Dünya Yağlı Tohum Üretimi
(MİLYON TON)
600
500
400
300
200
100
0
2011
SOYA FASULYESİ
2012
KOLZA TOHUMU
2013
AYÇİÇEK TOHUMU
2014
PAMUK TOHUMU
DÜNYA YAĞLI TOHUM ÜRETİMİ (Milyon TON)
2011
2012
2013
2014
SOYA FASULYESİ
239
268
283
315
AYÇİÇEK TOHUMU
41
36
43
40
KOLZA TOHUMU
61
63
71
71
PAMUK TOHUMU
48
46
45
45
DİĞER T.
59
63
64
65
TOPLAM
448
476
506
536
2015
DİĞER T.
2015
319
40
67
42
64
532
Dünyada yağlı tohum üretimi genellikle her yıl artış gösteriyor. 5 yıl
öncesine göre artış oranı %20 seviyesinde…
2
Kaynak: USDA
Ülkeler Bazında Yağlı Tohum Üretimi
A.B.D.
22%
DİĞER
31%
HİNDİSTAN
7%
A.B.D.
BREZİLYA
ARJANTİN
ÇİN
HİNDİSTAN
DİĞER
TOPLAM
BREZİLYA
19%
ÇİN
10%
ARJANTİN
11%
DÜNYA YAĞLI TOHUM ÜRETİMİ (Milyon TON)
2011
2012
2013
2014
92
93
99
117
70
85
90
98
45
54
57
64
60
60
59
58
31
38
37
35
148
147
164
164
448
476
506
536
2015
115
100
61
55
38
163
532
Dünya yağlı tohum üretiminin yarısı A.B.D, Brezilya ve Arjantin tarafından
üretiliyor…
Kaynak: USDA
3
Dünya Bitkisel Hamyağ Üretimi
(MİLYON TON)
200
180
160
140
120
100
80
60
40
20
0
2011
PALM YAĞI
2012
SOYA YAĞI
KOLZA YAĞI
SOYA YAĞI
PAMUK YAĞI
AYÇİÇEK YAĞI
KOLZA YAĞI
PALM YAĞI
DİĞER YAĞLAR
TOPLAM
Kaynak: USDA
2013
AYÇİÇEK YAĞI
2014
PAMUK YAĞI
DÜNYA BİTKİSEL HAM YAĞ ÜRETİMİ (MİLYON TON)
2011
2012
2013
43
43
47
5
5
5
15
14
16
24
25
26
52
56
59
19
18
18
158
161
171
2015
DİĞER YAĞLAR
2014
47
5
15
27
63
18
175
2015
50
5
15
27
65
19
181
Dünyada hamyağ üretiminde en fazla paya palm yağı sahip ve
üretimi her yıl artıyor…
4
Türkiye Yağlı Tohum Üretimi
(BİN TON)
2,750
2,500
2,250
2,000
1,750
1,500
1,250
1,000
750
500
250
0
2010
AYÇİÇEK TOHUMU
AYÇİÇEK TOHUMU
PAMUK TOHUMU
SOYA FASULYESİ
KOLZA TOHUMU
ASPİR TOHUMU
TOPLAM
2011
PAMUK TOHUMU
2012
SOYA FASULYESİ
2013
KOLZA TOHUMU
TÜRKİYE YAĞLI TOHUM ÜRETİMİ (BİN TON)
2010
2011
2012
1.000
950
1.050
1.150
1.500
1.250
55
75
112
110
88
100
26
18
20
2.341
2.631
2.532
2013
1.400
950
180
102
45
2.677
2014
ASPİR TOHUMU
2014
1.200
1.200
153
112
76
2.741
Ülkemizde yağlı tohum üretimi yıllık 2,3 - 2,7 milyon ton arasında…
İstikrarlı bir artış seyretmiyor!
2015 yılında da azami 2,5 milyon tona ulaşacağı tahmin edilmektedir.
