10. Hafta
E-Ticaret: Dijital Pazarlar, Dijital Ürünler
» Bilindiği gibi “ticaret” ifadesi kavramsal olarak “mal veya hizmetin satın
alınması ve satılması” işlemlerini kapsamaktadır.
» Bu sürecin elektronik ortamda yani internet üzerinde yapılması eticaret kavramını ortaya çıkarmıştır.
» Yani e- ticaret mal ve hizmetlerin internet üzerinden alım ve satımı
işlemidir.
» E-Ticaret
˃ Ticaret öncesi firmaların elektronik ortamda bilgilenmesi ve araştırma
yürütmesi,
˃ Firmaların elektronik ortamda buluşması,
˃ Ödeme sürecinin yerine getirilmesi,
˃ Taahhüdün yerine getirilmesi, mal veya hizmetin müşteriye teslimi,
˃ Satış sonrası, bakım, destek vb. hizmetlerin temin edilmesi,
aşamalarını içermektedir.
» E-Ticaret, mal ve hizmetlerin üretim, tanıtım, satış, sigorta, dağıtım ve
ödeme işlemlerinin bilgisayar ağları üzerinden yapılmasına olanak
sağlar.
» E-ticaret ile daha esnek yapıya kavuşan, tedarikçileri ile daha yakın
çalışan, müşterilerin beklenti ve ihtiyaçlarına daha hızlı cevap veren
firmalar global ölçekte değişim yaşamamaktadır.
» E-ticaret, firmalara en iyi tedarikçiyi seçme ve bütün dünyaya satış
yapma imkanı sunmaktadır.
» İnternet üzerinden alışveriş yapma, aranılan ürün ya da hizmeti, çarşı
pazar dolaşıp yorulmadan pek çok alternatifi bir arada görerek kısa
sürede bulma ve satın alma imkanı sağlar. Bu sayede alışveriş için
harcanan zamandan sağlanan tasarruf, kazanılan vaktin başka alanlarda
daha verimli bir şekilde kullanılmasını mümkün kılar.
» E-Ticaret dönüşümü hala en parlak dönemindedir. Bireyler ve işletmeler
daha fazla ürün ve hizmetler çevrimiçi hale geldikçe ticaret yapabilmek
için daha fazla interneti kullanacaklardır.
» Her yaştan çevrimiçi olan insanların 2004 yılındaki 147 milyon olan sayısı
2010 yılında 221 milyona kadar çıkmıştır. Dünyada 1,9 milyarın üzerinde
insan şu anda internete bağlanmaktadır. İnternet üzerindeki insanların
artması e-ticaretteki artışı körüklemiştir.
1. Aynı Anda Her Yerde Olma
» E- ticaret her zaman her yerdedir. Bu evdeki, işyerindeki bilgisayarınızdan ve
hatta mobil e-ticaret kullanarak arabanızdan alışveriş yapma olanağını sağlar.
Bu sonuç Pazar alanı (marketspace) olarak adlandırılır, geçici ve coğrafik bir
yerden ayrılma, geleneksel sınırların ötesine uzanmadır.
» Müşterinin bakış açısıyla, her yerde olmak işlem maliyetlerini azaltmaktadır. İş
yapmak amacıyla pazara gitmek için artık zaman ve para harcamak gerekli
değildir ve satın almak için az düşünce çabası gerekmektedir.
2. Küresel Erişim
» E-ticaret teknolojisi, geleneksel ticaretten çok daha uygun ve daha etkin
maliyetle kültürel ve ulusal sınırlar ötesine ticari işlemler yapılmasını sağlar.
» Geleneksel ticaretin büyük bir kısmı yerel veya bölgeseldir- yerel satış
noktaları yerel veya ulusal ticari ürünleri kapsar.
» Örneğin, Televizyon, radyo istasyonları ve gazeteler ulusal kitleleri çekebilmek
güçlü fakat sınırlı ulusal ağlara sahiptir; ancak ulusal sınırların dışında küresel
kitleye kolaylıkla ulaşamayan ulusal ve yerel kurumlardır
3. Evrensel Standartlar
» E- ticareti yönetecek internetin teknik standartları evrensel standartlardır.
Bu teknik standartlar, dünyadaki tüm uluslar tarafından paylaşılır ve
herhangi bir bilgisayarın kullandığı teknolojik platformdan bağımsız olarak
diğer bir bilgisayarla bağlantı kurmasına olanak tanır.
» Evrensel teknik standartlar pazara giriş maliyetlerini büyük oranda azaltır.
» Aynı zamanda tüketiciler için arama maliyetlerini (uygun ürünleri bulmak
için gerekli çaba) azaltır.
4. Zenginlik
» Enformasyon zenginliği, mesajın içeriğini ve karmaşıklığını ifade eder. Geleneksel
pazarlar, ulusal satış güçleri ve küçük perakende mağazaları büyük zenginliğe
sahiptir.
» Onlar satış yaparken işitsel ve görsel işaretleri kullanarak kişisel ve yüz yüze hizmet
sağlayabilirler.
