VADELİ İŞLEM ve OPSİYON
PİYASASI PAZARLARI
(VİOP)
http://www.borsaistanbul.com/urunler-ve-piyasalar/piyasalar/vadeli-islem-veopsiyon-piyasasi
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
1
VADELİ İŞLEM ve OPSİYON
PİYASASI PAZARLARI
(VİOP)
Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) ile
Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası A.Ş. alım-satım platformlarının
VİOP çatısı altında birleşmesi 5 Ağustos 2013 tarihinde
gerçekleşmiş ve bu birleşmenin ardından Türkiye’deki tüm vadeli
işlem ve opsiyon sözleşmeleri, Borsa İstanbul VİOP bünyesinde tek
bir alım-satım platformunda işlem görmeye başlamıştır.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
2
VİOP
OPSİYONUN NİTELİKLERİ




Opsiyonlar alıcısına hak, satıcısına
yükümlülük veren karşılıklı iki taraf
arasındaki türev ürünlerdir.
Opsiyonlar, bir dayanak varlığı belirli bir
vadede, belirli bir fiyattan alma & satma
hakkı ya da yükümlülüğü verir.
Opsiyonlar yatırım, korunma ve arbitraj
amacıyla kullanılabilir.
Hem yükselen hem düşen piyasa
beklentisinde opsiyonlar kullanılabilir.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
3
VİOP
OPSİYON SÖZLEŞMESİ
İki taraf arasında yapılan ve alıcıya,ödeyeceği belli bir
tutar (opsiyon primi) karşılığında, belirli bir vadeye
kadar (veya belirli bir vadede), bugünden belirlenen
bir fiyat (kullanım fiyatı) üzerinden opsiyona dayanak
teşkil eden bir malı, kıymeti veya finansal göstergeyi
satın alma veya satma hakkı tanıyan, satıcıya da
alıcının bu sözleşmeden doğan hakkını kullanması
durumunda sözleşmeye dayanak teşkil eden malı,
kıymeti, veya finansal göstergeyi satma veya alma
yükümlülüğü getiren sözleşmedir.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
4
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
TEMEL KAVRAMLARI
VİOP
KULLANIM FİYATI
Sözleşmeye konu olan malın, kıymetin veya finansal
göstergenin, üzerinde anlaşılan ileri tarihteki alım veya
satım fiyatıdır.
OPSİYON PRİMİ (OPTİON PREMİUM)
Alma veya satma hakkı için ödenen bedeldir.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
5
VİOP
OPSİYON
SÖZLEŞMELERİNDE
KULLANIM FİYATLARI
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
6
PAY OPSİYON
SÖZLEŞMELERİNDE KULLANIM
FİYATLARI VE KULLANIM
ADIMLARI
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
VİOP
7
PAY OPSİYON
SÖZLEŞMELERİNDE KULLANIM
FİYATLARI -1
VİOP
Her bir dayanak varlığın spot piyasada son
seansta oluşan ağırlıklı ortalama fiyatı baz
alınarak hesaplanan ±%20’lik limit
içerisindeki kullanım fiyat seviyeleri için
işlem sisteminde sözleşmeler oluşturulur.
Bu sözleşmelerden en az biri “kârda”, biri
“başa başta” ve üçü “zararda” olmak üzere
beş farklı kullanım fiyatı seviyesinden
sözleşmeler işleme açılır.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
8
PAY OPSİYON
SÖZLEŞMELERİNDE KULLANIM
FİYATLARI-2
VİOP
Seans içinde dayanak varlık fiyatında meydana
gelen değişimlere göre yeni kullanım fiyatlı pay
senedi opsiyon sözleşmeleri işlem sisteminde
otomatik olarak işleme açılır.
İşlem sisteminde açık pozisyon veya emir bulunan
sözleşme sıraları ±%20’lik limitlerin dışında
kalsalar bile işleme açık olmaya devam ederler.
İşlem sisteminde işleme kapalı olarak tanımlı olan
sözleşmeler, işlem yapmak isteyen üyelerin talebi
halinde işleme açılabilir.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
9
ENDEKS OPSİYON
SÖZLEŞMELERİNDE KULLANIM
FİYATLARI -1
VİOP
Kullanım fiyat adımı 2’dir. (2.000 Endeks puanı)
Dayanak varlık olan endekslerin bir önceki işlem gününde
spot piyasada son seansta oluşan kapanış değeri baz alınarak
hesaplanan ±%10’luk limit içerisindeki kullanım fiyat
seviyeleri için işlem sisteminde sözleşmeler oluşturulur.
