Maliyet Sisteminin Oluşumu
İŞL 318
Maliyetlendirme Yöntemleri
Maliyetlendirme
Yöntemleri
Tam
Maliyet
Yöntemi
Normal
Maliyet
Yöntemi
Maliyetlendirme
Şeklini Belirleyen
Yöntemler
Maliyetlendirme
Zamanını Belirleyen
Yöntemler
Maliyetin Kapsamını
Belirleyen Yöntemler
Değişken
Maliyet
Yöntemi
Fiili
Maliyet
Yöntemi
Tahmini
Maliyet
Yöntemi
Standart
Maliyet
Yöntemi
Sipariş
Maliyeti
Yöntemi
Evre
Maliyeti
Yöntemi
Maliyetin Kapsamını Belirleyen Yöntemler
1.Tam Maliyet Yöntemi; Sabit-değişken gider ayrımı
gözetmeksizin, dönemin üretim giderlerinin
tamamı o dönemde yapılan üretimin maliyetine
yükleyen yöntemdir.
2.Normal Maliyet Yöntemi; değişken üretim
giderlerinin tamamını, sabit üretim giderlerinin ise
sadece kullanılan kapasiteye düşen kısmını üretim
maliyetlerine yükleyen yöntemdir.
3.Değişken Maliyet Yöntemi; sadece değişken üretim
giderlerini üretim maliyetlerine yükleyen, sabit
üretim giderlerinin tamamını ise dönem gideri
şeklinde irdeleyerek, gelir-gider tablosuna yansıtan
yöntemdir.
Maliyetlendirme Zamanını Belirleyen Yöntemler
1.Fiili Maliyet Yöntemi;Üretilen mamul maliyetlerini,
üretim yapıldıktan sonra, üretim giderlerinin fiili
tutarlarını esas alarak saptayan yöntemdir.
2.Tahmini Maliyet Yöntemi;Mamul maliyetlerini,
üretim giderlerinin önceden tahmin edilmiş
tutarlarına dayanarak saptayıp kayıtlayan
yöntemdir.
3.Standart Maliyet Yöntemi; üretilen mamul
maliyetlerini, giderlerin bilimsel esaslarla
üretimden önce belirlenmiş “olması gereken”
tutarlarına dayanarak saptayan yöntemdir.
Maliyetlendirme Şeklini Belirleyen
Yöntemler
1.Sipariş Maliyeti Yöntemi; Birbirinden
oldukça farklı tür veya nitelikteki
mamullerin üretimini yapan ve özellikle
herbir mamulü ayrı bir üretim partisi
halinde üretime alıp tamamlayan
işletmelerde maliyetlerin parti bazında
saptanmasını sağlamak amacıyla
geliştirilmiş yöntemdir. Üretim giderleri
mümkün olduğu kadar üretim partileri
itibarıyla izlenir.
2.Evre Maliyeti Yöntemi
Tek bir mamulün üretimini yapan veya birbirine çok
yakın olduklarından tek mamul gibi kabul
edilebilecek birkaç değişik mamul üzerinde çalışan
işletmelerde üretim maliyetlerinin hesaplanması için
geliştirilmiş yöntemdir. Üretim giderleri üretim
evreleri itibarıyla izlenir. Bu evrelerle doğrudan
bağlantısı kurulamayan üretim giderleri dağıtıma tabi
tutularak evrelerde toplanır. Böylece her bir evrenin
döneme ait giderleri belirlenmiş olur. Her evrenin
toplam gideri o dönemde yapılmış olan üretim
miktarına bölünerek evrenin birim maliyeti
hesaplanır.
“İşlem maliyeti” yaklaşımında direkt ilk madde
ve malzeme giderleri doğrudan mamul
partileri itibarıyla izlenir. Direkt işçilik ve genel
üretim giderleri ise önceden standart bir liste
halinde belirlenmiş üretim işlemlerinde
(kesme, delme, kalıplama) toplanmakta ve her
bir işlemin giderlerinden o işlemden geçen
tüm mamul birimlerine, üretim partisi ayrımı
gözetmeksizin eşit tutarda gider payı
verilmektedir.
