduje dobre sposobnosti za tržišno poslovanje,
know-how, uspostavljena dinamika i kvalitet obavljanja poslova su nešto što predstavlja
potencijalnu snagu daljeg tržišnog nastupa. Kako bi navedene snage dobile na svom značaju
potrebno je dalje ulagati u iste, ali uz odgovarajuće angažovanje nove opreme i implementaciju
novih dostignuća, a sve iz razloga nadolazeće konkurencije i očuvanja i jačanja trenutne tržišne
pozicije.
5
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
3. Subjekat revizije nije uspostavio kvalitetan laboratorijski informacioni sistem koji će moći
u potpunosti da podrži proces prijema i obrade uzoraka, izdavanja izvještaja, kreiranja
statistike po klijentima, vrstama uzoraka, vrstama analiza, kako je predvidio Planom rada za
2011. godinu.

Upravni odbor i menadžment Centra treba da što prije obezbijede, u cilju optimizacije
poslovanja, uspostavljanje kvalitetnog laboratorijskog informacionog sistema koji bi
obezbijedio potrebne informacije za Službu računovodstva i menadžment.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
Ugovor o izradi softwera za laboratorijski informacioni sistem sa firmom Fizis potpisan je još
25.04.2011. godine.
Po ugovoru posao je trebao da se završi tokom 2011. godine. Kako firma Fizis nije završila posao
ni tokom 2012. godine, Centar je raskinuo Ugovor i pokrenuo tužbu radi povraćaja sredstava
(60% od ukupno ugovorenih). Centar zbog nedostatka sredstava nije u mogućnosti da angažuje
drugu firmu u ovoj godini. Iako Centar nema jedinstveni informacioni sistem, u praksi se
kvalitetno obezbjeđuju sve informacije o procesu prijema i obrade uzoraka, izdavanju izvještaja,
kreiranju statistike po klijentima, vrstama uzoraka i vrstama analiza, ali „ručno“ (koristeći
različite softvere) uz veći utrošak vremena. Na osnovu dobijenih podataka radi se statistika na
nedeljnom nivou, a obuhvata podatke o vrstama uzoraka i analiza i nedeljni stepen naplate.
Centar je u pregovorima sa potencijalnim donatorima u vezi podrške za obezbjeđenje
srredstava za jedinstveni informacioni sistem.
6
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
4. Subjekat
revizije nije u 2011. godini računovodstvenim politikama definisao osnovu za
vrednovanje opreme niti metod po kojem se vrši obračun amortizacije. Pravilnikom o
računovodstvu i računovodstvenim politikama, koji je Centar usvojio u decembru 2011.
godine, propisana je osnova mjerenja za utvrđivanje bruto knjigovodstvene vrijednosti i
metoda amortizacije.
Uvidom u pomoćnu knjigu osnovnih sredstava utvrđeno je da je veliki broj osnovnih
sredstava koji je u upotrebi, u potpunosti otpisan, što u situaciji kada Centar godinama
posluje sa gubitkom, navodi na mogućnost da su troškovi amortizacije precijenjeni, odnosno
nerealno visoki. U pojedinim slučajevima stopa amortizacije je iznosila i do 25%.
Preporučuje se subjektu revizije da:
a) prilikom određivanja stope amortizacije uzme u obzir realan vijek korišćenja opreme
što će omogućiti realnije opterećivanje perioda sa troškovima amortizacije nego što je to
bio slučaj u prethodnim godinama;
b) izvrši revalorizaciju osnovnih sredstava u skladu sa MRS 16 – Nekretnine, postrojenja i
oprema. Povećanje knjigovodstvene vrijednosti sredstava koje je rezultat revalorizacije,
treba direktno pripisati sopstvenom (državnom) kapitalu kao revalorizacioni višak
(rezervu). Povećanje treba priznati kao prihod u bilansu uspjeha do onog iznosa do kojeg
se stornira revalorizaciono smanjenje istog sredstva, koje je prethodno priznato kao
rashod u bilansu uspjeha.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
Usvojenim Računovodstvenim politikama je bliže određeno početno i naknadno vrednovanje
opreme, obračun amortizacije, naknadni izdaci na opremi, kao i postupak rashodovanja
opreme.
Osnov za usvojene računovodstvene politike u dijelu vrednovanja opreme leži u dosljednoj
primjeni MRS-16 - Nekretnine, postrojenja i oprema.
Važnije odredbe člana 15 Pravilnika koje se odnose na iskazane preporuke su:
1. Početno mjerenje nekretnina, postrojenja i opreme koji ispunjavaju uslove za
priznavanje kao stalnog sredstva vrši se po nabavnoj vrijednosti ili cijeni koštanja,
2. U nabavnu vrijednost uključuju se i troškovi kamata koji su nastali po osnovu izgradnje ili
nabavke tih sredstava, ako su ispunjeni uslovi za primjenu dopuštenog alternativnog
postupka iz MRS-23 - Troškovi pozajmljivanja,
3. Naknadno mjerenje nakon početnog priznavanja nekretnina, postrojenja i opreme vrši
se po troškovnom modelu iz MRS-16 - Nekretnine, postrojenja i oprema, odnosno po
7
nabavnoj vrijednosti umanjenoj za ispravke vrijednosti po osnovu kumulirane
amortizacije i obezvredjenja,
4. Amortizacija nekrentina, postrojenja i opreme vrši se primjenom proporcionalnog
metoda.
U odnosu na konkretne preporuke iz ove tačke napominjemo sledeće:
a) Prilikom obračuna amortizacije nekrentina, postrojenja o opreme, izvršena je detaljna
analiza ranije korišćenih stopa amortizacije, i u skladu sa izrečenim preporukama, na
osnovu vijeka trajanja, uz prihvaćeni proporcionalni metod obračuna amortizacije
odredjene stope amortizacije za opremu koja je u vlasništvu Doo Centar za
ekotoksikološka ispitivanja koja dajemo u sljedećem tabelarnom pregledu:
Red.
