Öğretimde Kullanılan Araçlar
Görsel Araçlar
 İşitsel Araçlar
 Görsel-İşitsel Araçlar

Görse



Görsel, İşitsel, Görsel-İşitsel
Materyallerin Önemi
Öğrencinin etkin katılımı
Öğrenmelerin somutlaştırılması
Bireysel farklılıklar (farklı öğrenme
düzeyi, ilgi, gereksinim, beklentiler…)
GÖRSEL ARAÇLAR
Görsel Araçlar
Yazılı Materyaller
Yararları


Elde edilmesi ve taşınması kolaydır.
Uygun tasarlanmış olanların kullanımı kolay
ve etkilidir.

Öğretime destek amacıyla yararlanılabilir.

Tekrarlara olanak sağlar.
Görsel Araçlar
Yazılı Materyaller
Sınırlılıkları





Okur-yazarlık gerektirir.
Ezberi destekleyebilir.
Kavrama olmadan pasif şekilde kullanılabilir.
Programı desteklemek yerine dikte edebilir.
Gelişigüzel seçimi amaçlara yeterince
ulaştıramayabilir.
Görsel Araçlar
Yazılı Materyaller








Amaç ve davranışlara uygunluk
Yazıların büyüklüğü ve okunaklılığı
Uygun görsel kullanımı
Gerekli bilgilerin yer alması
Öğrenci düzeyine uygunluk
Birden çok kaynak kullanımı
Ekonomiklik
Çağdaş bilgilerle donatma
Görsel Araçlar
Tahtalar
Yazı Tahtası (Kara Tahta)

Tebeşirle kullanılan geleneksel tahtalardır.
Görsel Araçlar
Tahtalar
Çok Amaçlı Tahta (Beyaz Tahta)

Birden fazla amaç için kullanılan beyaz tahtalardır.
Görsel Araçlar
Tahtalar
Manyetik Tahta

Manyetik alana sahip, öğretimsel materyallerin
mıknatısla tutturabildiği tahtalar.
Görsel Araçlar
Tahtalar
Elektronik Tahta


Beyaz cam yüzeylidir.
Hem yazı hem fotokopi makinesi işlevi vardır.
Görsel Araçlar
Tahtalar
Dosya Tahta

(Dönen Levha)
Büyük boy kağıtların dosya
şeklinde ayaklı portatif bir
tahtaya tutturulmasıyla
geliştirilmiş bir tahta türüdür.
Görsel Araçlar
Tahtalar
Kumaş Kaplı Tahta

Pazen ya da çuha gibi kumaşlarla kaplanmış
tahtalardır.
Görsel Araçlar
Tahtalar
Bülten Tahtası

Sınıf içinde ya da sınıf dışında genel duyurular
ve kısa haberler asılmak üzere hazırlanan
tahtalardır.
Görsel Araçlar
Tahtalar


Yazılacaklar önceden planlanmalı
Kapsamlı çizim ya da yazılar önceden hazırlanmalı,
kullanılıncaya kadar üstü kapatılmalı

Yazı yazılırken konuşulmamalı

Sürekli kullanılmamalı

Yazı ve çizimler temiz, anlaşılır ve düzenli olmalı

Vurgulamalar için renkli tebeşir/kalem kullanılmalı

Yazılanların önü kapatılmamalı
Görsel Araçlar
Resimler

Çizgisel, illüstrasyonlar,
panolar, posterler, afişler,
tablolaştırılmış resimler.
Görsel Araçlar
Resimler






İçeriği görselleştirme,
Somutlaştırma,
Sadeleştirme,
Algıları güçlendirme,
Mesajı basitleştirme,
İfade gücünü artırma.
Görsel Araçlar
Resimler
Düz Resimler

İnsanları, yerleri, nesneleri
gösteren fotoğraf benzeri
resimler
Çizgi Resimler

Bir kişiyi, bir objeyi ya da
bir olayı basit çizgilerle
anlatan resimler
Görsel Araçlar
Resimler
Şimşek Kartlar

