https://www.kpsscografyarehberi.com
ULUTAŞ
Önemli Boru Hatları ve Projeleri
Dünya ispatlanmış petrol rezervlerinin %56’sının Ortadoğu’da, %7’sinin Hazar Havzası ve kuzeyinde(1); doğalgaz
rezervlerinin ise %32’sinin Ortadoğu’da, %25’inin Hazar havzası ve kuzeyinde bulunduğu dikkate alındığında, dünya
enerji kaynaklarının büyük bir bölümünün bulunduğu Ortadoğu, Hazar havzası ve kuzeyi kalpgah(2) olarak
adlandırılabilir.
Petrol ve Doğalgaz’ın kalpgahtan tüketim bölgelerine çıkış yaptığı yolların başlangıcı Batı’da Beyaz Rusya, Ukrayna
ve Türkiye; doğuda Özbekistan, Afganistan ve Pakistan’dır. Bu ülkeler kenar kuşak(3) ülkeleri ve yakın civarın
kapısıdır. Ayrıca Baltık Denizi; Karadeniz, İstanbul ve Çanakkale boğazları; Doğu Akdeniz, Kızıldeniz, Aden Boğazı ve
Süveyş kanalı; Basra Körfezi ve Hürmüz boğazı deniz çıkış yollarıdır.
Petrolün ve doğalgazın %48’inin OECD ülkelerinde, bunun da %35’inin Avrupa’da tüketildiği göz önüne alındığında
Batıya açılan yolların önemi ortaya çıkmaktadır.(4) Baltık Denizi, Beyaz Rusya ve Ukrayna çıkış kapılarının Rusya
tarafından kontrol ediliyor olması Türkiye’nin ve Doğu Akdeniz’in çıkış yolu olarak önemini arttırmaktadır.
Türkiye jeopolitik konumuna uygun olarak tarihi ipek yolunun canlandırılması için otoyol ve demir yolu projeleri
geliştirmeye çalışmaktadır. Bölgesel bir güç, küresel bir aktör olan Türkiye mevcut konumunu daha da
güçlendirmek ve bu konumuna süreklilik kazandırmak maksadıyla boru hatları ulaşımına ağırlık vermek
mecburiyetindedir. Özellikle büyük petrol ve doğalgaz rezervlerinin Türkiye’nin doğu ve güneyinde, büyük
tüketicilerin ise batı ve kuzeybatısında yer alması Türkiye’ye önemli avantajlar sağlamaktadır. Azerbaycan,
Türkmenistan, İran, Irak ve Mısır doğalgazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşımasını öngören Nabucco projesi
Avrupa’ya enerji güvenliği açısından büyük faydalar sağlarken, Türkiye’nin bir enerji koridoru olmasını da
gerçekleştirilecektir. Bu projeyle ilgili Rusya’nın karşı koymasını kırmak için gerekirse Mavi Akım doğalgaz boru
hattına paralel bir hat daha çekilebilir. Bu hatla birlikte veya ayrı olarak aynı hatta paralel petrol boru hattı da
projelendirilebilir. Bu hat Ceyhan’a kadar uzatılarak Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Kerkük-Yumurtalık hattı ile bir bölgede
denize ulaştırılabilir. Bu üç hattın denize ulaştığı Ceyhan Yumurtalık bölgesinde rafineri ve petrokimya tesisleri
kurularak bu bölge Doğu Akdeniz’in büyük bir enerji terminali haline gerilebilir.
Bölgeye gelecek ve bölgede üretilecek petrol ve petrokimya ürünlerinin tüketici ülkelere taşınmasından daha fazla
pay almak için deniz filosunun geliştirilmesi faydalı olacaktır. Karayolu, demiryolu, denizyolları ve boru hatları ulaşım
yeteneklerini geliştiren, bu yetenekleri hızlı ve etkin iletişim hizmetleri ile destekleyen Türkiye, ulaşım koridoru olma
avantajını üretim üsleri ve terminalleriyle sinerji sağlayabilecek şekilde bir araya getirebilirse işte o zaman merkez
bir ülke ve küresel bir güç haline dönüşebilir.
www.kpsscografyarehberi.com
ULUTAŞ
https://www.kpsscografyarehberi.com
ULUTAŞ
 DOĞALGAZ BORU HATLARI:
İRAN-TÜRKİYE DOĞALGAZ BORU HATTI
İran Petrol Bakanlığı, İran doğal gazını Türkiye üzerinden Avrupa pazarına taşıyacak 600 milyon Euro’luk projenin
yakın bir gelecekte hayata geçirileceğini bildirdi. Buradaki amaç İran’ı devre dışı bırakan NABUCCO projesine
alternatif olarak içerisinde Türkiye, Almanya ve çeşitli Avrupa ülkelerinin yer aldığı bir projeyi faaliyete sokarak bu
piyasada bende varım demek istemiştir.
ARAP BORU HATTI PROJESİ
Arap Boru Hattı, Mısır doğalgazını Avrupa'ya taşımak amacıyla kurulması planlanan boru hattıdır. Lübnan, Ürdün,
Suriye ve Türkiye'yi de kapsayacak hattın 2007 veya en geç 2008'de Türkiye'ye Mısır doğalgazını getirmesi
beklenmektedir. Hat sayesinde Mısır'ın doğalgaz ihracatı iki katına çıkaracaktır. Türkiye için Mısır gazı Rus ve İran
gazına bir alternatif oluşturabilecektir. Hatta bazı uzmanlara göre Mısır doğalgazı bir alternatiften çok bir
dengeleyicidir ve bu hatta diğer Arap ülkeleri de eklenmelidir.
TANAP (TRANS ANADOLU DOĞALGAZ BORU HATTI) PROJESİ
İki kardeş ülke Azerbaycan-Türkiye arasında, giriş noktası Azerbaycan, Türkiye sınırı Türkgöz girişi olan 56 inçlik
hattın, Avrupa’ya çıkış noktaları Yunanistan ve Bulgaristan sınırları, Türkiye içi çıkış noktaları ise Eskişehir ve Trakya
bölgesi olacaktır. TANAP Projesi için öngörülen 4 aşamanın ilki 2018’de ilk gaz akışıyla gerçekleşecek. 2020’de yıllık
16 milyar metre küp olacak kapasitenin, 2023’te 23 milyar metre küp, 2026’da ise 31 milyar metre küp seviyesine
kadar ulaşması hedeflenmektedir.
TÜRKMENİSTAN-TÜRKİYE-ALMANYA DOĞALGAZ BORU HATTI
Türkiye-Avrupa Doğal Gaz Boru Hattı Projesi'nin hayata geçirilmesi yönünde. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti
Türkmenbaşı arasında 29 Ekim 1998 tarihinde Ankara'da bir anlaşma imzalanmıştır. Bu anlaşma kapsamında
Türkiye'ye 16 Milyar m3/yıl, Avrupa'ya 14 Milyar m3/yıl olmak üzere toplam 30 Milyar m3/yıl Türkmen gazının 30 yıl
süre ile taşınması öngörülmektedir.
ŞAHDENİZ-HAZAR DENİZİ DOĞALGAZ BORU HATTI
Azerbaycan-Türkiye doğal gaz boru hattı Projesi'nin Türkiye kısmı ile ilgili olarak, Azerbaycan'dan alınacak olan
doğal gazın Gürcistan-Türkiye sınırından Doğu Anadolu iletim Hattı'na 225 km.'lik bir hat yapılarak bağlantı noktası
olan Erzurum-Horasan'a kadar taşınması planlanmaktadır.
www.kpsscografyarehberi.com
ULUTAŞ
https://www.kpsscografyarehberi.com
ULUTAŞ
NABUCCO DOĞALGAZ BORU HATTI
Türkiye'den başlayacak olan 3,300 km'lik bir boru hattının inşasına 2010'da başlanacağı duyurulmuştur. Proje 2002
yılında BOTAŞ (Türkiye) tarafından başlatılmıştır. Türkiye'den çıktıktan sonra terminal ülke Avusturya'ya kadar
sırasıyla Bulgaristan, Romanya ve Macaristan'dan geçecek boru hattı ortakları eşit hisse ile BOTAŞ(Türkiye),
Bulgargaz (Bulgaristan), Transgaz (Romanya), MOL (Macaristan), OMV (Avusturya) ve RWE(Almanya)'dir.