Kaynak: TUİK, BYSD
5
Türkiye Bitkisel Hamyağ Üretimi
(BİN TON)
900
811
800
771
700
655
680
619
570
600
513
506
500
400
300
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Dünya bitkisel ham yağ üretimi 175 milyon ton, Türkiye’deki üretim ise 771 bin ton…
2013 yılından itibaren Aspir yağı verileri dahil edilmiştir.
Kaynak: TUİK, BYSD
6
Türkiye Ayçiçeği Tohumu Ekim Alanı
(BİN HEKTAR)
700
650
650
600
551
556
555
550
550
510
500
490
510
515
486
450
Ort. Fiyat: 1.175
1.361
1.303
1.341
2012
2013
2014
400
2005
Kaynak: TUİK
2006
2007
2008
2009
7
2010
2011
Türkiye Ayçiçeği Tohumu Ekim Alanı
Ayçiçeği tohumu
ekim alanı
550 bin
hektar
civarında…
Ekim alanı en
az iki katına
çıkarılmalı!
Hammaddede bağımlılığından kurtulmak için yılda en az
2 milyon ton ayçiçeği tohumu üretmek zorundayız!
Kaynak: TUİK
8
Bitkisel Yağ Sanayimiz
güçlü bir kapasiteye sahip
• Yağlı tohum işleme kapasitemiz yıllık 7,4 milyon ton
Toplam 110 tesisimizin 2014 yılı kapasite kullanım oranı;
%60
• Rafineri kapasitemiz yıllık 4 milyon ton
Toplam 100 tesisimizin 2014 yılı kapasite kullanım oranı;
%75
• Margarin kapasitemiz ise yıllık 1 milyon ton
9
Yağlı Tohum & Türevleri İthalatı
5,000
(Milyon Dolar)
4,500
4,000
3,636
3,500
4,286
2014 yılında;
3,655
12 milyar
dolarlık
tarım
ürünleri
ithalatı yapıldı.
3,122
2,994
3,000
2,490
2,500
2,058
2,000
1,500
1,693
1,398
1,435
1,098
1,000
500
0
2004
2005
2006
2007
Yağlı Tohum
2008
2009
Hamyağ
2010
2011
Küspe
2012
2013
2014
TOPLAM
YILLAR İTİBARİYLE YAĞLI TOHUM VE TÜREVLERİ İTHALATI (MİLYON DOLAR)
Yağlı Tohum
Hamyağ
Küspe
TOPLAM
Kaynak: TUİK
2006
525
797
113
1.435
2007
874
648
171
1.693
2008
1.304
1.456
234
2.994
2009
910
944
204
2.058
2010
1.393
801
296
2.490
2011
1.358
1.338
426
3.122
10
2012
1.249
1.632
755
3.636
2013
1.245
1.602
808
3.655
2015 2014 7 AY
1.800 867
1.890 1.063
596
260
4.286 2.213
Yağlı tohum ve
türevleri ithalatı
4,3 milyar
dolar ile
birinci sırada…
Yağlı Tohum & Türevleri İthalatı
(Bin Ton)
7,000
6,240
6,000
2014 yılında toplam
6 milyon 240
bin ton yağlı tohum
ve türevleri ithal ettik!
4,3 milyar
dolar ödedik!
5,336
5,000
4,000
4,669
4,492
3,762
3,683
3,727
2007
2008
5,126
3,382
3,000
2,000
1,000
0
2006
2009
Yağlı Tohum
2010
Hamyağ
2011
Küspe
2012
2013
TOPLAM
YILLAR İTİBARİYLE YAĞLI TOHUM VE TÜREVLERİ İTHALATI (BİN TON)
Yağlı Tohum
Hamyağ
Küspe
TOPLAM
Kaynak: TUİK
2006
1.661
1.315
786
3.762
2007
2.095
794
794
3.683
2008
1.949
1.063
715
3.727
2009
1.723
932
727
3.382
11
2010
2.735
812
945
4.492
2011
2.322
1.046
1.301
4.669
2012
2.131
1.325
1.880
5.336
2013
2.012
1.391
1.723
5.126
2014
3.097
1.583
1.560
6.240
2015 –
7 AY
1.740
955
823
3.532
2014
1,000
Türkiye Toplam Likit Yağ & Margarin
İhracatı (Bin Ton)
881
900
772
800
710
700
569
600
500
400
408
378
300
358
283
232
200
100
0
2006
2007
LİKİT
MARGARİN
TOPLAM
2008
LİKİT
2006
272
106
378
2009
2010
2011
2012
2013
MARGARİN
TOPLAM
TÜRKİYE BİTKİSEL YAĞ İHRACATI (BİN TON)
2007
118
114
232
2008
265
143
408
2009
267
91
358
2010
182
101
283
2011
448
121
569
Son 10 yılda ihracatımız 3 misli artmıştır.
