ATLARDA İNTRA ARTİKULER
ANESTEZİ UYGULAMALARI
İntra artikuler enjeksiyon uygulamarı;
1. Sinoviyal sıvının aspirasyonu için
2. Diyagnostik enjeksiyon için eklem içine lokal
anestezik maddenin tatbik edilmesi
3. Tedavi için antibiyotik ve antienflamatuar ilaçların
uygulanmasında sıklıkla başvurulur.
İntra artikuler olarak en çok kullanılan lokal
anestezik maddeler mepivacaine ve lidocaine dir.
Mepivacaine, lidocaine göre daha az artikuler
irritasyon oluşturur.
Bursa podotrochlearis’in anestezisi;
• Enjeksiyon hayvanın ayağı yere
basar pozisyondayken
gerçekleştirilir. 5-7.5 cm
uzunluğunda ve 18 numara
enjektör iğnesi ile ayağın posterior
yüzünde koroner bantın orta
hizasında ve orta hattan
enjeksiyon gerçekleştirilir. İğne
ekleme yönlendirilir ve kemiğe
değinceye kadar ilerletilir. Takiben
çok az geri çekilerek 3-5 ml lokal
anestezik madde enjekte edilir.
Distal interphalangeal (ayak) eklem içine
enjeksiyon;
• 3-4 cm uzunluğunda 18-20 numara
iğne kullanılır. Ayağın ön yüzünde
proksimal koroner bölgeden ve orta
hattın yaklaşık 2 cm lateralinden
ekstensor tendoya doğru oblik
olarak ve ventrale doğru iğne
yönlendirilir. 5-10 ml lokal anestezik
madde enjekte edilir. Adrenalin
içeren lokal anestezik
solusyonlarının kullanılması
irreversible artrozise neden olacağı
için özellikle kullanılmamalıdır.
Proksimal interphalangeal (taç) eklem
içine enjeksiyon;
• 3-4 cm uzunluğunda 20
numara iğne ile kolaylıkla
uygulanır. 1. phalanksın
mediyal yada lateral
epikondilusunun yeri
palpasyon ile belirlenir. Bu
noktadan vertikal olarak 2.5
cm ilerletilir. 5-8 ml lokal
anestezik madde enjekte
edilir.
Metacarpaophalangeal ya da
metatarsophalangeal (topuk) eklem içine
enjeksiyon;
• 3-4 cm uzunluğunda 20
numara iğne kullanılır. Lateral
de splint kemiginin distalinde
topuk ekleminin annular
ligamentinin dorsalinden iğne
eklem yönünde batırılır. 8 ml
lokal anestezik maddenin
enjeksiyonu yapılır.
Karpal eklem içine enjeksiyon;
A; radiocarpal eklem
B; intercarpal eklem
• Karpometakarpal eklem içi
enjeksiyon karpal kemikler ile
metakarpal kemikler arasının çok
dar olması nedeniyle pek fazla
uygulanmaz. 3-4 cm uzunluğunda
20 numara iğne kullanılır. Karpal
eklem fleksiyon haline getirilerek m.
Extensor carpi radialis’in mediyal ya
da lateralinden eklem palpe edilir.
Her iki eklem aralığının içine
yaklaşık 10 ar ml lokal anestezik
madde enjekte edilir.
Cubiti (dirsek) eklem içine enjeksiyon;
A; cubiti eklemi
B; bursa olecrani
C; bursa bicipitalis
D; omuz eklemi
• Cubiti eklemine yönelik
topallıklar az görülür
enjeksiyonu seyrek olarak
yapılır. Ekleme extensiyon ya
da fleksiyon yaptırılması
eklem aralığının bulunmasını
kolaylaştırır. İğne kauda
mediyal yönde 3-4 cm
ilerletilerek 20ml lokal
anestezik madde enjekte
edilir.
Bursa olecrani içine enjeksiyon;
• İğne olecranon’un
kaudalinde proksimal den
distale doğru ilerletilir.
• 10-15 ml lokal anestezik
madde enjekte edilir.
A; cubiti eklemi
B; bursa olecrani
C; bursa bicipitalis
D; omuz eklemi
Bursa bicipitalis içine enjeksiyon;
A; cubiti eklemi
B; bursa olecrani
C; bursa bicipitalis
D; omuz eklemi
• Biceps brachii kasına ait
tendonun distalinden
enjeksiyon gerçekleştirilir.
Humerus’un lateral
tuberasitas’ının 1.5-2 cm
anterior yüzünde ve yaklaşık 4
cm distalinden iğne batırılır.
Humerus boyunca 5 cm dorso
mediyal yönde ilerletilir. 10-15
ml lokal anestezik madde
enjekte edilir.
Scapula humeral eklem(omuz) içine
enjeksiyon;
A; cubiti eklemi
B; bursa olecrani
C; bursa bicipitalis
D; omuz eklemi
• m. infraspinatus’un
tendosunun scapula dan
humerus’a geçiş yeri
hizasında enjeksiyon
yapılır. 7.5 cm
uzunluğunda 18 numara
iğne ile tendo nun
kranialinden enjeksiyon
gerçekleştirilir.
Tarsal eklem içi enjeksiyon;
A; cunean bursa
B-D; tarsometatarsal eklem
C; distal intertarsal eklem
E; tibiotarsal eklem
• Tarsal eklemde distal intertarsal
eklem ve tarsometatarsal eklem
içi enjeksiyon gerçekleştirilir.
Tarsometatarsal eklem içine
enjeksiyon için ekstremite nin
posterio lateralinde metatarsus 4
proksimal lateral çıkıntısı
üzerinden enjeksiyon uygulanır.
İntertarsal eklem aralığından giriş
ise ekstremitenin mediyalinde
cunean tendonun ventralinden
enjeksiyon yapılır.
Tibiotarsal eklem içi enjeksiyon;
A; cunean bursa
B-D; tarsometatarsal eklem
C; distal intertarsal eklem
E; tibiotarsal eklem
• Tarsal eklemin kranio
mediyalinde tibia nın mediyal
malleolar çıkıntısının 2-3 cm
alt tarafında vena saphena
nın önünden ya da
arkasından enjeksiyon
gerçekleştirilir. Eklem içine
yaklaşık 15 ml lokal
anestezik madde enjekte
edilir.
Femorotibial(genu) eklem içine
enjeksiyon;
• Genu eklemi atlarda arka
ekstremitenin en büyük eklemidir.
Genu eklemi femoro patellar ve
femoro tibial eklemlerden ve bu
eklemlerin mediyal ve lateral
poşlarından oluşur. Genu
ekleminde femorotibial eklemin
mediyal poşu içine enjeksiyon
A; femoropatellar eklem poşu
uygulanması zor olmakla
B; mediyal femorotibial eklem poşu
C; lateral femorotibial eklem poşu beraber sıklıkla uygulanır.
Femorotibial (genu) eklem içine
enjeksiyon;
• Çünkü eklemin mediyali daha
fazla etki altında kalır. Ve
topallığa neden olan ağrı daha
sıklıkla buradan kaynaklanır.
Lateral femorotibial eklem poşu
içine enjeksiyon daha nadir
uygulanır. Enjeksiyon lateral
patellar ligament ile lateral
kollateral ligament arasından ve
tibianın proksimalinden
A; femoropatellar eklem poşu
uygulanır. Eklemlerin her biri için
B; mediyal femorotibial eklem poşu 30-40 ml lokal anestezik madde
C; lateral femorotibial eklem poşu
enjekte edilir tam etki için en az
20 dk beklenmelidir.
ATLARDA LAPAROTOMİ
OPERASYONU İÇİN ANESTEZİ
UYGULAMALARI
• Ayakta duran atlarda abdominal bölgede
yapılacak bölgeden yapılacak
operasyonlar farklı lokal anestezi
uygulamaları ile gerçekleştirilebilir.
Bunlardan en yaygın olarak tercih edileni
infiltrasyon anestezi yöntemidir.