Bir kişiyi, bir objeyi ya da
bir olayı sıra ile gösteren
ufak tablolardan oluşan
resimler dizisi
Figürünler

Bir kişi ya da obje figürünü
kenarlarından keserek elde edilen
resimler
Görsel Araçlar
Resimler
Poster ve Afişler

Her türlü canlı ve cansız varlıklar ya da yerleşim
yerlerini gösteren büyük ya da küçük boy
resimler
Görsel Araçlar
Resimler
Çizimler


Kişileri, yerleri,
nesneleri ve kavramları
göstermede kullanılır.
İlişkilerin gösterilmesi
ya da süreçlerin
açıklanmasında
yardımcı olur.
Görsel Araçlar
Resimler
Çizelgeler (Şemalar)

Kronoloji, nicelik, hiyerarşi gibi soyut ilişkileri
görsel olarak sunar.
Görsel Araçlar
Resimler
Grafikler


Grafikler, sayısal verileri görselleştirerek veriler
arasındaki ilişkilerin kavranmasını kolaylaştırmak
için kullanılır.
Grafiklerin etkiliği amaca uygun seçimine ve
tasarım kalitesine bağlıdır.
Görsel Araçlar
Resimler
Grafikler

Pasta (dilim) ve halka grafikleri verinin miktarını
göstermek için kullanılır.
Görsel Araçlar
Resimler
Grafikler

Çizgi ve alan grafikleri
verideki eğilimleri ve
dalgalanmaları
göstermek için
kullanılırlar
100
90
80
70
60
50
40
30
20
10
0
Doğu
Batı
Kuzey
1.
Çeyrek
2.
Çeyrek
3.
Çeyrek
4.
Çeyrek
200
150
100
50
0
1. Çeyrek 2. Çeyrek 3. Çeyrek 4. Çeyrek
Kuzey
Batı
Doğu
Görsel Araçlar
Resimler
Grafikler
90
80
70
60

Sütun, çubuk ve resimli
grafikler verileri
karşılaştırmak için
kullanılır.
Doğu
50
Batı
40
Kuzey
30
20
10
0
1. Çeyrek
2. Çeyrek
3. Çeyrek
4. Çeyrek
4. Çeyrek
3. Çeyrek
Kuzey
Batı
Doğu
2. Çeyrek
1. Çeyrek
0
50
100
Görsel Araçlar
Gerçek Eşya ve Modeller
Gerçek Eşyalar

Çevremizde öğretme-öğrenme amaçlı
kullanabileceğimiz her şey gerçek eşya olarak
kullanılabilir.
Modeller

Modeller, gerçek eşyaların üç boyutlu temsilcileridir.
Gerçek Eşyalar ve Modeller







Modeller
Numuneler
Basitleştirilmiş modeller
Büyütülmüş modeller
Küçültülmüş modeller
Küre
Kabartma haritalar
-27-
Modeller


Modeller gerçek cisimden daha
büyük, küçük ya da aynı
büyüklükte olabilen başka bir
maddeden yapılmış örneklerdir.
Soyut kavramların
somutlaştırılarak öğrenilmesinde
oldukça yararlı olan modeller,
öğrencilerin dokunarak, yaşantı
geçirmelerini sağlarlar.
-28-
Numuneler


Numuneler doğal ortamdan
alınıp, sınıfa getirilmiş
cisimlerdir.
Somut kavramların
öğrenilmesinde oldukça
yararlı olan bu materyaller,
öğrencilerin dokunarak,
koklayarak, tadarak yaşantı
geçirmelerini sağlarlar.
-29-
Gerçek Eşyalar ve Modeller
-30-
Gerçek Eşyalar ve Modeller-2
-31-
Gerçek Eşyalar ve Modeller-3
-32-
Gerçek Eşyalar ve Modeller-4
-33-
Gerçek Eşyalar ve Modeller-5
-34-
Gerçek Eşyalar ve Modeller-6
-35-
Gerçek Eşyalar ve Modeller-7
-36-
Gerçek Eşyalar ve Modeller-8
-37-
Gerçek Eşyalar ve Modeller-9
-38-
Görsel Araçlar
Yansıtıcılar
Tepegöz

