ATLARDA LOKAL
ANESTEZİ
E.Merve Çetin




Atlarda diagnostik ve cerrahi müdahalelerin çoğu
hayvana fiziksel zaptırapt ve sededasyon ile birlikte lokal
anestezi tekniklerinin uygulanması ile birlikte güvenli bir
şekilde gerçekleştirilir.
Sakinleştirilmesi için aceptromazin,xylazine ve detomin
gibi ilaçlar kullanılır.
Sinir bloğu ve eklem anestezisi yapılması sırasında birçok
faktör göz önüne alınır.Bunlar:operasyonun özelliği,
süresi, hayvanın mizacı,sağlık durumu,cüssesi,anesteziyi
ve operasyonu yapacak hekimin becerisi tercihi ve
uygulamanın maliyeti şeklinde sıralanabilir.
En yaygın olarak kullanılan teknikler:yüzey anestezisi
infiltrasyon anestezisi, sinir blokajı ve epidural
anestezidir.
Kullanılan anestezik maddeler:



Atlarda anestezi uygulamalarında büyük çoğunlukla
Lidokaine yada Mepivacaine uygulaması tercih edilir.
Bunlar orta süreli etki oluştururlar(1-2saat)
Lokal anestezik maddeye 5mg/ml Adrenalin ilave
edilmesi regional ve epidural anestezi süresini ve
kalitesini arttıracaktır.
Baş bölgesi ve sinir uzamı anestezi uygulamaları:





Baş bölgesi anestezisinde en çok N.Supraorbitalis, N.İnfraorbitalis,
N.auriculopalpebralis ve N.Madibularis alveolarisin anestezisi
yapılmaktadır.
Göz kapakları; göz kapaklarında anestezi oluşturmak için
N.trigeminusun kollarının anesyezisi yapılır.
Göz kapaklarını istemli kapanmasının anestezisini önlemek için
N.auriculopalpebralis in anestezisi yapılır.
Adrenalin içeren lokal anestezikler tercih edilmelidir.
Üst göz kapağı:N.infraorbitalisin anestezisi uygulanır. Bu sinir iki kola
ayrılır.Biri üst göz kapağının diğeri alt göz kapağının inervasyonunu
sağlar. Bu uygulama ile alın dersi ve üst göz kapağının mediyal
tarafta olmak üzere 2/3’ünün anestezisi sağlanır.





Gözün lateral açısında kalan yaklaşık 1/3’lük bölgesinin anestezisi
için N.lacrimalis’in anestezisi gerçekleştirilir. Lokal anestezik madde
2-3ml enjekte edilerek lateral göz açısı ile birlikte lakrimal bezin ve
lokal konnektif dokuların anestezisi sağlanır.
Mediyal göz açısının anestezisi için N.infratrochlear ın anestezisi
sağlanır. Bu uygulama ile üçüncü göz kapağı, lacrimal organ ve
lokal konnektif dokuların anestezisi oluşturulur.
Alt göz kapağının anestezisi için N.zygamaticusun anestezisi
sağlanır.
N.auriculopalpebralisin anestezisi: Göz kapakları kaslarının
hareketlerini aktive ettiği için bu sinirin blokajı ile göz kapaklarında
hareketsizlik sağlanır.Ancak analjezi meydana gelmez.Göz
kapaklarının resesuslarının muayenisinde spazmı ortadan kaldırmak
için uygulanır.Ayrıca korneadan yabancı cisimlerin uzaklaştırılması ve
küçük cerrahi müdahaleler sırasında sıklıkla uygulanır.
Üst dudak ve burun: Bu bölgede yapılacak operasyonlar için
n.infraorbitalisin anestezisi yapılır.



Üst çene dişleri ve maxilla: bu bölgede yaplacak
operasyonlar için N. İnfraorbitalisin canalis infraorbitalisi
içine anestezi yapılır.Bu uygulama ile 1.molardişe kadar
olan dişlerde, sinus maxillariste,nasalkavitenin dorsal
bölümünde ve derinin hemen iç göz açısına kadar olan
bölgede anestezi sağlanır.
Alt dudak: N.mentalisin anestezisi yapılır.
Alt çene insisiv ve premolar dişleri: foromen mentaleden
girerek N.alveolris mandibularisin anestezisi
gerçekleştirilir. Bu uygulama ile 3.premolar dişlere kadar
olan bölgede anestezi oluşur.
Ekstremitelerde regional anestezi uygulamaları:


Atların ekstremitelerinde operasyon sırasında ve post
operatif dönemde analjezi oluşturmak için regional
anestezi, intraartiküler enjeksiyon,intrabursal enjeksiyon
ve lokal infiltrasyon teknikleri uygulanmaktadır.Ayrıca
atlarda topallık teşhisinde ve tedavi sürecinde de
yararlanılmaktadır.
Sinir uzamı ve eklem içi anestezi uygulamalarında,
enjekte edilecek anestezik madde miktarı yeterli olmalı
ve maksimum etki oluşturabilmesi için yeterli süre
beklenmelidir.



Lokal blokajın yetersiz oluşmasının çeşitli sebepleri vardır.
Bunlar:anatomik bölgenin iyi bilinmemesi, yetersiz lokal
anestezik uygulanması, enjeksiyon bölgesinde fibröz
dokunun bulunması ve diffuzyonun önlenmesi, ağrının
birkaç bölgeden kaynaklanması yada topallığın yerini
yanlış teşhis edilmesi şeklinde sıralanabilir.
Lokal anestezi uygulamalarına bağlı olarak hayvanlarda
ataksi meydana gelebilir.Bunun nedeni de hayvanın
bacağında oluşan duyarsızlık nedeni ile bacağını nereye
koyacağını bilememesinden kaynaklanır.
Abaxial sesomodial sinir blokajı: Her iki proksimal susam
kemiğinin abaxial tarafından lokal anestezik madde
enjekte edilir.Bu bölgede seyreden anterior posterior
sinirlerin anestezisi sağlanır.Bukağılık ile birlikte enjeksiyon
bölgesinin altında kalan bölgede anestezi oluşur.
Distal palmar sinir blokajı: 4 ayrı noktadan enjeksiyon
yapılır.enjeksiyonlar hayvanın yere basış pozisyonunda
gerçekleştirilir.Bu uygulama ile medial lateral palmar
sinirler ile medial lateral sinirlerin anestezisi
gerçekleştirilir.
 Bu uygulama ile enjeksiyon yapılan bölgenin altındaki
tüm dokularda anestezi oluşur.
 Proksimal palmar sinir blokajı: Metekarpal sinirlerin
inervasyonunun ortadan kaldırılması için uygulanır.
Enjeksiyon yapılan bölgenin altında kalan altında kalan
dokularda anestezi oluşur.
 Karpal eklem üzerinde uygulanan sinir blokajı: Bu bölge
anestezisi nadir olarak gerçekleştirilir.Karpal bölge ve
altında kalan sinir kısımlarının anestezisi isteniyor ise
N.medius ve N. Unlarisin anestezisi gerçekleştirilir.
 Tarsal eklem ve ditalinde anestezi oluşturulmak
istenildiğinde N.tibialis ve N.fibularisin yüzeysel ve derin
kollarına anestezi yapılır.

Atlarda intraartiküler anestezi uygulamaları



İntraartiküler anestezi uygulamalarına sinovial sıvının
aspirasyonu için başvurulduğu gibi,diagnostik enjeksiyon
için eklem içine lokal anestezik maddenin tatbik edilmesi
yada tedavi için antibiyotik antienflamatuar ilaçların
uygulanmasında da sıklıkla başvurulur.
An çok kullanılan lokal anestezik maddeler: Mepivacaine,
lidocaine’dir.
Bursa podotrohlearisin anestezisi: enjeksiyon hayvan
yere basar pozisyondayken gerçekleştirilir.ayağın
posterior yüzünden koroner bantın orta hizasından
gerçekleştirilir.
Diatal intraphalangeal eklem içine enjeksiyon: Ayağın
önyüzünden porksimal koroner bölgeden gerçekleştirilir.
 Proksimal intraphalangeal eklem içine enjeksiyon
 Metecarpaophalangeal yada metatarsophalangeal eklam
içine enjeksiyon
 Karpal eklem içine enjeksiyon
 Kubiti eklemi içine enjeksiyon
 Bursa olecrani içine enjeksiyon
 Bursa bicipitalis içine enjeksiyon
 Scapula humeral eklem içine enjeksiyon
 Tarsal eklem içine enjeksiyon
 Femorotibial eklem içine enjeksiyon:topallığa neden olan
ağrılar sıklıkla buradan kaynaklandığı için çok kullanılır.

Laparatomi operasyonları için anestezi
uygulamaları:
Ayakta duran atlarda,abdominal bölgeden yapılacak
operasyonlarda en yaygın olarak infiltrasyon anestezisi
tercih edilir.Bu bölgede gerçekleştirilen operasyonlar;
deneysel laparotomi, intestinal biyopsi, overoektomi,
sezeryan operasyonları,embriyo transferi,kastrasyon,
kriptoşit operasyonları,karaciğer ve böbrek biyopsisi
şeklinde sıralanabilir.
 Lokal anestezik maddenin deri altına enjeksiyonu
yapılırken,her 1cm ensizyon için 1ml lokal anesteziğin
depo edilmesine özen gösterilmelidir.
 Tek bir hat üzerine SC enjeksiyon için 10-15ml anestezik
madde uygulaması yeterli olurken,derin dokuların ve
peritonun anestezisi için toplam 50-150ml arasında
anestezik maddeye ihtiyaç duyulur.



Lokal anestezik maddenin uygulanmasından 15 dk sonra
maksimum etki meydana gelir.infiltrasyon anestezisisnin
diğer anestezik yöntemlerle karıştırılamsı sonucu
uygulanmasının daha kolay olması, anatomik yapının çok
iyi bilinmesine gerek duyulmaması gibi avantajları vardır.
Operasyon yapılacak bölgede lokal anestezik maddenin
doku içine uygulanmasına bağlı,doku yapısının
bozulması, hematon ve doku travması oluşması;tüm
dokularda homojen anestezi oluşmaması derin kaslarda
yeterli kas gevşemesinin oluşmaması;çok miktarda
anestezik maddeye bağlı toksisite riski bulununması ve
daha fazla anestezik maddeye gereksinim olması nedeni
dezavantajları olarak sayılabilir.
Download

ATLARDA LOKAL ANESTEZÄ°