









İLETİŞİM TARİHİ:
iletişim, insanlığın var olduğu ilk dönemlerden günümüze
kadar hep vardı.Yaşamını sürdürmekte olan insanlar
karşılaştıkları yaşama karşı sorunları çözmek için bir şekilde
ortak çalışma ve ortak içinde anlaşmak zorundaydılar.
Örneğin; tarihin belirli dönemlerinde ve dünyanın farklı
yerlerinde kullanılan iletişim yöntem ve araçlarına
baktığımızda şunları görmekteyiz ;
Ateş, duman, tamtamlar, kuşlar ve süvariler…
Günümüzde ise haberleşmek için telefon, telgraf, faks,
internet ve uydular kullanılmaktadır.
İLETİŞİMİN ÖZELLİKLERİ:
Anlamları paylaşmak ve ortak kullanmaktır
Mesaj alıp gönderme, karşılıklı anlam alış verişi ve bir
etkileşim sürecidir.
Kişiler arası duygu ve düşünce alışverişidir,paylaşımıdır
Nitelikleri ne olursa iki sistem arasındaki bilgi
alışverişidir,kişileri ve sistemleri ilşkilendiren süreçtir.
Bilgi üretme, fikir yaratma , bunları organize etme, aktarma
ve anlamlandırma surecidir.
Kaynak ve alıcı arasında bir kanal aracılığı ile anlaşılabilir
mesajların alınıp yollanması sanatıdır .
Duygu düşünce ve bilgilerin her tür yolla başkalarına
aktarılmasıdır.
Okuduğumuzu ve duyduğumuzu doğru anlamak
düşüncelerimizi söz, yazı diğer yollarla doğru biçiminde
anlatabilmektir.
İLETİŞİMİN ÖZELLİKLERİ
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
Bilinçli ya da bilinçsiz olarak gerçekleşebilir,kesintisizdir
Kaynak ve alıcı kullanılan sembollere farklı anlamlar
verebilirler.
Sözlü ve sözsüz dil ile gerçekleşir.
Sözsüz iletişim duyu organları ile algılanabilir.
Meydana geldiği ortamdan etkilenir.
Geri bildirim gereksinimi gösteren çift yönlü bir eylemdir.
İletişim kişiye değil kişiyle yapılır.
İletişim bir eylemdir ve bilgi ise içeriğidir. Dolayısıyla
iletişim bilgi alışverişi değildir.
İletişim tekrarlanamaz.
Konuştuğumuz zaman mesajı bütünlüğüyle dikkate alırız.
ETKİLİ İLETİŞİM
Hedef kitlenin beklentilerini ve gereksinimlerini doğru
algılanması,
 Beklentiye göre ortaya konulacak doğru tepkinin
belirlenmesi,
 Mesajın, sözlü ve sözsüz dil ile doğru , açık, dolaysız ve
alıcılara uygun olarak kodlanması,
 Hedef kitlenin mesajı kabul edebilmesi için, ilgi ve dikkatin
çekilmesi,
 Mesajın, hedef kitlenin kültürünü bilgi ve algılama düzeyine
uygun iletişim kanalı ile gönderilmesi gerekmektedir
 Son olarak hedef kitleden gelen yansımaların doğru
algılanması ve değerlendirilmesi ile tamamlanır.

YANLIŞ İLETİŞİM VEYA YANLİŞ ANLAM
PAYLAŞİMİ
Yüz,göz, söz ve bir gönül bağı ile doğru frekansta
buluşamayan dinleyici ve danışmacıların birbirlerine bir şeyler
anlatmaları , ortak kılmaları ve dolayısıyla anlaşmaları çok
uzak ihtimallerdir. Örneğin bir araba aldım derken o arabanın
cinsini belirtmediğimizden anlattığımız kişiler tarafından
yanlış aksetmiş oluruz buda yanlış iletişim veya yanlış anlam
paylaşımı olur.



İLETİŞİMİN AMACİ VE ÖNEMİ
İLETİŞİMİN AMACİ :İnsan ilişkileri açısından iletişim bir
çok amaçla kurulabilse de temel amaç çevre üzerinde
etki yaratmaktadır.örneğin;olumlu izlenim yaratmak, birlik
ve beraberlik sağlamak,eyleme geçirmek veya sosyal bir
sonuçla elde etmektir.insan sosyal bir varlıktır,dayanışma
içinde yaşamasını sürdürebilir.bu dayanışmayı ancak
etkili bir iletişim sayesinde sağlayabilir.Başka bir açıdan
iletişimin temel amacı,ilişki kurmak ve geliştirmek,iş
yapmak ve uyum içinde çalışarak sorun çözmektir.Genel
olarak iletişim şu amaçlarla yapıldığı gözlenir;
Bilgilendirmek:Fikir vermek, haber vermek,düşünce
oluşturmak amacıyla yapılan her tür özel
eğitimdir.Şirket,ürün tanıtımı veya en basitinden bir uyarı
(sigara içilmez,iş makinesi çıkabilir.)
Olumlu izlenim yaratma ve özendirme:İnsanları motive
etme,bir şeyi yapmaya yönlendirme;halkla ilişkiler
amacıyla kurulan iletişim,reklam vb.
Eyleme geçirmek:İnsanlarda ve çalışanlarda davranış
değişikliği yaratabilmek için etkileme,ikna,satın almaya
teşvik,ödeme yapma vb.



Birlik beraberlik sağlamak ve ortak çalışmaya
yöneltmek:Anlaşmak,toplumu birliğe beraberliğe
götürür.Daha olumlu ilişkiler kurmak,geliştirmek ve
duyguları paylaşmak vb.
İş yaşamında daha verimli ve kaliteli sonuçlar
alabilmek:Özel eğitimler, kitaplar,seminer,kurslar vb.
Sosyal amaçlar:insan sosyal bir varlıktır ve duygularını
paylaşma ihtiyacı içindedir.örneğin;bir
üzüntü,mutluluğu paylaşmak veya sohbet etmek gibi…
Sonuç olarak denilebilir ki başarılı bir iletişimde,
amaca uygun olarak anlama ve anlaşılma temel koşul
olmaktadır.
İletişim aracı
 Telefon
 Toplantı
 Yazılı iletişim
 Görüşmeler
arılan süre
1,5 saat
1,5 saat
1,5 saat
2 saat
Günlük hayatta normal olarak bir insanın,günün 2\3
sini iletişime ayırdığı belirtilmektedir.Bu 2\3’lik dilim
günlük yaşamımızda 16 saate denk gelmektedir.Oransal
ve saat olarak ifadesi şöyledir;
İletişim türü(oransal)
 Yazma
%9
 Okuma
%16
 Konuşma %30
 Dinlenme %45
iletişim türü(saat)
yazma 1,5 saat
okuma
3 saat
konuşma 4,5saat
dinlenme 7 saat
Kötü iletişimin götürdükleri;
1) Zaman ve kaynak kaybı
2)Yanlış anlaşılmalar kötü iş ilişkileri
3)İş birliği kaybı
4)Motivasyon bozukluğu
5)İş değiştirme oranı yükselir
6)Müşteride kötü izlenim doğması ve bunun
ve müşteri kaybı.
sonucunda iş
İyi iletişimin getirdikleri;
1)Herkes ne yapması gerektiğini bilir
2)Kaynaklar doğru zamanda doğru yerdedir
3)Herkes neyi nerede yaptığını ve bunun kuruluşu
hedeflerine ne kadar uyduğunu bilir.
4)İşinizi yapmanız için gerekli tüm bilgilere ulaşabilirsiniz
5)Verimi arttırabilecek tüm fikirler iyi karşılanır ve
bunlardan yararlanılır
6)Sorunlar, kuruluş içindeki bilgi birikimi kullanılarak
kısa sürede çözülür
7)Kuruluş esnektir ve kısa sürede tepki gösterebilir.
İletişim kapsamı ve varsayımları;
İletişim çeşitli yollarla gerçekleştirilir.
Bunlar;yazıyla okumayla, dinlemeyle, konuşmayla,
hareket ve hareketsizlikle meydana gelir.
iyi iletişimci olmak isteyen iletişim kapsamında bu
5 alanda kendini geliştirmelidir.
iletişim varsayımları;
1. İletişim kurmamak olanaksızdır; Hareket ve
hareketsizlik,her şeyin bir mesajı vardır.
2. İletişimin içerik ve ilişki düzeyleri vardır;Ne yapıyon ve
ne yapıyorsunuz? Soruları içerik olarak aynı fakat farklı
ilişkileri ifade ederler.
3. Mesaj alışverişindeki dizisel yapının kendi başına bir
anlamı vardır;iletişim sürekli bir mesaj alışverişidir ve
iletişimi belirleyici unsura mesajı kendinden önceki ve
sonraki mesaja göre farklı
anlamlar kazanabilir.örneğin;”köşede bir marketim var”
ile “markette bir köşem var ” arasında anlam olarak
çok fark vardır.
4. Mesajlar sözlü ve sözsüz iki tiptir;mesajlar düşünce
ve duygu ürünü olarak iki tiptir.Sözel mesajlar daha çok
düşünce belirtirken,sözsüz mesajlar daha çok bilgi
belirtir.
5.
İletişim kuran kişiler ya basit yada eşit olmayan
kişiler içindedir;ilişki içerisinde kişi kendisini ya eşit
yada eşit olmaya ilişki içinde görür.örneğin;”ben
saygıdeğerim ve karşımdaki de saygıdeğer
biridir.”düşüncesi içindeyken eşit ilişki ve “ben
değerliyim, o ise beş para etmez” düşünce içinde ise,
eşit olmayan ilişki söz konusudur.
Mesaj iletişimin temel öğesidir.Mesaj genellikle bir duygu
düşünce ve fikirden oluşur.
Mesaj:
1-Günlük selamlaşma veya daha karışık bir rapor olabilir,
2-Bir işaret yada resim olabilir,
3-Giyim kuşam olabilir.
3- Alıcı:Mesajı olan hedef varlıktır.Alıcı bir tek varlık
olabileceği gibi birden çokta olabilir.Alıcı sayısı kadar
mesajın farklı algılanması söz konusu olabilir.Başarılı bir
iletişimde gönderici sorumluluğu kadar alıcı sorumluluğu
vardır.Bu iletişimin 5 kuralı
şunlardır:alma,anlama,kabul,eylem ve geri bildirimdir
İletişim süreci aşamaları:
1-Bilgi,duygu ve düşüncenin tanımlanması
2-Gönderici kişi veya kurumun bilgiyi kodlaması
3-Gönderme
4-Alıcı ve mesajı alma
5-Kod çözümü
6- Eylem
7- Tepki,kaynağın mesajına verilen tepkidir.
Başarılı bir mesaj göndermenin 3 aşaması vardır. Bunlar:
1- Mesajın hazırlanması,
2- Mesajın iletilmesi,
3- Mesajın anlaşıldığının teyidi.
1-Mesajın hazırlanması:Mesaj hazırlama mesajın
kurgulanması olarak ta ifade edilmektedir. Öncelikle şunu
belirtmekte yarar vardır.Bir mesajın
oluşturulmasında,mesajı gönderecek olanın, algılama
biçimi oldukça etkili olmaktadır.
İletişim açısından, değerli ve içerikli açısından tam bir
mesaj hazırlamak için bu sorunları gerekmektedir.
1)Ne?
2)Neden?
3)Ne zaman?
oldu?
4)Nasıl?
5)Nerede?
1)Kim?
1)Ne elde etmek istiyorum?/ne oldu?
2)Neden yapılmalı?/neden oldu?
3)Ne zaman yapılmalı?/ne zaman
5N
1K
4)Nasıl yapılmalı?/nasıl oldu?
5)Nerede yapılmalı?/nerede oldu?
1)Kim yapmalı?/kim söyledi/yaptı?
Mesaj hazırlamak
Yüz yüze iletişimde mesajı doğru hazırlamak:
Yüz yüze iletişimde mesajın doğruluğu, istenenin doğru
yapılmasını sağlayacaktır.örneğin;
• Mesajın konusu ne?
Mesajın dayandığı bilgiler hangileri?
 Mesaj sizin için neden önemli?
 Mesaj alıcı için neden önemli?
 Mesaj şirket için neden önemli?
 Mesajın alıcıya ne yararı olacak?
Sözlü mesajı hazırlama
Ahmet beyin yeni bir şubenin açılışıyla görevlendirilmesini
istiyorsunuz.Onun yönetim becerisi ve deneyimi var.Bunun
yanı sıra iyi ingilizce konuşur.
Bu mesajı 5N,1K deneyiminde gerçekleştirdiğimizde:
 Ne yapılacak/elde etmek istiyorum?Ahmet in Rize şubesini
açıp yönetmesini.
 Neden yapılmalı?Rize şubesinin açılması gerek:Ahmet en
uygun aday.
 Ne zaman yapılmalı?Rize şubesi,gelecek ekim ayına kadar
açılmalı.
 En iyi nasıl yapılmalı?Üç ay kadar sonra Ahmet in şuan
yaptığı işten Alınarak ve Rize şubesinin açılması için gerekli
zamanı ayırmasına imkan vererek.

Nerede?Trabzon ve Rize de.
Kim?Ahmet ve bazı yönetim elemanları
Mesaj iletim yönteminin belirlenmesi(kanal seçimi):
Mesaj iletim yöntemi seçerken dikkate alınması gereken
konular şunlardır:
 Güvenilebilmek,
 Alıcı,
 Alıcı ile olan samimiyet,
 Formaliteler,
 Amaca uygunluk,
 Gizlilik,
 Maliyet,
 Hız,
 Sonuç.
Mesajın iletilmesi aşamasında da ve sonrasında yapılması
gerekenler:
1- Alıcı mesajı almaya hazır mı? Dikkati çekildi mi? Yer ve
zaman uygun mu?
2- Mesajın konusunu özetleyin,
3- Mesaj hedefin dikkatini çekecek ve hedef tarafından kabul
edilebilecek şekilde hazırlanmalı,
4- Mesaj konu hakkında temel bilgiler vermelidir,
5- Mesaj konunun, alıcı için neden yararlı olduğunu açıklar,
6- Mesaj konunun hedef için neden yararlı olduğunu açıklar,
7- Mesaj, alıcıya doğrudan iletilmelidir,
Mesaj iletmede çok çeşitli nedenlerden dolayı hatalar oluşur
ve bu hatalar sonucunda iletişim başarısız olur.
iletişimde yaşanabilecek bazı başarısızlık nedenleri
şunlardır:
1- Mesajı iletmeyi unutmak,
2- Dinler veya anlar görünmek,
3- Faks makinesinde kağıt bitmesi,
4- Mesajı alamamak veya kabul etmemek,
5- Konuyu mesajı veya kaynağı önemsememek.
Mesajın anlaşıldığının teyidi:
Başarılı bir iletişimde mesajın doğru bir şekilde
alındığının teyidi edilmiş olması gerekmektedir.Mesaj
alındığının teyidi göndericilerin en çok en sık
unuttukları konudur.
Genellikle şu nedenlerle geri bildirim imal edilir;
1.
Bizce açık olan mesajın karşı taraf içinde açık olduğu
şeklindeki yanılgı
2.
Genellikle mesajın anlaşılıp anlaşılmadığı kontrol için
zaman olmaması veya bunun bir zaman kaybı olarak
görülmesi
Geri bildirim yaparken şu beş konuda dikkatli olmalıyız:
1.
Yapılacak geri bildirim,karşıdakine yararlı olacak mı?
2.
Sevgi dilinde konuşun.Açık olun.
3.
Kişiyi davranışından ayırın.Davranışlar üzerinde
konuşun.Kişiyi asla yargılamayın.
4.
“Sen” mesajları yerine “ben” mesajlarını kullanın.Geri
bildirimde kendi görüşünüzü aktardığınızı unutmayın.
5.
İnsanlar kendilerini düzeltmeye hazır olmadıkları ve bir
şey yapmayacakları konularda geri bildirim yapmayın.
Doğru ve yapıcı geri bildirim:
Frances Bee ve arkadaşı Rolant “yapıcı geri bildirim” adlı
eserlerinde yapıcı geri bildirim yapmanın 10 yolunu şu
şekilde açıklamışlardır;
1.
Var olan durumu inceleyin.
2.
Elde etmek istediğiniz sonuçları ve amaçları belirleyin.
3.
Geri bildirim almaya açıklık: herkesin geri bildirim
karşısındaki tutumu farklı olmaktadır.
4.
Uygun ortamı oluşturmak
5.
6.
7.
8.
9.
10.
Etkili iletişim kurmak
Değişmesini istediğiniz davranışı tanımlamak.
İstenen davranışı tarif edin ve somut olun.
Birlikte çözüm arayın.
İyi olanın üzerine yoğunlaşın
Onay alınız.
1.1. İletişim Tarihi
1.2. İletişim Tanımı ve Özellikleri
1.3. İletişim Amacı ve Önemi
1.4. İletişim Kapsamı
1.5. İletişim Öğeleri
1.6. İletişim Süreci
1.7. İletişim Engelleri
1.8. İletişim Türleri Avantaj ve Dezavantajları
Etkili bir iletişimci olabilmek için iletişimin doğasını,
oluşumunu ve iletişimi engelleyen,zorlayan konuları
iyi bilmek gerekmektedir.
Etkili iletişim nasıl ölçülür?
Karşınızda iletişimde bulunduğunuz kişinin nasıl
düşündüğünü,neler hissettiğini, anlayabilirseniz
onunla uyumlu bir ilişki kurabilir ve etkili bir
iletişim gerçekleştirebilirsiniz.
İletişimin doğasında güçlük vardır. İletişim, çeşitli algı
kademelerinden geçerek gerçekleşir. Her kademede
hata ihtimalleri vardır. Sylvaine Herpin, birbirimizi
anlamamamızı ve niçin anlaşamadığımızı “Farklar”
diye şu şekilde dile getirmiştir.
Sizin;
Karşıdakinin;
• Düşündüğünüz,
• Söylemek istediğiniz,
• Söylediğinizi sandığınız,
• Söylediğiniz,
• Duymak istediği,
• Duyduğu,
• Anlamak istediği,
• Anladığını sandığı ve
• Anladığı, Arasında fark vardır.
Dolayısıyla her algı kademesinde insanların birbirlerini
yanlış anlamaları ihtimali vardır. Dokuz farklı algı
kademesi her biri ayrı ayrı dikkat gerektiriyor.
Bu nedenledir ki, birbirimizi doğru anlamamız çok
küçük bir ihtimaldir. Bir düşünür, “Anlaşamamak doğal,
anlaşmak ise mutlu bir rastlantıdır” demiştir.
İletişim sürecinde dikkatli ve özenli davranılmadığında
söylenenlerin, anlatılanların yalnız % 1,5’nin gerçek
anlamda işe yaradığını, Martens ve Konter şu şekilde
ifade etmişlerdir:
Yarısı
Kalan
Yorumu
“Söylenenlerin yarısını
duyarız,
Bunların yarısını dinleriz,
Bunların Yarısını anlarız,
Bunların yarısına inanırız,
Bunların yarısını hatırlarız.”
R.Martens
“Söyledim “ hepsini duydu anlamına
gelmez
% 25 “Duydu’’, dinledi anlamına gelmez,
%12,5 “Dinledi” doğru anladı anlamına
% 6,25 gelmez,
“Anladı” hak verdi anlamına gelmez,
%
3,125 “Hak verdi” inandı ve unutmaz
anlamına gelmez.
Bunların yarısından daha
azını da pratik
eylemlerimize yansıtırız.”
E.Konter
%
1,562
% 50
“İnandı” uyguladı anlamına gelmez,
“Uyguladı” sürdürecek anlamına
gelmez.”
İnsanlar uzaya gidecek araç geliştirmişler, ama
öğretmen öğrencisiyle, oğul babasıyla patronu
işçisiyle iyi bir iletişim sağlamanın yolunu
bulamamıştır. Dünyanın her köşesine erişebilen
insan, yanı başındaki insana ulaşmakta zorluk
çekebilmektedir. Bu zorluğun temel nedeni,
oldukça kapsamlı olan iletişim engellerinin
yeterince tanınmaması ve bu engelleri aşmak için
gerekli dikkati göstermemesidir. Belki bu yüzden
olsa gerek Peter Drucker, “Tüm yönetim sorunlarının
%60’ı hatalı iletişimden kaynaklanmaktadır”
demektedir.
İletişim sorununa temel teşkil eden birçok engel
sayılabilir. Yine bunlar çeşitli şekillerde
sınıflandırılmaktadır. Etkili bir iletişim için, bu
engellerin anlaşılması ve üstünden gelinmesi
gerekmektedir. Önce iletişim engelleriyle ilgili bazı
sınıflamalar ve ardından bunların üstesinden
gelmek için her biri için tek tek çözüm önerileri
sunalım. Genel olarak iletişim engelleri: Fiziki
engeller, Anlamsal engeller, Psiko Sosyal engeller,
Mesajdan kaynaklanan engeller ve Diğer engeller
olmak üzere beş başlık altında toplanmıştır.
Mesajın gönderilmesini ve alınmasını
engelleyen çevresel (dış) faktörlerden
kaynaklanan engellerdir. Bunlar;
Bozuk organizasyon: İşletmedeki aşırı
hiyerarşik ve demokratik olmayan yapı.
Sistemin yetersizliği: Ses sisteminin ve diğer
iletişim araçlarının yetersizliği vb.
Uygun olmayan fiziksel koşullar: Bunlardan
bir kısmı şunlar olabilir;
•
•
•
•
•
Açık hava
Uzaklık
Havasızlık
Gürültü
Çok kalabalık ortam
•
•
•
•
Çok veya çok az ışık
Ses sistemi parazitleri,yankı
Çok sıcak, çok soğuk ortam,
Rahat olmayan oturma yeri
Şu anda olduğu gibi olabilir mi?
Kaç kişi aslında saat 7’de
burada olmalıydı ? 
Kaynak ve alıcının eksikliklerinden
kaynaklanan engellerdir. Bu eksiklikler.
Bilinçli(kasten) veya bilinçsizce ortaya
çıkabilir.İnsan psikolojisi oldukça
karmaşıktır.Yargılar, deneyimler, duygular
ve kültürel etkenler, bu psikolojiyi etkiler.
Ayrıca kişilik özellikleri de iletişimi doğrudan
etkiler.Örneğin,sosyal,duygusal zeka,görsel
işitsel zeka ve bedensel zekası kuvvetli
insanların,daha etkili iletişim kurabildikleri
gözlenmektedir.Buna karşın içe dönük bir
kişilik yapısına sahip olanın kişiliği, başlı
başına bir iletişim engeli
oluşturabilmektedir.
Temelinde ifade güçlüğü vardır.




•
•
•
•
•
Amacı bilinmeyen ve iyi hazırlanmamış
konuşma
Eksik bilgi, yanlış anlam ve eksik mesaj,
Alıcıya uygun olmayan konuşma(uygun
olmayan dil, hızlı veya yavaş),
Bozuk ses, monoton sunuş, anlam ve
duygu eksikliği,
Önyargılar, dinleyiciyi küçümseme veya dinleyiciye güvensizlik,
İnandırıcılığı olmayan konuşmacı.
Eksik beden dili kullanımı ve rahatsız edici giyim ve görünüm
Söz hakkı vermemek, dinleyicilerle etkileşim içine girmemek,
Fizyolojik durum; çok yorgun, stres, aşırı heyecan, kaygı ve
korkular…
Temelinde dinleme sorunları vardır.






Hazırlıksız ilgisiz ve amaçsız dinleme,
Bilgi ve düşünce eksikliği(düşünmeden
dinleme),
Önyargılı dinleme ve güvensizlik,
Geri bildirim yapmama, soru sormama,
Yetersiz algılama, yanlış yorumlama,
Dikkat ve konsantrasyon eksikliği,
• Rahat olmayan giyim ve görünüm,
• Fizyolojik durum; çok yorgun, uykusuz aç olmak …
İnsan psikolojisini bilmeden etkili iletişim kurabilmek olanaks
yüzden insan psikolojisinin farkında olarak, empati kurara
anlayarak hareket edilmelidir.Bu yüzden olsa gerek : ‘iletişimin
kendini tanımaktan geçer’.Kendisini anlamış birisinin, çevre
olanları veya kendi dışındaki insanları anlaması olanaksız
Anlamsal engeller temelde dilden ve anlatım
güçlüğünden, yani dilin etkili
kullanılamamasından kaynaklanır.Bir diğer ifade
ile kodlama veya kod çözümü süresince ortaya
çıkan engellerdir.Buna yanılsama da
denmektedir. İletişim simgeseldir. Anlamsal
engeller bu simgelerin birçok farklı anlamının
olmasından kaynaklanmalıdır.
Alıcı kullanılan simgenin çeşitli anlamlarından
kendi yaşam deneyimi ve tutumlarına göre bir
anlam çıkarmaktadır ya da birini seçmektedir. Bu
durum da çoğu zaman gerçek anlama ulaşmayı
zorlaştırmaktadır.
Farklı coğrafi bölgelerde yaşayanlar, aynı dili
kullansalar bile kendilerine has, deyim ve
sözcüklere sahiptir. O bölge dışındaki insanlar
mahalli deyimleri anlayamazlar.
a.Eksik (tam olmayan bir) Mesaj:
En önemli iletişim engellidir. Mesajın eksikliği ne?,
neden?, ne zaman?,nasıl?,nerede?,kim?şeklindeki
soruların cevabını içermemesidir..Bu sorular sorularak
hazırlanan bir haber veya, mesaj
karşımızdakilere,konuya ilişkin doyurucu bilgi vererek
etkili iletişim sağlar.
b. Mesajın Alıcıya Uyarlanmaması:
Mesajın konusu olan bilgi, duygu ve düşüncenin; Alıcı
gereksinimlerine, algılama düzeyi ve hızına göre
belirlenmesi gerekir.örneğin: bir mesaj, çocuk için farklı,
iş arkadaşı , bir amir vb. için farklı hazırlanmalıdır.
Aktarma tarzı; Sakin, arkadaşça, aşamalı olmaması ve
örnekle açıklanmaması ve bu konunun anlaşılıp
anlaşılmadığının kontrol edilmemesi vb. yanlış olur.
Eskilerin deyimiyle “ Usul esastan mukaddemdir.”
Yöntem , yani nasıl yaptığın , ne yaptığından daha
önemlidir !Yine eskilerin deyimiyle zarf da mazruf da
c. Mesajın iletilmesinde yanlış kanal
seçimi:
Mesajın alıcıya ulaşmaması en
önemli iletişim engellerindendir.
Mesajın doğru alıcıya
ulaşmamasının birçok nedeni
olabilir. En önemlisi mesajın
aktarılmasında seçilen
kanalın yanlışlığıdır.










Amacın bilinmemesi,
Geçmiş yaşamda ortak
yanların olmaması ve
kültürel farklılıklar,
Önyargılar ve
güvensizlik,
Bilgi eksikliği ve anlam
farklılıkları,
Ortak bir dilin
kullanılmaması,
Farklı ilgi ve ihtiyaçlar,
Soyut kavramların fazla
kullanımı,
Jargon kullanımı,
Sözcüklere boğulma,
Sınırlı algı ve algıdaki
farklılıklar,










Uygun olmayan fiziksel
çevre,
Teknik yetersizlikler,
Kesintiler,
Zaman baskısı,
Organizasyon
iklimindeki farklılıklar,
Statü farklılıkları,
Fiziksel uzaklık veya
beden dilinin yetersiz
kullanımı,
İlginç olamama,
Dikkat ve düşünme
eksikliği,
Hayal kurma,
a. Amacın Bilinmesi:
İletişim kurarken gönderici ve alıcının benimsemiş oldukları
bir amacı olmalıdır ve iletişim bu amacı gerçekleştirmeye
yönelik olarak kurulur. Belirsiz amaç, bizi belirsiz eylemlere
sürükler. İş yapmak için iletişim kurmalıyız. Kişi, bir emir
veya talimat aldığında tam olarak görevi anladığını ve
görevi niçin yapması gerektiğini bilirse o işi amacına
uygun olarak gerçekleştireceğine inanabiliriz.
Bir işe kalkıştığımızda mutlaka sormamız gereken sorular:
NE?
LÜTFEN!
NİÇİN?
“Neyi, niçin yaptığını sor ve
NASIL?
Neyi, niçin istediğini açıkla…”.
b.Geçmiş Yaşamda Ortak Yanların Olmaması ve
Kültürel Farklılıklar: Mesajlar,geçmiş deneyim
süzgecinden geçirilerek algılanır.Herkesin yaşamı ve
yaşam sürecinde edindiği tecrübeler farklı
olduğundan,hatta bazen aynı deneyimler bile farklı
algılanabildiğinden aynı olaya bakanların
yorumlarında da farklılık görülür .Bunun
nedeni,mesajların eski deneyimler ile tamamlanmaya
çalışılmasıdır.Her birimiz için geçmiş
deneyimlerimiz,önemli bir iletişim engeli
olabilmektedir.
İletişim çevre ve kültürden etkilenir.Farklı ekonomik
,sosyal ve kültürel yaşamlar aynı olayı farklı
algılamamıza ve farklı yorumlar getirmemize neden
olmaktadır.İletişimde tarafların algısal profilleri
(algılama ve yorumlama biçimleri )birbirine ne kadar
yakın olursa ,kurdukları iletişimde o denli doğru olur.
* Karşıdakinin zihninden geçebileceklere dikkat
etmek,her zaman yararlı olacaktır.Günlük yaşamda
kullandığımız her kavram bir diğerimiz için farklı
anlamlara gelebilir.Özellikle kültürler arası “değer”
farklılıkları çok fazladır etkili bir iletişim için,bu farklılıkları
tanımalı ve hakkında bilgi sahibi olunmalıdır.Ayrıca bu
farklıkların farkına varmak ,yeni bir şeyler öğrenmek
bakımından birey için oldukça keyifli olabilmektedir.
c.Önyargılar ve Güvensizlik : Önyargı,gerçeği bilmeden
önce kişilerin oluşturduğu kalıp yargılardır.Biçimleme
(çerçeveleme) olarak da bilinir.Mesajı veren, mesajı açık
ve anlaşılır vermemiş ise ,alıcı kendi bilgi ve önyargılarını
devreye sokacaktır.Genelleme yoluna gidecektir.
Önyargılar toplumdan topluma değişiklik gösterebilir.Bir
bireydeki ön yargı toplumun diğer bireyinde de
görülebilir.Alıcı ve vericinin de farklı ön yargıları
olabilir.Ön yargılar ilişkilerde güvensizliğe yol
açmaktadır. Bu güvensizlik genellikle vardır.Güven veren
insanlar daha kolay iletişim kurarken güven vermeyene
karşı her zaman bir direnç göstermektedir.
“Erkekler zekidir” , “Kadınlar Yaratıcıdır” .
*Örnek olarak ben çalıştığım iş yerinde gelen müşteriyi
dilenci sanıp geri çevirecektim.Giyimine kuşamına
baktım eski püskü giyinmişti kişiye tam O meşhur
dilencilere denilen söz “Allah Versin” derken adam
oğlum şu kartuşu doldurur musun dedi.O kişiye karşı ben
giyimine bakarak ön yargılı davrandım.O kişi bir iş yeri
sahibiymiş sonradan öğrendim.
Hiçbir durumu hemen yargılamamalı yapılması gereken
“yargıda bulunmaksızın sabırla beklemek” değil
“yargıda bulunmaksızın hemen soru
sormaktır”.Karşımızdakinin ne demek istediğini “hemen
ve doğru” anlamalıyız.Bunun İçin İmalı bir iletişim yerine
açık yollu iletişim kurmalıyız.
Yanlış anlaşıldığınıza Kanaat getirdiğinizde sorular sorarak
doğru anlaşılıp anlaşılmadığınızı kontrol etmelisiniz.
*Örnek olarak servise gelen bir bilgisayarı tamir etmeyip
getiren kişiye tamir ettiğinizi söyleyip ücret alırsanız ve o
kişi bilgisayarını bakıp tamir etmediğinizi anlarsa size
karşı olan güveni azalacaktır.Bir daha bilgisayar
getirende bir güvensizlik oluşacaktır belki de bilgisayarını
hiç getirmeyecektir.
d.Bilgi Eksiklikleri ve Anlam Farklılıkları:
Herkes mesajları yorumlamada kendi mevcut yaşam
bilgisinden ve kendi zihin haritasından yararlanır. Bu
durumda kendi görüş açımızdaki yetersizlikler ya da bir
iletişimde taraflardan birinin ,konu hakkında yeterince
bilgisinin olmaması yanlışlıkları çoğaltır ve doğru
algılamayı engeller.Her bir sözcüğün birden çok anlamı
vardır.“Satılık Kartal“ yazısını bir iş yerinin camında
okursanız ne düşünürsünüz? Satılık yakalamış bir kartal
mı? Yoksa satılık bir arabamı? Bunun cevabı bilginize
bağlıdır.Eğer kartalın bir araba markası olduğunu
bilmiyorsanız o yazıyı okurken aklınızdan farklı şeyler
geçebilir ve yanılabilirsiniz.
Konfüçyüs: “Kelimelerin anlamlarını sabitleştirmeyi”
yapılması gereken en önemli iş olarak belirtmiştir.
Okuduğun anlamayan,öneminin farkına varamaz ve
ondan yeterince yararlanamaz.Bir düşünür,” Dünyamızın
sınırı bildiğimiz sözcüklerin sınırıdır” demiştir.Aynı şekilde
Mevlana ‘herkes denizden testisi büyüklüğünce su alabilir’
demiştir. Aynı filmi izleyen,aynı edebiyat eserini okuyan
kişilerin farklı şekilde etkilendiklerini hepimiz
gözlemlemişizdir. Biri filmi veya eseri çok beğenirken diğeri
“ bunun neresini bu kadar övdüler!” diyerek anlamadığını
söyleyebilmektedir. Ne kadar çok kelime bilirseniz ,
dinleme, düşünme ve ifade etme gücünüz o oranda
artmaktadır.Daha önce fil görmemiş bir grup insanı
,karanlık bir odaya koyup içerde bulunan fili tarif etmeleri
istenmişler.
Filin ayağına dokunan fili “ fil,bir sütun gibidir” filin karın
kısmına dokunanı ,”fil,bir duvar gibidir” filin hortum kısmına
dokunan ise “fil,bir hortum gibidir” şeklinde tarifler
yapmışlar.Oda aydınlatıldığında , filin,bütün söylenenlerin
ötesinde ,bambaşka bir şey olduğunu görmüşler.Eksik bilgi
ile kurulan iletişim.Karanlık odada fil tarif etmeye benzer
.Hep,bir tarafı eksik kalır. Çevremizi ve olayları
değerlendirirken ne sadece kendi bakış açımız ne de
konuşmacının(diğerlerinin) bakışı belirleyici olmalıdır.Hiç
bir görüş ve düşünce mantık süzgecinden geçirilmeden
,hemen kabul edilmemelidir.
Tüm mesajlar bir fikir olarak değerlendirilip akıl
süzgecinden geçirilmelidir.Her türlü düşünceye açık
olmalıyız.Ana branş dışındaki ,farklı alanlardaki okumalar
bilgi eksikliğini gidermemize yardımcı olabilir.
Konfüçyüs ‘ün önerisine kulak verin ,sözcükleri doğru
anlamda kullanmaya gayret edin.Unutmayın,dil doğru
olursa ve doğru kullanılırsa her şey doğru,yanlış olursa her
şey yanlış olur.Sözcüklerin farklı anlamlarını öğreniniz.
e.Ortak bir dilin kullanılmaması,yanlış ve eksik imla:
Sembol ile sembolize edilen şey arasındaki fark,
uyumsuzluk en önemli iletişim engelini oluşturmaktadır.
Sözcüklerin anlatılmak istenen kavram ya da nesneye
tam karşılık gelmemesi.Yanlış sözcük seçimi.Yanlış ve
eksik imla kullanımı vb.
Bu şekli inceleyelim:
Şekilde,A ve B kişileri ortak kavramları ve konuları değil
her biri ayrı telden çalmaktadır.Yani kendi bildikleri
kavramlarla konuşmaktadırlar.Ama C ve D kişileri,kendi
özel safhalarındaki kavramları bir tarafa bırakıp karşılıklı
ortak kavramlarla konuşmaktadırlar.Bir anlamda ortak
paydalarda buluşmuşlardır.Dolayısıyla A ve B
iletişiminden olumlu sonuçlar almaları,örneğin bir birlerini
anlamaları zor iken,C ve D ortak kavramlarla konuştukları
için bir birlerini anlamaları daha kolaylaşacaktır.
Öneri: Sadece olguları değil,konuşmacının duygularını da
anlamaya çalışmalı.İletişimde anlamı açık ve
bilinen,ortak sözcükler seçilmelidir.Konuşulan dilin imla
kuralları bilinmeli ve bu kurallara uyulmalıdır.
f.Farklı ilgi ve ihtiyaçlar: Her insan,az çok kendisiyle
ilgilidir.Örneğin,yöneticilerin ilgisi,satış,para,gelir ve kar
konularına iken çalışanların ilgisi yapılması ve
yapılmaması gereken işler ile sosyal haklardaki
gelişmelerdir.
Konuya ilgi duymamak iletişimi engeller.İlgi başka
noktalara kayar.Ancak konuyla çok fazla ayrıntısına
girecek kadar ilgili olmak da,iletişimi olumsuz yönde
etkileyebilmektedir.
Öneri:Her zaman empatik davranmaya çalışın.
Yani,karşınızdakinin bakışı ile dünyayı görmeyi
deneyin.Konu ne kadar ilgisiz olursa olsun,konuşana
saygı göstermek bir nezakettir.
g.Soyut kavramların fazla kullanımı: İnsan için,soyut olanı
anlamak,somut olanı anlamaktan daha zordur.Soyut
kavramlar,çok şey ifade ederler.Ancak,alıcının
kafasında,tam da kaynağın istediği anlamı canlandırması
çok zor olabilmektedir.Bunun için iletişimde bulunurken
olabildiğince somuta dayanmak,önemli bir engeli ve
dolayısıyla yanlış anlaşılmaları ortadan kaldıracaktır.Bir
çocuğa 20cm lik bir kağıt kes demek yerine,kendi
karışınla iki karış ölç ve getir demek daha iyi sonuç
verebilir.
Öneri: Herkesin anlayabileceği basit dil kullanın.Soyut
kavramları somutlaştırın.Örneğin,”10 dönüm
büyüklüğünde” yerine “Bir futbol sahası büyüklüğünde”
deyiniz.Ya da “Satışlarımız oldukça,epeyce arttı” yerine
%25 veya %35 arttı demeliyiz.
h.Jargon kullanımı: Jargon,bir grup veya mesleğe özgü
teknik terimlerdir.Bir mesleğe ait terimleri herkesin
bildiğini ve anladığını kabul etmek,iletişimde önemli bir
hatadır.İletişimde,çok fazla jargon kullanımı,iletişimi
engeller. Öneri: büyüklerimiz ‘ manası anlaşılan lugat,
lisandan sayılır’ der! ‘burası sit alanı’ demek yerine ‘
burası yapılaşmaya kapalı bölge’ desek belki daha
anlaşılır olabiliriz. ‘niş pazarlar yakalanabilirse,
ekonomimiz devasallaşır’ ‘poşeti perfoli yerden açınız’
‘buşon ücreti alınır’ ‘ hastanenizin mortalite oranı kaç?’
))))
sözcüklere boğulma : anlatımın ilginç olmaması, düz ve
monoton olması Öneri: Sesinizi kullanın,sessizliği
kullanın,öykü anlatın,resim gösterin,…Bir Uzak doğu
sözünü her zaman hatırda tutmakta yarar vardır:”Bir resim
bin kelimeye bedeldir”.
j.Sınırlı algı ve algıdaki farklılıklar: İnsan algısı
sınırlıdır.Örneğin gözümüz saniyenin 1/16 kadar hızlı olan
görüntüleri eksik algılar.Kulağımızda belli düzeyin altında
ve üzerindeki titreşimleri algılayamamaktadır.Eğer siz bu
okumayı güneş battıktan sonra yapıyorsanız ve
durduğunuz yerde bir ampul yanıyorsa siz sınırlı bir algı
durumunu yaşıyorsunuz demektir.(yani şimdi olduğu gibi)
Algıda seçicilik, mesajın bir kısmının bilerek veya
bilmeyerek algılanmamasının doğurduğu bir iletişim
engelidir.
Algı farklılığı, aynı olayı,farklı değerlendirmek ve
yorumlamaktan ibarettir.Herkes bir bilgiyi,mesajı alır,bunu
değerlendirir ve tepki verir.Sorun olan,olay ve
durumların,herkesin kendi yaşam deneyimlerine,
cinsiyetine,yaşına,kişisel özelliklerine ve o anki ruhsal
durumuna göre değerlendirmesi ve yorumlamasıdır.
Hepimiz aynı şeylere bakıyor ama farklı şeyler görüyoruz
ve farklı değerlendirmeler yapıyoruz.
Örneğin; iki kişi konuşurlarken, biri,”Hava bu gün ne
kadar bulutlu” demiş.Karşıdaki,”Ne yani,sen şimdi
bana,ördek mi demek istedin?” demiş. “Hayır ne
münasebet ,bunu da nerden çıkardın?”demiş
diğeri.Bulutta ne var,yağmur. Yağmur yağınca ne
olur.Göl.Gölde ne olur,ördek.Eee…? Her olay sizinle ilgili
değildir.Bunu kavrayınca alınganlıktan uzaklaştırınız.
Genellikle;
- İstediğimizi duyar,görür ve istemediğimizi yok
sayabiliriz.
- Geçmiş deneyimler ve ön yargılarımıza göre
değerlendiririz.
- İhtiyaçlarımız algılarımızı yönlendirir.
- Belirli konularda kurgulu olmak ya da olmamak da
algılarımızı etkiler.
Düşünce,olay ve durumları sadece kendi durduğumuz
noktadan ve sadece kendi görüşümüze göre değil,farklı
noktalardan ve farklı bakış açılarıyla değerlendirmeye
çalışmalıyız.Kısacası,değerlendirmelerimizi,kendinizi
karşınızdakinin yerine koyarak yapmaya çalışmalıyız.
k.Uygun olmayan fiziksel çevre: İletişim kurarken, iletişim
kurduğumuz yerin fiziksel çevresini de dikkate almamız
gerekiyor.
Örnek: iletişim kurulan yerin çok sıcak ,soğuk ya da
gürültülü olması.
l.Teknik yetersizlikler: Konferans, panel, seminer, ders vb.
organizasyonlarda teknik araçlar çok önemlidir. Teknik
araç yetersizliği etkili iletişimi engelleyen faktörlerden
biridir. İletişim sadece konuşmacının konuyu anlatarak iyi
bir iletişim kuramayız. Çünkü iletişim sadece kulağa
hitaben olmamalı, iletişim hem göze hem de kulağa
hitaben olursa iyi bir iletişim kurmuş olursunuz.
Örnek:
Biz şu anda sizlerle iletişim kurarken kullanmış olduğumuz
laptop ve projeksiyon cihazı ile daha iyi bir iletişim
kurabiliriz. Ancak bu araçlar olmazsa iyi bir iletişim
kurduğumuz söylenemez?
m.Kesintiler: İletişim kurarken iletişimin kesilmesi, soruların
sorulması iletişimi engellemektedir. Bu nedenledir ki
iletişim kurulan yerlere girip çıkılmamalı, sorular varsa
konu bitimine saklanmalıdır.(Adem, Muhlis, Ferdi … )
Sabri sen burada örnek olursan sana haksızlık yapmış
olurum  )))))
Örnek:
Öğretmenin biri bir konu anlatırken içeriye giren bir
öğrenci hocanın o anda anlatmış olduğu konuyu yarıda
keser. Bununla beraber sadece konuyu yarıda kesmez
tüm sınıfın dikkatini dağıtır. Buda iletişim kopukluğuna
neden olur.
n.Zaman baskısı veya yanlış zaman seçimi: Zaman baskısı
altında yapılan alel acele işlerden doğru sonuç
beklenemez. Çünkü bu zaman baskısı altında yapılan
iletişimlerde anlatılmak istenen konunun bazı yerleri
atlanılmaktadır. Asıl söylenilmek istenen yerler atlanılarak
konunun yetiştirildiği sanılır. Ancak konu tamamen
birbirinden kopmuş olur.
İletişim kendinden önceki ve sonraki zamandan
etkilenmektedir. Kişi iletişim kurarken biraz sonra olacak
olanlardan veya önceki zamanda olanları düşünür.
o.Organizasyon ikliminden kaynaklanan engeller: Bir
işyerindeki idari uygulamalar veya ailelerdeki aile
reislerinin davranışları iletişimi iyi yönde veya aksi yönde
etkileyebilir.
Örnek işyerindeki patronun çok otoriter olması
elemanlara söz hakkı vermemesi veya tam aksine
demokratik bir patronun olması da iletişimi
etkilemektedir.
p.Statü farklılıkları: Statü farklılıkları duyguların paylaşımını
zorlaştırır. Buda iletişim engellerindendir.
İletişim, iletişim kuranlar arasında iyi bir atmasför de
geçmeyebilir. Baba oğul, amir memur arasındaki
ilişkilerin iyi olması veya olmaması tamamen ilişkiyi
etkilemektedir.
r.Fiziksel uzaklık veya beden dilinin yetersizliği:
Konuşmacı ve dinleyiciler arasındaki mesafeyi çok iyi
ayarlaması gerekmektedir. Mesafe arttıkça iletişim
zorlaşır.çünkü konuşma sadece kulağa hitaben
olacağından iyi bir iletişim kurulamayacaktır. Beden
dilinin de kullanılmasıyla beraber iletişim hem göze hem
de kulağa hitap eder bu şekilde olursa iyi bir iletişim
kurmuş oluruz.beden dilinin az veya çok kullanımı da
Beden dilinin de kullanılmasıyla beraber iletişim hem
göze hem de kulağa hitap eder bu şekilde olursa iyi bir
iletişim kurmuş oluruz.beden dilinin az veya çok kullanımı
da önemli derecede iletişimi etkiler.
q.Dikkat ve düşünme etkinliği: İletişim yoğun bir zihinsel
süreçtir. İletişim kurmak için iyi bir düşünür olmak gerekir.
İyi bir iletişim kurmanın yolu düşünmekten geçer.
t.Hayal kurma: İletişim yaparken hayal kurmamak gerekir
iletişim bir yerde kesilir.
Kaçınız son 10 dakika içinde cep telefonlarına baktınız ?
Ekrem olmaya Ekrem ya da Yasin ? Ne dersiniz !
İyi bir iletişim kurabilmek için şu maddelerin sağlanması
gerekir.
•
Amacın bilinmesi
•
Hadi gerisini eve gittiğinizde siz sıralayın ! 
•
•
İlginç olma
Gene ip ucu verdim size  ))))
Empati Yapın:Bir an konuşmacının fikir ve
duygularına sahip olduğunuzu düşünün.Yani
kendinizi konuşmacını yerine koyun .Herkes
dinlenilmek ister.Dinlenilmek güzel bir şeydir.Bu
duyguyu,karşınızdakilere yaşatın .Başkalarını,
sizi dinlemelerini istediğiniz gibi dinleyin.
Bu noktada,empatiye örnek olması bakımından
,Yıldırım Tuna’dan nakledilen bir fıkrayı
aktarmanın yararlı olacağını düşünüyorum.
“Kadının arabası şehrin en işlek kavşağında stop
etmiş…bir anda yüzlerce araba birikmiş
arkasında ….Stop etmesiyle arkasındaki
arabadaki adam hiç ara vermeden kornaya
Yardımcı Olmak İçin Dinleyin:Bir kimseye ,
onun sorununu çözme konusunda yararlı
olmanın tek yolu vardır , o da karşınızdakini
dikkatle dinlemek ve onunla kalben ve
kafaca beraber olmaktır.Bir başka deyişle,
karşınızdakini duyarak dinlemektir. Çok
Dinleyin Az Konuşun:İşiniz ve mesleğiniz
gereği zorunlu konuşmanız gerekmiyorsa ,
konuşmanız dinlemenizden az olmalıdır.
Sonuç olarak,etkili dinleme becerisinden
yoksun bir insan en temel
becerilerden,birinden mahrum demektir.Bu
mahrumiyet, diğer tüm mahrumiyetlerin ana
sebebidir.Bu nedenle is yaşamında ve sosyal
yaşamda başarılı olmak isteyenin en başta
aktif ve etkili dinlemeyi öğrenmesi
gerekmektedir.
2.3.4 Dinleme Becerisini Geliştirme
Dinleme becerisini geliştirmek için, şüphesiz
yapılacak çok şey vardır.Bazı öneri ve
uygulamalar :
1.Aldığınız bilgiyi başkasına aktarmanız
gerektiğini
düşününüz veya dinlediğiniz konuyu, sanki
konuşan size, bir labirentten çıkışınıza
yarayacak bir anahtar sunacakmış gibi
dinleyin.Bazı fırsatlar kulağa hafifçe fısıldar
dinlemesini bil.
2.Dinlemek için bir nedeniniz olsun.Bilginin
sizinle ilgili olmasını sağlayın.Konuyla bir ilgi
bağı oluşturun.
3.Bir gününüzü soru sorma günü ilan ediniz
ve verilen cevapları etkili şekilde
dinleyiniz.Sorularınız olabildiği kadar kısa
ve açık uçlu (cevabı evet veya hayır
olmayan sorular )olsun, “Nasıl yani?”,
“Neden?” vb.
Böylece bol bol dinleme egzersizi yapınız.Sabredin
.Dudağınızı ısırın.Bekleyin bekleyin.Dinleyin dinleyin Size
soru sorulursa, hızla cevap verin ve hemen
dinlemeye geçiniz.Bu konuda “Sokrates Metodu
“olarak bilinen metodu uygulayın:soruya
soruyla cevap veriniz.Sokrates’e :”Üstat! size ne
sorarsak, siz, yine bize soru soruyorsunuz!”
demişler.Niçin sormayayım ki?demiş.
4.Gözlerinizi yumarak çevrenizdeki seslere
yoğunlaşın.Kulak gücünü keşfedin ve
geliştirin.Kulağımız kaslarımız gelişir.
gibidir;kullanıldıkça gelişir.
5.Dinleme ve konuşma sürelerinizi saptayın.Konuşma
süreniz dinleme sürenizi geçiyorsa iletişiminizde bir
problem var demektir
Derhal düzeltmeye çalışın.Yani daha az konuş, daha
çok dinle.
DİNLEMEYLE İLGİLİ NE DEMİŞLER:
*Dinlemek ve sonra fikirler arasından seçim
yapmayı bilmek,iste bu bilginin ilk
adımıdır. Konfüçyüs
*”Neden iki kulağımıza karşılık bir dilimiz
var?Çok dinleyip az konuşalım diye “
Diyojen
*”Nağmemizi takdir edecek bir kulak yoksa,
nefes tüketmek boşunadır.”
*Büyük insan, dinlemesini bilendir” Syrus
*”Kimsenin
sesine
kulak
tıkamayın,
ihtiyacınız olan bilgilerin düşmanlarınız
dahil , hiç ummadığınız yerden gelebilir.
Sözsüz İletişim (Beden Dili)
Sözsüz iletişim mesaj kelimelerinin ötesindedir. Sadece
söylenenlere yoğunlaşan çoğunlukla bir şeylerin daima
eksik olduğunu fark eder. Beden dili mesajlarını tanımak,
öğrenmek etkin ve doğru iletişim için şarttır.
Görüşlerimizi ve mesajlarımızı, daha etkili bir biçimde ifade
ederiz.

Başkaları üzerinde olumlu etki bırakarak daha başarılı iş
görüşmeleri yapabiliriz.

Durumumuzu kendimizi daha iyi kontrol edebiliriz .

İletişimde bulunduğumuz kişilerin sözsüz mesajlara karşı
duyarlık kazanarak “söylemediklerini” de anlayarak gerçek
mesajlarını niyetlerini anlayabiliriz.

Mesajların sayısını ve etkisini arttırarak iletişimimizi daha
zengin kılabiliriz.








En önemli özelliği aracısızdır:
Sözlü iletişime göre daha etkilidir:
Beden dili mesajları, sözcüklerden daha keskindir
Anlık duyguları yansıtır ve sadece o ana mahsustur
Çift anlamlıdır
Sözsüz iletişim belirsiz olabilir
Beden dili, bulaşıcıdır
Sözsüz iletişimin en önemli özelliği, sözcüklerin kullanılmamasıdır;
ancak sözcükler yerine sözsüz iletişimde sözcükler dışında bazı unsurlar
kullanılır.Bunlar: beden unsurları, sesin tonu, mesafeler, dokunma ve diğer
simgelerden oluşmaktadır.
Beden Dili
Bedenimiz,bilinç altındaki duyguları,düşünceleri,istekleri ve
tutumlarımızı dışa vuran,onları görünür kılan bir araçtır.Başta beden
duruşu,el kol ve yüz unsurlarıyla oluşturulan ifade gibi binlerce masaj
oluşturabiliriz.
İnsanlarla kurduğumuz iletişimde duruşumuz kadar dokunma konusundaki tavırlarımız da
bir sözsüz mesajdır.
Kişiler arası iletişinde mesaj iletmek için,bir başka sözsüz iletişim unsuru,
çeşitli araçlar kullanmaktır.Araçlar,çok çeşitlilik gösterebilir.Bunlardan
bazıları şöyledir:Giyimimiz,takılar,saç ve bıyık stilleri,renklerin kullanımı vb.








Karşınızdaki ile göz teması kurun.
Gülümseyin ve yumuşak bir ifadeye sahip olun.
Kollarınızı kavuşturmayın.
Konuşma veya dinleme durumunda geriye doğru yaslanmayın.
Konuştuğunuz kişiye doğru dönük durun.
Size söyleneni bilseniz bile dinleyin.
Aynı fikirde olmasanız bile “Hayır” diye başlamayın.
İlk izlenim çok önemlidir.Kendinize özen gösterin.








Karşınızdakinin yüzüne bakmadan konuşun veya dinleyin.
Çatık kaşlı ve gergin ifadeyle oturun.
Kollarınızı kavuşturun, bacak bacak üstüne atın.
Konuşurken veya dinlerken geriye yaslanın, başınızı hafifçe yukarıya kaldırın.
Size tanıştırılan birinin adına dikkat etmeyin ve kullanmayın.
Karşınızdakinin sözünü kesin.
Konuştuğunuz kişinin görüşlerinde boşluk arayın ve ona hatalarını göstermeye çalışın.
Dış görünüşünüze önem vermeyin “Önemli olan insanın kendisidir. “ Diye düşünün.
Görüntümüzde en çok dikkati çeken yerler;genel duruş, baş, yüz ve gözdür. Olumlu beden dili
sergileyen kimselerin, olumlu izlenim bırakma ve etkileme gücü yüksektir.
Göz İlişkisi (kontağı)
Bakışın gücünün farkında olanlar göz kontağının tüm ilişkilerinde (iletişimin her aşamasında)
kullanır.
Yüzdeki göz, dudak, kaş vb. unsurlarla yapılan hareketlere mimik
denir.Yüz unsurları ile yüzlerce mesaj verilebilmektedir.
Gülme,
etkili, yararlı, bulaşıcı, sesli bir iletişim biçimidir. Hiçbir yüz yoktur ki,
ona,gülmek yakışmasın.
İnsan kendisine yakın bulduğu kişi ve görüşlere doğru başıyla hafif
yaklaşır,uzak bulunduklarından başıyla hafifçe uzaklaşır.Bu son derece
küçük hareket ,insanın gerçek duygularını ortaya koymak açısından
büyük önem taşır.
jestler
El,kol ve beden hareketlerine jest denir.Jestleri kullanmada çok
aşırıya kaçılmamalıdır.Açık ve anlaşılır jestler tercih edilmelidir.
Duruşunuz, ruhsal durumunuzu, coşku ve enerjinizi
gösterir.İletişim yüz yüze olur.Asla insanlara dönük değilken
İletişime geçmeyelim.Hz Muhammed,kendisine seslenenlere
sadece kafasını çevirip bakmak yerine ,daima tüm gövdesiyle
dönmüştür.
Oturma biçimimizin ve bacaklarımızın duruşlarının da çeşitli mesajları
vardır.Sandalyede yayılarak veya büzülerek de oturulmamalıdır.Bu
karşımızdakilere saygısızlık olarak da değerlendirilirken sıkıldığını da gösterir.
Kollar
İyi bir iletişim kurmak için kollar açık tutulmalı ve koltuk altında
bağlanmamalıdır.Bu bir içe dönme ve dışa kapanmanın göstergesidir.
Eller
Eller,kollar ve parmaklar insanın kendini ifadesinde en duyarlı ve etkili
organlarıdır.El sıkma biçimi insanın kişiliğini ortaya koyma yollarından
biridir.Genellikle üç mesaj hakimdir:Üstünlük,eşitlik,boyun eğme.
Karşıdakinin elini avuçları içine alıp rahatsız edecek oranda sıkan üstünlük,elini
diğerinin avuçlarına teslim eden boyun eğme,ellere uygulanan güçlerin eşit
olduğu rahat ve eşit şekildeki canlı bir tokalaşma ise eşitlik gösterir.
Yakınlık
İnsanlarla daima,onları rahatsız etmeyecek şekilde,mümkün olan en yakın mesafede durmaya
gayret edin.
Yöneliş
Daima konuştuğunuz veya sizinle konuşan insana dönük durun.
Dokunma
İnsanları tedirgin etmeden,mümkün olan her durumda bedensel temas kullanın.
Dış Görünüş
Kendinize gösterdiğiniz özen,kendinize verdiğiniz değerin ifadesidir.
İletişim, bireysel ve toplumsal yaşamımız için önemli olduğu kadar
iş yaşamımız için de önemlidir.İş yaşamında iletişimi iki açıdan ele
almak mümkündür.İlki organizasyon,yani kurumlar açısından diğeri ise,
çalışan birey açısından.
Kurumları ayakta tutan,işleyişini sağlayan,kendi içinde çalışanlarıyla
ve işletme dışında,kurum ve kuruluşlarla kurdukları iletişim
örgütsel(kurumsal)veya yönetsel iletişim denir.Örgütsel iletişimin en temel
amacı, örgüt işleyişini sağlamak ve örgüt amaçlarını gerçekleştirebilmek
için iç ve dış kaynaklarla işbirliği sağlamaktır.
İş ve toplumsal Alanda Kullanılan İletişim
Arasındaki Farklar





Eleştiri, büyük bir hassasiyetle, hissettirilmeden ve dozunda yapılmalıdır.
İyi niyetle ve yapıcı eleştiri(yararlıysa)yapılmalı.Somut olmalı.
Eleştiri başkalarının yanında değil, baş başa iken yapılmalı.
Olumlu beden dili kullanılmalı.
Eleştiriler suçlamaya dönüştürülmemelidir.Suçlamalar savunmalar yaratır.
İşbirliği Sağlama Becerisi
TELEFONDA İLETİŞİM
Telefonda iletişim modern yaşamın vazgeçilmez bir parçasıdır.Telefonun etkin kullanımı kişiye
kolaylıklar sağlar.Ancak telefonla iletişimin sahip olduğu bazı kısıtlamalar vardır.Bunları bilir ve
bunlara karşı önlemler alırsak etkin kullanıma sahip olabiliriz. Bu kısaltmalardan azıları şöyledir;
Bu kısıtlamalar:
Beden dili eksikliği
 Uygun zaman seçiminin zorluğu
 Başka işle oyalanma olasılığı
 Hata oranı yüksekliliği
 Karmaşık konuları aktarmanın güçlüğü
TELEFONDA ARAMA
Telefon etmeden önce cevaplanmasında yarar bulunan sorular:
 Aramamız gerekli mi?
 Böyle bir konuşma katlanılacak olan maddi külfete değer mi?
 Yüz yüze görüşmek gerçekten daha uygun olmaz mıydı?
 Görüşme acil mi?
 Aradığımız kişi,gerçekten de konuşmak istediğimiz kişi mi?
 Konuşmayı başka bir zaman yapmak daha uygun olmaz mıydı?
 Tam olarak ne istediğimi biliyor muyum?
 Zaman kazanmak için ön okumaları yaptım mı?
Görüşme Zamanı Uygun mu?
 Her tür iletişimde olduğu gibi,özellikle telefonla iletişimde uygun zamanı seçmek çok
önemlidir.
 Arayacağımız kişinin yaptığı işi göz önüne almalıyız ve zamanı buna göre belirlemeliyiz.
Telefon Görüşmesi Hazırlıkları:
 Kiminle konuşmak istediğimizi eğer,o kişiyi bulamazsak onun yerine kiminle konuşacağımızı önceden
belirlemeliyiz.
 Şehirler arası kod ve numarayı yanımızda bulundurmalıyız.
 Gerekli olabilecek fatura,takvim,not defteri,kalem vb.
 Görüşülecek konuları planlamalıyız.
Arama: Arama yaptığımızda karşımızdaki kişinin doğru kişi olup olmadığını kontrol etmeliyiz.
Mesajı karşıya iletmek:Olumlu ses tonuyla kim olduğu söyleyin.Aramanızın nedenini açıklayın.
Konuşmayı bitirirken :Karşınızdaki kişinin adını kullanarak gerekli teşekkür cümleleri söyleyiniz.
Mesaj Bırakma:Mesajı önceden hazırlayın.
Görüşme sonrası:Görüşme bitince ayrıntıları kaydetmek için gerekli notları alın.
Telefona Cevap Verme
 Kendinizi ve şirketinizi tanıtmalısınız.
 Arayan kişi kendini tanıtmazsa,sekreter onu sesinden tanımaya çalışmalı ve unvanıyla hitap etmelidir.
 Telefon görüşmesi transfer edilecekse konuyu en iyi bilen kişiye bağlanmalıdır.
 Karşınızdaki kişiye değer verdiğinizi göstermelisiniz.
 Olumlu cümleler kullanılmalısınız.
Telefonda Dinleme
 Konuşmayı Kesmeyin.
 Konuşan kişiye her zaman ilgi gösterin.
 Konu sıkıcı olmaya başlasa da dinlemeye devam edin.
 Geri bildirim yapın.
 Bütün dikkatinizi konuşmaya verin.
 Önünüzdeki evraklarla oynamayın.
 Dinlemek için uygun ortam hazırlayın.
 Anladığınızdan emin olmak için bazı noktaları tekrarlatın.
 Anlaşılmayan sözler ve teknik terimler hakkında açıklama isteyin.
Telefonda Ses
Telefonda ses,en etkili silahtır.Telefonda sesi kontrol edebilen, telefonla etkili iletişim kurma becerisini
yarı yarıya öğrenmiş sayılır.
 Bazı Olumlu Ses Özellikleri: Nazik,neşeli,coşkulu,duygulu,dostça,samimiyet,vb.
 Bazı Olumsuz Ses Özellikleri: Saldırgan,sinirli,engelleyici,gururlu,kibirli,ukala,vb.
Telefonda Şikayetleri Karşılama
Şirketlere şikayet telefonları çok sık gelir.Zor bir telefon görüşmesi ile karşılaşan insanlar içgüdüsel olarak
savunma pozisyonuna geçer,bu tutum,karşıdakinin öfkesinin artmasına neden olur.Bu durum ,tarafların
konudan ayrılmalarına neden olur ve genellikle kişisel çatışma ve karşılıklı saldırılar başlatır.
Genel Olarak Şikayetlerle İlgilenme
 Tartışmaya gerek yok kabul etmeli
 Dinlemeli
 Önemli noktaları saptamalı
 Sorunun ana kaynağını bulmalı
 Anlayış göstermeli
 Teşekkür etmeli
 Şikayet için desteklemeli
 Konuk ayrılmadan sorunu çözmeli
 Nelerin yapılacağını ve yapılamayacağını anlatmalı
 Şikayeti kaydetmeli ve
 İşi şansa bırakmamalıyız.
Telefonda şikayetleri çözümleyip işletmeniz lehine sonuçlar çıkarmanız için birkaç
temel adım;
 Sakin olun ,dinleyin,saygı gösterin
 Konuyu tüm açıklığı ile anlatması için teşvik edin
 Anlayış gösterin ve düşünün,hatanız var ise kabul edin
 Seçenekler sıralayın
 Anlaşmaya varmak
 Anlaşın ve teyit edin
1.Sakin olun,dinleyin,saygı gösterin
Bu adımda temel amaç:arayanın anlayışlı ve etkili bir kişi ile karşı karşıya olduğunu hissetmesin
sağlamaktır.
2.Konuyu tüm açıklığı ile anlatması için teşvik edin
Bu adımda temel amaç;konuşmacının birikmiş enerjisini boşaltması,konu hakkında gerekli bilgi toplanması, ve
gerçek duygu ve niyetinin anlaşılmasıdır.
3.Anlayış gösterin ve düşünün,hatanız var ise kabul edin
Bu aşamada önemli olan karşınızdaki kişiye durumu bütün boyutlarıyla anladığınızı,yaşadığı zorlukları ve
öfkesini anlayışla karşıladığınızı belirtin.
4.Seçenekler sıralayın
Bu aşamada bir öneri taslağı sunun şikayetçinize önerilerinizin yararlarını belirtin.Önerinizi açık bir soru gibi
söyleyin.
5.Anlaşmaya varmak
Verilecek taviz belirtildikten sonra amaç,şikayetçinin kabul edebileceği en düşük taviz konusunda anlaşmaya
varmaktır
6.Anlaşın ve teyit edin
Anlaşmanın ana noktalarını tekrarlayın ve karşınızdaki kişinin çabalarınızın ve profesyonelliğinizin sonucunda
tatmin olmasını sağlayın.
Doğru Soru Sormak
DOĞRU SORU SORMAK
İletişim, bir anlamda sorun çözme sürecidir. Sorunları çözmede, doğru sorular sorabilmek,
bizi doru bilgiye, doğru bilgi de, doğru çözümlere götürür. “Hz. Muhammed, ilim bir hazine ve sorup
öğrenmek onun anahtarıdır.” demiştir.
Telefonda iletişimde beden dili unsurunun bulunmaması, uzaklık ve iletişim kanalındaki
diğer parazitlerde göz önüne alınırsa telefonda soru sormanın daha çok gerekli olduğu görülür.
Açık uçlu sorular:
Cevabı “evet” veya “hayır” olmayan sorulardır.
Kullanım amacı:
Karşıdakini konuşmaya, açılmaya ve daha fazla bilgi vermeye yönelten sorulardır.
TURKCEL
L kontör hattı,
size nasıl yardımcı
olabilirim?
250 kontör
yüklemek
istiyorum.
Kapalı uçlu sorular:
Cevabı sadece “evet” veya “hayır” olan sorulardır.
Kullanım amacı:
Genellikle teyit ve kontrol için kullanılır.
Yarın sahilde
buluşuyoruz,
anlaştık değil mi?
Evet!
Alternatifli (seçenekli) sorular:
Karşıdaki kişiye verilen seçenekler arasında seçim şansı vermeyi sağlayan sorulardır.
Kullanım amacı:
İnsanların sizden yapılması istenenleri öğrenmesinde kullanılır.
Partiyi sizin evde mi,
yoksa bizim evde mi
yapalım?
Bizim evde
yaparsak daha
iyi olur sanırım.
Özel sorular:
Kapalı uçlu soru türüdür. Bunlara olgu araştırma soruları da denir. Soru zamirleri ile başlayan
sorulardır. Cevapları da “evet” veya “hayır” gibi kısadır.
Kullanım amacı:
Konulara açıklık kazandırmak için kullanılır.
Bugün şirkete
ilk kim geldi?
Aslı Hanım!
Yönlendirici sorular:
İlişkileri hazırlamaya yarar. Yönetici ve müşterilerinizin son kararı vermelerini kolaylaştırmak için tercih
edilen soru tipidir.
Size bir indirim sağlarsam,
teslimatın yarın elimize
ulaşmasını sağlarsınız değil mi?
Ayarlamaya
çalışırım.
Varsayımlı sorular:
İleri süreceğiniz bir görüşün veya bir işin muhtemel sonuçlarını öğrenmek için kullanılır.
Anlaştığımıza göre,
bu işi yapmamız kaç
günümüzü alır.
Bir haftamızı
alacağını
umuyorum.
TELEFONDA İNANDIRICI OLMAK
Öfkeli bir kişiye yardım edebilmeniz için kontrol kaybetmemek şarttır. Her iki tarafı memnun edecek
seçenekleri önerirken inandırıcı olmak gerekir.

Dinlediğinizi gösterin

Duygularınızı Söyleyin

Ne Yapmak İstediğinizi Belirtin
TELEFONDA NEZAKET
Telefonda iletişimde karşımızdaki bizi görmemekte ve iletişimimizi büyük ölçüde sesimiz ve
sözlerimiz belirlemektedir. Bu açıdan sesimiz ve
kullanacağımız sözcüklere çok dikkat etmek zorundayız.
İSTENMEYEN GÖRÜŞMEYİ KESMEK
Telefonun en güzel ve en çirkin yönü bir aradadır. Güzel yanı, istediğiniz anda telefonu
kapatarak istemediğimiz şeyleri duymayı durdurabilirsiniz. Çirkin yanı ise, bir telefonu birisinin
yüzüne kapatmanın büyük bir nezaketsizlik olmasıdır.
Telefon görüşmesinde karşıdakini kırmadan ve üzmeden sona erdirmek için
uygulayacağımız bazı yöntemler şu şekilde olabilir:
 Kendi dışınızda bahaneler uydurun.
 Karşıdakinin adalet ve eşitlik duygularına hitap edin.
 Fırsat bulduğunuz anda teşekkür edip izin isteyin
TELEFONDA DAHA ETKİLİ İLETİŞİM İÇİN İLKELER
 Çalan telefonu açmakta acele edin.
Telefonunuzu yalnız başına bırakmayın.
 Telefondaki etkiniz sesinize bağlıdır.
 Selamlayarak ve iyi dileklerle başlayın.
 Doğal olun.
 Sade ve anlaşılır olun , acele etmeyin.
 Yardımsever bir rol takının.
 Detaylı bilgi isteyin.
 Açık ve kesin yanıtlar verin.
 Geri bildirim yapın.
Bütün gerekli bilgileri yazarak not alın.
 Güven uyandırın.
 Tüm dikkatinizi karşıdaki kişiye verin.
 Konuya konsantre olun.
 İletişimi bölmeyin.
Uygun zamanı seçin ve hazırlıklı olun.
 Kapatmadan son kontrolü yapın.
 Saygı ve nezaket ile kapatın.
Telefonda İletişimin
Avantaj ve Dezavantajları
Telefonda İletişimin Avantaj ve
Dezavantajları
Avantajları :
Dezavantajları :
 Basit ve hızlıdır
 Zaman kazandırır.
 İstenen kişilere ulaşmak kolaydır.
 İstenmeyen görüşmeden sakınmak
veya görüşmeyi sona erdirmek.
 Bir telefon ile bir iş kurulabilir.
 Karşı tarafın, sizi görmemesi avantajı
(olumsuz görünüm)
 Beden dilinin olmaması.
 Her zaman ulaşılabilir olmak.
 Hat ve elektrik gibi elde olmayan kesintiler.
 Kişinin elindeki iş, iletişimi olumsuz etkileyebilir.
 Sesini yönetemeyenin ruh halini iletişime yansıtması.
Sonuç olarak telefonun bir çok avantaj ve dezavantajı olabilir. Ancak hiçbir avantaj ve dezavantajı, telefonun
günlük ve iş yaşamımız için onun yararını ve önemini azaltmamıştır.
TOPLANTIDA İLETİŞİM
Türk Dil kurumu sözlüğüne göre toplantı: Birden çok kimsenin türlü amaçlarla bir araya gelmesi, bir gündem
üzerinde görüşmek amacıyla ilgililerin katılmasıyla yapılan bir işetişimdir. Bir diğer ifadeyle toplantı, aktif rolleri
olan iki veya daha fazla kişinin belli sonuçlara ulaşmak için, bilgi ye görüş alışverişi yapmak ve sorun çözmek için
bir araya gelmesidir. Toplantıya katılanlar genellikle bir sorunu yaşayan ve ondan etkilenen kişilerdir.
Toplantıların düzenleniş amaçları farklı olmakla beraber temel amaç,kurumların hedefleri
doğrultusunda çeşitli düzeydeki sorunlara çözüm aranması etkinliğidir.Amaç,uzlaşı ve ortak çözümler
üretmek ve yeni kararlar almaktır.Toplantılar, karşılıklı bilgi alışverişi yoluyla iletişimi arttırır.
İletişim Açısından, Başarılı Toplantının ilkeleri:
 Katılımcılar toplantı gündemi, hakkında önceden, bilgilendirilmelidir.
 Toplantı ortamı iletişim açısından rahat olmalıdır.
 Katılımcılar tanışmıyorsa tanışmalıdır.Tanımak, anlamanın ilk şartıdır.
 Toplantının amacı ve hedefleri (gündemi) belirtilmelidir.
 Herkes bir diğerini,söylenenlere katılmasa bile, saygıyla dinlemelidir.
 Tüm gündem maddeleri üzerinde durulmalıdır.
 Geri bildirim yapılmalıdır. Örneğin toplantı sona ererken alınan kararların veya gelinen noktanın bir özeti
yapılmalıdır.
İŞ BAŞVURULARINDA İLETİŞİM
Özgeçmiş; Becerileriniz,deneyimleriniz, eğitiminiz ve şimdiye kadar yaptıklarınızla ilgili olarak yazdığınız kısa
bir özettir.
Özgeçmiş için iş yaşamında İngilizceden dilimize geçen cv (si-vi) kısaltması kullanılmaktadır.
İş başvurularının iki temel adımı vardır.Özgeçmiş, yazma ve mülakattır. Bu ikisinden de, en önemlisi
özgeçmiştir. Çünkü, mülakata çağrılıp çağırılmamanız, özgeçmişinizin etkileme gücüne bağlıdır.
Özgeçmişte Bulunması Gereken Bilgiler
 Kişisel bilgiler
 Eğitim durumu
 İş tecrübesi / deneyimi
 Nitelikler ve beceriler
 Kişisel özellikler
 Amaçlar
 Bilgi alınabilecek kişiler / referanslar
 İletişim adresi
Özgeçmiş Yazarken Dikkat Edilecek İlkeler
 Göze hitap etmeli ve olumlu bir etki bırakmalı
 Reklamınızı yapın
 “Ben” dilini kullanmayın
 Etkin fiiller kullanın
 Bütünsel bir biçim seçin
 Tarih sıralamasını tersten yapın
 Doğru bir Türkçe ile yazın
 Bilgisayarla veya daktilo ile yazın
 Çok uzun olmamalı
İş Amaçlı Özgeçmiş (CV) Biçimleri
Başvurulan işin niteliğine, amaca, kişinin sahip olduğu niteliklere ya da işverenin isteğine bağlı olarak çeşitli
özgeçmiş biçimleri kullanılabilir. Çünkü verilecek bilgiler kadar bilgilerin sunuluş biçimi de önemlidir.
İş Görüşmesinde (Mülakatta) İletişim:
Bir işe alınacak kişiler arasından seçim yapabilmek amacıyla kendileriyle karşılıklı konuşma, görüşmeye mülakat
denilmektedir. Bir iş sahibi olmanın en önemli aşaması bu görüşmedir. Görüşmeden amaç, işe en uygun kişinin
seçilmesidir.Mülakatta iz bırakmak
ve etki yaratmak için :
 Hazırlıklı gidin
 Görüşmenize geç kalmayın
 Beden diline dikkat edin
 Görünüşünüze özen gösterin
 Sakin olun , tebessüm edin
 Enerjik olun
 Canlı bir tokalaşma
 Dik durun ve rahat olun
 Güçlü ifadeler kullanın
 İşi kuvvetle isteyin
 Jest ve mimiklerinize dikkat edin
 Teşekkür edin
GRUP İÇİ İLİŞKİLERİNİN YAPISINA GÖRE İLETİŞİM.
Grup içi iletişim temelde,aile içi iletişim ve örgütsel
(kurumsal) iletişim şeklinde iki grupta sınıflandırılabilir.
Her işletme,kurum gereksinimlerini karşılamak ve
amaçlarını gerçekleştirmek için organizasyonel bir yapı
gösterir.Çoğunlukla bu yapı, ast ve üst birim ve çalışanlar
arasındaki bilgi akışını sağlayan iletişim kanallarını da
belirler.Bu yapının sağlıklı olması demek, işletme içinde bilgi
akışının da sağlıklı olması ve işlerin dengeli yürütülmesi
demektir.
Grup içi ilişkilerde, grubu oluşturan bireyler iki şekilde
İletişim kurarlar.Bunlardan birincisi informel (resmi olmayan)
ikincisi formel (resmi olan) iletişimdir.


Kişiler arası ve sosyal alanda gerçekleşen ve
biçimsel (doğal) olmayan iletişimdir.informel
iletişimde,şekil değil samimiyet önemlidir.
FORMEL İLETİŞİM
Resmi ve belirli kurallara bağlı iletişimdir.Kamu
kuruluşlarında kullanılan ve biçimselliğin önem
kazandığı bir iletişimdir.Devlet dairesine yazılan bir
mektupta belirli kurallar vardır ve bunlara
uyulmalıdır.Uyulmadığı takdirde mektup geçersiz
sayılabilir.



Dikey iletişim
Yatay iletişim
Çapraz iletişim
1. DİKEY İLETİŞİM: Yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya
iletişim olmak üzere iki şekildedir.
 YUKARIDAN AŞAĞIYA İLETİŞİM: Yönetimin en üst
basamaklarından başlayarak aşağıya doğru inen iletişim
kanalıdır.
ÖRNEK
GENEL MÜDÜR
MUHASEBE MÜDÜRÜ
MUHASEBE MÜDÜRÜ
AŞAĞIDAN YUKARIYA İLETİŞİM: Kurumun alt basamaklarından
yönetimin en üst basamaklarına doğru bilgi akımı sağlayan
kanaldır.(Raporlama kanalı olarak da ifade edilir)
ÖRNEK
GENEL MÜDÜR
MUHASEBE MÜDÜRÜ MUHASEBE MÜDÜRÜ
TEK YÖNLÜ İLETİŞİM: Dikey iletişim sadece yukarıdan aşağıya veya
sadece aşağıdan yukarıya tek taraflı işlendiğinde,tek yönlü iletişim olur,
buna ENFORMASYON denir.
ÇİFT YÖNLÜ İLETŞİM: Yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya iletişim
kanallarının açık olduğu iletişimdir.Çift yönlü iletişimde karşılıklı mesaj
(bilgi,duygu) alış verişi vardır.Gerçek anlamda bilgi alış verişinden
bahsedebilmek için, bilgi akışının çift yönlü olması gerekir.
2-YATAY İLETİŞİM: Aynı düzeydeki bölümler ve onların
yöneticileri arasında görüş ve öneri niteliğindeki bilgi alış
verişidir.
GENEL MÜDÜR
ÖRNEK
MUHASEBE MÜDÜRÜ MUHASEBE MÜDÜRÜ
3-ÇAPRAZ İLETİŞİM: Farklı birim ve düzeylerdeki yöneticiler
ve çalışanlar arsındaki genellikle geçici ilişkilerin sonucunda
ortaya çıkan iletişimdir.Yatay ve dikey iletişime göre daha
hızlıdır.
GENEL MÜDÜR
ÖRNEK
MUHASEBE MÜDÜRÜMUHASEBE MÜDÜRÜ
KULLANILAN İLETİŞİM ARAÇLARINA GÖRE İLETİŞİM
Kullanılan iletişim araçlarına göre ; görsel iletişim,işitsel
(sözel) iletişim ve yazılı iletişim olmak üzere üç şekilde
sınıflandırılır.
GÖRSEL İLETİŞİM: Mesajın görüntülü bilgilerden
oluşmasıdır.görsel iletişim, yaptığımız ya da yapmadığımız her
türlü eylemimiz yada eylemsizliğimiz, diğer bir ifade ile, dil ile
olmayan her türlü görüntülü (sözsüz) bilgi alışverişidir.sözsüz
iletişim çeşitli unsurlardan oluşur.Örneğin,
film,fotoğraf,resim,grafik gibi unsurlardan oluşur.Sözel iletişime
göre etkisi daha kuvvetlidir.
Ünlü uzak doğu sözü olan “BİR RESİM BİN KELİMEYE
BEDELDİR.”cümlesi bunu daha açık bir şekilde ifade
etmektedir.
Film üzerine kayıtlı görsel iletişim(sinema), sahnenin
kullandığı görsel iletişim(tiyatro,söylev,opera) ve görüntülü
iletişim(TV) görsel iletişime örnek verebiliriz.
YAZILI İLETİŞİM: Resim, fotoğraf ve grafik gibi görsel ve
yazılı dil unsurlarının kullanıldığı iletişimdir.Her tür
gazete,dergi,bülten,afiş,ilan vb. yazılı ve basılı araç ile
yapılır.
Toplumun tümünü içeren düzey
 Örgütsel düzey
 Gruplar arası düzey
 Kişiler arası düzey
 Kişisel düzey

Yani kitle iletişim,örgütsel iletişimi,gruplar arası iletişimi
ve kişiler arası iletişimi kapsamaktadır.
Toplumsal düzey : Toplumsal alanda
gerçekleşen iletişimdir. Başta basın yayın
araçlarıyla gerçekleşir . Çok büyük bir kitle
olan toplumun tamamını oluşturduğu
için,buna kitle iletişimde denmektedir.Bu
iletişim türünün toplumu bilgilendirme ve
haber vermenin yanında yönetime katılım
sağlama işlevini de sağlar. Kitle iletişim
geniş örgütleri,grupları ve kişileri kapsar.
Örgütsel İletişim ,toplumda var olan
çeşitli kurum,kuruluş ve her türden
örgütsel yapı içinde gerçekleşen
iletişimdir.Örgütler
sosyal,siyasal,ekonomik ve kültürel
amaçlı olabilir.
Bilimsel olarak, ortak özellikleri olan 12 kişi veya
daha fazla kişiden oluşan gruplar arasındaki
iletişim türüdür.Grup iletişim,grup içi ve
gruplar arası iletişim şeklinde iki alt düzeyde
gerçekleşir.Grup içi ve gruplar arası iletişim
genellikle ırk, cinsiyet,yaş,meslek gibi
özelliklere göre sınıflandırılır. Grup içi ve
gruplar arası iletişim,belli amaçlar için bir
araya gelmiş örgütler içindeki gruplarda da
kendini gösterir.
Bireyler arasında, kişisel düzeyde
gerçekleşen iletişimdir.Kişiler arası
iletişim,tüm insani iletişiminde temelin
oluşturmaktadır.Kişiler arası iletişimde
kaynak ve hedef insandır : Kişiler arası
iletişim genellikle yüz yüzedir ve iletişim
sürecinde yer değiştirerek hem alıcı hem
kaynak olmaları gerekir.
Kişiler arası iletişimde mesajlar, sözel ve
sözel olmayan unsurlardan oluşur. Kişiler
arası iletişim yüz yüze veya telefon,
gazete,radyo,televizyon,bilgisayar vb.
çeşitli iletişim araçları aracılığıyla uzaktan
gerçekleşir. İnsanlar istediklerinde her şeyi
bir iletişim aracına dönüştürebilir. Zaten,
tarihin çeşitli dönemlerinde
İletişim için sesten, dumandan, kuşlardan
vb. gibi birçok şeyden yararlanılmıştır.
İletişim kendimizle başlar. Etkili
insanlar,kendileri ve çevreleriyle iyi bir
iletişim içindedirler. İletişim, söz ve
davranışlarımızla gerçekleşir.İletişimde
eğer kaynak ve alıcı aynı kişiyse,buna
insanın kendisiyle (kişisel) iletişimi
denir.Kişi içi iletişim , kişinin kendisiyle
sürdürdüğü ve çoğunlukla zihinsel bir
süreçtir.
İnsanın kendisiyle iletişimi, kendi
varlığının farkına varmasıyla başlar.
Yaşanan dünyada nitelik ve nicelik
bakımından en sık, çok ve yoğun olan
iletişim insanın kendisiyle olan
iletişimidir . Kişinin kendisiyle kurduğu iletişim,çevresi ile kurduğu
iletişimde belirleyici olmaktır.
Bunlar:

Bilgi, denetim vs. amaçlarla düzenlenen
raporlar,

Sirküler,

Basın bülteni;

Gazete ve dergiler,

Kitap ve kitapçık,

Broşür, ilanlar,

Davetiyeler

Sipariş,

Kurum içi,

Bilgilendirme yazışmaları
(memorandumlar),

Araştırma ve veri toplama,

Faaliyet sonucu,
Yazılı İletişim Araçlarının Kullanımı
Faks (faximile) kullanımı: Faks, iki telefon
hattı arasındaki yazılı ve resimli belge
aktarımı sağlayabilen bir iletişim aracıdır.
Sms kullanımı: (Short Message Service)
En basit tanımıyla iki sistem arasındaki
mesaj alış verişi sağlayan bir sistemdir. Bu iki
cep telefonu arasında olabileceği gibi,
bilgisayarlardan cep telefonuna mesaj
şeklinde de uygulanabilmektedir.
Cep telefonuna sms iletiminde doğabilecek
bazı iletişim engelleri;
* mesaj kaydedecek yeterli boş alan yoktur.
* batarya (şarj) zayıf veya bitmiştir.
* Kişinin bakmaya zamanı olmamıştır vs.
Teleks kullanımı: Telefon hattından yazılı mesaj
göndermeye yarayan bir araçtır. Gönderici özel
bir klavye kullanarak mesajı yazar. Mesaj,
alıcının cihazında özel kağıt üzerine kaydedilir.
Bilgisayar kullanımı: Bilgisayar, uzun ve çok
karmaşık hesaplamaları bile büyük bir hızla
yapabilen, mantıksal (lojik) devrelerdir.
Bilgisayar bu gün yaşamın her alanında
kullanılmaktadır. Örnek olarak; mimarlıkmühendislik, trafik, imalat, ticaret, eğitim,
masaüstü yayıncılık vs. Bilgisayar üzerinden
iletişim, iki şekilde gerçekleşebilmektedir.
Birincisi, bilgisayarlar arası, veri (data)
transferi yoluyla gerçekleşen iletişimdir. Buna,
teknik iletişim denilmektedir.
İkincisi de, bilgisayarlar üzerinden insanların
kurduğu iletişimdir. Buna da, sosyal iletişim
denilmektedir.
Bilgisayarlar arasında kurulan iletişim ağı
(network) sistemleri çeşitli gruplara (türlere)
ayrılır.
Bu ağ türleri :

LAN (local Area Network),

Peer - to – peer network,

Man (Metropolitan/Middle Area Network),

WAN (Wide Area Network) şeklindedir.
LAN (local Area Network): Yerel ağ
sistemidir. Daha çok kısa mesafeler arasında
iletişim sağlamak için ideal bir ağ sistemidir.
Peer-to-peer Network: Bu tamamen yerel
ağ sistemi içerisinde yer alan bir ağ yapısı
biçimidir. Bilgisayarın bir grup içinde birbirini
görmesi ve kaynakları paylaşması esnasına
dayanır.
Man (Metropolitan /Middle Area
Network):
Orta ölçekli ağ sistemidir. Bir kampus
içerisinde ve ya şehir içerisinde yönlendirme,
güçlendirme ve doğrulama işlemleri için
yardımcı ağ aygıtlarına gereksinim duyan;
bünyesinde birden çok LAN sistemini
barındıran ve birbirine bağlayan ağ sistemidir.
Bunlara da en güzel örnek, intranet
sistemidir.
İnternet: Günümüzün ünlü www kısaltması ile
ifade edilen internet, World Wide Web(‘in
kısaltmasıdır ve “ dünyayı saran ağ ”ağ anlamına
gelmektedir...
Dünya üzerinde bilgi transferini sağlayan bir
programdır. http (Hypertext Transfer Protokol)
olarak adlandırılan bir protokol kullanmaktadır.
Günümüzün en büyük ağ sistemidir.
Birçok LAN ve WAN ‘ın birbirleriyle
bağlanmasıyla her türlü ses, resim, yazı ve film
gibi farklı şekillerdeki verileri etkileşimli
(interaktif) ulaşmayı sağlayan çoklu hiper ortam
sistemidir.
İnternet modemler ve telefon hattı aracılığı
ile bilgisayarların birbirleri ile kurdukları
iletişime denilmektedir.
Bilgisayarlar arası iletişim, bazı ortak diller
(protokol paketleri) sayesinde gerçekleşir.
Bu diller (haberleşme protokolleri), ortak diller
olarak tanımlanabilecek iletişim kurallarını
barındıran yazılımlardır.
OSI (open Systems Interconnection) ve
TCP/IP (transmission Control Protocol/
Internet Protocol) protokol paketleri, internet
dediğimiz sınırsız dünyadaki iletişimi
sağlamaktadırlar.
İnternette iletişim kurulacak kişi veya kurumların
bir adresi, daha doğru ifadeyle, bir alan adı,
domain adı (Domain Name System: DNS) vardır.
Nasıl herkesin kendine ait bir telefon numarası
var, aramak istediğimizde numarayı çeviriyoruz,
aynı şekilde internette de, adres çubuğuna, ilgili
kişi veya kurumun adresi yazıldığında ulaşılabilir.
Bir domain name (adres), farklı bölümlerden
ve her bölümde, kullanılan farklı kısaltmalardan
oluşur. Önce bu internet adresleri kısaltmalarını
tanıyalım.
Kısaltma
 gov :
 org :
 edu :
 com :
 mil
:
 int
:
kurum türü
Devlet kurumu
Sivil örgütler/dernek vs.
Eğitim kurumu
Ticari kuruluşlar
Askeri kurumlar
Uluslar arası kurumlar
Bazı örnekler ele alarak internet adreslerini
inceleyelim.
Örneğin; www.tdk.org.tr, adresini ele
alalım. Bu ve bunun gibi adreslerin, en
azından ne tür bir kuruma ait olduğunu
söyleyebilirsiniz ve ya internette bir arama
yaptınız. Yüzlerce binlerce internet adresi
dökümü yaptı. Bu kısaltmaları bildiğinizde en
azından ilgili olmayanları girip çıkarak zaman
kaybetmezsiniz.
World
Kurum Adı
Wide Web
Kurum
Türü
Ülke Kodu
Elektronik posta(e-posta): E-posta, İngilizce
‘’Elektronik mail’’kısaca e-mail olan kavramın,
Türkçe karşılığı olan ifadedir. Türkçesi
elektronik mektuptur. E-posta, hızlı ve güvenli
bir şekilde kişilerin elektronik ortamda
haberleşmelerini sağlayan bir servistir.
Chat: İnternet ortamında yazarak, konuşarak
ve görüntülü sohbet imkânı sağlayan sistemdir.
Telnet: İnternet ağı üzerindeki bir bilgisayara
uzaktan erişmek için geliştirilen servis.
İşitsel iletişim araçları,
Temelde radyo ve telefon ile yaptığımız
iletişimdir. Günümüzde bilgisayar üzerinde
kurulan internet bağlantısı ile de işitsel
iletişim kurulabilmektedir. Bu sistem
temelinde de yine telefon vardır. TV görsel
iletişim aracı olmakla birlikte bir yönüyle de,
işitsel bir iletişim aracıdır.
Radyo kullanımı: Radyo, çalışırken ve
ancak kulakları ile dinlemek durumunda
olanların vazgeçemedikleri bir iletişim
aracıdır.
Günümüzde her zevke ve ihtiyaca yönelik
yayın yapan yeterli sayıda radyo istasyonu
vardır. Kişisel gelişimimizi sağlayacak, mesleki
gelişime olanak veren, duygusal dünyamızı
besleyecek ve ruhumuzu zenginleştirecek
programlar dinleyebiliriz.
Telefon kullanımı: Telefonun zaman
kazandırma özelliği, onu vazgeçilmez
yapmaktadır. Anında ve hızlı haberleşmeye
olanak vermesi ve kişileri, farklı mekânda ve
uzak diyarlarda olsalar da, aynı zamanda bir
araya getirmesi, telefonun, en önemli
avantajıdır.
Telefonla iletişimde yaşanan en önemli
dezavantajı beden dili unsurlarından yoksun
olmasıdır. Dolayısıyla iletişimin başarısız olma
riski yüksektir. Biraz dikkatli olmalı ve tekrar
ile bu dez avantajları ortadan kaldırmalıdır.
Mobil(cep) telefonu kullanımı:
Mobil telefonların, kişiler ve araçlar için
kullanılanları mevcuttur. Kişisel olanlarına
kısaca, cep telefonu, araçta kullanılanlarına da
araç telefonu denilmektedir. Bu konuyla ilgili
dr. İrfan Mısırlı, cep telefonlarıyla konuşma
ilkelerini şu şekilde sıralamaktadır.








Telefonu kolay ulaşılabilir bir yerde taşıyınız
Yemek yerken asla telefon görüşmesi yapmayınız
Hem telefon hem de yanınızdakilerle aynı anda
konuşmayınız
Aradığınız kişiye kendiniz tanıtınız
Karşı tarafın müsait olup olmadığını sorunuz
Kimsenin telefon numarasını izin almadan
başkalarına vermeyiniz.
Teklif edilmedikçe başkalarının telefonlarını
kullanmayınız ve cevaplamayınız.
Otomobil kullanırken cep telefonu kullanmayınız.
Telesekreter: Telesekreter, arayan kişilerin
seslerini kaydetmeye olanak tanıyan kayıt
cihazlı telefondur. Sistem, iki kaset ile
çalışmaktadır. Bunlardan biri telefon sahibin
kendi sesi ile doldurduğu mesaj kaseti, diğeri
ise, arayanın sesini kaydetmek için boştur. Bu
kasetler, telesekreter için özel üretilmiş ve
özel boyuttadır.
Telsiz kullanımı: Telsiz, kablosuz telefondur.
Günümüzde, hem boyutları küçüldü hem de
iletim mesafesi arttı. Cep telefonundan ayrılan
en önemli yönü, arayan ve aranan kişinin sıra ile
konuşmasıdır.
Telekonferans: Teknolojik iletişim unsurlarını
kullanarak birbirinden farklı iki veya daha fazla
noktaya ses, görüntü veya ses ve görüntünün aynı
anda bir noktadan diğer noktalara ulaştırılması
işlemidir. Telekonferansta görüntü ve ses aynı and
tek yönlü veya 2 yönlü gidip gelmektedir.
Bu özelliğinden dolayı birbirleri arasında
kilometrelerce uzak olan yerler arasında bile anınd
karşılıklı iletişim kurulabilmektedir.
Tele konferans içinde aldığı ve verdiği bilgiye
göre ikiye ayrılmaktadır.
1. Audio konferans: Sadece ses alınır ve
gönderilir. Danışma ve fikir alış verişlerinde
kullanımı yararlıdır. Zaman kazandırır.
2. Video konferans: Aynı anda hem ses hem
de görüntü gönderilmektedir.
ZAMAN VE MEKAN İTİBARIYLA İLETİŞİM
İş ve sosyal yaşamımız da insanlarla kurduğumuz
iletişim,iki şekilde gerçekleşir:
YÜZ YÜZE İLETİŞİM: iletişim aynı yerde ve zamanda
kişilerin birbirlerini görerek ve duyarak kısaca,yüz yüze
gerçekleştirdikleri iletişim biçimidir. Konuşma ve beden
dilinden yaralanılır. Hem sözlü hem de sözsüz mesaj
unsurları bir arada kullanıldığından en etkili iletişim
tarzıdır. Bu nedenle “bir işi halletmek istiyorsan ziyaret et,
olmasın istiyorsan telefon et” denir.
Yüz yüze iletişim, ailede,okulda, işte, günlük hayatın
içinde veya ders,panel ve özel toplantılar şeklinde
gerçekleşebilir. Yüz yüze iletişim günümüzde sanal
ortamlarda gerçekleşmektedir.
Mevlana : “AYNI DİLİ DEĞİL, AYNI DUYGULARI
PAYLAŞANLAR ANLAŞABİLİR.”
UZAKTAN İLETİŞİM: iletişimin farklı yerde ancak aynı
veya farklı zamanlarda, çeşitli iletişim araçlarını
kullanarak gerçekleşmesidir.
KULLANILAN KODLARA GÖRE İLETİŞİM
Dilli/sözlü ve dilsiz/sözsüz iletişim olarak ikiye ayrılır:
1-SÖZLÜ İLETİŞİM
A-DİL İLE İLETİŞİM: Sözel unsurların kullanıldığı
iletişimdir. Konuşma,mektup,telgraf vb.
B-DİL ÖTESİ İLETİŞİM: Sesin kullanılması ile kurulan
iletişimdir.
2-SÖZSÜZ İLETİŞİM: Beden dili, istemli ve istemsiz tüm
davranışlarımızdan oluşur. Beden dili, daha çok duyguları
belirtir. Bir anlamda iç dünyamızın bedenimiz aracılığı ile
dışa yansımasıdır.
KULLANILAN TEKNOLOJİYE GÖRE İLETİŞİM
Telli ve telsiz iletişim diye ikiye ayrılır. Bir diğer ifade ile
kablolu ve kablosuz iletişimdir.
KABLOLU (TELLİ) İLETİŞİM: İletişim araçlarının
birbirlerine fiziksel bir kablo ile bağlanmasıyla oluşur.
KABLOSUZ(TELSİZ) İLETİŞİM: Birden fazla iletişim
aracının birbirine fiziksel bir bağlantı olmadan
bağlanması şeklinde oluşur.
UYDU İLE İLETİŞİM: Yeryüzüyle uydu arasında veya
uydular kendi aralarında kurdukları kablosuz bir
iletişimdir.
Günümüzde uydu iletişimi ile ne yapmak istenmektedir
ve neler yapılmaktadır.?
Ulaşılması en zor olan noktaları bile yazı ses ve görüntü
iletişimi yapabilmektedirler. İletişim türlerinin her
birisinin ayrı ayrı kullanılmalarının en uygun olacağı
yer,zaman ve durumlar vardır. İletişim araçlarının veya
kanalının bazı avantajları ve dezavantajları vardır.
Temel nokta her iletişim türünün uygun olabileceği özel
durumların olduğu ve iletişimin kişiye ve durumlara özel
olduğunu anlatmaktadır.
Hangi iletişim türünü ve yöntemini kullanacağına karar
vermesi yaratıcılıkla ilgilidir. Yöntemlerin bir kaçının bir
arada kullanılması iletişimi daha etkili yapar.
ANLAMAK VE ANLAŞILMAK
İletişimin tek hedefi vardır:
‘Anlamak ve anlaşılmak’.
‘Anlam, sözcükte değil, söyleyenin veya dinleyenin
zihnindedir’.
Herkesin kendine özgü yapısı vardır. Bu nedenle kişiyi,
tek ve benzersiz görmedikçe, onu anlamak için gerekli
dikkat ve ilgi gösterilemez. Birinin anlamadan ona yardım
edilemez. Kişiyi anlayabilmek, onun iç dünyasını
karşısındakiyle paylaşabilmesinden geçer.
Teknolojik Araçlarla İletişim
1) İletişimde Kullanılan
Teknolojik Araçların Önemi
İletişim araçları, mesajı kanal
aracılığıyla aktarabilecek bir sinyale
dönüştüren ,teknik ya da fiziksel bir
nesnedir.Bu fiziksel nesneler arasında
yapılan veri alış verişine de teknik
iletişim denilmektedir.
Teknoloji ile sağlanan elektronik
iletişimin iki önemli üstünlüğü
bulunmaktadır.
1.Sürat
2.Doğruluk
Çağdaşlık ,çağın gerektirdiği bilgi
ve beceri donanımına sahip olmak ve
onları etkin kullanmakla
sağlanabilir.
TELEFON
RADYO
BİLGİSAYAR
TELGRAF
TELEVİZYON
UYDULAR
BİLGİSAYAR
AĞLARI VE
İNTERNET
FAX
TELETEXT
KABLOLU TV
ÇOKLU
ORTAM
TELEX
TELSİZ
MASAÜSTÜ
YAYINCILIK
Kablolu
(Telli) İletişim
Kablosuz
(Telsiz) İletişim
A)Yazılı İletişim Araçları
Toplumsal yaşamda kullanılan
yazılı iletişim araçları; kart, mektup,
davetiye, resmi olmayan mesaj ve notlar.
İş yaşamında kullanılan yazılı
iletişim araçları;resmi ve resmi olmayan
mektuplar,bilgilendirme
yazışmalar(memorandumlar),raporlar,
sirküler,basın bülteni,gazete ve
dergiler,kitap,kitapçık,broşür,ilanlar,
davetiyeler…
Fax,iki telefon hattı arasındaki
yazılı ve resimli belge aktarımı
sağlayabilen bir iletişim aracıdır.
Fax cihazlarında
gönderilen belgeleri alabilmek
için her zaman yeterli
miktarda özel amaçlı kağıt
takılı olmalıdır. Fax
makinaları telefon amaçlı
veya fotokopi çekme amaçlıda
kullanılabilirler.
Faxtan dolayı çeşitli iletişim kazaları
yaşanabilir.Telefon hatlarındaki
elektronik gürültü,çeşitli bilgilerin
kaybolmasına yol açmıştır.Fax
çıktılarında yazıların okunmaması
gibi durumlarla da
karşılaşılabilir.Tedbir olarak faksın
tam okunur olup olmadığına dair geri
bildirim yapılması istenmelidir.
Short massage servise=SMS
İki sistem arasındaki mesaj alış verişi
sağlayan bir sistemdir.
Sms iletiminde doğabilecek engeller;
*Mesaj kaydedecek boş alan olmaması
*bataryanın zayıf ya da bitmiş olması
*kişinin bakmaya zamanı olmaması
Telefon hattından yazılı mesaj
göndermeye yarayan bir araçtır.
Gönderici özel bir klavye
kullanarak mesaj yazar.
Mesaj ve mail gönderme ve alma
amaçlı kullanılmaya başlanmıştır.
Doğabilecek sorun elektrik
kesilmesidir.
Bilgisayar,uzun ve çok karmaşık
hesapları bile büyük bir hızla
yapabilen,mantıksal bağlantılara
dayalı karar verip işlem yürüten
makinedir.Bilgiyi işleyen bir aygıttır.
Bilgisayar okur yazarlığı,bilgisayarı açıp
kapama gibi bilgisayarın temel çalışma
ilkelerini bilmenin yanında,ihtiyaç
duyulan programları yardımsız
kullanma becerisine sahip olmaktır.
Bilgisayarlar üzerinde iletişim iki
şekilde gerçekleşebilmektedir.Birincisi
teknik iletişim;bilgisayarlar arası
veri(data)transferi yoluyla,ikincisi
sosyal iletişim;bilgisayarlar üzerinde
insanların kurduğu iletişimdir.
İnternet, birçok bilgisayar sisteminin
birbirine bağlı olduğu,dünya çapında bir
iletişim ağıdır.
Ağ(network),verileri paylaşmak
amacıyla iki veya daha fazla
bilgisayarın birbirine bağlanma
sistemine denir.
Ağ Türleri
1.Lan(Local Area Network)
Yerel ağ sistemidir.Örneğin;oda veya
bina arasındaki iletişimi sağlamak
için kullanılır.
2.Peer-To-Peer Network
Bilgisayarların bir grup içinde
birbirini görmesi veya kaynakları
paylaşması esasına dayanır.
3.Man(Metropolitan/Middle Area
Network)
Orta ölçekli ağ sistemidir.Bünyesinde
birçok Lan sistemini barındırır.
4.Wan(Wide Area Network)
Geniş kapsamlı bir ağ sistemidir.
Birden fazla Man sistemini birbirine
bağlar.
www=World Wide Web=Dünyayı saran ağ
En büyük ağ sistemidir.
Kısaltmalar
Kurum türü
gov.......................Devlet kurumu
org……………….Sivil örgütler/dernek
edu……………......Eğitim kurumu
com…………….….Ticari kuruluşlar
mil……....….……...Askeri kurumlar
int……………......Uluslar arası
kurumlar
Elektronik posta(E-posta):E-posta hızlı
ve güvenli bir şekilde kişilerin
elektronik ortamda haberleşmesini
sağlayan bir servistir.
Chat:İnternet ortamında yazarak,
konuşarak ve görüntülü sohbet
imkanı sağlayan sistemdir.
Telnet:İnternet ağı üzerindeki bir
bilgisayara uzaktan erişmek için
geliştirilen servis.
İşitsel İletişim Araçları
Kulakları ile dinlemek durumunda
olanların vazgeçemedikleri bir iletişim
aracıdır.Her zevke ve ihtiyaca yönelik
yayın yapan radyo istasyonu vardır.
Anında ve hızlı
haberleşmeye olanak
sağlaması ,kişileri farklı
mekan ve uzak
diyarlarda olsalar
da,aynı zamanda bir
araya getirmesi
telefonun en önemli
avantajıdır.
Dezavantajı ise beden
dili unsurlarından
yoksun olması.
Kişisel olanlarına cep
telefonu,araçta
kullanılanlara da araç
telefonu denir.
Telefon kullanımında
doğacak engellerden
bazıları :müsait
değilsinizdir,çevreden bir
gürültü
gelmektedir,yanınızdaki
biri dikkatinizi dağıtacak
şekilde hareket
etmektedir…
Telesekreter, arayan kişilerin seslerini
(mesajlarını) kaydetmeyi sağlayan
telefondur.Sistem iki kaset ile
çalışmaktadır.Bunlardan biri telefon
sahibinin kendi sesiyle doldurduğu
mesaj(yönlendirme) kaseti,diğeri ise arayanın
sesini kaydetmek için boştur.Bu kasetler
telesekreter için özel üretilmiş ve özel
boyuttadır.
Telsizle konuşan bir adam hayal edin!
Telsiz kablosuz telefondur.Cep telefonundan
ayrılan en önemli yönü,arayan ve aranan
kişinin sıra ile konuşmasıdır.Konuşan
kişi,telsizdeki konuşma butonuna basarak
konuşmalıdır.Basmadan konuşması
durumunda konuşması karşıdan
dinlenemez.Diğer bir önemli nokta
da,konuşan konuşmasının bittiğini cümlenin
sonunda kullanacağı “Tamam” sözcüğünü
karşı tarafa iletir.”Tamam “ sözcüğünü
kullanmadan dinlemeye geçilmemeli ve eller
konuşma butonundan
kaldırılmamalıdır.Dinlemeye geçen kişi elini
butondan kaldırır ve dinler.”Tamam”
sözcüğünü duymadan konuşmaya
geçmez.Aynı anda elinde telsiz bulunan
herkes yapılan konuşmaları duyar ve isterse
konuşmaya katılabilir.
Teknolojik iletişim unsurlarını kullanarak
birbirinden farklı iki veya daha fazla
noktaya ses,görüntü veya ses ve
görüntünün aynı anda bir noktadan
diğer noktalara ulaştırılması
işlemidir.Telekonferansta görüntü ve
ses aynı anda tek yönlü veya iki yönlü
gidip gelmektedir.
Telekonferans aldığı ve verdiği
bilgiye göre ;
1.Audio konferans:Sadece ses alınır ve
gönderilir.
2.Video konferans:Aynı anda hem ses hem
de görüntü gönderilmektedir.
Teknoloji ilerledikçe bilgiye ulaşmamız
hızlandıkça hızlanıyor.Fakat insanlar
arasındaki mesafe ,o da aynı hızla
birbirine yaklaşıyor mu acaba?
Görsel iletişim araçlarının en önemlisi
televizyondur.Bilgisayar da bir diğer
görsel iletişim aracı konumundadır.
Bilgisayar hem yazılı hem sözlü, aynı
zamanda görsel iletişim amaçlı da
kullanılmaktadır.Bilgisayar iletişime en
büyük katkısını internet hizmetinin
önemli bir aracı olarak yerine
getirmektedir.İnternet hem bilgi
kaynağı hem de interaktif özelliği
sayesinde karşılıklı iletişim imkanı da
sağlamaktadır.
WAP:Görüntülü cep telefonu imkanı
sağlayan teknoloji.
Teknolojik Araç ve Gereçlerin
Sağladığı Kolaylıklar
İletişim teknolojilerindeki gelişmeler en
çok iş dünyasına yaramıştır. Bu yolla alış
veriş bilgisayarlaşmıştır. Tüketicilere her
gün yeni ürünler hakkında yeni bilgiler,
internet üzerinden ulaştırılacaktır. Bu
da, maliyetleri düşürecektir. Aynı
zamanda hızlı ve zaman kazandırıcı
olacaktır.
E-posta yoluyla haberleşme, geleneksel
mektuplaşmada kullanmaya alıştığımız
birçok aracı bir anda ortadan kaldırmıştır.
Örneğin; kağıt, kalem, zarf, silgi, pul,
postacı ihtiyacı azalmış, bilgisayar ve
telefon hattı ihtiyacı artmıştır.
Her araç yerinde kullanıldığında
kendinden beklenen yararı verebilir.
İletişim
araçları
Doğru
kullanım
alanları
Yanlış
kullanım
alanları
İnternet
*Haberleşme,
*Araştırma,
*İş ve program
geliştirme,
*Meslek
gruplarıyla
iletişim,
*Reklam , satış ve
pazarlama,
*Gerekli bilgilere
ulaşma,
*Yeni dostluklar
ve gerçek ilişkiler
kurma.
*Oyun
oynamak,ahlak
dışı davranışlar,
*Yararsız mail
trafiği,
*Spam(istenmeyen,
zararlı) mailler,
*Şaka ve mizaha
fazla dalma,
*Bilinçsiz
kullanım,
*Sahte kişilik ve
sahte ilişkiler,
*Chat(sohbet)
yapmak.
İletişim
araçları
Cep telefonu
Doğru
kullanım
alanları
*Haberleşme,
*İş görüşmeleri,
*İş takibi,
*İş görme ve
gördürme,
*Hızlı mesaj
yollama.
Yanlış
kullanım
alanları
*Sıradan telefon ve
sohbet aracı olarak
kullanma,
*Tiyatro,toplantı,
sinema vb
durumlarda açık
bırakma,
*Sokakta,toplu
yaşam alanlarında
başkalarını
rahatsız edecek
şekilde konuşma.
İletişim
araçları
Doğru
kullanım
alanları
Fax
*Haberleşme,
*İş amaçlı
kullanım,
*Sosyal amaçlı
kullanım.
Yanlış
kullanım
alanları
*Radyo ve tv
‘den istek
yapmak,
*Şakalaşmak.
İletişim
araçları
Doğru
kullanım
alanları
Yanlış
kullanım
alanları
Telefon
*Haberleşme,
*Sosyal amaçlı
iletişim,
*İş ve üretim
amaçlı,
*Gerektiği
zaman ve
sürede
*Çok uzun
sohbet etmek,
*Dedikodu
yapmak,
*Zamansız(22.
00-08.00
arası)aramak.
İletişim
araçları
Tv,radio
Doğru
kullanım
alanları
*Yararlı bilgi
edinmek,
*Gelişmelerden
haberdar olmak için
izlemek,
*Kişisel gelişim
programlarını takip
etmek,
*İlgili meslek ve özel
ilgi programları
izlemek,
*Kanal ve program
seçerek izlemek,
*Tüm
fonksiyonlarını
kullanmak(teletex).
Yanlış kullanım
alanları
*Aşırı magazinel
programlardan
yararsız bilgi edinmek,
*Seçemeden ilgili,ilgisiz
her şeyi izlemek,
*Sadece bir konuda tek
kanalı zlemek,
*Açılıştan kapanışa
kadar sınırsız sürede
izlemek,
*Tüm fonksiyonlardan
yararlanmamak
*Bağımlılık derecesinde
izlemek.
Modern teknoloji bir yandan bireyin
yaşamına hız kazandırırken diğer
yandan bazı değerleri beraberinde
alıp götürür.
Ev oturmalarındaki yüz yüze tatlı
sohbetleri ve büyük baba ve ninelerin
anlattığı masalların yerini televizyon
aldı. Arkadaşlarla bir araya gelerek
yapılan sıcak sohbetleri de, hiç
tanımadığımız insanlarla yapılan
sohbetler(chat) aldı.
“Teknolojide ilerleme kaçınılmazdır
ve değişim hayatın doğasında
vardır. Bunu durdurmaya hiç
kimsenin gücü yetmez. Ancak
önemli olan her tür teknolojik
gelişmenin insan ilişkilerinde bir
gerileme nedeni olmamasıdır.
Ürettiğimiz makine ve teknolojinin
esiri olmayalım. Evet teknoloji
işimizi hızlandırıp
kolaylaştırabilir ama “insan
kardeşimiz olmadan, hiçbir şeyin
değeri olmaz” gerçeğini
unutmamalıyız. Önemli olan her
tür teknik ve teknolojik
aracı,”yararlı-zararlı dengesini”
gözeterek kullanmaktır.
• ıletisim Tarihi
• ıletisim Tanımı ve Özellikleri
• ıletisim Amacı ve Önemi
• ıletisim Kapsamı
• ıletisim Ögeleri
• ıletisım Süreci
İletişim insanlığın var olduğu ilk dönemlerden
günümüze kadar hep vardı. Yaşamını sürdürmekte olan
insanlar karşılaştıkları yaşama karşı sorunları çözmek için
bir şekilde ortak çalışmak ve ortak çalışmak için de
anlaşmak zorundaydılar.Örneğin; tarihin belirli
dönemlerinde ve dünyanın farklı yerlerinde kullanılan
iletişim yöntem ve araçlarına baktığımızda şunları
görmekteyiz ; Ateş, duman, tamtamlar, kuşlar ve
süvariler…
Günümüzde ise haberleşmek için telefon, telgraf,
faks, internet ve uydular kullanılmaktadır.
• İletişim Tanımı ve Özellikleri
İletişim, dünya dillerinde, en çok anlamı olan
sözcüklerden biridir. Dolayısıyla, iletişim kitaplarında veya
iletişim konusu geçen her yerde farklı bir tanıma
rastlamak mümkündür. Burada doğru olan, iletişimin tüm
anlamlarını değil, kısa ve öz olan bazı tanımları
paylaşmaktır. İletişim tanımlarından bazıları şöyledir:
İletişim;
• Anlamları paylaşma ve ortak kılmaktır.
• Mesaj alıp gönderme, karşılıklı anlam alış verişi ve bir etkileşim
sürecidir.
• Kişiler arası duygu ve düşünce alış verişidir, paylaşımdır.
• Nitelikleri ne olursa olsun iki sistem (makine veya herhangi iki canlı)
arasındaki bilgi alış verişidir. Kişileri ve sistemleri ilişkilendiren süreçtir.
• Bilgi üretme (fikir yaratma), bunları organize etme, aktarma ve
anlamlandırma sürecidir. Kişileri ve sistemleri ilgilendiren bir süreçtir.
• Kaynak ve alıcı arasında, bir kanal aracılığı ile anlaşılabilir mesajların
alınıp yollanması sanatıdır.
• Duygu, düşünce ve bilgilerin her türlü yolla başkasına aktarılmasıdır.
• Okuduğunu ve duyduğunu doğru anlamak ve düşüncelerini söz, yazı ve
diğer yollarla doğru biçimde anlatılabilmektedir.
Richard ve arkadaşları, “iş iletişimi: Stratejiler ve
Beceriler” adlı eserlerinde, iletişimin temel özelliklerini
şu şekilde belirlemişlerdir:
Richard ve arkadaşları ‘iş iletişimi: stratejiler ve beceriler ‘ adlı
eserlerinde ,iletişimin temel özelliklerini şöyle belirlemişlerdir:
İletişim:
• Bilinçli ya da bilinçsiz olarak gerçekleşebilir,(kesintisizdir)
• Kaynak ve alıcı, kullanılan sembollere farklı anlamlar verebilirler,
• Sözlü ve sözsüz dil ile (sözcük, ses ve işaretlerle) gerçekleşir,
• Sözsüz iletişim duyu organlarıyla algılanabilir,
• Meydana geldiği ortamdan etkilenir,
• Geri bildirim gereksinimi gösteren çift yönlü bir eylemdir,
Bunlara ilaven (Cooper, ‘98) :
• İletişim kişiye değil kişiyle yapılır,
• İletişim bir eylemdir ve bilgi ise içeriğidir, dolayısıyla iletişim bilgi
alışverişi değildir,(duyguyu anlamaktır)
• İletişim tekrarlanamaz,(iletişimde ilk birkaç saniye önemlidir)
• Konuştuğumuz zaman mesajı bütünüyle dikkate alırız.(iletişim bir
bütün değildir)
Bir ingiliz ata sözü “ŞEYTAN DAHİ BİR İNSANIN
AKLINDAN GEÇENİ ANLAYAMAZ” der.
İletişim açık, kısa , net ve doğrudan olmalıdır!
“En uzak mesafe ne Afrika ’dır,
Ne Çin,
Ne Hindistan,
Ne Seyyareler(gezegenler)
Ne de Yıldızlar geceleyin
ışıldayan…
En uzak mesafe,
İki kafa arasındaki mesafedir
Birbirini anlamayan…”
C.YÜCEL
İletişimin temel amacı çevre üzerinde etki
yaratmaktır.Tutum ve davranış değiştirmek ve geliştirmektir.
Başka bir açıdan iletişimin temel amacı,ilişki kurmak ve
geliştirmek,iş yapmak ve uyum içinde çalışarak sorun çözmektir.
‘insanın mutluluğu ,kendisiyle ve çevresiyle sağlıklı ilişkiler ve
iletişim kurabilme becerisinin sonucudur
•Genel olarak iletişimin şu amaçlarla yapıldığı gözlenir:






Bilgilendirmek
Olumlu İzlenim yaratma ve özendirme
Eyleme geçirme
Birlik, beraberlik sağlamak ve ortak çalışmaya yöneltmek
İş yaşamında daha verimli ve kaliteli sonuçlar alabilmek
Sosyal amaçlar
İletişim ,insan ilişkilerinin ana unsurudur ve paylaşmak demektir.
İletişim ekonomik yaşam için önemlidir.
İletişim bilincin gelişmesi,kişisel bütünlük ve ruh sağlığımız için önemlidir.
İletişim hayatımızı oluşturan zamanın en çok harcandığı faaliyettir.
İletişim çatışmalarını çözmeden doyumlu bir yaşam sürdürmek olanaksızdır.
KURDUĞUMUZ İLETİŞİMİN KALİTESİ , YAŞAMIMIZIN KALİTESİNİ
BELİRLER ! 
Bir insan günün 2/3 ‘ünü iletişime ayırır,bu 16 saatlik dilimin iletişim araçlarına
göre dağılımı oransal ve saat olarak şöyle gösterilebilir:





İletişim Türü(oransal olarak)
İletişim Türü(saat olarak)
•Yazma
•Okuma
•Konuşma
•Dinleme
•Yazma
•Okuma
•Konuşma
•Dinleme
%9
% 16
%30
%45
1,5 saat
3 saat
4,5 saat
7 saat
İletişim çeşitli yollarla gerçekleşir.
Bunlar; yazıyla, okumayla,
dinlemeyle, konuşmayla, hareket
ve hareketsizlikle yani simgelerle
meydana gelir. İyi bir iletişimci
olmak isteyen bir kişi bu beş alanda
kendini geliştirmelidir.






Watzlawick , Beavin ve Jackson beş temel
iletişim varsayımını belirlemiştir.
1.iletişim kurmamak olanaksızdır.(hareket ve
hareketsizlik , her şeyin bir anlamı vardır)
2.İletişimin içerik ve ilişki düzeyleri vardır.(ne
yapıyon? Ne yapıyorsunuz?)
3.Mesaj alışverişindeki dizisel yapının kendi
başına bir anlamı vardır
4.Mesajlar sözlü ve sözsüz iki tiptir
5.İletişim kuran kişiler ya eşit ya da eşit
olmayan ilişkiler içindedir(ben saygıdeğerim
karşımdaki de öyle / ben değerliyim o ise
beş para etmez)
1-Kaynak (mesajı
gönderen)
2-Mesaj (ileti)
3-Kanal(Mesajın
ietildiği yol)
4-Alıcı (mesajı alan,
hedef)
Kaynak: Bir duygu , düşünce fikri olan ve
bunları paylaşma durumunda olan kişi
veya canlıdır.Mesajı ileten!
Mesaj : (ileti) Mesaj, paylaşılacak bir duygu,
düşünce,istek ve bilginin söz yazı ya da
simgesel olarak ifadesidir.
Kanal: Mesajın iletildiği yoldur.
Alıcı: Mesajı alan hedef varlıktır. Alıcı bir tek
olabileceği gibi birden fazla da olabilir.
Nasıl iletişim kurarız
“İletişimin olabilmesi için iki
canlının varlığı ve bunların
birbirlerinin farkına varmış
olmaları gerekir.”
PROF.DR..DOĞAN CÜCELOGLU
Bilgi,duygu ve düşüncenin
tanımlanması
 Gönderici kişi ya da kurumun bilgiyi
kodlaması
 Gönderme
 Alıcı ve mesajı alma
 Kod çözümü(deşifreleme)
 Eylem
 Tepki(Geri bildirim),kaynağın mesajına
verilen tepkiler


Mesajın hazırlanması

Mesajın iletilmesi

Mesajın anlaşıldığının teyidi.
5N
1K

NE?
Ne elde etmek istiyorum?/Ne oldu?

NEDEN?
Neden yapılmalı?/Neden oldu?

NE ZAMAN?
Ne zaman yapmalı?/Ne zaman oldu?

NASIL?
Nasıl yapılmalı?(yöntem)/Nasıl oldu
NEREDE?
 KİM

Nerede yapılmalı?/Nerede oldu?
Kim yapmalı?/Kim söyledi/yaptı?
Yüz yüze iletişimde mesajı
doğru hazırlamak

Mesajın konusu ne?

Mesajın dayandığı bilgiler
hangileri?

Mesaj sizin için neden önemli?

Mesaj alıcı için neden önemli?

Mesaj şirket için neden
önemli?

Mesajın alıcıya ne yararı
olacak
YAZILI İLETİŞİMDE MESAJI
DOĞRU HAZIRLAMA
DURUM
SONUÇ
KARAR
EYLEM
NEZAKET

YAZININ KONUSU VE
OLAYLARI ÖZETLEYİN.
OLAYLARIN GELİŞİMİ VE BUNDAN
DOĞAN PROBLEM VE SORUNU
AÇIKLAYIN.
OLANAKLI BİR ÇÖZÜM ÖNERİN
SİZİN YAPACAĞINIZ YA DA yazıyı
ALACAK KİŞİDEN YAPMASINI
BEKLEDİĞİNİZ ŞEY.
MEKTUPU GÖNDEREN KİŞİYE YA DA
KURULUŞA KIZGIN OLSANIZ
BİLE,OLGULARLA SINIRLI
KALMALISINIZ.DUYGUSAL KELİMELER
KULLANILIR YA DA KARŞINIZDAKİNE
HAKARET EDERSENİZ,OLUMLU CEVAP ALMA
ŞANSINIZI ORTADAN KALDIRIRSINIZ.

BİLGİ ALICI GEREKSİNİMLERİNE VE
ALICININ ALGILAMA DÜZEYİNE GÖRE
BELİRLENİR,

AKTARMA TARZI BELİRLENİR.
Güvenebilirlik
 Alıcı
 Alıcı ile olan samimiyet
 Formaliteler
 Amaca uygunluk
 Gizlilik
 Maliyet
 Hız
 Verilen bilginin yoğunluğu ve
karmaşıklığı
 Sonuç

Mesajın İletilmesi
• Sözcükler
• Sesler
• Sözel olmayan mesaj unsurları
321

Alıcı mesaj almaya hazır mı?Dikkat çekildi mi?Yer ve
zaman uygun mu?Dikkat dağıtıcı şeyler var mı?

Mesajı konusunu özetleyin.Genel kapsam hakkında
dinleyicinin kısa bir bilgisi olur.

Mesaj hedefin dikkati çekecek ve hedef tarafından
kabul edilecek şekilde hazırlanmalı.Yazılı iletişimde
şekil esasları yerine getirilmelidir.

Mesaj,konu hakkında temel bilgileri
verilmelidir.Neden belirtir ve açıklamalar içerir.





Mesaj ,konusunun,alıcı için neden önemli
olduğunu açıklar.Böylece kaynak açısından
da,önemli kavranmış olur.
Mesaj,konusunun hedef için neden yararlı
olduğu ve nerede kullanılabileceğini
açıklar.Bu onlar motive eder.
Mesaj alıcıya,doğrudan iletilmelidir.Araya
konulan her kişi ve kanal mesajı bozabilir.
Yüz yüze iletişimde,mesaj,beden dili ile
desteklenmelidir.
Mesajın istenen şekilde iletilip
iletilmediği,istenen şekilde anlaşılıp
anlaşılmadığı ve istenen hareketi sağlayıp
sağlamadığı kontrol edilmelidir.Geri bildirim
istenmelidir.
Bizce açık olan mesajın karşı tarafca
anlaşılamaması.
 Zaman alması ve gereksiz olarak
düşünülmesidir.


“lütfen olumlu veya olumsuz
düşünclerinizi bildiriniz”
PRF.DR.TEVFİK ÖZLÜ
1)Var olan durumu inceleyin.Mevcut durumda
neyin neden değişmesi gerektiğini belirleyin.
2)Elde etmek istediğiniz sonuçları ve amaçları
belirleyin
3)Geri bildirim almaya açıklık:Herkesin geri
bildirim karşısındaki tutumu farklı
olmaktır.Genel tutumlar şu şekilde
olmaktadır;geri bildirim almaya istekli olanlar,
çekingen davrananlar ve sadece bir defada bir
geri bildirim alanlar.
4)Uygun ortamı oluşturmak:Bunun için
karşılıklı,güven,saygı, ve açıklığın olması
gerekmektedir.
5)Etkili iletişim kurma.İletişim becerileri kullanılmalı.
6)Değişmesini istediğiniz davranışı tanımlayın,
7)İstenen davranışı tarif edin,somut olun
8)Birlikte çözüm arayın
9)İyi olanın üzerine yoğunlaşın.Olumsuz alanlara
yöneldiğiniz kadar ve olumlu olana da yoğunlaşın
10)Onay alma:Değişime karar verecek olan kişinin
kendisidir.
KONU:
İLETİŞİMİN AMACI
VE
ÖNEMİ
İletişimin temel amacı çevre üzerinde etki
yaratmaktır. Tutum ve davranış
değiştirmek ve geliştirmektir.
 Başka bir açıdan iletişimin temel amacı,
ilişki kurmak ve geliştirmek,iş yapmak ve
uyum içinde çalışarak sorun çözmektir.

Bilgilendirmek
 Olumlu izlenim yaratma ve özendirme
 Birlik, beraberlik sağlamak ve ortak
çalışmaya yöneltmek
 İş yaşamında daha verimli ve kaliteli
sonuçlar alabilmek
 Sosyal amaçlar

İletişim, insan ilişkilerinin ana unsurudur ve
paylaşmak demektir.
 İletişim ekonomik yaşam için önemlidir.
 İletişim bilincin gelişmesi, kişisel bütünlük ve
ruh sağlığımız için önemlidir.
 İletişimin hayatımızı oluşturan zamanın en
çok harcandığı faaliyettir.

İletişimin Türü(oransal olarak)
•Yazma
%9
•Okuma
%16
•Konuşma %30
•Dinleme %45
İletişimin Türü(saat olarak)
•Yazma
•Okuma
•Konuşma
•Dinleme
1.5 saat
3 saat
4.5 saat
7 saat
 İletişimin
çeşitli yollarla
gerçekleşir.
Bunlar; Yazıyla
okumayla dinlemeyle
konuşma hareket ve
hareketsizlikle yani simgelerle
meydana gelir. İyi bir iletişimci
olmak isteyen bir kişi bu beş
alanda kendini geliştirmelidir.
 1-Kaynak(mesajı
gönderen)
 2-Mesaj(ileti)
 3-Alıcı(mesajı
alan,hedef)
Kaynak: bir duygu bir düşünce fikri olan
ve bu fikri paylaşma durumunda olan
canlıdır.
 Mesaj: mesaj, paylaşılacak bir duygu,
düşünce, istek ve bilginin söz yazı yada
simgesel olarak ifade edilmesidir.
 Alıcı: mesajı alan hedef varlıktır. Alıcı bir
tek olabileceği gibi birden fazlada
olabilir.


Nasıl iletişim kurarız?
‘’iletişimin olabilmesi için iki
canlının varlığı ve bunların birbirlerinin
farkına varmış olmaları gerekir.’’
CÜCELOĞLU
PROF. DR. DOĞAN
Bilgi, duygu ve düşüncenin tanımlanması
 Gönderici kişi ya da kurumun bilgiyi
kodlaması
 Gönderme
 Alıcı ve mesajı alma
 Kod çözümü(deşifreleme)
 Eylem
 Tepki(geri bildirim), kaynağın mesajına
verilen tepkiler.

SÖZSÜZ
SES
%38
SÖZ
%7
UNSURLAR : %55
:
:
Mesajın
hazırlanması
Mesajın
iletilmesi
Mesajın
anlaşıldığının
teyidi

TAM BİR MESAJ NASIL HAZIRLANIR ?
5N
1K

NE?
—→
Ne elde etmek
istiyorum?/Ne oldu?

NEDEN?
olmalı?

NE ZAMAN? →
zaman olmalı?
Ne zaman yapılmalı?/Ne

NASIL? ——→
Nasıl yapılmalı?/Nasıl oldu?
—→ Neden yapılmalı?/Neden





Watzlawick, Beavin ve Jackson beş temel
iletişim varsayımını belirlemiştir.
1.iletişim kurmamak olanaksızdır.
2. iletişimin içerik ve ilişki düzeyleri vardır.
3.mesaj alış-verişindeki dizisel yapının kendi
başına bir anlamı vardır.
4.mesajlar sözlü ve sözsüz olarak iki tiptir.
5.iletişim kuran kişiler ya eşit olmayan ilişkiler

Mesajın konusu ne ?

Mesajın dayandığı bilgiler hangileri ?

Mesaj sizin için neden önemli ?

Mesaj alıcı için neden önemli ?

Mesaj şirket için neden önemli ?

Mesajın alıcıya ne yararı olacak ?
DURUM
SONUÇ
KARAR
EYLEM
NEZAKET
KARAR
OLANAKLI BİR ÇÖZÜM ÖNERİN
SİZİN YAPACAĞINIZ YA DA MEKTUBU ALACAK
KİŞİDEN YAPMASINI BEKLEDİĞİNİZ ŞEY.
NEZAKET
MEKTUBU GÖNDEREN KİŞİYE YA DA
KURULUŞA KIZGIN OLSANIZ BİLE, OLGULARLA
SINIRLI KALMALISINIZ. DUYGUSAL KELİMELER
KULLANILIR YA DA KARŞINIZDAKİNE HAKARET
EDERSENİZ, OLUMLU CEVAP ALMA ŞANSINIZI
ORTADAN KALDIRIRSINIZ

ASLINDA İKİYE AYRILIR
1. BİLGİNİN ALICI GEREKSİNİMLERİNE VE
ALICININ ALGILAMA DÜZEYİNE GÖRE.
2. AKTARMA TARZI
Güvenebilirlik
 Alıcı
 Alıcı ile olan samimiyet
 Formaliteler
 Amaca uygunluk
 Gizlilik
 Maliyet
 Hız
 Verilen bilginin yoğunluk ve karmaşıklığı

 Sözcükler
 Sesler
 Sözel
olmayan mesaj unsurları
Alıcı mesaj almaya hazır mı? Dikkat çekildi
mi? Yer ve zaman uygun mu? Dikkat dağıtıcı
şeyler var mı?
 Mesajın konusunu özetleyin. Genel kapsam
hakkında dinleyicinin kısa bir bilgisi olur.
 Mesaj mesaj hedefin dikkatini çekecek ve
hedef tarafından kabul edilecek şekilde
hazırlanmalı. Yazılı iletişimde şekil esasları
yerine getirilmelidir.
 Mesaj, konu hakkında temel bilgileri

Mesaj, konusunun, alıcı için neden önemli
olduğunu açıklar. Böylece kaynak açısından
da önemi kavranmış olur.
 Mesaj, konusunun hedef için neden yararlı
olduğunu ve nerede kullanılabileceğini
açıklar. Bu onları motive eder.
 Mesaj alıcı, doğrudan iletilmelidir. Araya
konulan her kişi ve kanal mesajı bozabilir.
 Yüz yüze iletişimde, mesaj, beden dili ile
desteklenmelidir.
 Mesajın istenen şekilde iletilip iletilmediği,
istenen şekilde anlaşılıp anlaşılmadığı ve
istenen hareketi sağlayıp sağlamadığı
kontrol edilmelidir. Geri bildirim istenmelidir.

Bizce açık olan mesajın karşı tarafça
anlaşılamaması.
 Zaman alması ve gereksiz olarak
düşünülmesidir.

‘’lütfen olumlu veya olumsuz
düşüncelerinizi bildiriniz.’’
PRF. DR. TEVFİK ÖZLÜ
1. Var olan durumu inceleyin. Mevcut
durumda neyin neden değişmesi
gerektiğini belirleyin.
2. Elde etmek istediğiniz sonuçlar ve
amaçları belirleyin
3. Geri bildirim almaya açıklık: Herkesin geri
bildirim karşısındaki tutumu farklı olmaktır.
Genel tutumlar şu şekildedir; geri bildirim
almaya istekli olanlar çekingen
davrananlar ve sadece bir defada bir
gerilim bildirim alanlar.
4. Uygun ortamı oluşturmak: Bunun için
5. Etkili iletişim kurma. İletişim becerileri
kullanılmalı.
6. Değişmesini istediğiniz davranışı
tanımlayın.
7. İstenen davranışı tarif edin, somut olun
8. Birlikte çözüm arayın
9. iyi olanın üzerine yoğunlaşın. Olumsuz
olanlara yöneldiğiniz kadar ve olumlu
olana da yoğunlaşın
10. Onay alma: Değişime karar verecek
Download

İLETİŞİM