Saydam bir madde üzerindekileri büyüterek
yansıtmak amacıyla kullanılır.
LCD Panel (Data Show)

Tepegöz yardımıyla bilgisayar ekranındaki
görüntüleri üzerindekileri büyüterek yansıtmak
amacıyla kullanılır.
Slayt Makinesi

35 mm’lik slayt filmlerini duvara ya da
perdeye yansıtmak amacıyla kullanılır.
Görsel Araçlar
Yansıtıcılar
Opak Projektör

Saydam olmayan materyallerin çok kuvvetli bir
ışık kaynağı yardımı ile büyütülerek
yansıtılmasını sağlayan cihazdır.
Video Projektörü

Bilgisayar ekranında yer alan görüntülerin
büyütülerek yansıtılmasını sağlar.
İŞİTSEL ARAÇLAR
İşitsel Araçlar
Radyo


Manyetik ve elektromanyetik
dalgalarla sesin iletimini ve dinlenmesini
sağlayan uzaktan iletişim sistemidir.
Belirli bilgileri anında yayma ve dinleme,
bunların kasetlere alınıp daha sonra
yayınlanmasına olanak sağlar.
İşitsel Araçlar
Radyo
Eğitim amaçlı radyo programları iki grupta
toplanmaktadır.
 Tamamlayıcı Eğitim Programları: Eğitsel
işlevi olan, daha çok haber ve genel kültür
veren programlarıdır.
 Doğrudan Eğitim Programları: Ders vermek
amacıyla yayınlanan programlardır.
İşitsel Araçlar
Teyp, Kaset ve CD
Teyp, sesleri bir manyetik bant üzerine kaydeden ya
da bir banda kaydedilmiş sesleri okuyan araçtır.
Bu araçlar,
• öğrencilerin kendi konuşmalarını dinleyip
•
•
•
değerlendirmelerine,
dersler için hazırlanmış kaset/CD’lerin sınıf ortamında
dinlenmesine,
radyo programlarının kaydedilip arşivlenmesine ve daha
sonra sınıfta dinletilmesine
kaydedilmiş seslerin düzenlenmesine
olanak sağlar.
İşitsel Araçlar
Teyp, Kaset ve Cd
Yararları





Hazırlanması ve kullanılması kolay ve ekonomiktir.
Dil eğitiminde, okuma-yazma bilmeyenler ve özel
eğitime gereksinim duyanların eğitiminde etkilidir.
Doğrudan erişilemeyecek seslerin sınıf ortamına
getirilmesini sağlar.
Derste işlenen konuları pekiştirmede yararlıdır.
Hem bireysel hem de gruplarla kullanılabilir.
İşitsel Araçlar
Teyp, Kaset ve Cd
Sınırlılıkları





Öğrencilerin dikkatini uzun süre canlı tutmak
zordur.
Dikkatli kullanım ve iyi bakım gerektirir.
Çizilir ya da bozulursa onarımı olanaklı olmayabilir.
Beceri veya konuyu derinlemesine kazandırmada
çok etkili değildir.
Tekrar dinlenilmesi gerektiğinde, ses kasetlerini
doğru yerden tekrar başlatmak ve bitirmek kolay
değildir.
GÖRSEL-İŞİTSEL
ARAÇLAR
Görsel-İşitsel Araçlar
Film Makinesi


Hareketli ve sesli görüntü
yansıtan makinelerdir.
Öğrencilerin
güdülenmelerini ve
dinlediğini anlama
becerilerini geliştirir.
Görsel-İşitsel Araçlar
Televizyon
Eşya,olgu ve olayların bir ekranda iki boyutlu, sesli ve
renkli görüntüler halinde izlenmesini sağlar.
Eğitimde kullanılma amaçları;
• Temel eğitim sorunlarını çözme
• Eğitim hizmetlerini yaygınlaştırma
• Eğitimde maliyeti düşürme
• Eğitimin kalitesini yükseltme
• Öğretmenin yeni bilgilerden haberdar olmasını
sağlama
Görsel-İşitsel Araçlar
Kapalı Devre Televizyon