Bu sözleşmelerden ikisi “kârda”, biri “başa başta”
ve dördü “zararda” olmak üzere yedi farklı kullanım
fiyatı seviyesinden sözleşmeler işleme açılır.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
10
ENDEKS OPSİYON
SÖZLEŞMELERİNDE KULLANIM
FİYATLARI-2
VİOP
Seans içinde dayanak varlık fiyatında meydana
gelen değişimlere göre yeni kullanım fiyatlı pay
senedi opsiyon sözleşmeleri işlem sisteminde
otomatik olarak işleme açılır.
İşlem sisteminde açık pozisyon veya emir bulunan
sözleşme sıraları ±%10’lik limitlerin dışında
kalsalar bile işleme açık olmaya devam ederler.
İşlem sisteminde işleme kapalı olarak tanımlı olan
sözleşmeler, işlem yapmak isteyen üyelerin talebi
halinde işleme açılabilir.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
11
MİNİ ENDEKS OPSİYON
SÖZLEŞMELERİNDE KULLANIM
FİYATLARI -1
VİOP
Kullanım fiyat adımı 5’dir. (5.000 Endeks puanı)
Dayanak varlık olan endekslerin bir önceki işlem gününde
spot piyasada son seansta oluşan kapanış değeri baz alınarak
hesaplanan ±%10’luk limit içerisindeki kullanım fiyat
seviyeleri için işlem sisteminde sözleşmeler oluşturulur.
Bu sözleşmelerden ikisi “kârda”, biri “başa başta”
ve dördü “zararda” olmak üzere yedi farklı kullanım
fiyatı seviyesinden sözleşmeler işleme açılır.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
12
MİNİ ENDEKS OPSİYON
SÖZLEŞMELERİNDE KULLANIM
FİYATLARI-2
VİOP
Seans içinde dayanak varlık fiyatında meydana
gelen değişimlere göre yeni kullanım fiyatlı pay
senedi opsiyon sözleşmeleri işlem sisteminde
otomatik olarak işleme açılır.
İşlem sisteminde açık pozisyon veya emir bulunan
sözleşme sıraları ±%10’lik limitlerin dışında
kalsalar bile işleme açık olmaya devam ederler.
İşlem sisteminde işleme kapalı olarak tanımlı olan
sözleşmeler, işlem yapmak isteyen üyelerin talebi
halinde işleme açılabilir.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
13
DOLAR TL OPSİYON
SÖZLEŞMELERİNDE KULLANIM
FİYATLARI -1
VİOP
Kullanım fiyat adımı,
- Alım opsiyonları için 50 Türk Lirası ’na karşılık gelir.
(Örneğin; 2000, 2050, 2100, vb.)
-Satım opsiyonları için 25 Türk Lirası ’na karşılık gelir.
(Örneğin; 2000, 2025, 2050, vb.)
Dayanak varlık olan yabancı para birimi için TCMB’nin
gösterge niteliğindeki satış kurunun 1.000 ile çarpılmasıyla
elde edilen değer baz alınarak hesaplanan ±%10’luk limit
içerisindeki kullanım fiyat seviyeleri için işlem sisteminde
sözleşmeler oluşturulur.
Bu limit, dayanak varlığın fiyat limitlerine paralel olarak
Yönetim Kurulu tarafından değiştirilebilir.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
14
DOLAR TL OPSİYON
SÖZLEŞMELERİNDE KULLANIM
FİYATLARI-2
VİOP
Alım ve satım opsiyon sözleşmelerinin her biri
için biri “başabaşta” ve ikisi “zararda” olmak üzere
üç farklı kullanım fiyatı seviyesinden sözleşmeler
işleme açılır.
İşlem sisteminde açık pozisyon veya emir bulunan
sözleşme sıraları ±%10’luk limitlerin dışında
kalsalar bile işleme açık olmaya devam ederler.
İşlem sisteminde işleme kapalı olarak tanımlı olan
sözleşmeler, işlem yapmak isteyen üyelerin talebi
halinde işleme açılabilir.
15
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
TEMEL KAVRAMLARI
VİOP
UZUN (LONG-ALAN) TARAF
Opsiyon sözleşmesini alan taraftır.
Organize opsiyon piyasalarında uzun taraf, prim ödeme
dışında herhangi bir yükümlülüğü bulunmadığından
risk taşımaz.
KISA (SHORT-SATAN) TARAF
Opsiyon sözleşmesini satan taraftır.
Organize opsiyon piyasalarında kısa taraf vadeye kadar
veya vade tarihi için alma veya satma yükümlülüğü altına
girdiğinden risk taşır, bu nedenle kısa taraftan teminat
16
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU) E. YASEMİN
talep edilir.
YEGİNBOY
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
TÜRLERİ
VİOP
ALIM (CALL)
OPSİYONU (C)
SATIM (PUT)
OPSİYONU (P)
Sözleşmeyi alan
tarafa belli bir
vadeye kadar veya
vadede, belirli bir
miktarda bir malı,
kıymeti veya finansal
göstergeyi belirli bir
kullanım fiyatından
alma hakkı verir.
