• Bazal ganglionlar:Çekirdekler;
• Putamen, kaudat, subtalamik çekirdek (Luy’s body),Substansiya
nigra, Globus pallidus, n.accumbens
•
•
globus palIidus: internal/eksternal
substantia nigra: pars reticulata, pars compacta,
•
•
•
•
•
Terminoloji::
Neostriatum (Dorsal striatum):Kaudate+putamen
Ventral Striatum (limbik striatum):N.acccumbens
Corpus Striatum:Neostriatum+ventral striatum
Striatum:Caudate+putamen+G.Pallidus
•
putamen ve globus pallidus:lentiform,lentiküler çekirdek
• Girdiler:kaudat ve putamene (giriş kapısı):
• Substansiya nigra kompakt bölüm ve motor korteks
alanlarından
• Substansiya nigra retiküler bölüm, Globus pallidus internal çıktı kapısı:
• Gerisin geriye talamus aracılığı ile motor korteks alanlarına
• Beyin Sapına
•
•
•
•
•
•
•
Nörotransmitter devreleri:
Motor korteksden kaudat ve putamene gelen yollar glutamat kullanır(eksitatör)
Substansiya nigra kompakta dan kaudat ve putamene gelen yollar dopamin kullanır
Neostriatum (kaudat ve putamen) çıktıları:direkt ve indirekt yollar: GABA’erjik
Globus pallidus internal ve substansiya nigra retikülerden talamusa çıktı :GABA
kullanır(inhibitör)
Talamustan gerisin geriye motor korteks alanlarına yol:glutamerjik
Substansiya nigra kompaktadan kaudat ve putamene gelen dopaminerjik yollar direkt
yolu aktive,indirekt yolu inhibe eder
•
Nucleus akumbens (ventral striatum) bazal önbeyinde
İnput: limbik alanlardan insula, amygdala and hippocampus.
Dopaminerjik innervasyonu: ventral tegmental alandan
• ventral tegmental alandan:
• 1- mesokortikal sistem:Dorsolateral prefrontal alana: yürütücü işlevler
• 4-mesolimbik sistem: akumbens çekirdeği ve limbik yapılara
•
•
•
Mezolimbik dopaminerjik sistem:ödül yolağı
Bireyin doğal ödüllere (yiyecek, seks, sosyal ödüller) verdiği yanıtları düzenler,
motivasyon ve güdüleri düzenlemede önemli
Bireye ödül kazanmak için ne yapması, neyi tekrar etmesini söyler:
Bu yolun moderatörleri: endojen ve eksojen opiatlar:;endorfin, enkefalinler:
• Endorfinler:GABA’erjik internöronlara:
• Endorfin seviyesini arttırırsanız (endojen ya da eksojen):
• akumbens dopaminle daha fazla uyarılacak: positif pekiştirme (positive
reinforcement)
•
•
•
Bağımlılık yapan maddeler bu sisteme etkili:
Nikotin kolinerjik sisteme, eroin opiat sisteme ekili
Kokain akumbens çekirdeğinde dopaminin etkisini arttırıyor
• Kronik stimulasyon: homeostatik mekanizma:
• Down regulasyon:drug toleransı
• Beyin Sapına:
• The substantia nigra pars reticulata (SNr):
• Otomatik motor hareketlerin kontrolü: yürürken ritmik kol hareketleri
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Functions of Basal Ganglia
Primitive cortex for voluntary muscular activity
Planning of movements
Control of complex & reflexive movements
Timing of movements
Speed of movements
Inhibition of motor tone
Control the group movements for emotional expression
Controls subconscious execution of learned patterns of movement
• Hughlings Jackson:
• Negatif belirtilerin gözüktüğü hastalıklar:
hipokinezi, hipertonik kaslar
• Pozitif belirtilerin gözüktüğü hastalıklar:
(release phenomena):hiperkinezi,
hipotonik kaslar
•
•
•
•
•
Hastalıkları:pozitif belirtilerin gözüktüğü hastalıklar: Kaudat ve putamenin indirekt
GABAerjik çıktısında dejenerasyon
Atetozis
Kore(Chorea)
Ballismus
Huntington koresi
• Negatif belirtilerin gözüktüğü hastalıklar:Parkinson hastalığı
• Substantiya nigra pars compactadan caudat ve putamene gelen
dopaminerjik yollarda dejenerasyon
• Akinezi
• Bradikinezi
• Maske yüz
• İstirahat tremoru
• Depresyon+kronik yorgunluk
• Demans
SNC
VTA
Bazal Ganglia Devreleri
•
•
•
Kaudat:Baş,gövde ve kuyrukdan oluşur
Serebrumun tüm loblarına uzanır:Frontal lobun anterioründen başlar, posterior olarak parietal ve oksipital
loplardan geçer, ‘’C’’ harfi şekinde dönerek temporal lopta sonlanır
Putamene göre daha yeni bir yapı,baş kısmı ise kaudatın en yeni yapısı
Okulomotor devre:
• Frontal ve suplementel motor göz alanlarından:Kaudat gövdeye
• Direkt ve indirekt yollarla
• Talamus aracılığı ile frontal göz alanına ve superior kolikulusa
• İstemli göz hareketlerinde bozukluk
Dorsolateral prefrontal devre:
• Executive functions: planlama,planların yürütülmesi,strateji belirleme/değiştirme (switch),
kompleks problemlerin çözümü,çalışma belleği
• Yürütücü işlevlerde bozukluk,motor planlama bozuklukları
• Yaratıcılık, insiyatif kaybı,merak kaybı,duygu , güdü,yargı ve düşünmede yavaşlık,
apati,amaca yönelme veya ardışık düşünceyi sürdürememe
•
•
•
•
Lateral orbitofrontal devre:
Çevreden gelen uyarıların inhibisyonu, impuls kontrol,empati,mood,sosyal çevreye uyum
Hasarı:Disinhibisyon
Yargılama, içgörü,öngörü kaybı,dürtüsellik, haz almayı erteliyememe, pişmanlık hissi yitimi,
uygunsuz toplumsal tepkiler
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Tourette Sendromu:
Bazal ganglionlarda atrofi
Motor,vokal tikler
Yaklaşık 7 yaş:Motor tikler, basitten karmaşığa
göz kırpma,omuz sallama,koklama,alkışlama,eğilme,el kol
hareketleri
ekopraksi
Vokal tikler:basitten karmaşığa: öksürme, burun çekme,havlama
cümle tekrarı sayıklamak ,küfür
Ekolali
Koprolali
Dikkat dağınıklığı, hiperaktivite
Yaklaşık 5 yıl sonra:Obsesif kompulsif belirtiler
Download

Bazal Ganglia Devreleri