Kaynak: TUİK
12
2012
600
110
710
2013
618
154
772
2014
2014
724
157
881
2015 –
7 AY
412
80
492
Türkiye Toplam Likit Yağ & Margarin
İhracatı (Milyon Dolar)
1,200
1,108
1,082
1,026
953
1,000
Dış ticaret açığı
800
659
2,5
milyar
dolar!
600
400
405
374
2009
2010
327
257
200
0
2006
2007
2008
LİKİT
LİKİT
MARGARİN
TOPLAM
2006
248
79
327
2011
2012
2013
2014
MARGARİN
TOPLAM
TÜRKİYE BİTKİSEL YAĞ İHRACATI (MİLYON DOLAR)
2007
142
115
257
2008
455
205
659
2009
312
93
405
2010
250
124
374
2011
771
181
953
2012
954
154
1.108
2013
892
190
1.082
2014
869
157
1.026
2015 –
7 AY
462
87
549
Ülkemizde tarım ürünleri ihracatında dış ticaret açığı olmadığı halde, yağlı tohum ve
türevleri dış ticaretinde 2,5 milyar doların üzerinde dış ticaret açığı bulunuyor!
Kaynak: TUİK
13
Bitkisel Yağ Arz ve Talebi 2014
ARZKULLANIM
İŞLENEN
YAĞLI
TOHUM
Y.TOHUM
KULLANIM
YAĞLI
TOHUM ARZ
(BİN TON)
YAĞ ARZ
KULLANIM
DİĞER
Ayçiçeği
Soya Fasulyesi
Sıvı
Yağ
TOPLAM
YAĞ
KULLANI
M
1.200
605
742
1.502
153
2.008
7
192
61
81
60
140
1.211
1.805
492
260
812
1.564
75
685
950
27
171
5
203
160
3
30
35
23
88
1.200
2
1.202
156
Palm Yağı
156
6
719
719
3
1
57
128
119
436
219
15
17
64
437
549
41
175
Aspir Yağı
76
37
113
25
12
37
35
131
131
47
47
38
6
3.033
457
715
Kaynak: BYSD
2.741
3.220
1.211
4.750
771
700
1.562
14
17
16
112
Keten/Ketencik
5
20
Kolza Yağı
TOPLAM
İÇ TÜKETİM
Yurt İçi
FULLFAT
Yurt İçi İthal
TOPLAM
Yağlı
,
Tohum Tohum
HAM
Yem,
Tohum
İthal YEM,TOH
Ham
Ham
İthal
YAĞ
Boya, Sıvı Margar
Üretimi Tohum UMLUK KIRMA
Yağ
Yağ Ham Yağ ARZI Sabun yağ
in
Margarin
Mısırözü Yağı
Pamuk
İHRACAT
683
110
206
35
44
157
574
980
2.883
Yerli üretim mutlaka artırılmalı!!!!!!
Türkiye’de sanayicinin öncelikli sorunu
hammadde…
Hammadde ihtiyacımızın
yüzde 75’ini ithalatla
karşılıyoruz.
2014 yılında Türkiye’de gerçekleşen 3 milyon ton yağ
arzının 770 bin tonu yerli üretimle karşılandı!
%25 yerli üretim
%75 yağlı tohum veya hamyağ
ithalatı
Kaynak: BYSD
15
Yağlı tohum
üretiminin
artırılması
stratejik bir önem
taşıyor!