“Faaliyet bazında maliyetlendirme”
yaklaşımında, direkt ilk madde ve
malzeme ile direkt işçilik giderleri mamul
partileri itibarıyla izlenmektedir. Genel
üretim giderleri ise ilgili faaliyetlerde
toplanmakta ve her bir mamul partisine
her bir faaliyetin maliyetinden, o
faaliyetten yararlanma oranına göre pay
verilmektedir.
Sipariş Maliyeti Yöntemi
İş emri maliyeti adı da verilen bu yöntem belli
partiler halinde birbirinden farklı mamuller
üreten işletmelerde kullanılır.
Yöntemin esası; direkt ilk madde ve malzeme ile
direkt işçilik giderlerinin doğrudan doğruya
üretim partileri itibarıyla saptanıp izlenmesi,
genel üretim giderlerinin ise uygun bazı
ölçülerden yararlanılarak, üretim partileri
arasında dağıtılmasıdır.
Giderler (sipariş maliyeti)
Direkt İlk Madde
ve Malzeme Gideri
Mamuller
A mamulü Partisi
Direkt İşçilik
Giderleri
Genel Üretim
Giderleri
B mamulü Partisi
dolaylı yükleme
doğrudan yükleme
Genel üretim giderlerinin mamul partilerine yüklenmesinde
yükleme oranı kullanılır.
Genel üretim giderleri yükleme oranı=Toplam Gen.Ür.Gid.Tut.
Toplam iş birimi sayısı
Gider Dağıtım Tablosu –Tümü (ikinci Dağıtım Basit Dağıtıma Göre)
Esas Üretim Yerleri
Yrd.Üretim.Hizmet Yerleri
35
Yemekhane
Toplam
Giderler/Gider yeri adı
10
Örgü
11
Boya-Apre
12
Biçki Dikiş
38
Isıtma
01-Direkt İlk madde mlz.
1.100
300
100
1.500
10-Direkt işçilik
100
60
1.040
1.200
Dir.İlk.Md.ve Dir.İşç.topl.
1.200
360
1.140
2.700
05-Endirekt Malzeme
40
100
60
93
29
322
15-Endirekt İşçilik
80
20
50
30
20
200
20-Teknik Eleman Ücretleri
50
60
70
21-Fabrika Yönetici Ücretleri
15
12
270
3
3
303
30-Elektrik
180
80
88
8
4
360
60-Bina Amortismanı
5
5
35
5
2
52
61-Makine ve cihaz Amort.
80
27
70
1
2
180
Direkt Gen.Ür.Gid.Topl.
450
304
643
140
60
1597
Isıtma Gideri Dağıtımı
6,15
6,15
43,01
6,15
(61,46)
Yemekhane Gid.Dağıtımı
7,31
5,85
131,53
(146,15)
1,46
Dağıtım sonrası G.Ü.G.
463,46
316
817,54
1.597
Genel Toplam
1.663,46
676
1.957,54
4.297
180
Örnek; Önceki sayfadaki konfeksiyon mağazası örneğimizde üretim
6.000 adet t-shirt ve 4.000 adet penye elbiseden oluşmaktadır.
Puantaj kartlarından aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir.
T-shirt
Elbise
Toplam
Direkt ilk mad. ve malz. 40
60
100 TL
Direkt işçilik
500
540
1.040 TL
Genel üretim gideri uygun dağıtım anahtarı direkt işçilik gideridir.
Biçki dikiş bölümü
genel üretim gid. (dağıtım sonrası) = 817,54 =0,7861
yükleme oranı
1.040
T-shirt partisine = 0,7861 x 500 TL = 393,05 TL
Elbise Partisine = 0,7861 x 540 TL = 424,49 TL
Toplam 817,54
T-shirt kumaşı için örgü bölümünde 627,54 TLboya-apre bölümünde
239,50 TL elbise kumaşı için de örgü bölümünde 719,28 TL boyaapre bölümünde 256,23 TL maliyet oluşmuştur.
