iskelet sistemi
1
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
KAFATASI
Ossa cranii (kranyum kemikleri)
Calvaria (kafa kubbesi) kemikleri
Os frontale komşuluk
Arcus superciliaris (kaş arkı)
Os frontale önden görünüm
Os ethmoidale ve ilgili yapılar
Os sphenoidale üstten görünüm
Os sphenoidale önden görünüm
Os temporale (şakak kemiği) yandan görünüm
Os temporale alttan görünüm
Os temporale alttan görünüm (detay)
Os temporale üstten görünüm
Os occipitale alttan görünüm
Os occipitale üstten görünüm
Septum nasi (burun bölmesi)
Mandibula (alt çene kemiği)
Foramen mandibulae (mandibula deliği)
Canalis mandibulae (mandibula kanalı)
Foramen mentale (mental delik)
Os nasale (burun kemiği) komşuluk
Concha nasalis inferior (alt nazal konka) komşuluk
Os lacrimale (gözyaşı kemiği) komşuluk
Os lacrimale (gözyaşı kemiği)
Os palatinum (damak kemiği) komşuluk 1
Os palatinum (damak kemiği) komşuluk 2
Os zygomaticum (elmacık kemiği) komşuluk
Palatum durum (sert damak)
Maxilla (üst çene kemiği) komşuluk 1
Maxilla (üst çene kemiği) komşuluk 2
Apertura piriformis (burunun oturduğu armut
şeklindeki açıklık)
• Apertura piriformis (detay)
Foramen infraorbitale (göz boşluğunun altındaki
delik)
Sinus maxillaris (üst çene kemiği içerisindeki boşluk)
Bregma
Lambda
Os hyoideum (dil kemiği)
•
OMURGA
Omurganın kavisleri
Skolyoz
Tipik bir vertebra’da (omur) bulunan anatomik yapılar
Servikal vertebralar
Torakal vertebralar
Lumbal vertebralar
Os sacrum
Coccyx
2
•
•
•
•
•
•
•
•
ÜST EKSTREMİTE
Omuz kemeri kemikleri
Clavicula (köprücük kemiği)
Clavicula’nın yerleşimi
Scapula’nın (kürek kemiği) yerleşimi
Scapula’nın önden görünümü
Scapula’nın arkadan görünümü
Cavitas glenoidalis
Üst ekstremite serbest bölümünün kemikleri
Humerus’un (kol kemiği) önden görünümü
Humerus’un arkadan görünümü
Collum chirurgicum
Corpus humeri
Humerus’un suprakondüler bölümü
Epicondylus medialis
Ulna’nın önden görünümü (anatomik pozisyon)
Ulna’nın arkadan görünümü (anatomik pozisyon)
3
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Radius’un önden görünümü (anatomik pozisyon)
Radius’un arka yüzü, önden görünüm
(ön kol pronasyon yaptığındaki pozisyon)
El iskeletini oluşturan kemiklerin sayısı, palmar
görünüm
Proksimal sıra karpal kemikler, palmar görünüm
Distal sıra karpal kemikler, palmar görünüm
Metakarpal kemikler (el tarağı kemikleri)
Phalanges (parmak kemikleri)
4
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
ALT EKSTREMİTE
Pelvis (kalça) kemeri kemikleri
Coxa (leğen kemiği)
Acetabulum
Pelvis (leğen)
Üst ekstremite serbest bölümünün kemikleri
Femur’un yerleşimi
Femur
Patella
Tibia
Fibula
Ayak kemikleri
Calcaneus (topuk kemiği)
Talus
Os cuboideum
Os naviculare
5
•
•
•
TORAKS (GÖĞÜS)
Sternum
Apertura thoracis superior (göğüs girişi)
Apertura thoracis inferior (göğüs çıkışı)
4
Ossa cranii (kranyum kemikleri)
Ossa cranii (kranyum kemikleri); neurocranium ve viscerocranium (yüz kemikleri) olmak üzere iki bölüme ayrılır.
Neurocranium; beyni çevreleyen kemiklerdir. Os frontale, os
parietale, os ethmoidale, os sphenoidale, os temporale ve
os occipitale’dir.
Viscerocranium; ağız ve burun boşluklarını çevreleyen kemiklerdir. Vomer, mandibula, os nasale, concha nasalis inferior, os lacrimale, os palatinum, os zygomaticum ve
maxilla’dır.
5
Calvaria (kafa kubbesi) kemikleri
Os frontale komşuluk
Os frontale; tek kemik olup alın bölgesinin iskeletini oluşturur. Squama frontalis, pars orbitalis ve pars nasalis olmak
üzere üç bölümü vardır. Arka ve yanlarda her iki os parietale ile komşudur.
6
Arcus superciliaris (kaş arkı)
Pars orbitalis, orbita (göz küresinin yerleştiği çukur) tavanının yapısına katılır. Orbita tavanının dış tarafında fossa glandulae lacrimalis (gözyaşı bezinin yerleştiği çukur) bulunur.
Pars nasalis, os nasale ile komşudur. Kemiğin iki laminası
arasında ve arcus superciliaris’in (kaş arkı) derininde her iki
tarafta sinus frontalis bulunur. Her iki arcus superciliaris’in
arasındaki mesafenin tam ortasındaki düz alana glabella denir.
7
Os frontale önden görünüm
Orbita kenarının üst ve dış tarafında foramen supraorbitale veya incisura supraorbitalis bulunur. Fetusta her iki frontal kemik parçası arasındaki sütüre sutura frontalis persistens (sutura metopica) adı verilir. Altı yaşa kadar kaybolmaz
ve kalıcı hale gelirse bu duruma metopism denilir.
8
Os ethmoidale ve ilgili yapılar
Os ethmoidale; tek kemik olup basis cranii’nin (kafatası tabanı) ön bölümünde bulunur. Lamina perpendicularis denilen kısmı septum nasi’nin (burun bölmesi) yapısına katılır. Crista galli denilen çıkıntıya falx cerebri (beyin yarımküreleri arasına giren dış beyin zarı uzantısı) tutunma gösterir.
Labyrinthus ethmoidalis denilen iki kısım burun boşluğunun
dış duvarının yapısına katılır ve içlerinde cellulae ethmoidalis
denilen içi hava dolu kemik boşlukları yer alır. Lamina cribrosa, yukarıda bulbus olfactorius ile komşudur. Lamina cribrosa, horizontal olarak yerleşmiştir. Lamina cribrosa üzerinde bulunan foramina cribrosa denilen deliklerden fila olfactoria (nervus olfactorius, koku duyusunu alan sinirler) geçer.
9
Os sphenoidale üstten görünüm
Os sphenoidale; tek kemik olup basis cranii’nin (kafatası tabanı) orta bölümünde, os temporale ve os occipitale’nin pars
basilaris’inin önünde yer alır. Os sphenoidale’nin corpus’unun
(gövde) üzerinde sulcus prechiasmaticus bulunur. Bu oluktan chiasma opticum (görme yoluna ait bir yapı) geçer. Os
sphenoidale’nin corpus’unun ve ala minor’lerinin (küçük kanatlar) kökleri arasında canalis opticus yer alır. Bu kanaldan
nervus opticus ve arteria ophthalmica geçer. Ala minor’lerin
arka kenarlarında processus clinoideus anterior bulunur.
Sella turcica (Türk eyeri); tuberculum sellae, fossa hypophysialis ve dorsum sellae olmak üzere üç bölümden oluşur.
Tuberculum sellae, sulcus prechiasmaticus’un arkasında ve
fossa hypophysialis’in önünde yer alır. Sella turcica’nın fossa
hypophysialis denilen bölümü içinde hypophysis (hipofiz bezi,
hipofiz) yerleşmiştir. Dorsum sellae, fossa hypophysialis’in
arkasında bulunur. Dorsum sellae’nin üst ve dış uçlarında
processus clinoideus posterior yer alır. Processus clinoideus
anterior ve processus clinoideus posterior’a tentorium cerebelli (bir taraf beyin ve beyincik yarımküreleri arasına giren
dış beyin zarı uzantısı) tutunma gösterir. Ala major’lerin facies cerebralis’lerinde (beyine bakan yüz) foramen rotundum,
foramen ovale ve foramen spinosum olmak üzere üçer adet
delik bulunur. Foramen rotundum’dan nervus maxillaris; fo-
10
ramen ovale’den nervus mandibularis ve arteria meningea
accessoria ve foramen spinosum’dan arteria meningea media ve nervus mandibularis’in meningeal dalı geçer. Sella
turcica’nın her iki tarafında os sphenoidale’nin corpus’unun
ve ala major’lerinin birleşme yerinde sulcus caroticus vardır.
Bu oluktan arteria carotis interna geçer. Os sphenoidale’nin
corpus’u, ala minor’leri ve ala major’leri arasında fissura
orbitalis superior yer alır. Bu yarıktan nervus oculomotorius (III), nervus trochlearis (IV), nervus abducens (VI), nervus trigeminus’un dalı olan nervus ophthalmicus (V1), vena
ophthalmica superior ve vena ophthalmica inferior geçer.
Os sphenoidale’nin ala major’ü, maxilla, os palatinum ve os
zygomaticum arasında fissura orbitalis inferior yer alır. Bu
yarıktan nervus maxillaris (V2), nervus maxillaris’in nervus
zygomaticus dalı, arteria infraorbitalis, vena infraorbitalis ve
plexus pterygoideus geçer. Os sphenoidale’nin aşağı doğru uzanan çıkıntısı olan processus pterygoideus’un tabanında canalis pterygoideus yer alır. Bu kanaldan nervus canalis pterygoidei, arteria pterygoidei ve vena pterygoidei geçer.
Os sphenoidale önden görünüm
11
Os temporale (şakak kemiği) yandan görünüm
Os temporale; çift kemik olup kafatasının yan ve alt bölümlerinde yer alır. İçerisinde işitme ve denge duyuları ile ilgili olan yapılar bulunur. Pars tympanica, pars squamosa ve pars petromastoidea ve processus styloideus olmak
üzere dört bölümü vardır. Os temporale’nin pars tympanica ve pars squamosa’sı meatus acusticus externus’u (dış
kulak yolu) oluşturur. Pars squamosa’dan öne doğru processus zygomaticus uzanır. Os temporale’nin arka kısmını pars petromastoidea yapar. Bu parçanın aşağıya doğru
uzanan çıkıntısı processus mastoideus’tur. Meatus ecusticus externus’un arka ve üst kenarında trigonum suprameatum (Macawen üçgeni) bulunur. Bu üçgende buluna foveola suprameatica antrum mastoideum’un dış duvarına
uyar. Fissura petrotympanica’dan (Glaserian yarığı) chorda tympani geçer. Os temporale’nin pars petromastoidea’sı
foramen lacerum’un arka ve dış tarafını oluşturur. Bu deliği
ön tarafta os sphenoidale’nin corpus’u ve ala majör’ü, arka
ve iç tarafta os occipitale’nin pars basilaris’i sınırlar. Foramen lacerum’un arka ve dış tarafında canalis caroticus yer
alır. Bu kanaldan arteria carotis interna geçer. Os temporale ve os occipitale’nin arasında foramen jugulare bulunur. Bu
delikten önden arkaya doğru sinus petrosus inferior, arteria pharyngea ascendens’in meningeal dalı, nervus glossopharyngeus (IX), nervus vagus (X), nervus accessorius (XI),
12
arteria occipitalis’in meningeal dalı ve vena jugularis interna geçer. Os temporale’nin pars tympanica’sında foramen
stylomastoideum yer alır. Bu delikten nervus facialis (VII) ve
arteria stylomastoidea geçer.
Os temporale alttan görünüm
Os temporale’nin petröz apeksinin ön yüzünde impressio trigeminalis bulunur. Bu izi ganglion trigeminale (Gasser ganglionu) oluşturur. Os temporale’nin pars petromastoidea’sında
meatus acusticus internus’u (iç kulak yolu) yer alır ve auris
interna’yı (iç kulak) fossa cranii posterior’a bağlar. Bu yoldan
nervus facialis (VII), nervus intermedius (nervus facialis’in
duyu kökü), nervus vestibulocochlearis (VIII), arteria labyrinthi ve vena labyrinthi geçer. Impressio trigeminalis’in arka
ve dış tarafında eminentia arcuata bulunur. Bu kabartı canalis semisircularis anterior’a aittir. Petröz parçanın üst yüzünü tegmen tympani oluşturur ve cavitas tympani’nin üst duvarını yapar.
13
Os temporale alttan görünüm (detay)
Os temporale üstten görünüm
14
Os occipitale alttan görünüm
Os occipitale; tek kemik olup kafatasının tabanında ve arka
bölümünde yer alır. Pars condylaris (pars lateralis), pars basilaris ve squama occipitalis olmak üzere üç bölümü vardır.
Os occipitale’nin pars condylaris’i canalis nervi hypoglossi’yi
ve condylus occipitalis’i oluşturur. Condylus occipitalis’in ön
ve dış tarafında incisura jugularis bulunur. Os occipitale’nin
pars condylaris’i foramen magnum’un dış tarafını, pars basilaris ön tarafını ve squama occipitalis arka tarafını oluşturur. Squama occipitalis’in dış yüzünde crista occipitalis externa ve protuberentia occipitalis externa; iç yüzünde crista occipitalis interna ve protuberentia occipitalis interna yer
alır. Pars basilaris’in iç yüzünde clivus vardır.
15
Os occipitale üstten görünüm
16
Septum nasi (burun bölmesi)
17
Mandibula (alt çene kemiği)
Mandibula; tek kemik olup alt çenenin iskeletini oluşturur. Cranium’un (kafatası) tek hareketli kemiğidir.
Viscerocranium’un (yüz kemikleri) en sağlam ve en büyük
kemiğidir. Corpus mandibulae ve ramus mandibulae bölümleri vardır. Ramus mandibulae’nin üst kenarında önde processus coronoideus, arkada caput mandibulae bulunur. Ramus mandibulae’nin iç yüzünün üst ortasında foramen mandibulae yer alır.
18
Foramen mandibulae (mandibula deliği)
19
Canalis mandibulae (mandibula kanalı)
Foramen mandibulae canalis mandibulae olarak devam
eder. Canalis mandibulae dış yüzde bulunan foramen mentale ile son bulur.
20
Foramen mentale (mental delik)
21
Os nasale (nazal kemik) komşuluk
Os nasale; çift kemik olup burun sırtının iskeletini oluştururlar. Üst kenarı os frontale ile, dış kenarı maxilla ile, iç kenarı
karşı taraf os nasale ile, os ethmoidale ile ve cartilago septi nasi ile eklem yapar.
Concha nasalis inferior (alt nazal konka) komşuluk
Concha nasalis inferior; çift kemik olup burun boşluğunun
dış duvarında horizontal olarak uzanır. Üst kenarı önde maxilla ile, arkada os palatinum ile eklem yapar. Os lacrimale
ile ve os ethmoidale ile de komşuluğu vardır.
22
Os lacrimale (gözyaşı kemiği) komşuluk
Os lacrimale; çift kemik olup carnium’da yer alan kemiklerin
en küçüğüdür. Maxilla ile, os frontale ile, concha nasalis inferior ile ve os ethmoidale ile komşuluğu vardır.
Os lacrimale (gözyaşı kemiği)
23
Os palatinum (damak kemiği) komşuluk 1
Os palatinum; çift kemik olup sert damağın ve burun boşluğunun yapısına katılır. Maxilla ile, os sphenoidale ile, concha
nasalis inferior ile, vomer ile, os ethmoidale ile ve karşı taraf
os palatinum ile komşuluğu vardır.
Os palatinum (damak kemiği) komşuluk 2
24
Os zygomaticum (elmacık kemiği) komşuluk
Os zygomaticum; çift kemik olup yanak çıkıntısının yapısına
katılır. Os temporale ile birleşerek arcus zygomaticus’u (zigomatik ark) oluşturur. Os zygomaticum maxilla ile birleşerek orbita’nın (göz çukuru) alt dış kenarının, os sphenoidale ile birleşerek orbita’nın dış duvarının yapısına katılır. Maxilla ile, os sphenoidale ile, os frontale ile ve os temporale ile
komşuluğu vardır.
25
Palatum durum (sert damak)
Sert damağın (palatum durum) 3/4 ön bölümü iki taraf maxilla, 1/4 arka bölümü ise palatin kemikler tarafından oluşturulur.
26
Maxilla (üst çene kemiği) komşuluk 1
Maxilla; çift kemik olup üst çene, cavitas oris (ağız boşluğu), cavitas nasi (burun boşluğu), orbita (göz çukuru), fossa
infratemporalis ve fossa pterygopalatina’nın yapısına katılır.
Maxilla (üst çene kemiği) komşuluk 2
27
Apertura piriformis (burunun oturduğu armut şeklindeki açıklık)
Apertura piriformis (detay)
28
Foramen infraorbitale (göz boşluğunun altındaki delik)
Sinus maxillaris (üst çene kemiği içerisindeki boşluk)
Sinus maxillaris; Maxilla’nın gövdesinde bulunan piramidal
bir boşluktur. Paranazal sinus’ların en büyüğüdür. Üst molar
(büyük azı) dişlerle komşuluk yapar.
29
Bregma
Bregma; ön bıngıldak yerine uyar.
30
Lambda
Lambda; arka bıngıldak yerine uyar.
31
Os hyoideum (dil kemiği)
Os hyoideum; tek kemik olup açıklığı arkaya bakan ‘’C’’ harfi
şeklindedir. Hiç bir kemikle direkt olarak eklem yapmaz. Boyun bölgesinde larynx ile mandibula arasında bulunur.
Download

PDF