Korisni vijek
Stopa
br
NAZIV OPREME
tajanja
amortizacije
01
Bazična laboratorijska oprema
15
6,67%
02
Ostala laboratorijska oprema
10
10%
03
Ostala oprema
5
20%
04
Oprema za klimatizaciju
10
10%
05
Računarska i telekomunikaciona oprema
5
20%
06
Kancelarijski namještaj i oprema
20
5%
07
Elketro oprema
20
5%
08
Motorna vozila
10
10%
Smatramo da je navedena procjena u skladu sa vašim preporukama. Takođe napominjemo da
će po završetku poslovne godine biti izvršeno testiranje utvrđene stope amortizacije, i na bazi
utvrđenog stanja će biti eventualne korekcije stopa amortizacije u cilju stvaranja realnog troška
poslovanja.
b) Vrijednost imovine Doo Centar za ekotoksikološka ispitivanja Podgorica je utvrđen
putem procjene imovine koju je uradio Institut računovođa i revizora Crne Gore, i na taj
način smatramo da utvrđeno početno stanje imovine predstavlja realno stanje imovine.
Takođe smatramo da je utvrđivanje vrijednosti putem izvršene procjene jedan od
metoda kojim smo izašli u susret vašim preporukama. Kako smo istakli u prethodnom
stavu, na kraju godine će se vršiti pojedinačno testiranje opreme, čija odstupanja
vrijednosti će biti proknjiženja na preporučeni načina kao povećanje, odnosno
smanjenje knjigovodstvene vrijednosti sredstava koje je rezultat revalorizacije, koje
treba direktno pripisati sopstvenom kapitalu kao revalorizacionu rezervu. Povećanje
treba priznati kao prihod u bilansu uspjeha do onog iznosa do kojeg se stornira
revalorizaciono smanjenje istog sredstva, koje je prethodno priznato kao rashod u
bilansu uspjeha.
8
IZREČENE IZREČENE PREPORUKE I MJERE
5.
Subjekat revizije nije u 2011. godini usvojio računovodstvenu politiku za odmjeravanje
zaliha uključujući i korišćeni metod obračuna izlazne vrijednosti zaliha, niti je to učinio
računovodstvenim politikama koje je usvojio u decembru 2011. godine.

Preporučuje se subjektu revizije da usvoji računovodstvenu politiku za odmjeravanje
zaliha i metod obračuna izlazne vrijednosti zaliha u skladu sa MRS 2 – Zalihe, koju
treba u skladu sa pomenutim standardom i objelodaniti u finansijskom izvještaju.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
Postupajući po navedenoj preporuci Odbor direktora Društva sa ograničenom odgovornošću
Centar za ekotoksikološka ispitivanja Podgorica je dana 28.01.2013. godine usvojio Pravilnik o
računovodstvu i računovodstvenim politikama.
U članu 18 pomenutog Pravilnika zalihe je definisao u skladu sa odredbama Međunarodnog
računovodstvenog standarda 2 kao "zalihe su sredstva u obliku materijala ili pomoćnih
sredstava koja se troše u procesu proizvodnje ili prilikom pružanja usluga".
U navedenom subjektu zalihe obuhvataju:
1. Osnovni materijal-hemikalije,
2. Pomoćni materijal,
3. Laboratorisko posuđe, pribor i drugi proizvodi koi se koriste u procesu pružanja usluga.
Za odmjeravanje zaliha prilikom nabavke, u skladu sa navednim MRS-2 se opredijelio za metod
nabavne vrijednosti.
Nabavnu vrijednost čine svi troškovi nabavke, troškovi proizvodnje, i drugi troškovi nastali
dovođenjem zaliha na njihovo sadašnje mjesto i stanje.
Troškovi nabavke materijala obuhvataju nabavnu cijenu, uvozne dažbine i druge poreze,
troškove prevoza, manipulativne troškove i druge troškove koji se mogu direktno pripisati
nabavci materijala. Popusti, rabati i druge slične stavke oduzimaju se pri utvrđivanju troškova
nabavke.
Za vrednovanje zaliha prilikom izlaska (izdavanja u proizvodnju) opredijelio se za metod
prosječne ponderisane cijene, kao jednom od dva predviđena metoda propisanih standardom
MRS-2.
Utvrđivanje ponderisane prosječne cijene vrši se poslije svakog novog ulaza materijala.
Dokaz za ispunjenje preporuka po ovom pitanju koji se koriste kod konkretne primjene u
poslovnoj 2013. godini kod novoosnovanog doo Centar za ekotoksikološka ispitivanja Podgorica
je pored navedenog Pravilnika, kalkulacija nabavne cijene materijala, kao i izlaz sa zaliha
materijala koji se primjenjuje kod obračuna zaduženja i razduženja zaliha.
9
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
6.
U računovodstvenom sistemu CETI, ne postoji direktna veza između materijalnog i
finansijskog knjigovodstva. Ne postoji precizna evidencija utroška materijala, već se izlaz
materijala sa zaliha vrednosno knjiži na troškove materijala u finansijskom knjigovodstvu bez
obzira da li je kompletan izdati materijal i utrošen.

Potrebno je uvezati materijalno i finansijsko knjigovodstvo i obezbijediti tačne podatke o
kretanju zaliha koje predstavljaju direktan materijal.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
Precizna evidencija troškova materijala otežana je kako nedostatkom kvalitetnog
laboratorijskog informacionog sistema koji bi mogao u potpunosti da podrži proces prijema i
obrade uzoraka, izdavanja izvještaja, kreiranja statistike po klijentima, vrstama uzoraka,
vrstama analiza.
Prijemom uzoraka određuje se obim ispitivanja, i trebuje odgovarajući materijal koji se koristi u
procesu analize. Prvobitna namjera rukovodstva je bila da se uspostavi evidencija utroška
materijala po radnim nalozima. Iako takvo opredeljenje načelno treba da dovede do precizne
evidencije utrošak u praksi se to nije ostvarilo. Pravi razlog leži u činjenici da se isti hemijski
rastvor (koji nastaje trošenjem materijala) može koristiti u više analiza po osnovu dva ili više
radnih naloga otežava preciznu evidenciju utroška materijala po osnovu radnih naloga.