T-shirt
Elbise
Örgü bölümü toplam maliyet
627,45
719,28
Boya-apre böl.toplam maliyet
239,50
256,23
Biçki-dikiş direkt ilk mad. malz.
40
60
Biçki-dikiş direkt işçilik
500
540
Biçki-dikiş genel üretim gideri
393,05
424,49
Biçki-dikiş bölümü toplam mal. 933,05
1.024,49
TOPLAM MALİYET
1.800
2.000
Partide üretilen miktar
6.000
4.000
BİRİM MALİYET
0,3
0,5
Dönem içinde tamamlanmış partilere ait maliyetler
---------------/-----------------152-Mamuller
3.800
151-Yarı mamuller(üretim)
3.800
----------------/--------------------şeklinde kaydedilir.
Toplam
1.346,73 TL
495,73 TL
100 TL
1.040 TL
817,54 TL
1.957,54 TL
3.800
TL
adet
TL/adet
Giderler
Evre Maliyeti Yöntemi
Üretim Aşamaları
Direkt İlk Madde
ve Malzeme Gideri
A üretim Bölümü
A’da
tamamlanıpB’ye
aktarılan mamullerin
toplam maliyeti
Direkt İşçilik
Giderleri
Genel Üretim
Giderleri
B üretim Bölümü
dolaylı yükleme
doğrudan yükleme
Mamul Stokları
B’de tamamlanıp
ambara alınan
mamullerin birikimli
toplam maliyeti
Gider Dağıtım Tablosu –Tümü (ikinci Dağıtım Basit Dağıtıma Göre)
Esas Üretim Yerleri
Yrd.Üretim.Hizmet Yerleri
35
Yemekhane
Toplam
Giderler/Gider yeri adı
10
Örgü
11
Boya-Apre
12
Biçki Dikiş
38
Isıtma
01-Direkt İlk madde mlz.
1.100
300
100
1.500
10-Direkt işçilik
100
60
1.040
1.200
Dir.İlk.Md.ve Dir.İşç.topl.
1.200
360
1.140
2.700
05-Endirekt Malzeme
40
100
60
93
29
322
15-Endirekt İşçilik
80
20
50
30
20
200
20-Teknik Eleman Ücretleri
50
60
70
21-Fabrika Yönetici Ücretleri
15
12
270
3
3
303
30-Elektrik
180
80
88
8
4
360
60-Bina Amortismanı
5
5
35
5
2
52
61-Makine ve cihaz Amort.
80
27
70
1
2
180
Direkt Gen.Ür.Gid.Topl.
450
304
643
140
60
1597
Isıtma Gideri Dağıtımı
6,15
6,15
43,01
6,15
(61,46)
Yemekhane Gid.Dağıtımı
7,31
5,85
131,53
(146,15)
1,46
Dağıtım sonrası G.Ü.G.
463,46
316
817,54
1.597
Genel Toplam
1.663,46
676
1.957,54
4.297
180
Evre Maliyeti Yöntemi
Bu yöntemi uygulayabilecek işletmelerin tipik örnekleri arasında
gıda sabunculuk sigara ve benzeri sektördeki işletmeler
sayılabilir.
Dönemin üretim giderlerinin üretim aşamalarında toplanması ve
her bir aşamanın giderlerinin o aşamanın üretim miktarına
bölümü yoluyla aşamanın birim maliyetinin hesaplanmasıdır.
