Öğrencilerin Zararlı
Alışkanlıklardan
Korunması ve
Alınabilecek Tedbirler
Ayşegül TAN
Psikolojik Danışman ve Rehber
Öğretmen
Zararlı Maddeler Alışkanlık yani Bağımlılık Yaratır ve BAĞIMLILIK
KONTROL EDİLEMEZ!
Bağımlıların büyük çoğunluğu
kontrol edebileceği inancı ile
madde kullanmaya başlamıştır.
 Hiçbir zaman bağımlı olabileceğini
düşünmemiştir.
 Amaç ara sıra kullanmaktır.
 Ancak sonuçta kişi bağımlı hale
gelir.Çünkü bağımlılık, madde
kullanımının kaçınılmaz
sonucudur.Kişi bağımlı
olduğunun farkına varamaz
vardığında ise çok geçtir…

ALIŞKANLIK/BAĞIMLILIK YAPAN MADDELER;
 Alkol
 Sigara
 Esrar
 Uçucu
maddeler
 Eroin
 Morfin
 Kokain
 Ecstasy
Sigaraya başlama nedenleri ...
 Büyümenin
bir sembolü olarak görülmesi
 Reklam ve filmlerin özendirici etkisi
 Meydan okuma tarzı
 Arkadaş grubuna ayak uydurma çabası
UNUTMAMALIDIR Kİ;
SİGARA, BÜTÜN
ALIŞKANLIKLAR/BAĞIMLILIKLAR İÇİN GEÇİŞ
MADDESİDİR!!!!
Alışkanlığı/Bağımlılığı yaratan
nedenleri şöyle sıralayabiliriz :
1.
Dayanıksız ve güçsüz bir kişilik yapısına
sahip olma ve kaygıdan kaçma,
2.
İçten denetimli olmaktan çok, dıştan
denetimli olma,
Alışkanlığı/Bağımlılığı yaratan
nedenleri şöyle sıralayabiliriz :
3)
Kendini değersiz algılama,
4)
Duygusal bakımdan olgunlaşmamış olma,
5)
Hazza yönelik olma,
6)
Kötü alışkanlıklara sahip arkadaş
çevresi
1- Dayanıksız ve güçsüz bir kişilik yapısına
sahip olma ve kaygıdan kaçma;
Bağımlılar genellikle özgüvenleri zayıf ve kaygılı
insanlardır. Hayatın getireceği zorluklardan ürkerek
onlardan kaçmak isterler.
Alkol ve uyuşturucunun kaygıyı azaltan niteliği
bağımlılarca “destekleme aracı” olarak kullanılmasına
neden olur.Alkol ve uyuşturucunun yarattığı “sığınma
ortamları” ve verdikleri geçici rahatlama
kullananlarda önce alışkanlık sonra bağımlılık yapar.
2- İçten denetimli olmaktan çok, dıştan
denetimli olma;
Bireyin karşı karşıya kaldığı ve yaşadığı
sorunların hep kendi dışındaki nedenlere bağlı
olduğunu düşünmesi ve bunların çözümlerini de
dışsal gelişmelere bağlaması onun “dıştan
denetimli” olduğunu gösterir.Bunun yanında
kendisiyle ilgili gelişmelere kısmen kendisinin
yön verebileceğini düşünen bireyler ”içten
denetimli” olarak tanımlanmaktadır. İçten
denetimli olanlar daha özerk davranmakta
kendi eylemlerinin sorumluluğunu yüklenebilen
insanlar olmaktadır.
3- Kendini değersiz algılama;
Kendini değersiz ve eksik algılama alkol ve
madde bağımlısı olmaya yatkın gençlerde
gözlenen diğer bir kişilik özelliğidir. Kendini
aşağılamak, suçlamak yetenek ve değerlerinin
farkında olmamak; kısaca kendine ait
değerlendirmelerde olumsuz olma ve özgüven
eksikliğine aşağılık duygusu taşıyan bireyler
kendilerini toplum dışı tutum ve tavırlar
sergileyenlerle kendilerini özdeşleştirip,
benzer ahlaki tutumlar içine girebilirler.
Böylelikle bağımlılardan daha çok etkilenerek,
olumsuz alışkanlıklar edinebilirler.