Abdominal bölgeden gerçekleştirilen operasyonlar:
•
•
•
•
•
•
•
•
deneysel laparotomi
intestinal biyopsi
ovariektomi
sezeryan operasyonu
embriyo transferi
kastrasyon
kriptoşit operasyonları
karaciger ve böbrek biyopsisi
• atların laporotomi operasyonları lokal
anestezik maddenin tek hat boyunca
enjeksiyonu ile gerçekleştirilir. Anestezik
maddenin deri altına enjeksiyonu
yapılırken her bir cm ensizyon için yaklaşık
1 ml lokal anesteziğin depo edilmesine
özen gösterilmelidir. Ensizyon yapılacak
sahaya yeteri kadar anestezik maddeyi
depo edebilmek için, çok sayıda
enjeksiyona gereksinim duyulabilir.
Enjeksiyonlar yavaş yapılarak, duyulacak
ağrı minimuma indirilmelidir.
• Tek bir hat üzerinde subkutan enjeksiyon
için 10-15ml lokal anestezik madde
uygulaması yeterli olurken, derin dokuların
ve peritonun anestezisi için toplam 50150ml arasında lokal anestezi maddeye
ihtiyaç duyulabilir. Lokal anestezik
maddenin uygulanmasından 15dk sonra
maksimum etki meydana gelir. İnfiltrasyon
anestezisini paravertebral gibi diğer
anestezi yöntemleri ile karşılaştırılacak
olunursa uygulanmasının kolay olması ve
anatomik yapının çok iyi bilinmesine
gereksinim duyulmaması üstün yanlarıdır.
• Diğer taraftan anestezik maddenin
uygulandığı dokunun yapısının
bozulmasına, doku travması ve hematom
oluşması, tüm dokularda homojen bir
anestezi oluşmaması, derin abdominal
kaslarda yeterli kas gevşemesinin
oluşmaması, büyük miktarda anestezik
maddeye bağlı toksisite riski bulunması ve
fazla anestezik maddeye gereksinim
olmasından dolayı masrafının yüksek
olması dezavantajlarıdır.
EPİDURAL ANESTEZİ
•
Epidural anestezi lokal anesteziklerin
duramater ile spinal kanalın periostu
arasındaki boşluğa yani epidural boşluk
içerisine uygulanması ile oluşturulan
anestezidir. Sensorik sinir fibrillerinin
anestezik maddeden etkilenmesi sonucu:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
kuyruğun derisi
sakrumun orta bölgesine kadar olan alan
anüs
perineum
vulva
uyluk bölgesinin kaudalinde his kaybı oluşur.
• Motor sinirlerin fonksiyon kaybına bağlı
olarak kuyrukta aşırı gevşeklik meydana
gelir. Abdominal kaslarda paraliz meydana
gelmez ancak kontraksiyonlar ve gerginlik
ortadan kalkar. Pelvik sinirlerin
parasempatik fibrillerinin etkilenmesine
bağlı olarak rektumda idrar kesesinde ve
genital bölgede relaksiyon oluşur. Rektal
peristaltik bozulur. Vulvanın konstriktör
kasları gevşer. Erkeklerde penisin retraktör
kası relaksiyona ugrar.
• Arka bacaklarda motor fonksiyon kaybı
oluşmaksızın genital ve pelvik visceral
dokularda regionel anestezi oluşturmaktaki
başarı epidural boşluktaki kaudal ve en
azından 3 çift sakral sinirin anesteziye
alınabilmesine bağlıdır. Sakrumdan daha
distalde yapılan enjeksiyonlar medulla
spinalise zarar vermezler. Bu bölgede
sadece ince sinir lifleri bulunduğu için
enjeksiyon sırasında onların zarar görmesi
söz konusu değildir.
Atlarda alt epidural anestezi için
anestezi uygulaması
• Epidural enestezide lokal
anestezik maddeler medulla
spinalisi yaralamadan
epidural boşluk içine
enjekte edilir. 1. ve 2.
kuyruk vertebraları arasına
uygulanacak iğnenin
medulla spinalisi yaralama
ihtimali yoktur.