Örnek: aşağıdaki tabloda örgü bölümünde tek bir mamul
şeklinde düşünülebilecek birbirine çok yakın mamullerin
üretildiğini varsayalım. Tablodaki giderler,
Direkt ilk madde ve Malzeme Gid. 1.100 TL
Direkt işçilik giderleri
100 TL
Genel Üretim Gid.(dağıtım sonrası) 463,46 TL
Örgü bölümü giderleri toplamı
1.663,46 TL
Bölümün bir aylık üretimi 5.000 metredir. Genel üretim
giderlerinden 22,72 TL’lık kısım çalışmayan kısım gideridir.
Bu verilere göre bölümün aylık maliyetleri aşağıdaki gibi
hesaplanacaktır.
Toplam Gider Üretim Miktarı Birim Maliyet
Direkt ilk.md.mlz 1.100
÷ 5.000
= 0,220000 TL/m
Direkt işçilik
100
÷ 5.000
= 0,020000 TL/m
Genel üretim giderleri 440,74 ÷ 5.000
= 0,088148 TL/m
= 0,328148 TL/m
Örgü bölümünden Boya-Apre bölümüne =0,328148x 5.000 m
=1.640,74 TL aktarılacak toplam maliyet
Standart maliyetler; dikkatli incelemeler sonucu saptanan ve öngörülen
koşullar altında maliyetlerin ne kadar olması gerektiğini gösteren
değerlerdir.
1.Fiili-Standart maliyet ayırımı; fiili maliyetler “olanı”, standart maliyetler
“olması gerekeni” ifade eder. Fiili maliyet “geçmişe”, standart maliyet
“geleceğe” yöneliktir.
2.Tahmini-Standart maliyet ayırımı;tahmini maliyetler gelecekle ilgili olup,
maliyetlerin “ne kadar beklendiğini” ortaya koyar. Standart maliyetler ise
gelecekte “ne kadar olması gerektiğini” ifade eder.
3.Standart Maliyetlerin Ana İşlevi; standart maliyetler, fiili maliyetlerin
karşılaştırılabileceği bir temel ölçü niteliğini taşır.
4.Sapma kavramı ; Fiili maliyet ile standart maliyet arasındaki farka “sapma”
adı verilir. Fiili maliyet standart maiyetten fazla ise “olumsuz sapma”, fiili
maliyet standart maliyetten az ise, “olumlu sapma” olarak nitelendirilir.
Fiili maliyetin kontrolü için, bu olumsuz sapmanın nedenlerinin
belirlenmesi ve bu nedenlerin ortadan kaldırılmasına yönelik önlemler
alınarak, gelecekte benzeri sapmalarla karşılaşma olasılığının düşürülmesi
yoluna gidilir.
5.Standart maliyetlerin kullanılma alanı; kullanılan maliyet unsuru girdiler ile
bu girdilerden elde edilen çıktılar arasındaki bağlantıların
standartlaştırılabildiği tüm faaliyetlerde, standart maliyetlerden
yararlanma olanağı vardır. Satış ve pazarlamada uygulanması zordur.
Standart Maliyetlerin Türleri
Aynı mamul için, farklı koşullar göz önünde bulundurularak, çeşitli
standart maliyetler saptanabilir.
1.Sabit (baz)Standart Maliyetler; başlangıç koşullarına dayanılarak
saptanan ve uzun yıllar boyunca değiştirilmeyen standart
maliyetlerdir. Fiili maliyetlerin sürekli olarak değişmeyen belli
standart maliyetlerle karşılaştırılması sağlanır ve uzun dönemde
verimlilik düzeyi izlenebilir. Ancak uzun yıllarda girdi türlerinin
değişmesi ve teknolojilerin farklılaşması söz konusu olabilir.
2.İdeal (kuramsal) Standart Maliyetler; herhangi bir verimsizlik ve
aksaklığın bulunmadığı ideal koşullar altında olması gereken
maliyetleri gösterir. Genellikle bir ölçüt olarak kullanılmaz.
3.Ulaşılabilir Cari Standart Maliyetler; mevcut veya beklenen koşullar
altında rasyonel çalışıldığı takdirde maliyetlerin ne olması gerektiğini
gösterir. Kaçınılması olanaksız normal verimsizlik ve aksaklıklar
dikkate alınarak günün koşullarına uygun bir biçimde saptandıkları
için gerçekçi bir niteliktedirler.