Menadžment Centra se na početku ove godine opredijelio da se evidencija vrši na sljedeći
način:





Da se prilikom nabavke materijala izvrši precizna evidencija svih zavisnih troškova koji
utiču na nabavnu cijenu istog,
Da se izvrši zaduženje takvog materijala pod šifrom uz evidenciju po nabavnoj cijeni,
Da se na osnovu radnih naloga trebuje potrebni materijal za analizu,
Da se na sedmičnom nivou utvrdi količina i iznos utrošenog materijala za analizu,
Da se na osnovu nedeljnog izvještaja vrši razduženje zaliha materijala, kako u
materijalnom, tako i u finansijskom knjigovodstvu, uz razduženje po cijenama po kojima
su prvobitno zaliha materijala bile zadužene, odnosno po nabavnim cijenama.
Tako je ostvarena povezanost materijalnog i finansijskog knjigovodstva, uz preciznu evidenciju
na nedeljnom nivou.
10
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
7.
Centar nema propisan način obračuna cijene koštanja za usluge koje pruža. S obzirom da
nema preciznih podataka o utrošku direktnog materijala i direktnog rada, niti se vrši
alokacija indirektnih troškova na mjesta i nosioce troškova, nije moguće izvršiti obračun
cijene koštanja za konkretnu uslugu koju Centar vrši i treba da naplati. Menadžment Centra,
dakle, nema podatke da li je usluga koju vrši po određenoj prodajnoj cijeni profitabilna ili
nije.
 Preporučuje se subjektu revizije da usvoji metodologiju obračuna cijene koštanja, što će
omogućiti i utvrđivanje odgovarajućeg cjenovnika usluga. Centar treba da preduzme
aktivnosti na poboljšanju informacionog i računovodstvenog sistema kako bi se
obezbijedili precizni podaci potrebni za obračun cijene koštanja usluga koje vrši.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
Metodologija utvrđivanja cijena koštanja usluga ispitivanja koje vrši Centar sastoji se od više
složenih elemenata koje predstavljaju specifičnost ove ustanove u odnosu na ostale privredne
subjekte.
Otežavajući elementi na utvrđivanju cijene koštanja svake pojedinačne usluge leže u sljedećim
činjenicama:
1. Širok spektar usluga zasniva se na analizi prema traženim parametrima analize, pri čemu
se broj parametara kreće od jednog do preko 20 što uveliko utiče da se problem
utvrđivanja cijene koštanja usluge ne može svesti na klasično utvrđivanje cjenovnika
usluga,
2. Različiti obim analiza zahtijeva angažovanje neproporcionalnih količina materijala, koji
se zbog hemijske prirode mogu koristiti kod više uzoraka, veoma otežava kvantifikaciju
potrebnog materijala prema radnim nalozima, a samim tim i učešće troškova direktnog
materijala,
3. Vrste analiza često određuje razvoj događaja tako da se često ne mogu koristiti
statistički podaci iz ranijih perioda u cilju određenja ''prosječne cijene koštanja'' makar
na nivou grupa usluga,
4. Društveni značaj Centra, kao institucije koja vrši kontrolu kvaliteta životne sredine i
kontrolu bezbjednosti hrane, a sve sa ciljem zaštite zdravlja ljudi, uslovljava potrebu
angažovanja svih vidova stručne radne snage bez obzira na njihovo angažovanje i broj
ispitivanja tokom godine. To često uslovljava nemogućnost određenja učešća troška
radne snage na nivou pojedinačnih usluga koji bi se koristio kao reper za određenje kod
cijene koštanja,
5. Donošenje Cjenovnika na godišnjem nivou otežano je nemogućnošću realne procjene
broja analiza, imajući u vidu činjenicu da se, gotovo svake godine, barem po jedan put
dešavaju akcidentne situacije koje mogu imati uticaja na zdravlje ljudi, dok je
menadžment Centra u procjeni planiranih troškova veoma realan,
11
6. Imajući u vidu navedeno, a i nedostatke koji su konstatovani kroz pojedine tačke ovog
izvještaja evidento je da je proces utvrđivanja cijene koštanja, odnosno Cjenovnika
usluga veoma otežan.
I pored svih navedenih poteškoća menadžment Centra je pristupio izradi metodologije za
utvrđivanje cijene koštanja kao dokaz opredeljenja za trajno prevazilaženje izrečenih
nedostataka po ovom pitanju.
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
8.
Provjerom blagajničkog poslovanja utvrđeno je da su vršene isplate razlika u zaradi i
stimulansa bez odgovarajuće dokumentacije, preko putnih naloga.
 Odgovorna lica u Centru treba da obustave nedozvoljene isplate i usvoje pisane procedure
kojima će se propisati koje vrste troškova se mogu isplaćivati iz blagajne kao i spisak
potrebne dokumentacije koja prati isplatu.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
U okviru realizacija na ispunjenju navedenih preporuka želimo da ukažemo na sljedeće:
1. Da se kod uočenih nedostataka po ovoj tački radi o pojedinačnim slučajevima,
2. Da se radi o isplatama bez materijalnog značaja (P.N.68/11 u iznosu od 30 eura),
3. Da se radi o stavkama koje su u knjigovodstvu pogrešno tretirane kao isplate
''stimulansa'', a da se u stvari radi o dodatnim troškovima koji su nastali i isplaćeni
zaposlenima po osnovu produženog rada na terenu.
Izrečene preporuke su u potpunosti implementirane kroz usvajanje Procedura o isplatama iz
blagajne, koje su donešene od strane izvršnog direktora, kako kod JU Centar za ekotoksikološka
ispitivanja Crne Gore, tako i kod D.o.o. Centar za ekotoksikološka ispitivanja Podgorica.
Navedenim procedurama se propisuje koje vrste troškova se mogu isplaćivati iz blagajne, do
kojeg iznosa, kao i spisak potrebne dokumentacije koja prati isplatu su donešene.
U nastavku dajemo pregled troškova koji mogu nastati u poslovanju Centra, a koji se mogu
isplatiti iz blagajne:
 Gotovinske isplate računa po odlukama koje ovjeravaju direktor ili pomoćnik direktora
za ekonomske, opšte i pravne poslove do iznosa od 200,00 eura,
 Akontacije za službena putovanja u zemlji i inostranstvu do zakonom propisanih iznosa,
 Troškovi koji prate službeni put, a koji nijesu plaćeni preko računa preduzeća (hotelski
smještaj, taksi i autobuski prevoz u mjestu putovanja, računi putarina i sl., računi
reprezentacije i dr. računi ukoliko su odobreni od strane direktora ili pomoćnika
direktora za ekonomske, opšte i pravne poslove),
 Računi za upotrebu taksija u mjestu sjedišta Preduzeća do 10,00 eura,
 Računi za pranje službenih vozila Preduzeća do 10,00 eura,
12





Računi za parking,
Računi reprezentacije u slučajevima kada to odobre direktor ili pomoćnik direktora za
ekonomske, opšte i pravne poslove do iznosa 300,00 eura,
Vanredna opravka službenog vozila, ukoliko se kvar desi van sjedišta Preduzeća, uz
prethodno odobrenje izršnog direktora ili pomoćnika direktora za ekonomske, opšte i
pravne poslove do iznosa od 200,00 eura,
Računi za gorivo van sjedišta preduzeća prilikom službenog puta u zemlji ili inostranstvu,
a po prethodnom odobrenju direktora ili pomoćnika direktora za ekonomske, opšte i
pravne poslove,
Ostali sitni računi do iznosa od 50,00 eura po odobrenju direktora ili pomoćnika
direktora za ekonomske opšte i pravne poslove.
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
9. Subjekat revizije je na poziciji Ostale dugoročne obaveze, u Bilansu stanja, prikazao iznos
od 6.631€ koji se odnosi na rezervisanje za odloženi porez.

Navedeni iznos u Bilansu stanja trebalo je prikazati na poziciji „Dugoročna rezervisanja“.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
U skladu sa prihvaćenim Pravilnikom o kontnom okviru i sadržini računa u kontnom okviru za
privredna društva i druga pravna lica poziciju Odložene poreske obaveze iskazujemo na računu
498 - Odložene poreske obaveze, gdje se iskazuju u skladu sa MRS 12 iznosi poreza na dobitak
koji se plaćaju u narednim izvještajnim periodima po osnovu oporezivih privremenih razlika.
Navedena pozicija u obrascu Iskaz o finansijskoj poziciji/Bilansu stanja ima posebnu poziciju na
rednom broju 116 - Odložene poreske obaveze.
Kako je došlo do prestanka rada JU Centar za ekotoksikološka ispitivanja i registacije Društva sa
ograničenom odgovornošću Centar za ekotoksikološka ispitivanja, u skladu sa
računovodstvenim propisima, izvršili smo ukidanje Odloženih poreskih obaveza kod JU Centar
za ekotoskikološka ispitivanja, i ta pozicija u početnom bilansu DOO Centar za ekotoksikološka
ispitivanja ne postoji.
U skladu sa vašom preporukom eventualno priznavanje nastalih Odloženih poreskih obaveza u
Doo Centar za ekotoksikološka ispitivanja Podgorica će biti iskazano na propisanoj pozicji,
odnosno grupaciji Dugoročnih rezervisanja.
13
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
10. Subjekat revizije je na poziciji Kratkoročne finansijske obaveze iskazao iznos od 86.657 €
što odgovara iznosu iz bruto bilansa koji se odnosi na obaveze prema dobavljačima.

Navedeni iznos u Bilansu stanja trebalo je prikazati na poziciji - Obaveze iz poslovanja.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
U skladu sa utvrđenim stanjem i izrečenom preporukom izvršeno je preknjižavanje
iznosa obaveza prema dobavljačima sa pogrešno iskazane stavke ‘’Kratkoročne finansijske
obaveze’’ na računima grupe 43 - Obaveze iz poslovanja gdje se iskazuju obaveze za primljene
avanse, depozite i kaucije, obaveze prema dobavljačima, obaveze po izdatim čekovima, obaveze
po mjenicama i ostale obaveze iz poslovanja.
MSFI.
Obaveze iz poslovanja priznaju se i vrednuju u skladu sa MRS 39 i drugim relevantnim
U prilogu dokaza o ispunjenju ove preporuke dostavljamo nalog za knjiženje, odnosno
preknjižavanje konstatovane greške.
14
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
11. Subjekat revizije je u Bilansu stanja je na poziciji Obaveze iz poslovanja prikazao iznos od
50.757€ što odgovara iznosima iz Bruto bilansa koji se odnose na: obaveze po overdraft
kreditu u iznosu 17.364,73€ i obaveze za poreze i doprinose na zarade u iznosu 33.391,70.


Obaveze po overdraft kreditu je u Bilansu stanja trebalo prikazati na poziciji Kratkoročne
finansijske obaveze.
Obaveze za poreze i doprinose na zarade je u Bilansu stanja trebalo prikazati na poziciji
Ostale kratkoročne obaveze i PVR.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA


U skladu sa utvrđenim stanjem i izrečenom preporukom izvršeno je preknjižavanje nepravilno
iskazanog iznosa Obaveze iz poslovanja prikazao u iznosu od 50.757€ na preporučene stavke i
to:
Na računima grupe 42 - Kratkoročne finansijske obaveze iskazuju se obaveze po kreditima i
zajmovima, hartijama od vrijednosti i ostale kratkoročne obaveze koje dospijevaju u roku do
godinu dana od dana činidbe, odnosno od dana bilansa. Iznos od 17.364,73 proknjižen na
računu 422 - Kratkoročni krediti u zemlji iskazuju se obaveze po kratkoročnim finansijskim,
robnim i ostalim kreditima i zajmovima sa rokom dospijeća do godinu dana, koji su primljeni od
pravnih i fizičkih lica u zemlji, osim od matičnog, zavisnih i povezanih pravnih lica. Kratkoročne
finansijske obaveze priznaju se i vrednuju u skladu sa MRS 39 i drugim relevantnim MSFI. U
skladu sa preporukom navedena pozicija je obuhvaćena u Bilansu stanja na poziciji Kratkoročne
finansijske obaveze.
