SİNDİRİM SİSTEMİ DERS KURULU
AĞIZ HİSTOLOJİSİ
Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker
Sindirim Sistemi Hakkında Genel
Bilgi
Oral Kavite
Dudak
Damak
Dil
Diş
Tükrük Bezleri
Farenks
Anatomik bölgelere, organların yapı ve fonksiyonlarına göre
sindirim sistemi 3 esas
bölümde incelenir
I- Oral Kavite (ağız
boşluğu ve içindeki
oluşumlar)
II- Gastrointestinal
Kanal
III- Yardımcı Sindirim
Bezleri (Karaciğer ve
pankreas)
 Sindirim
sistemi mukozası özelleşmiş
olup, pek çok işlevleri yerine getirir.
Bunlar:
-Sekresyon.
-Absorbsiyon.
-Bariyer.
-İmmünolojik koruma.
I-Oral kavite; vestibül ve ağız boşluğu
olmak üzere ikiye ayrılır.
Vestibül(Dudaklar,yanaklar ve diş
kavisleriyle sınırlı)
Ağız boşluğu(Üstte sert ve yumuşak
damak,altta dil ve ağız tabanı ile)
Oral kavitede yer alan oluşumlar :
Dil
Diş
Küçük Tükrük Bezleri
Tonsillalar
Ağız mukozası üç farklı bölgeye ayrılır
1- Çiğneme Mukozası
2- Örtücü Mukoza
3- Özel Mukoza
Keratinize epitel
Parakeratinize epitel
 1)
Çiğneme mukozası(gingiva ve
sert damak)
 2) Örtücü veya toplayıcı mukoza
(dudak, yanak,vestibüler forniks,
alveoler mukoza, ağız tabanı ve
yumuşak damak)
 3) Özelleşmiş mukoza (dil sırtı ve
tad tomurcukları)
Mukoza
 Epitel
; derinin epiteline
benzer,(keratinosit,melanosit,
Langerhans ve merkel hüc.)
 L.propria, kan damarları ve çıplak
akson sonlanması

Örtücü mukoza
vestibülde,ağız tabanı,yumuşak damak ,dil altında daha
ince,
Yanaklarda biraz daha kalın olan ÇKNKYE TİPİNDE.

Çiğneme mukozası ,dişeti ve sert damakta
bulunur.
Epitel genellikle keratinizedir.
Bazı alanlarda özellikle de gingivada epitel parakeratinize
bazende nonkeratinizedir.
Ağız boşluğunda döşeyici mukoza ile döşeli alanların
çoğunda submukoza tabakası bulunur.
Submukoza tabakası dilin alt yüzünde bulunmaz .

Özel mukoza dilin yüzeyinde.
Dilin sulcus terminalisinin ön tarafındaki bölümü çok
sayıda papilla içerir ve bu alanlardaki mukoza özelleşmiş
mukoza olarak adlandırılır.
Bu alanda filiform,fungiform ve sirkumvallat papillalar,
4.tip papilla dil kenarlarına yerleşiktir ve foliat papilla..
Oral Kaviteyi Çevreleyen
Oluşumlar
1234-
Dudaklar
Yanaklar
Ağız tabanı ve dil
Damak
Sert damak
Yumuşak damak
DUDAK
Üç yüzü bulunmaktadır. Bunlar:
1- Dış yüzü
2- Serbest yüzü
3- İç yüzü
Submukozasında saf müköz salgı
yapan glandula labialesler yer alır

Ağız boşluğu dış yüzü kıllı deri ile kaplı yağ
bezleri ve ekrin ter bezlerini içeren dudaklar ile
çevrelenir.

Kıllı dış deri ile nemli-sulu iç bölge arasındaki
geçiş zonu pembe renginden dolayı vermilion
olarak adlandırılır.
Burada epitel keratinizasyon göstermeyen çok katlı
yassı tiptedir

Dudakların iç yüzü çok katlı yassı non-keratinize
epitel ile döşelidir.
Papilla sayısı azdır. Küçük tükrük bezleri vardır ve bu
bezler ürettikleri tükrüğü küçük boşaltım kanalları iç yüzeye
bırakırlar.
Dudak

Dış yüzü;
deri ile kaplı ,kıl folikülü,ter bezi,yağ bezi ( +).

Kırmızı bölge serbest kısım;
Deri ile örtülü papiller yapı derin,kapillerler oldukça
yüzeyel o nedenle pembe.
Kıl folikülü ve ter bezi yoktur. Bu nedenle sık sık kurur.

İç yüzü;
Düzensiz sıkı bağ dokusu ve küçük müköz bezler( Gl.
Labiales) ve dudak iç yüzü ıslaktır.
DAMAK
-Sert damak
-Yumuşak
damak
Damak

Burun boşluğu ile ağız boşluğunu birbirinden
ayırır.
Önde sert arkada yumuşak damak.

Palatum Durum
Ortada kemik iskelet, ağız boşluğu yüzü kısmen çok katlı
keratinize epitel, yumuşak damağa doğru ise saf müköz bezler (
Gl. Palatina )
Nazal yüzü solunum epiteli( PSKGHE)

Palatum molle;
İskelet kasından oluşur.Oral yüzü ÇKNKYE, Nazofarınks yüzü
PSKGHE

Uç kısmında
uvula denen kassal yapı.
,
Yanaklar

Dışı deri ile örtülü,kıl folikülü,ter bezi,yağ bezi
Orta da çiğneme kasları

Alltta bağ doku içinde
Gl. Buccales.
Ağız boşluğu mukozası sert damak ta ÇKKYE
Bunun dışındaki yerlerde ÇKNKYE
Ağız mukozası sürekli ıslaktır(.Küçük tükrük
bezlerinin salgısından dolayı).
DİL

Konuşma ve tad alma
organıdır.

Dilin dorsal yüzü özel
mukoza ile örtülüdür.

Papilla içerir.

Her dil papillası ÇKKYE
ve bol damarlı bağ
dokusundan oluşur.
DİL PAPİLLALARI
1- Papilla filiformis( ipliğimsi)
2- Papilla fungiformis(mantarımsı)
3- Papilla foliata ( yaprak)
4- Papilla sirkumvallata
(hendeğimsi)
 Papilla
filiformis hariç, diğer üç
papilla tat cisimciklerine sahiptirler.
Dil

Mukoza Epitel ve l. Propriadan oluşur.

Dilin dorsalinde üst yüzünde özel yapılar
vardır.
Epitel ve özel bağ dokusunun katılımıyle oluşan --Papilla

Dorsal yüzde 2/3 ön arka sınırda açıklığı
öne bakan V harfi şeklinde yerleşmiş
özel papiller yapıyla şekillenen “sulcus teminalis”

Sulcus terminalisin köşesi( foramen
çekum) embriyonel yaşamda aşağıya
doğru bir divertikül oluşturur ve troid
bezini oluşturur.
Dil papillaları
Papilla filiformis
 Dilin uç kısmında ve en sık görülen
tip.
 Mukoza yüzeyinden ağız boşluğuna
doğru incelen uzun dar çıkıntılar.
 Tad cisimciği yok. Mekanik papilladır.
 Ateşli hastalıklarda keratinleşme
artar. Ve dil yüzeyi paslı görünür.

Papilla fungiformis;Mukoza yüzeyinden
konik çıkıntılar yapan mantarımsı papilla.
Dil ucunda ve yanlarda.Yan kısım tuzlu,ön kısım tatlı
duyusunu.

Papilla sirkumvallata;Sulcus terminalis
önünde yerleşmiştir.
Dil yüzeyine girinti yapan çevresel bir oluk vardır.
Buraya Von Ebner bezlerinin salgısı açılır.Tad duyu
cisimciği yan
yüz epitelindedir.

