Klinik Muayene
Yöntemleri
Prof.Dr. Murat FINDIK
Jinekolojik Muayene Yöntemleri
1.
2.
3.
4.
Anamnez, inspeksiyon, genel klinik muayene
Abdominal muayene
Eksternal genital muayene
Vaginal muayene


5.
6.
7.
Rektal muayene
Memelerin muayenesi
Yardımcı muayene yöntemleri







2
Elle muayene
Vaginal inspeksiyon
Sitolojik muayene
Endokrin tanı yöntemleri
Ultrasonografi
Radyografi
Endoskopi
Biyopsi
Mikrobiyolojik tanı
1. Veteriner jinekolojide anamnez
1. Genel bilgiler
Yaş, genel durum, barınma koşulları vb.
2. Şikayet
Başlama zamanı, şekli, sıklığı, vb.
3. Jinekolojik anamnez
İlk östrus gösterme yaşı, siklus düzeni, ST, vb.
4. Obstetrik anamnez
Gebelik sayısı ve sonlanımı, doğumun seyri
5. Hikaye
Geçirdiği operasyon, sağaltım, uygulamalar vb.
3
1. İnspeksiyon, genel muayene
Hayvanın ırkı, genel vücut kondisyonu,
deri yapısı, kıl örtüsü, akıntılar, kanamalar,
davranış özellikleri, vücut ısısı, nabız,
solunum sayısı vb.
4
2. Abdominal muayene
 Karın boşluğunun dışarıdan muayenesi,
gebelik veya genital organ patolojilerinin
tanısına olanak verebilir
 İneklerde sağ, kısraklarda sol taraftan
muayene ile yavru hissedilebilmektedir
 Yavruya zarar vermemek için dikkatli
yapılmalıdır
5
3. Eksternal genital muayene
 Dış genital organların muayenesi
Şekli, büyüklüğü, rengi,
Akıntılar
Tümörler
6
3. Eksternal genital muayene
Diöstrus
7
Östrus
3. Eksternal genital muayene
8
4. Vaginal muayene
 Elle muayene
Doğum sırasında veya puerperal dönemde
Düve ve doğum yapmayan kısraklarda (-)
Lezyon, apse, yapışma,
Serviks yırtıkları, seviks açıklığının belirlenmesi
Anterior vaginadaki içeriğin çıkartılması
 Vaginal inspeksiyon
Spekulum - vaginoskop ile
Renk değişimleri, lezyonlar,
Akıntı, kanama, tümörler, vb.
9
4. Vaginal muayene
10
4. Vaginal muayene
Proöstrus
Östrus
Metöstrus
Anöstrus
11
İneklerde vulvadan gelen akıntılar
 Fizyolojik akıntılar
 Proöstrus sonu - östrus başında, şeffaf, müköz
karakterde, partikülsüz, temiz ve bol miktarda,
yumurta akı kıvamında akıntı (çara),
 Metaöstrus kanaması (düvelerde daha sık görülür)
 Gebeliğin 7. ayından itibaren beyazımsı, yapışkan
mukus
 Doğumda allantois (1. su kesesi) yırtıldığında sarımsı,
amniyon (2. su kesesi) yırtıldığında da şeffaf kaygan
sıvı gelir.
 Postpartum 18. güne kadar lochia akıntısı, sarımsıkahverengi veya kırmızımsı-kahverengi, kokusuz,
ilk 2-3 gün bol miktarda
12
İneklerde vulvadan gelen akıntılar
 Patolojik akıntılar
 Purulent akıntılar - genital organlardaki purulent
karakterdeki yangılarda
 Kokulu akıntılar - enfeksiyon durumlarında
 Kanlı akıntı - genital organların travmaları, abortuslar
13
Kısrakta vulvadan gelen akıntılar
 Fizyolojik akıntılar
 Östrus sırasında, müköz karakterde az miktarda sıvı
 Doğum sırasında allantois ve amniyon sıvıları
 Postpartum 24-48 saat süren lochia akıntısı, grikırmızımsı
 Patolojik akıntılar
 Kanlı akıntı - genital organ travmalarında veya abortus
sırasında
 Purulent akıntı - enfeksiyon durumlarında
14
Vaginal akıntı

Genital sistem
Uterus
Vagina
15

Üriner sistem

Feto-plasental
Vaginoskopi ile yangılı vagina ve cervix
gözlenebilir.
Bazen gri yahut krem/sarı renkli akıntılar ve
cervix’te küçük hava kabarcıkları izlenir..
16
ENDOMETRİTİS
TANISI
Endometritis tanısı, cervix’ten gelen purulent akıntı
belirlenerek vaginoskopik muayene ile konulabilir.
17
Urovagina
Bu olgu geçici ya da kalıcıdır.
Geçici olanlar postpartum dönemde
involusyon sırasında görülür ve
akut endometritis ile birliktedir.
Büyüyen ve sarkık uterus vaginayı
cranio-ventral yöne çeker ve or.
uretra’dan işeme sırasında geriye
püskürmeye neden olur. Vaginal
muayenede cranialde idrar birikimi
gözlenir.
Tedavi için uterus involusyonu
uyarılır: 60 IU oksitosin+500 ml
serum fizyolojik, iv, ve metritis
tedavisi yapılır.
Predispoze faktörler ortadan
kaldırılınca sorun da giderilir.
18
Köpekte vulvadan gelen akıntılar
 Fizyolojik akıntılar
 Proöstrus kanaması
 Östrus sırasında, müköz karakterde akıntı
 Doğum sırasında suya benzer seröz akıntı, yeşil akıntı
 Patolojik akıntılar
 Kanama - abortus, travma, koagulopati, venereal
tümör, SIPS (plasental subinvolusyon)
 Doğum sonrasında yeşil akıntı - yavru zarları
atılmadığında veya yavru kaldığında
 Purulent akıntılar - genital organ enfeksiyonlarında
19
5. Rektal muayene
 Büyükbaş hayvanlarda
(öz. Ruminantlarda)
genital organların
muayenesi için en
pratik yöntem
 Muayeneye serviks uteri
saptanarak başlanır,
sırasıyla kornular ve
ovaryumlar muayene
edilir
20
İnekte rektal muayene
 Önce serviks uteri bulunur
İnekte 7-10 cm, düvede 5-6 cm
Silindirik, uterusa kıyasla daha sert
Lumeninde sirküler mukoza
kıvrımları
Pelvisin tabanında orta
çizgide, kısmen veya
tamamen karın boşluğunda
 Bifurkasyon bölgesi
serviksin kranialinde
21
İnekte rektal muayene
22
6 . Memelerin muayenesi
 Öncelikle laktasyon durumu öğrenilir
 İnspeksiyon
meme lobları arasındaki asimetri, kızarıklık,
şişkinlik, yaralanmalar, böcek sokmaları
 Palpasyon
Patolojik değişimler, üremeler
Meme büyüklüğü
Memedeki süt boşaltılıdıktan sonra yapılmalı
 Sütün fiziksel, kimyasal, mikrobiyolojik
muayenesi
23
6 . Memelerin muayenesi
24
6 . Memelerin muayenesi
25
6 . Memelerin muayenesi
26
7. Yardımcı muayene yöntemleri
 Sitolojik muayene
 Endokrin tanı yöntemleri
 Ultrasonografi
 Radyografi
 Endoskopi
 Biyopsi
 Mikrobiyolojik tanı
27
Download

4. Vaginal muayene