Na računima grupe 45 - Obaveze po osnovu zarada i naknada zarada iskazuju se obaveze za
neto zarade i neto naknade zarade, kao i neto naknade zarade koja se refundira i porezi i
doprinosi po navedenim osnovama na teret zaposlenog i na teret poslodavca.Na računima ove
grupe otvara se analitika prema vrstama poreza i doprinosa. Iznos od 33.391,70 € proknjižen na
računu 451 - Obaveze za porez na zarade i naknade zarada na teret zaposlenog, na računu 452
- Obaveze za doprinose na zarade i naknade zarada na teret zaposlenog i na računu 453 Obaveze za poreze i doprinose na zarade i naknade zarada na teret poslodavca. U skladu sa
preporukom ova pozicija je u Bilansu stanja prikazana na poziciji Ostale kratkoročne obaveze i
PVR.
U prilogu dokaza o ispunjenju ove preporuke dostavljamo nalog za knjiženje, odnosno
preknjižavanje konstatovane greške, kao i ispravno popunjeni obrazac Bilansa stanja.
15
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
12. Subjekat revizije je na poziciji ostale kratkoročne obaveze i pvr prikazao iznos od 14.238€
koji odgovara iznosu iz Bruto bilansa sa računa obaveze za porez na dodatu vrijednost.

Iznos obaveze za PDV je trebalo u Bilansu stanja prikazati na poziciji - Obaveze po osnovu
poreza na dodatu vrijednost i ostalih javnih prihoda.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
Zbog pogrešnog iskazivanja Obaveza po osnovu poreza na dodatu vrijednost, na poziciju Ostale
kratkoročne obaveze došlo je do pogrešnog iskazivanja stavki u Bilansu stanja.
Iskazani iznos od 14.238 € je preknjižen sa Ostalih kratkoročnih obaveza na račune grupe 47 Obaveze za porez na dodatu vrijednost gdje se iskazuju obaveze nastale po osnovu
obračunatog poreza na dodatu vrijednost prema nazivima računa ove grupe, odnosno preciznije
na računu 470 - Obaveze za porez na dodatu vrijednost po izdatim fakturama po opštoj stopi
koji obuhvata zaračunati PDV po opštoj stopi odobrenjem ovog računa i zaduženjem računa
grupe 20 ili nekog drugog računa iz klase 2 .
U prilogu dokaza o ispunjenju ove preporuke dostavljamo nalog za knjiženje, odnosno
preknjižavanje konstatovane greške, kao i ispravno popunjeni obrazac Bilansa stanja.
16
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
13.
Revizijom obračuna zarada utvrđene su sljedeće nepravilnosti: uvećavane su zarade
pojedinim zaposlenim preko 50% od redovne zarade što nije u skladu sa članom 26
Kolektivnog ugovora CETI-ja; pojedinim zaposlenim obračunat je prekovremeni rad više od 40
sati, što nije u skladu sa članom 49 Zakona o radu; pomoćnici direktorke je uvećavana zarada
na način koji nije u skladu sa članom 1 i članom 2 Ugovora o zaradi; nijesu plaćeni doprinosi
na mjesečnu nadoknadu koju na ime članstva u Upravnom odboru dobijaju dva lica
zaposlena u CETI-ju.
Preporučuje se Centru da:
a) obezbijedi striktnu primjenu Zakona o radu, Kolektivnog ugovora i drugih propisa
kojima su regulisani radni odnosi;
b) donese pisane procedure za obračun i isplatu zarada, stimulansa i prekovremenih sati
i na taj način obezbijedi vođenje adekvatne evidencije za prekovremene sate i stimulanse
kao i kontrolu podataka koji predstavljaju elemente za obračun i samog obračuna;
c) sprovede aktivnosti na uspostavljanju aplikativnih kontrola za obračun zarada koje
neće dozvoljavati unos nepravilnih podataka (br. prekovremenih sati veći od 40%,
uvećanje zarade veće od 50% itd.).
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
Centar poštuje zakon, pojedinačni kolektivni ugovor, ugovore o radu i preporuke koje je
donijela Vlada Crne Gore.
Usvojena je metodologija za obračun i isplatu zarada, stimulansa i prekovremenih sati u skladu
sa zakonom i pojedinačnim kolektivnim ugovorom od jula 2011. godine nije bilo prekoračenja u
pogledu prekovremenih sati, iako se dešavalo da su pojedini zaposleni imali i preko 40
prekovremenih sati. Ističemo da je Centar specifična institucija čija je osnovna djelatnost
kontrola kvaliteta životne sredine i bezbjednosti hrane i da u vanrednim okolnostima (npr.
požari i druge akcidentne situacije ili aktuelna situacija sa toksikantima u mlijeku i stočnoj hrani)
radno vrijeme je 24 h i to vikendima i praznicima. Analize koje Centar radi imaju za cilj zaštitu
zdravlja ljudi.
U skladu sa Pojedinačnim kolektivnim ugovorom (član 26) zarada zaposlenog po osnovu
rezultata rada može se uvećati do 50%, a 60% za rad u teškim otežanim uslovima (hemijska
radiološka mjerenja i uzorkovanja prilikom akcidenata). Shodno navedenom, zarada zaposlenih
se može uvećati preko 50% ako postoje u istom mjesecu i prekovremeni rad.
Centar je uradio Uputstvo za predlaganje stimulansa u skladu sa članom 25 Pojedinačnog
kolektivnog ugovora koji je dodatno definisao kriterijume za ocjenjivanje rezultata rada
zaposlenog.
17
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
14.