Papilla foliata; Dilin arka yan yüzünde.
İnsanda az seçilir.Rudimenterdir.Tad duyu cisimciği
kenardadır.Ekşi duyusunu
Filiform papillalar
Epitel
Bağ dokusu
Bağ doku papillaları
Çizgili kaslar
Dilde filiform papillalar
Dilde filiform papilla
P. Fungiformis
P. Folliata
Dil, sirkumvallat papilla
Sirkumvallat papilla
Çok katlı yassı epitel
Bağ dokusu papillalar
Lenfatik nodül
Tat cisimcikleri
Seröz (Von Ebner) bezler
Dil, sirkumvallat papilla
TAT CİSİMCİKLERİ

Tat cisimcikleri ovalimsi ve
epitel içerisinde açık renkte
boyanan yapılar olarak
seçilir.

Tat cisimciklerinde üç tip
hücre yer alır.
1)Tad reseptör
hücreleri
(NÖROEPİTEL)
2) Destek hücreler
(Olgunlaşmamış
hücreler)
3) Bazal hücreler(
prekürsör
hücre)
 Prekürsör
hücreler ( Bazal
hücreler),destek hücrelerini yada
(olgunlaşmamış tat hücrelerini)
verirler
 Bir
bakıma olgun tat reseptör
hücresini verirler.
Tat cisimcikleri
 Az
sayıda yumuşak damakta,
epiglotisde ve yutağın arka yüzünde
de vardır.
 Dar apikal yüzünde tad deliği
.IM da hücrelerin boyanma özelliğine göre açık ve koyu ve
bazalde izlenen kök hücreler
 EM
da ise Tip 1,2,3,4 diye ayrılır.

Tip 1; Koyu hücreler,
Silindirik yapılı.periferik ve sentrik olabilir.Apikal
stoplazmada yoğun salgı granülleri ve tad deliğine uzanan
mikrovilluslar.,
Destekleyici hücrede denir.

Tip 2; Açık hücreler.
Tad cisimciğinin merkezinde.
İğ şekilli ve uzun mikrovillusludur.
Salgı granülü yoktur.

Tip 3;Açık hücreler.
Mikrovilluslar daha kalın ve uzun stoplazmik uzantılar .
Hücre bazalinde transmitter içeren veziküller bulunur.
Tad hücreleri diye adlandırılan bu hücreler nöroepitel
türündedir.
 Tip
4
hücreler;
Tat cisimciğinin alt bazalinde.
Diğer hücrelerin kök hücresi kabul
edilir
.
Mitotik aktivite gösterir
.
Diğer tip hücreye dönüşebilir

Tad duyusunun alınması hücre
memb.
İyon kanalları ile…. tuzlu ve ekşi,
özel reseptörler… ile acı ve tatlı
Dildeki papillalar farklı izlenebilir.
Dil
ucu ;epitelinde
p.filiformis,fungiformis (+), altta
bağ dokuda bez ve lenfoid doku yok.
P.sirkumvallata bölümü Dil V’ si(
burada seröz bez,von EBNER
BEZLERİ
Dilin ventral yüzeyi

Dorsale göre daha ince ve ÇKNKYE.
Ağız tabanı epitelinin devamı.Dilin gövdesi kaslardan
oluşur ve 3 yönlü tertiplenme gösterir.
Dilin 1/ 3 arka kısmı dil kökü diye bilinir.
Epitelinde papilla yok, l.propriada müköz bez ve lenfoid
doku belirgin.
Dil kökü mukozasında lenfoid doku belirgin olduğu için
LİNGUAL TONSİL denir.

Dil, sirkumvallat papillada tat cisimcikleri
Tat cisimcikleri
Von Ebner bezleri
Hendek
Dil, tat cisimcikleri
*
*
*
*
DİL BEZLERİ


Nuhnblandin Bezleri
(serö-müköz)
Dil ucunda Salgısını dilin
alt yüzeyine

Von Ebner Bezleri (Saf
seröz)
Dil corpusunda,Salgısını
sirkumvallat papilla
oluklarına

Weber Bezleri (saf
müköz)
Dil kökü,salgısını
T.lingualais kriptalarına
akıtır.