4- Duygusal bakımdan
olgunlaşmamış olma
Çocukluk döneminde anne-baba tarafından
istenmemiş reddedilmiş bir çocuk olarak
büyümüş, anne-babası tarafından sevgi ve
hoşgörü görmemiş gençlerin doyurulmamış ve
tatmin bulmamış duyguları alkol ve
uyuşturucularla doyuma ulaşmayı deneyebilir.
İçten gelen hazza yönelik arzularını kontrol
etmekte güçlük çeken, onları dengeleyemeyen
gençlerin hazza ulaşma istekleri onları
bağımlılık yaratan maddelere yöneltebilir.
‘’maddeye değil, hayata bağlan’’
Olgunlaşmamış duygular taşıyan, heyecanlarını
dengeleyemeyen gençlerde de rahatlamak ve
sakinleşmek için bağımlılık doğuran maddelere
yönelme görülebilir. Karşı cinsten birisi ile yeni
tanışmalarda, kalabalık bir grupta dikkatin
kendisine yöneldiği durumlarda, bazı
ergenlerde korkma, heyecanlanma ve bunların
sonucu kızarma görülebilir. Bu durumlarla başa
çıkmak için alkol ve uyuşturucu maddelerin
geçici rahatlatıcı etkisinden yardım umarlar.
5- Hazza yönelik olma:
Madde bağımlılarında görülebilen kişisel
niteliklerden biriside değişiklikten heyecan
duyma ve hazza yönelik olmadır.Duygularının
ve bedeninin yeni heyecanlar yaşaması ve kısa
sürelide olsa coşkulu biçimde zevk alma arzusu
bireyi, uyuşturucunun sahte büyüsüne kaptıran
gerekçe olabilir. Uyuşturucu alt kültüründeki
“kafa bulmak veya “kafa yapmak” tabirleri
maddenin geçici olarak verdiği rahatlama ve
zevk alma halini nitelendiren argo
kelimelerdendir.
6- Kötü alışkanlıklara sahip arkadaş çevresi:
Ergenlikte arkadaş-akran etkileşimi yoğundur,
gençler arkadaşlarının etkisine açıktır. Ergen için bir
arkadaş grubuna sahip olmak oldukça önemlidir. Alkol
ve diğer uyuşturucuların kullanıldığı çevrelerde
yaşayan, bu maddeleri kullanan arkadaşlara sahip
gençler onların özendirmelerinden dolayı bu
maddeleri deneyebilir ve bağımlılık geliştirebilirler.
Gençler için yeni olanı denemek ve bir faaliyeti
“ilk defa” gerçekleştirmek onları belirli eylemlere
yönelten önemli bir nedendir.
‘’maddeye değil, hayata bağlan’’
Gençler kendileri için yeni olan bir
alışkanlığı “merak ettikleri için” denemek
isteyebilirler. Arkadaş ve akranlarının
kötü alışkanlıkları ergenlere yeni
alışkanlıkları denemeleri için bir
öğrenme ortamı yaratmakta ve teşvik
edici olmaktadır. Örneğin; alkollü içki
içmek bazı gençler arasında bir ayrıcalık
göstergesi olarak görülür.
Eğitimsel ve Psikolojik Olarak Öğrencilerin Zararlı
Alışkanlıklardan Korunması İçin Alınabilecek
Tedbirler Aşağıdaki Şekilde Özetlenmektedir :
1- Caydırma : Maddenin zararlarını
anlatarak kullanacakları vazgeçirmek.
2- Bilgilendirme : Maddenin yapacağı
etkileri gençlere anlatarak onları
eğitmek.
Eğitimsel ve Psikolojik Olarak Öğrencilerin
Zararlı Alışkanlıklardan Korunması İçin
Alınabilecek Tedbirler Aşağıdaki Şekilde
Özetlenmektedir :
3- Kişiliğini güçlendirme : Gencin kendine güven
duymasını sağlamak ve kişisel sorunların
üstesinden gelmesini sağlama.
4- Sosyal becerileri arttırma : Serbest
zamanlarını uygun becerilerle
değerlendirebilmeyi sağlama ve başkaları ile
iyi iletişim kurmayı öğrenmeyi sağlama.
Eğitimsel ve Psikolojik Olarak Öğrencilerin
Zararlı Alışkanlıklardan Korunması İçin
Alınabilecek Tedbirler Aşağıdaki Şekilde
Özetlenmektedir :
5- Uyuşturucu karşıtı bir tutum
kazandırma :
Uyuşturucu maddelere karşı bireydeki
yanlış inanç, değer ve tutumların uygun
inanç, değer ve tutumlarla değiştirme.
ZARARLI ALIŞKANLIKLARLA
MÜCADELENİN YOLU

1- EĞİTİM
Bütün kötülüklerin tedavisi, gerçek ve güvenilir bir
eğitimle mümkündür.

2- AİLE
Sağlıklı bir toplumun oluşması sağlıklı ve mutlu
ailelerden geçmektedir.
GENÇLERİ ZARARLI ALIŞKANLIKLARA
İTEN
AİLE İLE İLGİLİ FAKTÖRLER
 Anne ve baba desteğinin az olması
 Anne ve babada madde kullanımı
 Anne ve babanın gencin alkol kullanımına izin verici,
fazla toleranslı bir tutum içinde olması
 Tutarsız disiplin (anne ve babadan birinin
yasakladığına diğerinin izin vermesi ya da farklı
zamanlarda aynı ebeveynin farklı tutumlar
sergilemesi)
 Anne ve babanın çocuğun aktivitelerine ilgisizliği
 Başarının ödüllendirilmeyişi, suçluluk duygusu
uyandırmanın eğitim metodu olarak kullanılması
 Çevrenin gerçekçi olmayan beklentileri (çok başarı
beklenmesi ve bu nedenle mevcut başarının takdir
edilmeyişi gibi)
ZARARLI ALIŞKANLIKLARIN GETİRDİĞİ
SONUÇLAR
1- FİZİKSEL SONUÇLAR
• Tıp alanını ilgilendiren biyolojik sistemlere ait çeşitli hastalıklar
(Çeşitli kanser türleri, erken bunama, hafıza kaybı ,kalp krizleri,
damar tıkanıklıkları ve ani ölüm)
2- RUHSAL SONUÇLAR
• Kişinin dış dünya ile uyum sorunları oluşur.
• Bunlar sıkıntı, bunalma, yaşam isteksizliği, saldırganlık, suça
eğilim, dengesizlik, uygunsuz öfke.
3- PSİKOLOJİK BAĞIMLILIK
• Bir uyuşturucu maddenin sıkça kullanılması sonucu kişinin o
maddeye ruhsal açıdan sürekli ihtiyaç duyması halidir.
ZARARLI ALIŞKANLIKLARIN
GETİRDİĞİ SONUÇLAR
4- TOPLUMSAL SONUÇLAR
•
Kişi toplumdan soyutlanır.
•
Okul,iş gibi sorumluluklar geri planda kalır.
•
Aile ilişkileri zayıflar.
•
Ekonomik yetersizlikler başlar.
•
Okul kaybı,iş kaybı,aile kaybı
•
Yaşam kaybı- ÖLÜM
5- BEYİNDE VE MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNDE MEYDANA GETİRDİĞİ HASARLAR
•
Sigaradan itibaren bütün uyuşturucuların en büyük zararı ve tahribatı beyin ve
merkezi sinir sistemi üzerindedir. Bu sebeple akıl ve irade işlemez hale gelir.
Kişiyi dengeden normal yaşam ve davranışlardan uzaklaştırır.
•
Beyin ve akıl sağlının en büyük düşmanı uyuşturuculardır. Bağımlılarda beliren
ilk olgu; akıl ve sinir hastalıkları ve arızalarıdır.
•
Delilik, erken bunama, şuur kaybı, uykusuzluk, felçler, akıl dışı davranışlar,
zeka ve hafıza kayıpları, en kısa ifade ile akıl hastalıkları, zihni ve ruhi karmaşa
ve kaoslar.
FATMA SAYGIN ANADOLU LİSESİ
TEŞEKKÜR EDERİM
Download

Zararlı Alışkanlıklardan Korunma