Yağlı Tohum Üretimi Yetersiz
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yapılan desteklemelere rağmen
üretimde artış sağlanamadı. Yağlı tohumlu bitkiler Devlet alım garantisi olan,
müdahale alım fiyatının uygulaması yanında primle de desteklenen hububatla
rekabet edemiyor!
Çözüm önerimiz; desteklemenin iki aşamada yapılması ve alternatif
ürünlere karşı avantajlı duruma getirilmesi…
1. Destekleme ekim zamanında
üreticinin karar verme aşamasında
yapılmalı, primler alternatif ürünlere göre
parite dikkate alınarak belirlenmeli,
2. Aşamadaki destekleme hasat sırasında
düzenleyici fark ödemesi primi
olarak belirlenmeli, yağlı tohum
üreticisinin mağduriyetini önleyecek
düzeyde olmalı.
Çözüm önerimiz
16
2004 - 2015 YILLARI DESTEKLEME
MİKTARLARI (KRŞ/KG)
70
60
50
40
30
30
20
17.5
20
20
18.9
23
21
24
23
30
24
10
0
2005
2006
2007
Pamuk
2008
2009
2010
2011
Ayçiçeği
Soya
Kanola
2012
Aspir
2013
2014
D.Mısır
2015
YILLARA GÖRE DESTEKLEMELER (KRŞ/KG)
Pamuk
Ayçiçeği
Soya
Kanola
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
19
13,5
14
13
26
17,5
20
20
29
20
22
22
22
29
20
22
22
22
27
18,9
20,7
20,7
20,7
42
21
27,5
23
25
42
23
35
27,5
30
42
23
50
40
40
46
24
50
40
40
50
24
50
40
45
55
30
50
40
45
60
30
50
40
45
Aspir
Son 12 yılda %129 artışla
en az ayçiçeği tohumuna destek verilirken, %200’ün
üzerinde artışla pamuk tohumu ve soya fasulyesi desteklenmesine
rağmen üretimlerinde ciddi artışlar olmamış, hatta pamuk tohumu üretiminde düşüş
yaşanmıştır…
17
Yağlı Tohum stratejik ürün kategorisinde
değerlendirilmeli
Yerli üretici para
kazanabilmeli!
Ülkemizdeki yağlı tohum üreticisi doğru
destekleme politikaları ile para kazanabilmeli
ki daha geniş alanlarda üretim yapabilmeli!
Sektörün hammaddede dışa bağımlılıktan
kurtulması için yerli üretimin mutlaka
arttırılması gerekli.
Önümüzdeki yıllarda yağlı tohum veya hamyağ temin edememe gibi bir riskle karşı karşıya
kalabiliriz! Rafine edilmiş ambalajlı yemeklik yağ ithal etme zorunluluğunda kalabiliriz…
Dünyada yağlı tohumlar stratejik ürün kategorisinde…Türkiye’de de
yağlı tohumlar stratejik ürün kategorisinde değerlendirmeli
18
İç Piyasa ve İhracatta Tağşişin Artması
Son zamanlarda hem iç piyasa, hem de ihracatta tağşiş
yaygınlaştı. İç piyasada merdiven altı diye adlandırılan bir
kısım sadece dolum tesisi olan firmalar ayçiçeği yağı, soya
yağı, kanola yağı ve aspir yağı fiyatları arasındaki farkların
yüksek olduğu dönemlerde, özellikle ülkemizde en çok
tüketilen ayçiçeği yağına daha ucuz olan yağları karıştırarak
haksız rekabete sebep oluyor. Tüketici aldatılıyor!
TAĞŞİŞ SANAYİCİYİ DE TÜKETİCİYİ DE MAĞDUR EDİYOR
İhracatta da özellikle Suriye’ye yapılan ve
son 5 yılda 10 misli artan ihracatta tağşiş
şüphesi var ve karşılığında sıfır gümrük
vergisiyle ithal edilen hamyağlar iç
piyasada haksız rekabete sebep oluyor!
19
İç Piyasa ve İhracatta Tağşişin Artması
Tağşiş ile mücadelede Gıda, Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığı tarafından yapılan denetimler ve gümrük
kapılarındaki kontroller artırılmalı ve caydırıcı daha
yüksek cezalar uygulanmalı.
