İşçilik Giderleri
İŞL 318
Toplam İşçilik Giderleri
İşçilik, bir mal veya hizmetin üretilmesinde kullanılan veya üretime
yardımcı olan kişilere emekleri karşılığı verilen paralar veya para
benzeri yapılan ödemelerden oluşur.
Toplam işçilik tutarının hesaplanabilmesi için işçilerin kaç saat
çalıştıkları bilinmelidir.
Çeşitli mamuller üreten işletmelerde her bir mamulün maliyetine
yüklenecek direkt işçiliğin ayrı ayrı belirlenmesi gerektiğinden
“işçilik puantaj kartı” veya “işçi çalışma (zaman) kartı” adı verilen
kartlar kullanılır. Her bir işçi için ayrı ayrı düzenlenen bu kartlarda
ilgili işçinin hangi saatler arasında çalıştığı hangi üretim partisinde
çalıştığı hangi saatler arasında üretim dışı işlerle ilgilendiği veya
olağan nedenlerle boş kaldığı hangi saatler arsında ise olağanüstü
nedenlerle boş kaldığı gösterilir.
Puantaj kartından elde edilen toplam işçilik süreleri işçilerin saat
ücretleriyle çarpılarak hak ettikleri brüt ücretler belirlenir.
Toplam işçilik tutarı “direkt işçilik” ve “endirekt” işçilikten oluşmaktadır.
Direkt İşçilik üretim yerlerinde çalışan fiilen üretim işlemlerini
gerçekleştiren, doğrudan doğruya mamulle ilişkilendirilebilen
işçilikler için ödenen ücretlerin parasal tutarıdır.
Endirekt İşçilik, direkt işçilik dışında kalan ve üretilen mamullerle
ilişkilendirilemeyen işçilikler için ödenen parasal tutarlardır.
Üretim dışı işler ve olağan boş süreler karşılığı olarak hesaplanan
ücretler toplamı maliyetlere yüklenmek üzere endirekt işçilik
kapsamına alınır.
Olağan dışı boş süreler karşılığı olarak hesaplanan ücretler
toplamı, çalışmayan kısım giderlerine yansıtılmak üzere
endirekt işçilik şeklinde işlem görür.
Fazla mesai, günlük normal mesainin dışında yapılan fazla
mesailer karşılığında ödenen zamlı ücretin zamsız kısmı direkt
işçilik şeklinde kaydolur. Zamlı kısmı ise aşağıdaki üç değişik
şekilde kaydolur.
a)Eğer fazla mesai belli bir ivedili siparişin zamanında
yetiştirilebilmesi için özel olarak yapılmışsa, fazla
mesai zamlarının doğrudan o siparişin maliyetine
yüklenmesi gerekir. Bu durumda zamlar “direkt işçilik
gideri” olarak kaydedilir.
b)Eğer fazla mesai işlerin genel sıkışıklığından
kaynaklanmışsa tüm mamul partileri fazla mesai
zamlarından pay almalıdır. Bu durumda fazla mesai
zamları “endirekt işçilik” olarak genel üretim
giderlerine kaydedilip, diğer genel üretim giderleriyle
birlikte bütün mamul partilerine dağıtılır.
c)Eğer fazla mesai olağan dışı boş süreler nedeniyle
oluşan üretim kayıplarının telafisi için yapılmışsa,
fazla mesai zamları “çalışmayan kısım giderlerine”
yansıtılmak üzere “endirekt işçilik” olarak genel
üretim giderlerine kaydedilir.
Ücret bordrosu, işverenler her ay ödedikleri
ücretler için ücret bordrosu tutmaya
mecburdurlar. Bir aya ait bordro ertesi ayın
20’sine kadar hazırlanarak işletme sahibi veya
müdürü ile bordroyu hazırlayan memur
tarafından imzalanır. Bordro üzerinde işçilerin
hak ettikleri “brüt ücret”, işveren tarafından
yerine getirilmesi gereken “SSK İşveren Primi”,
“İşsizlik Sigortası İşveren Payı”, “Konut
Yardımı”, “Yakacak Yardımı” v.b.kesintiler ile
ödenecek net ücretler gösterilir.
Gelir Vergisi ve Damga Vergisi, ücret bordroları üzerinden kesilen gelir vergisi
ve damga vergisinin izleyen ayın 20’si akşamına kadar vergi dairesine
bildirilmesi (beyanname ile) ve ödenmesi gerekir.
Bordrodaki sosyal güvenlik kesintileri
İşçi
İşveren Toplam
İş kazası meslek hastalığı
1,5
1,5
Analık sigortası pirimi
1
1
Hastalık sigortası pirimi
5
7,5
12,5
Malullük, yaşlılık, ölüm sigortası pirimi
9
11
20
İşsizlik sigortası
1
2
3
Toplam
15
21,5
38
İş kazası ve meslek hastalığı
Bürüt bürüt ücret
Pirim oranı iş koluna göre 1-6 arasında değişir.
ücret + işveren
Örnek; Aralık ayı işçi ücretleri ile ilgili bilgiler şöyledir.
Fabrika
Mağaza
Gn.Md.’lük
Brüt ücretler
58.000
8.000
4.000
Sosyal güvenlik işveren payı
12.000
1.700
800
Toplam işçilik ücretleri
70.000
9.700
4.800
Vergi kesintileri
(8.000)
(1.000)
(500)
Sosyal güvenlik kes.(işçi+işveren) (20.400)
(2.800)
(1.400)
İcra kesintileri
(100)
-----------------Ödenecek net ücret
41.500
5.900
2.900
Fabrikaya ait brüt işçilik giderlerinin 50.000 TL’lik kısmının direkt 20.000TL’lik
kısmının da endirekt olduğu saptanmıştır.
• 7/A seçeneğine göre Direkt işçilikler için, 720-Direkt işçilik giderleri 721Direkt işçilik giderleri yansıtma hesabı endirekt işçilikler için 730-Genel
üretim giderleri 731 Genel üretim giderleri yansıtma hesabı kullanılır.
• 7/B seçeneğine göre 791-İşçi ücret ve giderleri 798-Gider çeşitleri
yansıtma hesapları kullanılır.
-------------31.12.2012----------720-Direkt İşçilik Gid.
50.000
730-Endirekt İşçilik Giderleri 20.000
760-Pazarlama Satış Dağ.Gid
9.700
770-Genel Yönetim Giderleri 4.800
335- Personele Borçlar
50.300
360-Ödenecek Vergi ve Fonlar
9.500
361-Öd.Sosyal Güvenlik Kes.
24.600
369- Ödenecek Diğer Yüküml.
100
--------------------/-----------------------------Fabrikadaki işçi ücretleri tahakkuk ettikçe, mamuller itibarıyla
izlenebilen (direkt) işçilikler720-DİREKT İŞÇİLİK GİDERLERİ hesabına
izlenemeyen (endirekt) işçilikler ise 730- GENEL ÜRETİM GİDERLERİ
hesabına borç kaydedilir. Üretim dışı fonksiyonlarda çalışan işçilerin
ücretleri ilgili fonksiyonları temsil eden dönem gideri hesaplarının
borcuna yazılır.