Državni revizor nije mogao, na osnovu računovodstvene evidencije subjekta revizije
(Glavna knjiga), da se u razumnoj mjeri uvjeri u tačnost iznosa priliva i odliva gotovine
prikazanih u Iskazu o tokovima gotovine. Državni revizor izražava rezervu u odnosu na iznose
priliva i odliva gotovine koji su prikazani u Iskazu o tokovima gotovine.

Subjekat revizije treba da obezbijedi tačnost i ažurnost računovodstvene evidencije i da
Iskaz o tokovima gotovine sastavlja na osnovu podataka sa odgovarajućih računa Glavne
knjige.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
Usled konstatovanih propusta u pogledu pogrešnog prikazivanja na pozicijama koje se ne
odnose na pozicije na kojima se obuhvataju novčani tokovi došlo je do netačnog iskazivanja
obrasca Iskaz o tokovima gotovine.
Nakon uočenih nedostataka preduzete su mjere na ispravci pogrešnih knjiženja koje su imale za
rezultat pravilno obuhvatanje novčanih priliva i odliva.
Samim tim je nastala mogućnost pravilnog iskazivanja ba obrascu Iskaz o novčanim tokovima,
koji je napravljen za poslovnu 2012. godinu primjenom Direktne metode.
U prilogu dostavljamo obrazac Novčanih tokova za poslovnu 2012. godinu.
18
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
15. Na osnovu sprovedenih analitičkih procedura konstatovano je da Centar poslednjih pet
godina ostvaruje negativni poslovni rezultat što direktno utiče na umanjenje vrijednosti
državnog kapitala. S druge strane primjetan je trend rasta troškova, posebno troškova
zarada, naknada zarada i ostalih ličnih rashoda koji su najznačajnija stavka u troškovima
Centra (u 2011. godini učestvuju sa 55,51% u ukupnim rashodima). U Izvještajima o radu
Centra za 2010. i 2011. godinu konstatuje se da su ispunjeni planirani zadaci, ali i ostvaren
negativan rezultat poslovanja, što za posledicu ima umanjenje državnog kapitala.
Nepostojanje obračuna cijene koštanja usluga, odnosno naplata usluga po cijenama za koje
se ne zna da li su profitabilne, izražen trend rasta troškova za zarade zaposlenih, kao i
vjerovatno precijenjeni troškovi amortizacije imaju za posljedicu, pored ostalih nedostataka
u funkcionisanju Centra, negativan rezultat poslovanja.
 Preporučuje se organima upravljanja Centra da poboljšaju kvalitet procesa planiranja,
da troškove poslovanja na koje mogu uticati svedu na optimalnu mjeru (u 2011. godini u
kojoj je planiran negativan poslovni rezultat troškovi zarada su premašili planirane za
103.972,19€) i obezbijede obračun cijene koštanja usluga.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
Aktivnosti koje su u skladu sa preporukama iz Izvještaja DRI, a realizovane u 2012. godini:
U 2012. godini otpočela je realizacija Programa restrukturiranja i optimizacije poslovanja, kroz
BAS program EBRD urađen od strane konsultantskog tima sa Ekonomskog fakulteta. Vlada Crne
Gore usvojila je Program u julu 2012. godine. Cilj Programa je bio definisanje pravnog i
institucionalnog statusa Centra, bolja organizacija i optimizacija broja i strukture zaposlenih u
skladu sa potrebama države i tržišta i optimizacija troškova poslovanja, procjena budućeg
tržišnog položaja i poslovanja Centra i preporuke za ostvarenje istog. Analiza urađena kroz
program pokazala je da Centar posjeduje dobre sposobnosti za tržišno poslovanje, know-how,
uspostavljena dinamika i kvalitet obavljanja poslova su nešto što predstavlja potencijalnu snagu
daljeg tržišnog nastupa. Kako bi navedene snage dobile na svom značaju potrebno je dalje
ulagati u iste, ali uz odgovarajuće angažovanje nove opreme i implementacije novih dostignuća,
a sve iz razloga nadolazeće konkurencije i očuvanja i jačanja trenutne tržišne pozicije.
Programom restrukturiranja i optimizacije poslovanja Centra za ekotoksikološka ispitivanja su
definisane sljedeće mjere:
- Organizaciono restrukturiranje - promjena organizacione strukture mora biti praćena i
racionalizacijom broja radnih mjesta u okviru Centra;
- Transformacija javne ustanove u jednočlano društvo sa ograničenom odgovornošću, s tim
da se Odlukom osnivača (Vlada Crne Gore) obezbijedi kontinuitet obavljanja djelatnosti
Centra, tako što bi se promijenio organizacioni oblik postojeće JU u društvo sa ograničenom
odgovornošću;
19
-
Dostizanje statusa “referentne institucije” – za oblasti ispitivanja koja su data Centru
Odlukom o osnivanju.
U skladu sa postavljenim ciljevima i zaključcima Vlade u 2012. godini realizovano je:
1. Donošenje odluke o transformaciji JU Centar za ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore u
DOO gdje je država jedini vlasnik - Odluku o osnivanju DOO Centar za ekotoksikološka
ispitivanja Podgorica Vlada Crne Gore donijela je 23. jula 2012. godine;
2. Izbor organa privrednog društva - Odbor direktora izabran je 26. jula 2012. godine. Statut je
Vlada usvojila 1. oktobra 2012. godine;
3. Izvršni direktor izabran je 2. novembra 2012. godine nakon sprovedenog javnog oglasa;
4. Registracija u registru privrednih subjekata izvršena je 12. decembra 2012. godine;
5. Shodno Odluci o osnivanju ("Sl. list Crne Gore", br. 39/12 od 23.07.2012) na dan 12.12.2012.
godine izvršen je vanredni popis imovine i obaveza (u CRPS za DOO Centar upisan je
osnivački kapital od 1 euro, jer je to upisani kapital JU Centar). Procjenu imovine i obaveza
uradio je nezavisni procjenitelj, na osnovu koje Vlada treba da donese odluku o
promjeni/upisu kapitala društva. Predmet i cilj ove procjene definisan je Odlukom Vlade
Crne Gore, o osnivanju društva sa ograničenom odgovornošću, odnosno cilj je utvrđivanje
realne vrijednosti kapitala Javne ustanove Centar za ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore,
koja se unosi u novoformirano društvo sa ograničenom odgovornošću „Centar za
ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore” Podgorica.
Prema mišljenju procjenitelja realni iznos kapitala koji Javna ustanova "Centar za
ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore", na dan 12.12.2012. godine prenosi u novoformirano
društvo sa ograničenom odgovornošću je iznos od 1.451.210,51 eura, koji bi trebalo da
bude upisan kao osnovni kapital preduzeća ’’Centar za ekotoksikološka ispitivanja" doo
Podgorica.
6. U cilju optimizacije poslovnja i racionalizacije troškova sproveden je niz mjera:
 Ukinute su naknade koordinatorima i ovom mjerom se postigla ušteda od 42.985,44 eura
na godišnjem nivou Linearno su smanjene zarade svim zaposlenim za 15%, čime je
postignuta ušteda na bruto zaradama za cca 100.000 eura za 2012. godinu;
 Smanjen je broj zaposlenih po raznim osnovama, uglavnom sistemom dobrovoljnih
otpremnina (10), ali će se ušteda po ovom osnovu reflektovati na finansijski rezultat tek u
2013. godini;
 Menadžmentu CETI – direktor i 2 pomoćnika, revidirani su ugovori o zaradama i zarade
smanjenje od 30-40% u odnosu na 2011. godinu, što se pozitivno odrazlilo na smanjenje
troškova po osnovu zarada u 2012. godini. S obzirom da sada Odbor direktora ima 3 člana i
po osnovu isplata naknada za članstvo u Odboru direktora postiže se ušteda u troškovima;
 U 2013. godini dodatno su smanjene zarade menadžmentu i Odboru direktora u skladu sa
preporukama Vlade;
 U cilju ublažavanja posljedica loše ekonomske situacije i teškoća u poslovanju firme zbog
smanjenja obima posla i otežane naplate, krajem prošle i početkom ove godine preduzet je
niz mjera koje su za rezultat imale značajno smanjenje troškova po osnovu zarada i
materijalnih troškova.
20
Kontinuiranim praćenjem ostvarivanja tj. odstupanja ukupnih prihoda od planiranih, tokom
godine se vršila stroga kontrola i racionalizacija ukupnih rashoda što je za krajnji rezultat imalo
da su se ukupni rashodi kretali u okviru plana. U 2012. godini ostvareni su ukupni rashodi u
iznosu od 1.542.950 eura i na nivou su ukupno planiranih rashoda, a 9% su niži u odnosu na
2011. godinu.
Bruto zarade zaposlenih, otpremnine za dobrovoljni raskid radnog odnosa i naknade Upravnom
odboru i Odboru direktora kreću se u okviru plana, a značajno su umanjene u odnosu na 2011.
godinu (ukupne zarade zaposlenih manje su za 17%).
Međutim, ukupno ostvareni prihodi za period 01.01-31.12.2012. godine iznosili su 1.191.971
eura, što je 16% manje od planiranih, a 18% manje u odnosu na ostvarene prihode u 2011.
godini. I u 2012. godini je ostvaren negativan finansijski rezultat, iako su ukupni rashodi u okviru
planiranih i značajno smanjeni su u odnosu na prethodnu godinu. Pad prihoda sa tržišta i
drastično smanjenje vrijednosti državnih monitoringa životne sredine uglavnom su uzrokovali
negativan finansijski rezultat.
Važno je istaći da se posljednjih godina u kontinuitetu sredstva za državne programe
monitoringa smanjuju, dok obuhvati ispitivanja ostaju isti, a troškovi njihovog sprovođenja su
isti ili veći. Državne programe monitoringa (životne sredine i veterine) Centar ne naplaćuje po
tržišnim cijenama, te su negativni efekti na poslovanje iz toga razloga veći.
Nedostatak sredstava u Državnom budžetu direktno se reflektuje na poslovanje Centra. Državni
programi monitoringa životne sredine se Budžetom opredjeljuju u znatno manjim iznosima
nego što bi trebalo, a dodatno se ugovaraju u manjim iznosima nego što je to planom Centra
bilo predviđeno (Centar planira na osnovu informacija relevantnih ministarstava). Dodatno i
najvažnije, ugovoren i u potpunosti realizovane usluge Centar ne uspijeva da u potpunosti
naplati iz Budžeta. Za 2011. godinu dug Agencije za životnu sredinu je cca 110 000 eura, a u
2012. godini 45 000 eura.
Dakle, nedostatak sredstava u Državnom budžetu tj. smanjenje sredstava za monitoringe
posljednjih godina ima direktni negativan efekat na prihode tj. finansijsko poslovanje Centra.
Centar je direktno vezan za sve fluktuacije u privredi Crne Gore, jer su klijenti uglavnom mala i
srednja preuzeća i aktivnosti na monitoringu životne sredine sprovode se uglavnom po nalogu
inspekcije, a ne samoinicijativno, kako je to zakonom predviđeno. Veliki sistemi su u ozbiljnoj
krizi i svoje aktivnosti na monitoringu radi zaštite životne sredine sveli su na minimum. Značajno
je smanjen obim posla i prihodi po osnovu kontrole radioaktivnosti roba na granicama, iz
razloga pada prometa, ali i nižih cijena zbog pritiska konkurencije.
Iako su uloženi značajni napori na obezbjeđenju dopunskih prihoda po osnovu učešća u
projektima, većih prihoda po ovom osnovu nije bilo u 2012. godini. Značajni dodatni prihodi po
osnovu projekata se očekuju u 2013. godini.
Takođe je važno istaći da je i naplata potraživanja izuzetno otežana prvenstveno iz razloga loše
likvidnosti cjelokupne crnogorske privrede, ali uprkos toj činjenici zadržan je nivo naplate od
preko 80%.