5. Enformasyon Yoğunluğu
» İnternet ve Web enformasyon yoğunluğunu artırmıştır.
» E-ticaret teknolojileri enformasyonun güncelliğini, doğruluğunu ve
zamanlılığını artırırken, enformasyonun toplanması, saklanması ve
işlenmesi ve iletişim maliyetlerini azaltmıştır.
» E-ticari piyasalarındaki enformasyon yoğunluğu fiyatları ve maliyetleri
daha şeffaf hale getirmiştir.
˃ Fiyat şeffaflığı, piyasadaki farklı fiyatların müşteriler tarafından kolayca
bulunmasını tanımlar
˃ Maliyet şeffaflığı; ürünün satıcıya olan gerçek maliyetinin
keşfedilmesini tanımlar.
» Satıcılar için ise tüketicileri daha iyi tanıyabilmeleri bir avantajdır. Böylece
farklı müşteriler için özel fiyatlandırmalar yaparak fiyat farklılaştırabilirler.
5. Kişiselleştirme / Özelleştirme
» Teknoloji kişiselleştirilmiş mesajların grupların yanı sıra kişililere de
gönderilmesine olanak tanımaktadır.
» Satıcılar, pazarlama mesajlarının kişinin ismini, ilgi alanlarını ve geçmiş
satım alımlarına göre düzenleyerek kişiselleştirme hedefleyebilir.
» Teknoloji ayrıca ürün veya hizmeti kullanıcının tercihlerine ve önceki
davranışına göre değiştirerek özelleştirmeye izin verir.
6. Sosyal Teknoloji: Kullanıcı içerikli nesil ve sosyal ağlar
» Önceki teknolojilerin tersine, internet ve e-ticaret teknolojileri,
kullanıcılarına metin, video, müzik ve fotoğraf formunda içeriklerini
oluşturmasına ve kendi kişisel arkadaşlarıyla paylaşmasına izin vererek çok
daha fazla sosyallik içerir.
» Kendisinden önceki kitle iletişim araçları gibi birden çoğa (one-to-many)
yerine çoktan çoğa (many-to-many) iletişim söz konusudur.
» İnternet dünyadaki milyonlarca insanın çok büyük miktardaki
enformasyonu doğrudan, anında ve bedava olarak değiştirmesine olanak
veren dijital bir pazar alanı yaratmıştır. İşletmelerin iş yapma şeklini
değiştirerek, küresel erişimlerini artırmıştır.
» İnternet enformasyon asimetrisini azaltmıştır. Enformasyon asimetrisi
işlem sürecinde işlem için önemli olan bir enformasyona bir tarafın diğer
taraftan daha fazla sahip olması halinde gerçekleşir. Nu enformasyon
onların göreli pazarlık gücünü belirlemesine yardım eder.
» Dijital pazarlar çok esnek ve etkindir, çünkü işletmeler azaltılmış araştırma
ve işlem maliyetleriyle, düşürülmüş fiyat değiştirme maliyetleri, daha
fazla fiyat bölümlendirme ve piyasa koşullarına göre aktif olarak fiyat
değiştirme olanaklarıyla faaliyette bulunurlar.
» Dinamik fiyatlandırma, müşterinin karakteristik özelliklerine veya satıcının
tedarik durumuna göre ürün fiyatının değişmesidir.
» Dijital pazarlar, distribütör ve perakendeci işletmeler gibi aracıları ortadan
kaldırarak tüketiciye doğrudan satışı gerçekleştirme imkanı sunarlar.
Dağıtım kanalında aracıların kaldırılması ciddi bir maliyet avantajı sunar.
» Tüketicilere doğrudan satışla veya aracı sayısının azaltılmasıyla, işletmeler
daha az fiyat istemelerine rağmen karlarını artırabilirler.
» Değer zincirinde arada adımlardan sorumlu olan iş süreç katmanlarının
veya işletmelerin ortadan kaldırılması aracısızlaştırma (aracı kullanmama
– disintermediation) olarak adlandırılır.
» Dijital ağ üzerinden dağıtımı yapılan ürünlerdir.
» Müzik parçaları, video, Hollywood filmleri, yazılım, gazeteler, dergiler ve
kitapların tümü dijital ürünlerdir. Bunlar depolanabilmekte, dağıtılabilmekte
ve satılabilmektedir.
» Bu tür dijital ürünler pazarında internetin etkisi devrimden başka bir şey
değildir. Kitapevleri, basımevleri, müzik ve film satışı yapan işletmeler
satışlarının azalması ve hatta işletmelerin ortadan kalkma ihtimaliyle karşı
karşıyadırlar.
» Elektronik ticari işlemleri sınıflandırmak için pek çok yol vardır. Bunlardan
birisi katılımcıların özelliklerine bakılarak yapılır.
» İşletmeden tüketiciye elektronik ticaret (B2C): Perakende, ürün ve
hizmetlerin bireysel alışveriş yapanlara sunulmasını içerir. Hepsiburada.com
gibi siteler buna örnek olarak gösterilebilir.