Tağşiş yapanlar üretimden men edilmeli ve
zeytinyağı uygulamasında olduğu gibi basın yayın
organlarında ifşa edilmeli.
Çözüm; sıkı denetim, caydırıcı
yüksek cezalar ve ifşa!
TARIM İl MÜDÜRLÜKLERİNCE HUKUK BÜROSUNCA BİLDİRİM ÜZERİNE
NUMUNESİ TAĞŞİŞ CIKAN FİRMAYA PARA CEZASI YANINDA CUMHURİYET
SAVCILIKLARINA YAPILACAK ŞİKAYETLE YETKİLİLERİNE HAPİS CEZASI İLE
YARGILANMAK ÜZERE ASLİYE CEZA MAHKEMELERİNDE CEZA DAVASI
AÇILACAKTIR.
Türk Ticaret Kanunu
MADDE 55- (1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâlleri olarak sayılır.
9. Malların, iş ürünlerinin veya faaliyetlerin özelliklerini, miktarını, kullanım amaçlarını,
yararlarını veya tehlikelerini gizlemek ve bu şekilde müşteriyi yanıltmak,(TAĞŞİŞ)
Cezayı gerektiren fiiller
MADDE 62- (1) a) 55 inci maddede yazılı haksız rekabet fiillerinden birini kasten işleyenler
iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılırlar
Aynı eylemler kamu sağlığını tehlikeye düşürürse Türk Ceza Yasası 186. Madde gereği beş
yıla kadar hapis ve adli para cezasına hükmolunur.
Bu ceza uygulamasının etkin olması için Tarım Bakanlığı nezdinde tağşiş mücadelesi
konusunda çalışma yapmak gerekecektir. Ayrıca Yargıtay ve Adalet Bakanlığı nezdinde de
cezaların etkin bir şekilde tatbiki yönünde konunun hassasiyeti yönünde girişimler yapmak
uygun olur.
21
Teknik ve Sınai Amaçlı Yağ İthalatı
Daha önceki yıllarda boya sanayinde soya yağı veya keten yağı
kullanılırken, gözetim fiyatından dolayı gümrük vergisinin aşırı
artırıldığı son yıllarda, ayçiçek yağı kullanılması “0” gümrükle ayçiçeği
yağı ithal edilmesi sektörümüz açısından düşündürücü… Teknik ve sınai
amaçlı yağlara ayçiçeği hamyağına uygulanan gözetim kıymeti değerli
gümrük vergisi uygulanmalı…
YILLARA GÖRE SINAİ AMAÇLI AYÇİÇEĞİ YAĞI İTHALATI (TON)
MİKTAR
2010
2011
2012
2013
2014
29.250
24.305
41.058
18.841
64.300
2015 Yılı ilk 7 ayında 34.530 ton teknik ve sınai
amaçlı yağ ithalatı gerçekleşmiştir.
“0” gümrükle ithalat nedeniyle Türkiye’nin ton başına 540
dolar vergi kaybı var. 2014 yılında Türkiye ekonomisinde vergi
kaybı 35 milyon dolar, 1,5
yıldaki toplam vergi
kaybı ise 53 milyon dolar… 22
Bosna Hersek Menşeli Rafine Yağ İthalatı
İkili anlaşma gereği Bosna Hersek’ten ithal edilen “0” gümrüklü rafine
ayçiçeği yağının miktarı çok fazla olmasa da, piyasada fiyat dengesizliği
yaratıyor ve sektörde haksız rekabete sebep oluyor.
BOSNA MENŞEELİ RAFİNE AYÇİÇEĞİ YAĞI İTHALATI (TON)
2010
2011
2012
2013
MİKTAR
14
104
559
Bu tür uygulamalar
kaldırılmalı!
2015 Yılı ilk 7 ayında 13.335 ton
Bosna Hersek menşeli rafine ayçiçeği
yağı ithalatı gerçekleşmiştir.