Dil
Dil (Von Ebner)
bezleri
DİLİ İNNERVE EDEN SİNİRLER

Genel Duyu
N. Trigeminus (ön 2/3)
N. Glossofarengeus ve N. Vagus (arka 1/3)

Tat Duyusu
N. Fasialis (ön 2/3)
)
N. Glossofarengeus ve N. Vagus (arka 1/3

Dil Kasları
N. Hypoglossus
 Kan
Damarları ve Dil Bezleri
Sempatik ve parasempatik sinirler
DİŞLER

Besin maddelerinin çiğnenmesinde görev alan
sert oluşumlardır.

Süt ve kalıcı dişler olmak üzere ikiye
ayrılır.(kesici,canin ,premolar ve molar)

Süt dişleri her çenede 10 tane olmak üzere
toplam 20 adet, kalıcı dişler ise her çenede 16
adet olmak üzere toplam 32 tanedir.
A) Dişin Sert Kısımları
1-Mine
-%96 inorganik madde,
-%4 organik madde
ihtiva eder.
-Ektodermal kökenlidir.
-Mine prizmalarından
oluşmuştur
-Ameloblastlar tarafından
sentezlenir.
-Retzius çizgileri
seçilir.Mineralizasyonun
birikimine bağlı)
-Sentezlenmesi doğumla
beraber sona erer.
DİŞ MİNESİ
 Diş
minesi vücudun en sert
dokusudur.
 Oblik çizgilenme Schreger(
longitudinal kesitte)
 Dişin enine kesitinde
mineralizasyonun periodik birikimine
bağlı Retzius çizgilenmesi..
 Organik ara madde Enamelin aa.
2- Dentin
-%70 inorganik madde (hidroksiapatit)
-%30 Organik madde(kollagen içerikli
yapı)
-Dentin tubülleri seçilir
-Owen çizgileri seçilir.
-Mezenşim orjinlidir.
-Odontoblastlar tarafından sentezlenir.
-Yapımı süreklidir.
-Sinir uzantılarına sahiptir.
-Sıcağa ve soğuğa duyarlıdır
DENTİN
•
Odontoblast uzantılarının başlangıcında
inorganik madde içermez ve predentin
denir.
•
Dentin sürekli yapılıp küçülür ve pulpa
boşluğunda yığılır.
•
Dentin içinde kıvrımlı seyirli kanal Dentin
tübülleri
•
Odontoblastların stoplazmik uzantısı
..THOMes lifleri.
Ve dentinin ağrıya duyarlılığının nedeni.
•
•
Yapısındaki kollagen teller hiroksiapatit
kristali ile ilişkili olup mineralize bir ara
madde oluşturur.
•
Yapısında konsantrik yerleşimli OWEN
çizgileri
•
Pulpadaki myelinli sinir lifleri myelinini
kaybedip odontoblast yapısına katılır.( bu
nedenle sıcak soğuğa duyarlı)
•
Avasküler ve hücresiz.
3- Sement
-%50 inorganik,
-%50 organik madde
ihtiva eder.
-Lakuna ve
kanaliküllere sahiptir.
-Sementoblastlar
tarafından sentezlenir.
-Dentini örten sert
kısımdır.

Osteosite benzer sementosit denilen hücreyi
içerir.(
Havers lameller sistemi içermez.)

Apekse doğru olan kısım hücresel sement içerir.

Sementositler lakuna içinde .

Dentine bitişik kısım hücre içermez.( hücresiz
sement) (Boyun kısmına doğru)

Damarsiz ( avasküler.)