» İşletmeden işletmeye elektronik ticaret (B2B): İşletmeden işletmeye ticaret
yapılan E Ticaret modelidir. Bu türü kullanan işletmeler son kullanıcıya bir
ürün satışı gerçekleştirmezler.
» Örnek vermek gerekirse; hastane cihazları satan bir üreticinin, cihazlarının
hastane tarafından satın alınması gibi. Veya toptan satış gerçekleştiren
üreticinin, ürünlerini toptan olarak mağazalara dükkanlara satması gibi
» Tüketiciden tüketiciye elektronik ticaret (C2C): Tüketiciden tüketiciye işlem
yapılan bir E Ticaret modelidir. Gittigidiyor.com, eBay.com vb. siteler buna
örnek olarak gösterilebilir.
» Örneğin, dev açık artırma Web sitesi ebay insanlara kendi ürünlerini diğer
tüketicilere ürününü sabit bir fiyattan veya en yüksek fiyattan açık
artırmasıyla satmalarına olanak verir.
Portal
» Google, Bing, Yahoo, MSN gibi portallar haberler, anında mesajlaşma,
haritalar, takvimler, alışveriş gibi birçok bilgiyi bir yerde tutan
bütünleştirilmiş içerik ve hizmet paketlerinin yanı sıra güçlü Web araştırma
motorları sunarlar.
» Portallar, çok büyük sayıdaki hedef kitleyi çekerek, reklamların
ücretlendirilmesiyle, müşterilerin diğer sitelere yönlendirilerek ve özel
hizmetler sunarak gelir elde ederler.
E-Perakendeci
» Çevrimiçi olan bu mağazalar geliri 24 milyardan fazla olan Amazon’dan
küçük yerel dükkanlara kadar çeşitli büyüklüklerde olmaktadır. Eperakendeci müşterilerinin ürünleri görmek ve sipariş vermek için internete
girmelerinin gerekmesi dışında klasik mağazalara benzer.
» E-perakendeciler uygun ve düşük maliyetli ürünleri 7/24 alış veriş imkanı ve
geniş seçeneklerle sunarlar.
Diğerleri….
İçerik Sağlayıcılar itunes, ttnetmüzik
İşlem Aracıları biletall.com, booking.com
Pazar Oluşturucuları eBay, sanalpazar.com
Hizmet Sağlayıcılar Google, Box
Topluluk Sağlayıcılar Facebook, Twitter, Linkedin
Bir işletmenin gelir modeli, işletmenin nasıl gelir sağladığını, kar ürettiğini ve
yatırımları üzerinden yüksek geri dönüş yarattığını tanımlar.
» Reklam Gelir Modeli: Web sitesi, reklama maruz kalan çok sayıda izleyiciyi
çekerek gelir elde eder. Reklam modeli, e-ticarette en fazla kullanılan gelir
modelidir. Örneğin Yahoo neredeyse tüm gelirlerini (%95) reklamlardan
elde etmektedir.
» Satış Gelir Modeli: İşletmeler gelirlerini ürünlerini, enformasyonlarını
veya hizmetlerini müşterilere satarak elde ederler. Amazon, vb… - İçerik
sağlayıcılar (itunes, vb…)
» Üyelik Gelir Modeli: sunulan içerik veya hizmete göre üyelik imkanı
sunularak ücretlendirme yapılmaktadır. İçerik sağlayıcılar çoğunkla bu
modeli tercih ederler. Wallstreet journal, match.com, dijitürk web, vb…
» Ücretsiz/Kısmi Primli Gelir Modeli: İşletmeler, ileri düzey ve özel özellikler
için ek ücretlendirme yaparken, temel hizmetler ve içerikleri ücretsiz
sunarlar. Ek hizmetler ücretlendirilir. Flickr, Yahoo mail (plus), vb…
» İşlem Ücretleri Gelir Modeli: İşletme, işlemi yapabilme ve gerçekleştirme
adı altında gelir sağlar. Örneğin sanalpazar.com satıcılara alan sağlar,
satışın başarılı olması halinde belirli oranda komisyon alır.
» Satış Ortaklığı Gelir Modeli: Web siteleri (satış ortaklığı web siteleri olarak
adlandırılan) sonuçlanan satışlardan elde edilen herhangi bir gelirin
yüzdesini veya referans ücretinin karşılığında ziyaretçileri başka Web
sayfalarına gönderir. Online alışverişte BKM Express, paypal ile eperakendecilerin anlaşmaları…
» İki örgüt arasında faturalama, sevkiyat programları veya satın alma
emirleri gibi Standart ticari işlemlerinin bilgisayardan bilgisayara
değiştirilmesine olanak verir.
» EDI Temelde satın alma siparişleri, faturalama ve sevkiyat bildirimi gibi
belgelerin değişiminin otomasyonunu sağlar.
1. İşletme
2. İşletme
Sipariş ve
elektronik fatura
bilgileri iki şirket
arasında otomatik
gerçekleşiyor.
Download

Bölüm 10 - Zafer BOZYER