23
6.204
2014
16.573
DIR Kapsamlı Hamyağ İthalatı
Dahilde işleme rejimi kapsamında yapılan ihracatlar karşılığında “0”
gümrükle ithalat son yıllarda sektörümüzün en önemli sorunu.
İhracat artışının tamamına yakınının Irak ve Suriye’ye olması ve iç
piyasada düşük fiyatla teklif edilen ham yağ ile gümrüklerde belirlenen
suiistimaller sektörde haksız rekabete sebep oluyor!
DIR KAPSAMLI AYÇİÇEĞİ HAMYAĞ İTHALATI (BIN TON)
15.12.11 GTİP
TOPLAM
İTHALAT
DIR İTHALAT
2012
2013
2014
743
626
812
2015 –
7 Aylık
527
662
576
720
438
AYÇİÇEĞİ TOHUMU YAĞI İHRACATI (20 BİN TON ÜZERİ ÜLKELER)
2015 –
IRAK
SURİYE
2010
71
2011
330
2012
474
2013
397
2014
435
7 Aylık
248
9
13
15
86
141
66
24
Düşük Vergili DDGS İthalatı
DDGS gümrük vergisinin % 4,3 gibi düşük bir orana sahip olması
nedeniyle yağlı tohum küspelerinin fiyatları olumsuz etkileniyor…
Sanayici ve üreticinin yanısıra, yağ fiyatlarının da artırmasıyla tüketici
de mağdur oluyor.
5 YILLIK DDGS İTHALATI (BİN TON)
2010
2011
2012
2013
2014
506
157
277
490
428
2015 Yılı ilk 7 ayında 295 bin ton
DDGS ithalatı gerçekleşmiştir.
25
Biyogüvenlik Kanun ve Yönetmeliğinden
Kaynaklanan Sorunlar
Biyogüvenlik Kanun ve
Yönetmelikleri yeniden masaya
yatırılmalı ve tüm detayları ile A.B.
Direktiflerine tam uyumlu hale
getirilmeli.
26
ÜDTS
• Ürün Doğrulama ve Takip Sistemi uygulaması
Derneğimizin yoğun çalışmalarıyla 31.12.2015
tarihine ertelendi… Uygulanabilirlik üzerinde
Bakanlıkta çalışmalar devam ediyor…
27
Sektör ve sektör temsilcisi
BYSD olarak hedefimiz;
İnsanlarımızın sağlıklı
beslenmesi için daha fazla
ve kaliteli bitkisel yağ
tüketmesi, yağlı tohum
ihtiyacımızın ülke içinden
karşılanması,
Güven ve istikrar
ortamında serbest rekabet
şartlarında sektörümüzün
büyümesi ve ülkemiz
ihtiyaçlarının karşılayacak
hale gelmesi için
çalışıyoruz!
ÇÖZÜM ŞART
Sanayici olarak
önümüzü
görebilmeliyiz!
Sorun varsa çözüm de var!
Herkes sorunun değil
çözümün parçası olmalı!
Tüm tarafların uzlaşısı ile
sektörümüz daha güçlü
hale gelebilir!
7 milyar dolarlık bitkisel yağ sektörünün sanayicileri olarak yeni hükümetten de
çözüm bekliyoruz.
28
Son söz de kendimize;
Sektörümüzün gücünü korumak ve saygınlığını artırmak için hepimiz duyarlı
olmalıyız. Daha güçlü olmak istiyorsak, markalarımızı yaşatmak istiyorsak
sektörümüze sahip çıkmalıyız.
Unutmayalım ki sanayici olarak hem tüketiciye, hem sektöre hem
de ülkeye karşı sorumluluğumuz var.
“Tek başına kurulan hayal, yalnızca bir hayaldir. Birlikte
kurulan hayal ise artık bir hayal değil, gerçeğin
başlangıcıdır…”
Sanayici saygınlığımızı korumalı, sektörümüze
sahip çıkmalıyız…
29
Hiç bir şey kendi başına değerli değildir!
Her şeyin değeri ona dışarıdan insanlar
tarafından verilir…
John Barth
Teşekkürler
Download

PowerPoint Sunusu - Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği