Postmenopozal uniloküler
kistlerin yönetiminde
ultrasonografi
Doç Dr. Ayşe GÜRBÜZ
Zeynep Kamil Eğitim ve
Araştırma Hastanesi

Over kanseri jinekolojik kanser ölümlerinin
başlıca nedenini oluşturur.
 Çoğunluğu ileri evrede tesbit edildiği için
hastalık kötü prognozludur.
 Olguların %70 ‘inde bölgesel veya uzak
metastazlar mevcuttur.
 5 yıllık sürvi %30’un altında
Olguların %25’inde ise hastalık stage I de
saptanmakta
 Bu olgularda 5 yıllık survi %90 ‘dır.


Adnexiyel kitlelerde erken tanı ve malign
benign ayrımının doğru şekilde yapılması
evreler arası survi farkı nedeniyle çok
önemlidir.
Yaşla birlikte over kitlelerinde malignite
riski artar .
 Premenopozal yıllarda bir over kitlesinin
maliğnite riski % 13 iken, postmenopozal
dönemde %45


Over kanserinin kötü prognozu ve bu
dönemdeki yüksek malignite oranı
nedeniyle postmenopozal dönemde
saptanan adnexiel kitlelere uzun süre hemen
cerrahi uygulanmıştır.
Post menopozal uniloküler kist
Dorum çalışması (otopsi çalışması)
 234 postmenopozal kadın
 36 (%15.4) ünde basit kistik oluşum
.11(%4.7) olguda paraovaryan kist
 1/36 olguda borderline bilateral seröz
kistadenokarsnom ,diğerleri benign

Post menopozal uniloküler kist
• Modesitt Çalışması
50 yaş üzerinde 15,106 asemptomatik kadına TVUS uygulandı
 Herhangi bir anomali yok ise yıllık tarama
 Eğer anormal iseDopler U/S ve CA-125’i 4-6 hafta sonra
tekrarlanmış
 Olguların %18’inde unilokuler <10 cm
ovaryan kist saptanmış.
• 69.4% geriledi
• 5.8% solid komponent belirdi
• 16.5% septum gelişti
• 6.8% unilokuler görünüm persiste etti.
 Unilokuler lezyonu olan ve over kanseri gelişen 10 hastanın
tümünde: ya
• U/S’ da septum veya solid komponent gelişimi
• Veya kontralateral overde karsinom gelişimi
 Bu çalışmaya göre uniloküler, küçük kisti olan postmenopozal
bir kadında over kanseri gelişme riski çok düşük (0.1%)

Post menopozal uniloküler kist
Bailey Çalışması:
Postmenopozal 7705 kadında 256 (%3.3) oranında
over kisti saptanmış .%90’ı uniloküler.
125(%49’u) 2 ay içinde gerilemiş.%51’i persiste
etmiş.45 olguya cerrahi uygulanmış. Hiç kanser
olgusu saptanmamış.
Malignite %0(0/256)

Ultrasonografi

Post menopozal olgularda 5 cm ‘nin altında
uniloküler kistler %3-20 oranında
bildirilmiştir.
Postmenopozal overde yeni kist oluşumu ve
resolusyonu olmaktadır
 İnsidental kist saptandığında %50-70’i
kendiliğinden gerilemektedir
 10 cm altında ve uniloküler kistlerde
malignite riski %1’in altındadır.

Tanı ve Takip Araçları

TVS Ultrasonografi
 Dopler Ultrasonografi
 3 Boyutlu Ultrasonografi
 CT,MRI,PET
 Ca-125
Ultrasonografi
Benignite kriterleri
 İnce septa veya septa
yokluğu
 İnce kist cidarı
 5 cm altında kist
 Solid komponent yokluğu
 Doplerde akım olmaması
veya yüksek dirençli akım
Kompleks kist

İnce septasyonlar,homojen yapı
hemorajik kist veya endometrioma ile
uyumlu
Ultrasonografi
Malignite kriterleri
 Solid patern
 Kalın septa
 Kalın cidar
 Dopler bulgusu
 Boyut
 Asit veya peritoneal
kitle varlığı
Ultrasonografi

Premenopozal overde
over volümü 20 cm3

Postmenopozal overde
10 cm3
Morfolojik İndex(De Priest
Score)




Exp lap uygulanan
121hastaya pre op U/S
Morfoloji skoru <5
(80)tümü benign,
100% NPV
Morfoloji skoru >10
(5) tümü malign,
100% PPV
Morfoloji skoru ≥ 5,
malignite için 45% PPV
(ancak, premenopozal
kadınlarda PPV 14% )
TV Sonografi
Görüntüleme yöntemleri arasında
sensitivite ve spesifitesi en yüksek olan
model
 Dai 36 over tümör olgusunda TVS,
3DPD, MRI ve PET duyarlılığını
sırasıyla 96.7%, 76.7%, 96.7% ve
83.3% olarak bulmuş.Spesifitesi
ise tüm yöntemlerin benzer.

Dopler Ultrasonografi

Doppler velosimetri, hedef damardan elde edilen
ve , pulsatilite indeksi (PI) and resistant indeks (RI)
gibi standard parametrelere göre değerlendirilen
bir tekniktir.
 Malignite kriteri RI<0.4 ,PI<1 olan düşük dirençli
akım izlenmesidir
 Tümörde yeni gelişen düz kas dokusu olmayan
damarlarda düşük dirençli akım izlenmesine
dayanır.Genellikle damarlar santral yerleşimli
 Periferik yerleşimli ve yüksek dirençli akım ve
akım sinyali saptanmaması benignite lehine

Doppler velosimetri, yapılan çalışmalarda
malign benign ayırımında yanlış pozitifliği
azaltırken TVS ‘nin sensitivitesinide
azaltmakta.
3 D TVS
Alcazar ve arkadaşları
69 kompleks over kisti
olgusunda 3D power
dopler TVS klasik 2D
TVS ile kıyaslamış
malignite tanısında 2
modalite arasında fark
bulmamış.
 Kurjak ise
sensitivitede artış
bildirmiş.

CT,MRI,PET
Onyeka ve arkadaşları CT’nin
sensitivitesini %83, TVS’nin sensitivitesi
%67 olarak bulmuştu ancak spesifite TVS
de daha yüksekti.
 MRI ve PET TVS ye göre yanlış pozitifliği
azaltmakta ancak özellikle erken evre
lezyonlarda sensitiviteyi düşürmektedirler.


2D TVS görüntüleme yöntemleri arasında
en iyi,en tutarlı ve en ucuz modalite olup
diğer görüntüleme yöntemlerini ilave etmek
için yeterince kanıt yok.
Ca-125

Over karsinomuna spesifik değil
Diğer kanserlerdede yüksek(endometrial, fallop tüpü,
germ hücreli, servikal, pankreatik, meme, kolon)
Benign durumlar (endometriosis, fibroidler, PID,
adenomyosis, fonksiyonel over kistleri, gebelik)
Diğer hastalıklar (renal,kalp, karaciğer
Normal kadınların %1’indede yüksek
 Normal değer<35
– Benign durumların çok azında >100-200
Ca-125
İleri evre over kanserlilerin %90’ı ,evre 1
deki olguların %50 sinde yüksek
 Premenopozal over kanseri olgularının
%49’unda,postmenopozal olguların
%98’inde Ca125 65 U/ml üzerinde
 2-4 haftalık aralarla seri ölçümler over
kanser tanısında değerli


Post menopozal dönemde uniloküler
kistlerin yönetiminde TVS ve Ca 125
birlikte yer almakta
SONUÇ

Postmenopozal dönemde uniloküler , 5 cm
altında kistler TVS ve Ca 125 ile güvenle 36 aylık aralıklarla takip edilebilir.
 Takip sırasında Ca 125’in artması veya
kistin kompleks hale gelmesi cerrahi
endikasyonu nedenidir.
5 cm altında kompleks kist varlığında ,Ca 125 normal ise
4 hafta sonra TVS ve Ca 125 tekrar edilir ,herhangi birinde
artış varsa cerrahi yoksa 3-6 aylık aralarla takip edilir.
 5 cm altında kompleks kist mevcut ancak Ca 125 yüksek
ise cerrahi
 Kompleks kist 5 cm veya üstünde ise Ca125 normal ise
yine cerrahi
 Kompleks kist 5 cm üstünde ve Ca 125 yüksek ise cerrahi
 Solid yapılarda ise boyut ve Ca 125 değeri ne olursa olsun
cerrahi

TAKİP ALGORİTMİ

Uniloküler kistlerin aspirasyonun malign
benign ayrımında sensitivite % 25, ayrıca
malign olgularda tümörün intrsperitoneal
yayılımını sağlayabileceği için tanı ve
tedavide yeri yoktur.
Download

Postmenopozal Adnksiyal Kist