Kablo ya da mikrodalga bağlantısıyla bir video
yada bir stüdyodan doğrudan doğruya izleyiciye
gönderilen yayınlardır.
Çok sayıda sınıfı olan bir okulda aynı dersin aynı
anda tüm sınıflarda izlenmesini sağlar.
Görsel-İşitsel Araçlar
Kapalı Devre Televizyon
Kullanımı








Öğretmen içerikten haberdar olmalı
Farklı materyaller önceden hazırlanmalı
Öğrenciler konuyla ilgili bilgilendirilmeli
Öğretmen ana noktaları ve tartışma konularını not
etmeli
Ders sırasında öğrencilerin tepkileri gözlenmeli
Gerektiğinde açıklama yapılmalı
Öğrencinin katılımı sağlanmalı
Ders sonunda öğrenmeler sınanmalı
Görsel-İşitsel Araçlar
Video


Bir kameradan aldığı görüntü ve sesi
manyetik bir bant ya da disk üzerine kaydederek
gerektiğinde bir alıcıya ileten araçtır.
Hareketli görüntü ve sesin bir sentez içinde
eşzamanlı sunumunda çok etkilidir.
Görsel-İşitsel Araçlar
Video
Kullanımı

Öğretim amaçları ve öğrenci özellikleri dikkate
alınmalı

Öğrenci amaçlardan haberdar edilmeli

Ses sınıftaki herkes tarafından duyulabilmeli


Kullanılacak film dersten önce incelenmeli ve
hazırlık yapılmalı
Bir ders saatinde 20 dakikadan fazla video
izlenmemeli
Görsel-İşitsel Araçlar
Video







Yararları
Öğrenmeyi zaman ve mekandan kurtarır.
Mikro öğretimde kullanılır.
Bireysel ve grupla öğretime yeni olanaklar sağlar.
Bilginin sunuluşunda ve akışında düzen sağlar.
Hareket,ses ve renk boyutlarıyla öğrenmeyi
kolaylaştırır.
Gerçek hayatı sınıf içine getirir.
Somut ve kalıcı öğrenmeler sağlar.
Görsel-İşitsel Araçlar
Bilgisayar

Sayısal ve alfabetik verileri belirli
yönergelere göre işleyen elektronik araç
Görsel-İşitsel Araçlar
Çoklu Ortamlar
İki veya daha fazla türden aracın bir araya
getirilerek öğretimsel bir programın
oluşturulmasıdır.
Yararları;





Öğrenmeyi kolaylaştırır.
Öğrencinin ilgi ve güdülenmesini artırır.
Öğretme-öğrenme sürecini zenginleştirir.
Aktif ve etkileşimli öğretim sağlar.
Öğrencilerin farklı gereksinimlerini karşılar.
Görsel-İşitsel Araçlar
Konferanslar


Mekan olarak birbirlerinden uzakta bulunan
kişilerin aynı ortamda bulunuyormuş gibi bilgi
alışverişinde bulunmasına olanak sağlayan
sistemlerdir.
Telefon hatları, televizyon yayını, uydular,
mikrodalga, kapalı devre televizyon ve kablo
yayıncılığı gibi yollarla gerçekleşmektedir.
Öğretim Araçlarının Özellikleri
Çalışma Kaynakları

Seferoğlu, S. Sadi. Öğretim Teknolojileri ve
Materyal Tasarımı, Ankara: PegemA Yayıncılık. 2006.
(4-5. Bölümler)

İşman, Aytekin. Öğretim Teknolojileri ve Materyal
Geliştirme. Ankara: PegemA Yayıncılık. 2005. (5-6-78. Bölümler).

Kaya, Zeki. Öğretim Teknolojileri ve Materyal
Geliştirme. Ankara: PegemA Yayıncılık.2005. (2-3-45-7. Bölümler)
Bir Sonraki Ders…

Sunum Materyallerinin Hazırlanması
Download

Araç-gereç 5.hafta