• Sakrum ile 1. kuyruk
vertebrası arasından
uygulanan anestezi alt
epidural anestezi olarak
adlandırılır.
• Üst epidural anestezide uygulanan lokal
anestezik maddelerinin daha kraniale
gitmesi hem sensible hem de motor blokaj
oluşturarak hayvanın ayakta durmasını
güç hale getirir. Ve çoğunlukla arka
bacaklara basamama ve geçici paraliz
oluşur. Atlarda sakrum ve 1. kuyruk
vertebrasının arası dar olması ve motor
blokaj oluşturması arzu edilmediği için üst
epidural anestezi uygulanmaz.
UYGULAMA TEKNİĞİ
• Hayvan ayakta tutulur. Arka bacakların
vuruşlarından sakınmak için ya arka bacaklara
köstek takılır. Ya da enjeksiyon uygulaması
travay gibi hayvanın hareketlerini sınırlayan bir
ortamda gerçekleştirilir. Hayvanın kuyruğu bir
elle tutularak yukarı aşağı hareket ettirilirken
diğer elin işaret parmağı mediyan hat boyunca
sakrumdan kuyruk üzerine doğru kaydırılarak 1.
ve 2. kuyruk vertebrası arasındaki eklem tesbit
edilir
• Bu seçim yerinin kılları kesilerek derinin
dezenfeksiyonu sağlanır. 6-8 cm
uzunluğundaki 20 numara iğne ile seçim
yerinde önce deri geçilir takiben yaklaşık
45 derecelik açı ile kranioventral yönde
iğne ilerletilerek iki kuyruk vertebrası
arasında yer alan eklem içine girilir. İğne
2-3 cm derine ulaştığında epidural boşluğa
girilmiş olur. Bu aşamada iğnenin
konusuna damlatılan serumun epidural
boşluğa girilmesi anında negatif basınca
bağlı olarak aspire olduğu görülür.
• İğnenin epidural boşluğa girdiğinden emin
olmak için iğnenin ucu sert bir doku ile
yani medullar kanalın ventralinde kemiğe
değinceye kadar ilerlemesi sağlanır.
Sonra 0.5-1 cm geri çekilir. Yaklaşık 500
kg bir at için %2 lik lidocaine
solusyonundan 5-7 ml enjekte edilir.
Anestezik etki 10 dakika sonra başlar. Bir
saat kadar sürer.
KASTRASYON DA UYGULANAN
ANESTEZİ TEKNİKLERİ
• Atlarda kastrasyon operasyonu için ya kısa
süreli genel anestezi uygulanır. Yada lokal
anestezi tekniklerinden birisi uygulanarak
operasyon gerçekleştirilir. Lokal anestezi
uygulanacak ise hayvana sedasyon uygulanarak
sakinleşmesi sağlanır takiben sol tarafı üzerine
yatırılarak kastrasyona uygun yatış pozisyonuna
getirilir. Kısa süreli anestezi uygulanması tercih
ediliyorsa thiopental ya da dissosiyatif
anestezikler ile hayvan genel anesteziye alınır.
• Regional anestezi için ensizyon yapılacak
bölgede deri altı infiltrasyon anestezisi
intratesticular anestezi veya funiculus
spermaticusun anestezi tekniklerinden biri
yada ikisi birlikte uygulanmaktadır.
• İntra testicular anestezi için lokal anestezi
testis parenşiminin yarı mesafesine kadar
ilerletilir. Takiben hayvanın ve testislerin
büyüklüğüne göre 10-20ml lokal anestezik
maddenin enjeksiyonu yapılır.
• Funiculus spermaticusun direkt olarak
anestezisi için testisler elle tutulur ve aşağı
doğru çekilir. Böylece funiculus
spermaticuslar belirgin hale gelir.
• Daha sonra bu bölge kaudal taraftan iğne
ile her bir funiculus için 10 ml lokal
anestezik madde enjekte edilir.
• Lokal anestezik etki 5-10 dk içinde başlar.
Teşekkür ederim…
Download

ATLARDA İNTRA ARTİKULER ANESTEZİ