Mezenşim orjinli

Kolay rezorbe olmadığı için diş hekimliğinde apereylerle
düzenleme yapılır.
B) DİŞİN YUMUŞAK KISIMLARI
 Diş
Pulpası( dentin iç kısmında)
 Gevşek
bağ dokusu yapısındadır
 Sempatik ve duysal liflerle innerve olur
 Glikozaminoglikan ve proteoglikanlardan
zengindir.
 Bol miktarda kan damarları ve sinirler içerir.
 Üç
konsantrik zona ayrılır
a) Odontoblastik Zon,Dentine komşu
b) Hücreden fakir Zon,
c) Hücreden zengin zon.Fibroblast ve
mezenşim hücresi.
Diş pulpası

Özel tipte bir bağ doku.
Pulpa boşluğu ile kanalı doldurur.(Müköz bağ doku )
Etrafı odontoblast hücresi ile sınırlı
Akıcı ara madde ve yıldız biçimli hücreler.

Az sayıda makrofaj,lenfosit ve plazma hücresi.

Diğer elemanı diş kökünden giren arteriol ve sinir
lifleridir.
Sinir uçları odontoblastlar arasında ve bunların uzantıları
boyunca dentin tubullleri içine girer.
Bu yapı nedeniyle mine kaybı olunca ağrı duyusu olur.

Lenf damarı yok
C) DİŞİN DESTEK ELEMANLARI

Gingiva (diş eti)

Peridontal ligament

Alveol kemiği

Diş eti; ağız içindeki mukozanın dişlerin
yuvalandığı alveoller etrafındaki bölümü.
Alveol kemik periostuna tutunur.

ÇKYE ve alttaki bağ dokusundan oluşur

Bağ doku ile periosta tutunur ve hareketsizdir.
Epitel dişin dış yüzüne bazal laminaya benzer hemidesmozomlarla
tutunmuştur.
Ve bakterilerin peridontal dokuya geçişini engeller.
 Periodontal
lig., Dişin kök kısmının
çevresinde sıkı bağ dokudan oluşur.
Diş kökünün dişını örten sement ile alveoler kemik
arasında uzanan kalın kollagen liflerden oluşur.( sharpey
lifleri)
 Fibröz
yapı içeriği çiğneme esnasında
mekanik basıya direnç sağlar.
Bu fibroblastlar diğer sıkı bağ dokusundaki liflerden daha aktif
olup kollagen liflerin yenilenmesi daha hızlı olur.
Alveol kemiği

İnce kompact kemik ,
periodontal lig.deki Kollagen teller buraya
tutunur.

Alveol kemiği+ periodotal lig.+sement ve
bağlayıcı epitel=Periodonsiyum,diş çevresi olarak
bilinir.
Tükrük Bezleri
Dr.Sevda Söker
Tükrük

Ağız mukozasını ve üst solunum
yollarını ağız yoluyla bulaşan
patojenlere karşı korumakla
vazifelidir.
 immünglobulin
A gibİ SALGISAL
maddeleri ile lizozim gibi enzimler
yerleştirilmiştir.
Minör Tükrük Bezleri





Minör bezler, çok küçük olup ağız mukozasının içinde veya
altında bulunurlar. Sayıları 600-1000 olan bu müköz bezler,
kendi küçük duktusları ile doğrudan doğruya ağız boşluğuna
açılırlar. Bu bezler salgılarını bir kanalcık yardımıyla dışarı
boşalttıklarından merokrin bezler grubuna dâhil edilirler.
Oral kavitede, tonsil üst kutbunda (Weber glandı), tonsil
plikalarında ve yaygın olarak yanak, dudak, damak ve
dilde, farengeal, molar veya retromolar (Carmalt glandları)
bölgelerde yer alırlar. Minör tükürük bezleri 4 grupta
toplanır:
A. Glandulae labiales (Labial bezler): Dudak mukozası ile
kasları arasındadır.
B. Glandulae buccales (Bukkal bezler): Yanak mukozasında
yer alırlar.
C. Glandulae palatinae (Palatin bezler): Sert ve yumuşak
damak mukozası altındadır.
D. Glandulae linguales, (Lingual bezler): Dil papillalarında,
dil ucu, dil kökünde bulunurlar. Tükürük bezleri, tubuler ve
tubuloalveoler bir yapı gösteren dış salgı bezleridir.
TÜKRÜK BEZLERİ
I- Minör Tükrük Bezleri : Oral
kavitenin submukozasında
yerleşiktirler.
Kapsülaları yoktur.
Organ stromasında boşaltım kanalı
var.
Pars striata ve intercallata yok.
Gll. Labiales
Gll. Bukkales
Gll. Palatinae
Anatomi: Minor Tükrük Bezleri
600-1000 tane
 Basit kanallar
 Bukkal, Labial,
Palatal, Lingual
 Tonsilde (Weber
Glandı),
 Dil tabanında
(Von Ebner Glandı)

 II-
Majör Tükrük Bezleri :
 Oral kavitenin dışında yer alırlar.
 Kendilerine özgü kapsüla, kan damarı
ve sinirlere sahiptirler.
 Salgılarını kanallar vasıtasıyla ağız
boşluğuna boşaltırlar.
Gl. Parotidea,
Gl. Submandibularis,
Gl. Sublingualis.

Majör Bezler
– Parotis
– Submandibular
– Sublingual
Tükrük bezleri
 Tükrük
bezleri sinir uçları ve
kimyasal etkenlerle uyarılır.

Genel olarak bağ dokusu içeren bir
kapsülle çevrili,ve kapsülden organa giren
bağ doku bölmesi lob ve lobulusleri
oluşturur.

Tipik birleşik tubuloalveoler bez
yapısındadır.

Yine Ekzokrin bez gibi salgı ve boşaltım
kanalları vardır.
 YAPI
STROMA VE
PARANKİMADAN OLUŞUR.
GENEL YAPISI.

Stroma organı çevreleyen kapsül ve kapsülden
araya giren bağ dokusu bölmeleri,

Parankiması ,
Asinüs ve salgı yapan kanalllardan ,
(Ductusların genişlemiş salgılayıcı son bölümüne =asinüs)



Asinüs lümen etrafına yerleşmiş tek sıra piramidal
hücreden ve
piramidal hücrenin dış tarafında bazal lamina .
Bazal lamina ile asinüs arasında myoepitel
hücresi.
Histoloji
 Parankim
– Asini
– Salgı kanalı
– Boşaltım kanalı
 Stroma
(Bağ doku)
– Kan ve lenf damarları
– Kanaliküller
Histoloji

Sekretuar Ünite
– Asinüs (seröz,
müköz, miks)
– Myoepitelyal
hücreler
– Birleştirici kanal
– Salgı kanal
– Boşaltıcı kanal
Histoloji
 Asiner
hücreler
– Seröz bezlerde → Amilaz
– Müköz bezlerde → Müsin
Histoloji

Parotis: seröz & yağlı

Submandibular: miks
seröz

Sublingual: miks müköz
ASİNÜSLER

Salgı yapan hücreler
Seröz ve Müköz tip,SERÖMÜKÖZ olabilir.

Seröz protein içerikli..
EM’’de stoplazmasında bol GER
Ve serbest ribozom,
iyi gelişmiş Golgi
Apikalinde tipik protein türü ( zimogen ) granül.

IM’da HE
Apikal stoplazma salgı granül yoğunluğu ile asidofil.,
bazal stoplazma ise ribozom bol old. İçin bazofil

.
Hücrelerin yan ve bazalinde
kıvrımlar ve komşu hücreler arasında kanalcıklar yoktur.
 Müköz
tip salgı yapanlarda içerik
mukus,
-- Çekirdek bazalde ve yassı
-- Apikal stoplazmada musinojen granül bulunur.
--Glikoprotein içerikli salgı sentezi yapan organeller,GER
ve Golgi kompleksi hücrenin bazalinde
-- Apikal stoplazma salgı içeriğinden soluk ve bazofil.
--Salgı yapan son kısımda salgı hücresi ile bazal lamina
arasında yassı kontraktil hücreler ( myoepitel )
--Uzantıları yassı ve az belirgin,kontraksiyon yapar ve
salgının
boşalmasında etkin.
Tükrük Bezlerinin Parankiması
Serömüköz Asini
Seröz Asini
Müköz Asini
Histoloji
Seröz ,müköz asinüs

Seröz ,müköz ve serömüköz özellikli hücreler BM üstüne
oturmuş ve arada yerleşik myoepitel hücreler .

Seröz hücreler koyu asidofilik,
çekirdek sentrik ve hücre piramidal,
Koyu zimogen granüller rutin tespitde görünür.
Lümen dar.

Müköz hücreler soluk boyalı,
kübik,
çekirdek bazalde,
musinojen granüller rutin tespitte kaybolur.
Geniş lümenli.
Tükrük Bezi Kanallar Sistemi
Pars İnterkallata
Alçak yassı epitelden
kübik epitel dönüşen
bir epitel.
Parotisde en UZUN
Pars ınterkallata
 Salgı
yapan kısmı salgı kanallarına
birleştirir.
Alveolus tan sonraki daralmış kısım,lümen seçilemez.
Myoepitel hücresi var.
İYON taşınımı olur
HCO3 iyonları kanal epitel hücrelerinin içine ,
CL iyonları ise epitelden lümene
Intralobulerdir.
Tükrük Bezi Kanallar Sistemi
Pars Striata
Kübik epitelden
başlayıp
prizmatiğe dek
değişen
 Potasyum ve
bikarbonat
iyonlarını
salgılar.
 Sodyumu geri
emer.

Bazal
katlantılara
sahiptir,
 Asidofilik
boyanır.

Pars striata

Çizgili kanallar ,kübik epitelle başlar giderek
yükselen epitel boşaltım kanalı epiteliyle devam
eder.
Lümen belirgindir.
Apikalinde mikrovillus var,
myoepitel hücresi yok.
Hücrenin bazal stoplazma membranı hücre içine
kıvrımlar yapar.ve arada bol mit.
Bezin parankim dokusu arasında yerleşimli.
 Pars
striata( çizgili kanal)
SUBMANDİBULERDE en iyi
gelişmiştir.
 Pars
ınterkallata ve pars striata
Sublingualde daha az gelişmiştir.
Ductus excretorius (Boşaltım kanalı)
Loba ait interlobuler ductuslar birleşir
lobar ductusu
boşaltma ductusu salgıyı ağız boşluğuna
Epitel giderek yükselen tek katlı kübik epitel
Sonra tek katlı prizmatik ve yalancı çok katlı prizmatik
Bezin stromasında .interlobuler yerleşimli
GL. PAROTİS

Saf serözdür.

Pars interkallata çok
uzundur.

Pars striata geniş ve
belirgindir.

Tükrüğün %30’unu salgılar.

Yağ hücrelerinden
zengindir.

Stenon kanalı ile salgısını
ağıza boşaltır
2.molar diş hizasında
GL.parotis
Pankreas ve lacrimal bezin
farkı(parotisden farkı)
Pankreasda
yok,
langerhans
interlobuler
Yağ dokusu

myoepitel hücre ve çizgili kanal
adacığı ,centroasiner hücre var,
septum iyi gelişmiş,
az.( parotisden farklı)
Lacrimal bez seröz ama asiniler müköz
görünümlü,asinüsler az ve soluk
Gl. parotis
İnterlobüler
bağ dokusu
(septum)
Lobül
Gl. parotis
İntralobüler
duktuslar
Seröz asinuslar
a
Seröz asinuslar
Bağ
dokusu
v
İnterlobüler
duktuslar
Gl. parotis
Seröz asinus
İntralobüler
duktus
Gl. parotis
Apikal sitoplazmada salgı granülleri
Bazal çizgilenmeler
Seröz asinus lümeni
İnterkalar duktus
Seröz asinus
Çizgili duktus
GL. SUBMANDİBULARİS

Seröz asiniler
çoğunluktadır,

Tükrüğün %60’nın
salgılar,

Pars striata çok
uzun ve belirgindir

INTERKALLAT AZ,

Salgısını Wharton
kanalı ile ağız
boşluğuna akıtır.
Dilin alt yüzünde
frenilum linguanın iki
yanına.
 Seröz
çok ve müköz az
 Seröz asiniler,müköz etrafında
ekzantrik yerleşimli Gianuzzi
yarımayı oluşturur.
 Ancak müköz asini az old, için çok
seçilemez.
Gl.submandibularis
Seröz asinuslar
İnterlobuler duktus
Lobül
İntralobuler
duktus
Müköz
asinus
Gl. submandibularis
İntralobuler duktuslar (çizgili duktus)
Seröz yarımaylı bir müköz asinus
Gl. submandibularis
v
İnterlobuler
Seröz asinuslar
duktus
Müköz asinus
Gianuzzi (seröz)
yarımayları
Müköz asinus
a
Çizgili duktus
(intralobuler)
v
Gl. submandibularis
Seröz
asinus
Müköz
asinus
Gianuzzi (seröz) yarımayları (
)
Gl. submandibularis
Ma
İntralobuler duktus
Sa
GL.SUBLİNGUALİS
Müköz asiniler
çoğunluktadır.
 Tükrüğün %5’ini
salgılar.
 Pars interkallata
ve striata
kısadır.
 Gianuzzi yarım
ayları
belirgindir.

 Kesitlerde
çok sayıda asinüs az
sayıda ise ductus izlenir.
 Boşaltıcı kanal var.
 Salgısını Bartholin kanalı ile dilin
tabanına akıtır.

BELİRGİN KAPSÜL ÇERMEZ.
Gl. sublingualis
Wharton duktusu
Lobüller
Gl. sublingualis
Müköz asinusun lümeni
Seröz (Gianuzzi) yarımay
Seröz asinus
İntralobuler duktus
Müköz asinuslar
Gl. sublingualis
Seröz yarımaylar
M.a.
M.a.
Tükrük Fonksiyonu
Oral mukozanın
nemlendirilmesi
 Yemeklerin
soğutulması &
nemlendirme
 Tat stimülasyonu
 Sindirim (Amilaz,
Lipaz)

Antibakteriyel
(Lizozim, IgA,
Peroksidaz, )
 Mineralizasyon
 Koruyucu
tabaka(pelikül)
 Konuşmaya yardım
eder,
 Hormonal etki

Yaşlanma Etkileri
Total tükrük akımı yaştan bağımsızdır
 Aciner hücreler yaşla dejenere olur

Tükrük bezi regenerasyonu
 Bez
çıkarılınca regenerasyon ductus
ve salgı hücresinin mitozu ile
desteklenir. Ancak doku kaybı
tamamen kapatılmaz,
FARENKS


Hem solunum hem de
sindirim işlevinde
görev alır.
Üç bölgeye ayrılır.
1- Nazofaenks,
2- Orofarenks
3- Laringofarenks.

Orofarinks ve larıngofarınks ÇKYE

Nazofarınks PSKPE

L.propriada serömüköz bez ve lenfosit topluluğu
içerir.

LENF DOKUSU DÜZENSİZ DAĞILABİLİR YADA
Tonsilla oluşturur.
Tonsilla nazofarınksın arka duvarında,östaki borusunun
nazofarınkse açılma bölgesindedir.
KAYNAKLAR





Gartner LP, Hiatt JL. Color Textbook of Histology
W.B. Saunders Company, Philedelphia, 2006
Junqueira LC, Carneiro J. Basic Histology, Text &
Atlas. Lange Medical Books McGraw-Hill, New
York, 2003
Tekelioğlu, M.: Genel Tıp Histolojisi, Beta Basım
Yayım Dağıtım A.Ş.Himaye-i Etfal Sk.No:13-15
Cağaloğlu / İstanbul, 1993
Ross M.H., Pawlina W., Histology A Text and
Atlas, Fourth Edition, Lippincott Williams &
Wilkins Company, Baltimore, 2006
Young B, Heath JW. Wheater’s Functional
Histology a Text and Colour Atlas, 4th edn.
Edinburgh, Churchill Livingstone, 2000:133
Download

SİNDİRİM SİSTEMİ DERS KURULU