Esas
işçilik
Fazla
çalışma
Gece
primi
Hafta
tatili ve
genel
tatil
ücreti
İzin
ücretleri
ikramiy
eler
Ssk
işveren
payları
Konut
yardımı
Tasarruf
a teşvik
pirimi
Nakdi
sosyal
yardıml
ar
Toplam
10-Esas
üretim gider
yeri
200 20
10
50
12
25
40
18
12
6
393
11-Esas
üretim gider
yeri
300 30
15
65
18
30
60
24
16
8
566
40-Yardımcı
hizmet gider
yeri
150 10
40
8
15
30
12
8
5
278
41-Yardımcı
hizmet gider
yeri
75
20
4
8
15
6
4
3
140
50Araştırma
geliştirme
gider yeri
40
10
6
5
8
3
2
3
76
Toplam
765 65
185
48
83
153
63
42
24
1453
5
25
------------/--------720-Direkt İşçilik Giderleri
575
730-Genel Üretim Giderleri
802
750-Araştırma Geliştirme Giderleri
76
371-Gider Tahakkukları
1298
373-Maliyet Giderleri Karşılığı
155
373-106-İzin ücretleri karşılığı
48
373-112-İkramiye karşılığı
83
373-139-Diğer nakdi sosyal yardım karşılığı 24
------------------/--------------Gider Çeşitleri
Gider Yerleri
100-Esas işçilikler
765
10-Esas üretim gider yeri
103-Fazla çalışma ücreti
65
11-Esas üretim gider yeri
105-Hafta tatili ve genel tatil ücretleri 185
40-Yardımcı hizmet gider yeri
111-Gece primi
25
41-Yardımcı hizmet gider yeri
106-İzin ücretleri
48
60-Araştırma geliştirme gider yeri
112-İkramiyeler
83
Toplam
120-Sosyal Sigorta İşveren payları
153
121-Konut Yardımı
63
122-Tasarrufu teşvik fonu
42
139-Diğer Nakdi sosyal yardımlar
24
Toplam
1453
393
566
278
140
76
1453
721-Direkt İşçilik Giderleri Yansıtma,direkt işçilik
giderlerinin üretim maliyetlerine yansıtılmasında
kullanılır.Fiili maliyet yönteminin uygulandığı
durumlarda 720-Direkt işçilik giderleri hesabının
borcuna gider çeşidi olarak kaydedilen giderler,
maliyet unsuru olarak bu hesabın alacağı
karşılığında 151-Yarı mamuller-üretim hesabına
borç kaydedilir.
Üretim faaliyetlerinin yapılmadığı olağan dışı
dönemlerde çalışmayan kısımlara ilişkin işçilik
giderleri bu hesabın (721) alacağına karşılık
“çalışmayan kısım giderleri” hesabının borcuna
kaydedilir. Dönem sonlarında 720-Direkt işçilik
giderleri hesabı ile karşılaştırılarak kapatılır.
Belli Dönemlere Özgü Ödemeler:
Dönemin toplam işçilik giderlerinin saptanmasında, yılın sadece belli
aylarında ortaya çıkan “ikramiye” ve “yıllık izin ücretleri” gibi
kalemler özellik arz eder. Bu giderler; işçilerin işletmede bütün bir
dönem çalışarak hak kazandıkları ödemelerden oluştukları için yıl
başında bütçelenerek bir yıla dağıtılır. Böylece hesaplanan
maliyetler dalgalanma göstermemiş olur.
Örnek, Bir fabrikada işçilere toplu sözleşme gereği Nisan ve Ekim
aylarında birer aylık ücretleri tutarında ikramiye ödenmektedir.
2013 yılı bütçelenmiş ikramiye tutarı 60.000 TL’dir. Nisan ve Ekim
2013 de 30.000 TL ikramiye ödemesi yapılmıştır.
Bütçelenen tutar her ay için 60.000/12= 5.000 TL olarak genel üretim
giderlerine kaydedilir. Her ay sonu aşağıdaki kayıt yapılır.
-----------/------------730-Genel Üretim Giderleri
5.000
373-Maliyet Gider Karşılıkları
5.000
-------------/--------------İkramiyeler ödenmeden önce tahakkukları da Nisan ve Ekim aylarında
aşağıdaki gibi yapılır.
-------------/------------180-Gelecek Aylara Ait Giderler 30.000
335-Personele Borçlar
360-Ödenecek Vergiler
--------------/-----------İkramiyeler ödenirken de personele borçlar hesabı borçlandırılarak aşağıdaki
gibi kapatılır.
--------------/-------------335-Personele Borçlar
100-Kasa
-------------/--------------Yıl sonunda “Gelecek Aylara Ait Giderler” ile “Maliyet Giderleri Karşılığı”
hesapları birbiriyle karşılaştırılarak kapatılır.
-------------/------------373-Maliyet Giderleri Karşılığı
60.000
180-Gelecek Aylara Ait Giderler
60.000
--------------/--------------
Düzensiz Ödemeler:
Doğum yardımı ölüm yardımı gibi ne zaman ortaya çıkacağı belli olmayan
giderler ortaya çıktığı anda ödenirler. Çünkü bu tutarlar toplam işçilik
giderleri içerisinde önemli bir yer tutmazlar.
Bu gruba giren bir başka ödeme kalemi ise “Kıdem Tazminatı” ödemesidir.
Kıdem tazminatı ödemelerinin işçilerin çalıştıkları tüm dönemlere
dağıtılarak maliyetlere düzenli olarak yansıtılmasını sağlamak için “Kıdem
Tazminatı Karşılığı” hesabın kullanılır.
Örnek, Bir fabrikada 2012 yılında işçilerin hak kazanacakları kıdem tazminatı
artışı 720.000 TL olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, bir işçinin de 2013 yılında
emekli olacağı bilinmektedir. Emekli olacak işçinin emekli olduğunda
alacağı kıdem tazminatı toplamı 40.000 TL’dir. Bu işçi 2013 Ocak ayında
işten ayrılmış ve 40.000 TL kıdem tazminatı almıştır.
Kıdem tazminatı artışı aylık olarak 720.000/12= 60.000 TL olarak 2013 yılında
her ay sonunda kaydedilecektir.
--------------/-----------------730-Genel Üretim Giderleri
60.000
472-Kıdem Tazminatı Karşılığı
60.000
--------------/------------------Emekli olacak işçinin tazminat tutarı yıl sonunda aşağıdaki kayıtla uzun vadeli
hesaptan çıkartılarak kısa vadeli hale getirilecektir.
--------31.12.2012------------472-Kıdem Tazminatı Karşılığı
40.000
372 Kıdem Tazminatı Karşılığı
40.000
-------------/---------------------Ödendiğinde ise Kıdem tazminatı hesabı borç kaydedilerek kasa yada
bankadan ödeme yapılır.
Kıdem tazminatı karşılı ayrılması vergi yasalarımızca gider kabul
edilmemekte ödenince gider kabul edilmektedir. Bu nedenle ayrılan
kıdem tazminatı karşılıkları yıl sonunda kanunen kabul edilmeyen
gider olarak beyannamede vergi matrahına eklenmesi gereken bir
kalemdir.
Örnek, Bir A.Ş.2012 yılı sonunda fabrikadaki işçilerin 2013 yılında
eklenecek kıdem tazminatı yükü 960.000 TL’dir. Ayrıca 2013 yılında
işten ayrılacak işçilere 600.000 TL kıdem tazminatı ödeneceği
tahmin edilmiştir.
Kıdem tazminatı bir yıl boyunca ayrılacağı için aylık tutarı hesaplarsak
960.000/12=80.000 TL olarak 2013 yılında her ay sonu aşağıdaki
kayıt yapılacaktır.
-------------/--------------730-Genel Üretim Giderleri 80.000
472-Kıdem Tazminatı Karşılığı 80.000
----------------/------------İşten çıkarılacak işçilerin kıdem tazminat tutarları 31.12.2012 tarihinde
uzun vadeli hesaptan kısa vadeli hesaba aşağıdaki kayıtla aktarılır.
-------------31.12.2012--------472-Kıdem Tazminatı Karşılığı 600.000
372-Kıdem Tazminatı Karşılığı 600.000
--------------/----------------------Ödendiğinde aşağıdaki kayıt yapılır.
----------------/------------------372-Kıdem Tazminatı Karşılığı
600.000
100-Kasa
600.000
veya 102-Banka
600.000
------------/-----------------------------
Download

İşçilik Giderleri