Standart maliyetlerin verimli bir çalışma ile ulaşılabilir olması, bu
maliyetlerin ulaşılması olanaksız derecede yüksek verimlilik
düzeylerini esas almamasını gerektirir. Ayrıca güncellenmesi gerekir.
Standart Maliyetlerin Yararları
1.Maliyet kontrolüne etkenlik kazandırır. (Değerlendirilme ölçüsü)
2.Planlama çalışmalarına yardımcı olur. (gelecekle ilgilidir)
3.Çalışanları maliyetler konusunda bilinçlendirir. (hedef gösterir)
4.Maliyet muhasebesi uygulamalarında bazı kolaylıklar sağlar.(stok
izleme kartlarında sadece miktar yazılabilir)
5.Bu uygulamaya geçebilmek için, üretim yöntemlerinde ve
mamullerde standartlaşmaya gidilmesi gerekir. Bu da verimi artırır.
Örgüt yapısının dikkatli bir biçimde planlanmasını ve yetki ve
sorumlulukların açıkça belirlenmesini gerektirdiğinden, işletmenin
modern yönetime uygun bir yapıya kavuşmasını sağlar.
Standart Maliyetlerin Saptanması
1.Direkt ilk madde ve malzeme standart tutarı,
2.Direkt işçilik standart tutarı,
3.Genel üretim giderleri standart tutarının hesaplanmasıdır.
Standart Maliyet Yöntemi
İşletmeler standart maliyet kayıtlarını uygulanan muhasebe sisteminin
içinde veya dışında tutabilirler. Standart maliyetlerin ve sapmaların
muhasebe kayıtları içerisinde izlendiği bu yönteme “standart
maliyet yöntemi” denir.
Yöntemin Kurulması
Bu amaçla yapılacak çalışmalar aşağıdaki üç başlıkta toplanabilir.
a-Yöntemin gerektirdiği ön koşulların sağlanması.
b-Hesap planının standart maliyet esasına dönüştürülmesi.
c-Standart maliyetlerin saptanması.
Yöntemin İşletilmesi
Uygulama sırasında sürekli ya da dönemsel olarak yapılması gereken
başlıca çalışmalar aşağıdadır.
a-Fiili giderlerin belgelerde ve hesaplarda izlenmesi.
b-Fiili ve standart giderler karşılaştırılarak, sapmaların hesaplanması ve
nedenlerine göre çözümlenmesi.
c-Gider, maliyet ve sapma kayıtlarının yazılması, ilgili raporların
düzenlenmesi.
Standart Maliyet Yönteminin Gerektirdiği Çalışmalar
Yönetimin Kurulması
Hesap planı ile belge düzeninin standart
maliyet esasına dönüştürülmesi
Yönetimin İşletilmesi
Sapmaların hesaplanması ve
çözümlenmesi
Yönetimin ön koşullarının
sağlanması
Standart maliyetlerin saptanması
Fiili giderlerin izlenmesi
Kayıt ve raporlama
Direkt Hammadde ve Malzeme Standart Tutarı
Kullanılacak hammaddeler belirlendikten sonra, herbir mamulden bir birim
üretebilmek için ilgili hammaddelerin her birisinden ne miktarda
tüketilmesi gerektiği “direkt ilk madde ve malzeme miktar standartları”
saptanır.
Örnek: Bir A.Ş.’de üretilen A ve B mamulleri için direkt ilk madde ve malzeme
miktar standartları aşağıdaki biçimde belirlenmiştir.