NABUCCO şuan inşaat aşamasındadır. Hat Erzurum'da Türkiye-İran Doğalgaz Hattı ile birleşerek, yine yapımı
düşünülen Trans-Kafkas Gaz Hattı ile bağlanacaktır. Bu özellikleriyle hat, hem Orta Asya'yı, hem de Orta Doğu'yu
gaz hatları olarak bağlayacak ve batı ucunda Avusturya'nın temel doğal gaz taşıyıcısı hattı olan Baumgarten an der
March Hattı ile birleşecektir.
MAVİ AKIM DOĞALGAZ HATTI
Mavi Akım projesi, Ankara ile Moskova arasında 1997 yılında imzalanmış,(25 yıl), Mavi Akım hattının uzunluğu 1200
kilometre olup, 17 Kasım 2005 tarihinde açıldı. Hatla alınan doğalgazın en olumsuz yanı Mavi Akımla gelen gazı
satma hakkımızın bulunmaması. 1200 kilometre uzunluğunda doğalgazı taşıyan boru hattının, yaklaşık 380
kilometresi, Karadeniz’in altından geçmektedir. Deniz altındaki boru hattı, 2 bin 140 metre derinlikle, yeryüzünün en
derindeki boru hattıdır. Türkiye, 2002 yılı sonundan bu yana gaz almaktadır. Mavi Akım’ın tam kapasiteyle yürürlüğe
girmesiyle birlikte, Türkiye, doğalgazının yüzde 60’tan fazlasını Rusya’dan almakta ancak bu durumun, enerjide
Rusya’ya bağımlılık yaratacağı görüşü de, Mavi Akım’a yönelik eleştiriler arasında...
www.kpsscografyarehberi.com
ULUTAŞ
https://www.kpsscografyarehberi.com
ULUTAŞ
 PETROL BORU HATLARI
KERKÜK-YUMURTALIK PETROL BORU HATTI
Irak'taki Kerkük ve çevresindeki petrol sahasından başlayıp Türkiye'nin güneyindeki Adana iline bağlı Yumurtalık
ilçesinde Akdeniz'e ulaşan ham petrol boru hattı. Kerkük'ten çıkıp Türkiye'nin Yumurtalık limanına kadar uzanan
ham petrol taşıma hatlarından birincisi 1977'de, ikincisi de 1987'de devreye girdi. Türkiye, Irak'ın Kuveyt'i işgal
etmesiyle başlayan Körfez Krizi sırasında, Irak'a karşı uygulanan ekonomik ambargo ve yaptırımlara karşılık olarak 6
ağustos 1990'da boru hatlarından birini tümüyle kapatıp, diğerinin de kapasitesi düşürdü.
BTC (BAKÜ, TİFLİS, CEYHAN) PETROL BORU HATTI
Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Boru Hattı, 1.768 km uzunluğunda Azerbaycan Bakü yakınlarındaki Sangaçal
terminalinden gelen petrolü, Türkiye Akdeniz kıyısında Ceyhan deniz terminaline; Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye
üzerinden geçerek taşıyan petrol boru hattıdır. Gürcistan'da 249 km'si, Azerbaycan'da 443 km'si, ve Türkiye'de
1.076 km'si yer almaktadır.
BATMAN DÖRTYOL BORU HATTI
CEYHAN KIRIKKALE BORU HATTI
ŞELMO BATMAN BORU HATTI
www.kpsscografyarehberi.com
ULUTAŞ
Download

doğalgaz ve petrol boru hatları- ulutaş farkıyla