U kontinuitetu se nastoji da se maksimalno valorizuju sredstva rada, hemikalije i radno vrijeme
u cilju postizanja maksimalnih radnih i finansijskih efekata i stalno se radi na unapređenju
sistema javnih nabavki u cilju daljeg smanjenja troškova poslovanja koji su i u prethodnim
godinama bili na optimalnom, a neki i na minimalnom nivou.
21
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
16. Subjekat revizije nije uz finansijske izvještaje objavio “Napomene”, što nije u skladu
sa
Pravilnikom o sadržini i formi obrazaca finansijskih iskaza za privredna društva i druga pravna
lica.

Neobjavljivanje “Napomena” može negativno uticati na kvalitet informacija namijenjenih
eksternim korisnicima Finansijskog izvještaja, posebno donosiocima odluka i stoga je
subjekt revizije dužan da u narednom period, u skladu sa čl. 1 i 27 Pravilnika o sadržini i
formi obrazaca finansijskih iskaza za privredna društva i druga pravna lica, objavi
potrebne informacije.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
Uz prihvaćene preporuke i izvršene mjere na pravilnom iskazivanju pozicija u skladu sa
Pravilnikom o sadržini i formi obrazaca finansijskih iskaza za privredna društva i druga
pravna lica, izvršeno je i sastavljanje i iskazivanje propisnih obrazaca godišnjeg izvještaja za
poslovnu 2012 godinu.
U skladu sa odredbama člana 3a Zakona o računovodstvu i reviziji, o razvrstavanju pravnih lica,
JU Cetar za ekotoksikološka ispitivanja je razvrstan u ’’malo pravno lice’’, jer je na dan 31.12.
2011. ispunjavao dva od tri kriterijuma prema kojima se vrši razvrstavanje:
 Prema kriterijumu da je ukupan prihod na godišnjem nivou manji od 10.000.000 eura,
 Prema kriterijumu da je ukupna aktiva manja od 10.000.000 eura.
Prema odredbama člana 6a Zakona o računovodstvu i reviziji, malo pravno lice je u obavezi da
sastavlja i dostavlja sledeće iskaze:
1. Iskaz o finansijskoj poziciji/bilans stanja/,
2. Iskaz o ukupnom rezultatu/bilans uspjeha/.
U namjeri ispunjenja vaših preporuka za 2012. godinu, za JU CETI i za DOO CETI, urađene su i
Napomene uz finansijske iskaze.
22
IZREČENE PREPORUKE I MJERE
17. Centar u 2011. godini nije preduzeo aktivnosti (usvajanje godišnje strategije upravljanja
rizicima, donošenje plana za uspostavljanje finansijskog upravljanja i kontrola, usvajanje
metodologije za sprovođenje plana, podnošenje godišnjeg i kvartalnih izvještaja o
sprovođenju planiranih aktivnosti Centralnoj jedinici za harmonizaciju itd.) u cilju
uspostavljanja sistema unutrašnjih finansijskih kontrola u skladu sa Zakonom o sistemu
unutrašnjih finansijskih kontrola u javnom sektoru.
 Subjekat revizije treba da preduzme aktivnosti na uspostavljanju sistema unutrašnjih
finansijskih kontrola u skladu sa Zakonom o sistemu unutrašnjih finansijskih kontrola u
javnom sektoru, Pravilnikom o načinu i postupku uspostavljanja i sprovođenja
finansijskog upravljanja i kontrola, kao i Priručnikom za finansijsko upravljanje i kontrole
koji je pripremilo Ministarstvo finansija.
OSTVARENE AKTIVNOSTI NA REALIZACIJI OVIH PREPORUKA I MJERA
JU Centar za ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore, odnosno doo Centar za ekotoksikološka
ispitivanja Podgorica je u skladu sa odredbama Zakona o sistemu unutrašnjih finansijskih
kontrola u javnom sektoru u obavezi da uređuje sistem unutrašnjih finansijskih kontrola, koje
obuhvataju finansijsko upravljanje i kontrolu i unutrašnju reviziju, utvrđuje metodologija i
standardi i druga pitanja od značaja za uspostavljanje, razvoj i sprovođenje sistema unutrašnjih
finansijskih kontrola u javnom sektoru.
Unutrašnja revizija kao nezavisno, objektivno uvjeravanje i savjetodavna aktivnost, koja ima za
cilj da doda vrijednost i unaprijedi poslovanje subjekta i pomaže subjektu da ostvari svoje
ciljeve obezbjeđujući sistematičan, disciplinaran pristup ocjeni i poboljšanju efikasnosti
upravljanja rizikom, kontrolama i procesima upravljanja je organizovalo u skladu sa odredbama
člana 18 Zakona o sistemu unutrašnjih finansijskih kontrola u javnom sektoru.
JU Centar za ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore je na osnovu člana 18 stav 1 tačka 2
unutrašnju reviziju uspostavilo ''obavljanjem unutrašnje revizije od strane jedinice unutrašnje
revizije drugog subjekta, na osnovu sporazuma, uz prethodnu saglasnost Ministarstva
finansija".
Na osnovu saglasnosti Ministarstva finansija br.05-644/2 od 01.02.2012. godine JU Centar za
ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore sa jedne strane i Ministrastvo održivog razvoja sa druge
strane su sklopili Sporazum o povjeravanju poslova unutrašnje revizije.
Predmet ovog Sporazuma je uspostavljanje funkcije unutrašnje revizije u JU Centar za
ekotoksikološka ispitivanja na način što JU Centar obavljanje poslova unutrašnje revizije
povjerava Jedinici za unutrašnju reviziju Ministarstva održivog razvoja i turizma. Jedinica za
unutrašnju reviziju Ministarstva obavlja unutrašnju reviziju u JU Centar za ekotoksikološka
ispitivanja Crne Gore u skladu sa propisima kojima je uređena unutrašnja revizija i
Međunarodnim standardima unutrašnje revizije.
23
Download

DOO CENTAR ZA EKOTOKSIKOLOŠKA ISPITIVANJA PODGORICA