P Hammaddesi
R Hammaddesi
A Mamulü
Mamul birimine katılan miktar
9,5 kg
5,6 metre
Mamul birimi başına normal kayıp
0,5 kg
0,4 metre
A mamulü standart hammadde miktarı 10,0 kg
6,0 metre
B Mamulü
Mamul birimine katılan miktar
7,7 kg
Mamul birimi başına normal kayıp
0,3 kg
B mamulü standart hammadde miktarı 8,0 kg
Hesaplanan standart miktarlar beklenen ortalama fiyatlardan hareketle
tahmin edilen “direkt ilk madde ve malzeme fiyat standartları” ile
çarpılarak malzeme tutarları hesaplanır.
Örnek:Yukarıdaki örnekteki şirketin P hammaddesi 70/TL/kg, R hammaddesi
de 50 TL/metre olarak belirlenmiştir.
Birim Mamul Başına
Standart Miktar x Standart Fiyat = D.İlk.Md.Mlz.Std.Tut.
A Mamulü
P Hammaddesi
10 kg
x 70 TL/kg
=
700 TL
R Hammaddesi
6 metre
x 50 TL/m
=
300 TL
A mamulü direkt ilk madde ve malz. standart tutarı = 1.000 TL
B Mamulü
P Hammaddesi
8 kg
x 70 TL/kg
=
560 TL
B mamulü direkt ilk madde ve malz. standart tutarı =
560 TL
Direkt İşçilik Standart Tutarı
Her bir işlem için ayrı ayrı saptanan “direkt işçilik süre standartları” mamuller
itibarıyla birleştirilerek, herbir mamulün standart direkt işçilik süresi
belirlenmiş olur.
Örnek: Bir A.Ş.’de üretilen A mamulü “eritme”, “kalıba dökme”, “rötuşlama” ve
“montaj” işlemlerinden, B mamulü ise “eritme” ve “kalıba dökme”
işlemlerinden geçerek üretilmektedir. Her bir mamul için direkt işçilik süre
standartları aşağıdaki biçimde belirlenmiştir.
Eritme Kalıp
Rötuş
Montaj Toplam
A Mamulü
Mamul birimi başına verimli süre
0,40 st. 0,24 st. 0,50 st. 0,60 st. 1,74 st.
Mamul birimi başına nor. süre kaybı 0,06 st. 0,04 st. 0,07 st. 0,09 st. 0,26 st.
A mamulü standart dir. işçilik süresi 0,46 st. 0,28 st. 0,57 st. 0,69 st. 2,0 st.
B Mamulü
Mamul birimi başına verimli süre
0,28 st. 0,19 st.
0,47 st.
Mamul birimi başına nor. süre kaybı 0,02 st. 0,01 st.
0,03 st.
B mamulü standart dir. işçilik süresi 0,30 st. 0,20 st.
0,50 st.
Direkt işçilik süre standartları saptandıktan
sonra “direkt işçilik ücret standartları”
saptanır. Bu amaçla genellikle o anda
yürürlükte olan toplu sözleşmede
öngörülmüş saat ücretleri esas alınır.
Bunların ağırlıklı ortalaması standart
ücret olarak kabul edilir. Toplu
sözleşmelere göre revize edilir.
Örnek: Önceki örnekteki A.Ş.’de üretimle doğrudan ilgili 10 işçi çalışmaktadır.
Yürürlükteki toplu sözleşme uyarınca, bu 10 işçiden 3’ü saat başına 200 TL,
4’ü 225 TL, 3’ü 300 TL brüt ücret almaktadır. Buna göre “direkt işçilik
standart ücreti” ve “birim başına direkt işçilik standart tutarı” aşağıdaki
gibi hesaplanmıştır.
3 işçi x 200 TL/saat = 600 TL/saat
4 işçi x 225 TL/saat = 900 TL/saat
3 işçi x 300 TL/saat = 900 TL/saat
Toplam 10 işçi
2.400 TL/saat
Ortalama 1 işçi
240 TL/saat olur.
A mamulü
B mamulü
Birim Mamul Başına
Standart Süre x Standart Ücret = D.İşçilik Standart Tutarı
2 saat
x 240 TL/saat = 480 TL
0,5 saat
x 240 TL/saat = 120 TL
Genel üretim Giderleri Standart Tutarı
Genel üretim giderlerinin mamullerle ilişkilendirilmesi “iş ölçüsü”
veya “yükleme ölçüsü” ölçü araçlarıyla yapılır. Bunlar, direkt
işçilik saatleri, direkt işçilik giderleri, makine saatleri,
hammadde miktarları ve direkt ilk madde ve malzeme
giderleri gibi ölçülerdir. Bu amaçla her bir esas üretim yeri tek
tek ele alınıp, o üretim yerindeki genel üretim giderlerinin en
çok hangi iş ölçüsüne bağlı olarak değiştiği araştırılır ve seçim
araştırma sonucunda belli olur.
Her bir mamulün birimi başına genel üretim giderlerinden ne
kadar pay alacağının hesaplanmasında kullanılan “mamul
başına standart iş birimi sayıları” seçilen iş ölçüsünden kaç
birim kullanılacağının araştırılması ve hesaplanması ile
bulunur.
Genel üretim Giderleri Standart Tutarı
Örnek: İş ölçüsü olarak direkt işçilik saatlerini seçen yukarıdaki
örnek şirketimizde bir birim A mamulü için 2 direkt işçilik saati,
bir birim B mamulü için gerekli standart iş birimi sayısı 0,5 saat
direkt işçilik saati olarak tespit edilmiştir.
Gelecek hesap döneminde A mamulünden 12.000 birim B
mamulünden 24.000 birim üretilmesi bütçelenmiştir.
İşletmede genel üretim giderleri bütçesi esnek bütçe tipinde
hazırlanmış olup, gelecek hesap dönemine ilişkin bütçelenmiş
genel üretim giderleri 3.600.000 TL değişken, 5.400.000 TL
sabit olmak üzere toplam 9.000.000 TL’dır.
Bu verilere göre değişken, sabit ve toplam genel üretim giderleri
yükleme oranları aşağıda hesaplanmıştır.
A Mamulü
B Mamulü
Mamul Birimi
Bütçelenmiş Toplam
Başına Standart
İş Birimi Sayısı
Bütçelenmiş
İş Birimi Sayısı
(Direkt İşçilik
Üretim Miktarı x (Direkt İşç.Saati) =
Saatleri)
12.000 birim x 2 saat/birim =
24.000 saat
24.000 birim x 0,5 saat /birim =
12.000 saat
Toplam =
36.000 saat
Değişken Genel Üretim Giderleri =
Standart Yükleme Oranı
Sabit Genel Üretim Giderleri
=
Standart Yükleme Oranı
Toplam Genel Üretim Giderleri =
Standart Yükleme Oranı
3.600.000 =
36.000 saat
5.400.000 =
36.000 saat
9.000.000 =
36.000 saat
100 TL/saat
150 TL/saat
250 TL/saat
Örnek: A ve B mamullerinin birim başına genel üretim giderleri standart tutarları
aşağıdaki biçimde hesaplanmıştır.
Birim Mamul
Mamul Birimi
Standart
Başına Genel
Başına Standart
Yükleme
Üretim Giderleri
İş Birimi Sayısı
x Oranı
= Standart Tutarı
A Mamulü
Değişken Genel Üretim Gid. 2 saat/ birim x 100 TL/saat =
200 TL/birim
Sabit Genel Üretim Gid.
2 saat/ birim x 150 TL/saat =
300 TL/birim
A Mamulü Genel Üretim Giderleri Standart Tutarı
500 TL/birim
B Mamulü
Değişken Genel Üretim Gid. 0,5 saat/ birim x 100 TL/saat =
50 TL/birim
Sabit Genel Üretim Gid.
0,5 saat/ birim x 150 TL/saat =
75 TL/birim
B Mamulü Genel Üretim Giderleri Standart Tutarı
125 TL/birim
Download

maliyet sistemleri