Sözleşmeyi alan
tarafa belli bir
vadeye kadar veya
vadede, belirli bir
miktarda bir malı,
kıymeti veya finansal
göstergeyi belirli bir
fiyattan satma hakkı
verir.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
17
VİOP
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
18
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
VİOP
ALIM (CALL) OPSİYONU(C)
ALICI - HAK
Opsiyonun kullanılması durumunda
dayanak varlığı alma hakkı
SATICIYÜKÜMLÜLÜK
Opsiyonun kullanılması durumunda
dayanak varlığı satma yükümlülüğü
SATIM (PUT) OPSİYONU(P)
ALICI-HAK
Opsiyonun kullanılması durumunda
dayanak varlığı satma hakkı
SATICIYÜKÜMLÜLÜK
Opsiyonun kullanılması durumunda
dayanak varlığı alma yükümlülüğü
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
19
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
TİPLERİ
VİOP
AVRUPA TİPİ (E)
AMERİKA TİPİ (A)
Opsiyonlar ise
yalnızca vadesinde
kullanılabilirler.
Opsiyonlar vadeden
önce herhangi bir
tarihte opsiyon alıcısı
tarafından
kullanılabilirler.
Opsiyon ile tanınan
hak vade sonunda
kullanılır.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
20
VİOP
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
21
VİOP
DAYANAK VARLIKLARA GÖRE OPSİYON
SÖZLEŞMELERİ TÜRLERİ
1.Pay Senedi Opsiyon Sözleşmeleri
2. Endeks Opsiyon Sözleşmeleri
3. Mini Endeks Opsiyon Sözleşmeleri
4. Dolar TL Opsiyon Sözleşmeleri
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
22
VİOP
SÖZLEŞMELERİNİN
ŞEKİLLERİ
VE
KODLARI
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
23
VİOP
PAY OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
ŞEKLİ VE KODU
Opsiyon
Dayanak
Varlık
Kodu
Opsiyon
Tipi
Sözleşme
vade
tarihi
Opsiyon
Türü
Kullanım
Fiyatı
S:
Standart
SO:
Standart
olmayan
Opsiyon
T.Garanti
Bankası
A.Ş
Avrupa
(E )
Nisan
2015
Call
veya
Put
Virgülden Standart
sonra
2 hane
O
GARANE E
0415
C
2,20
S
KODU: O_GARANE0415C2.20S
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
24
VİOP
ENDEKS OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
ŞEKLİ VE KODU
Opsiyon
Dayanak
Varlık
Kodu
Opsiyon
Tipi
Sözleşme
vade
tarihi
Opsiyon
Türü
Kullanım
Fiyatı
S:
Standart
SO:
Standart
olmayan
Opsiyon
XXXXX
Avrupa
(E )
Haziran
2015
Call
veya
Put
Virgülden
sonra
3 hane
Standart
Olmayan
O
XXXXX
E
0415
P
98,000
SO
KODU: O_XXXXX0615P98.000SO
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
25
VİOP
MİNİ ENDEKS OPSİYON
SÖZLEŞMELERİNİN
ŞEKLİ VE KODU
Opsiyon
Dayanak
Varlık
Kodu
Opsiyon
Tipi
Mini
Sözleşme
Bilgisi
Sözleşm
e
vade
tarihi
Opsiyon
Türü
Kullanım
Fiyatı
S:
Standar
t
SO:
Standar
t
olmayan
Opsiyon
XXXXX
Avrupa
(E )
Mini
Ağustos
2015
Call
veya
Put
Virgülden
sonra
3 hane
Standar
t
O
XXXXX
E
M
0815
P
98,000
S
KODU: O_XXXXXEM0815P98.000S
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
26
DOLAR TL OPSİYON
SÖZLEŞMELERİNİN
ŞEKLİ VE KODU
Opsiyon
Dayanak
Varlık
Kodu
Opsiyon
Tipi
Sözleşme
vade
tarihi
Opsiyon
Türü
Opsiyon
XXXXX
Avrupa
(E )
Kasım
2015
Call
veya
Put
O
XXXXX
E
1115
C
Kullanım
Fiyatı
VİOP
S:
Standart
SO:
Standart
olmayan
Standart
2600
S
KODU: O_XXXXXEM1115C2600S
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
27
VİOP
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDE
DAYANAK VARLIKLAR
1.Pay Senedi Opsiyon Sözleşmelerinde
(GARAN, ISCTR, AKBNK, VAKBN,
YKBNK,THYAO, EREGL, SAHOL, TCELL, TUPRS)
2. Endeks Opsiyon Sözleşmeleri
(BIST 30 endeks değerlerinin 1.000’e bölünmüş
halidir.)
3. Mini Endeks Opsiyon Sözleşmeleri
(BIST 30 endeks değerlerinin 1.000’e bölünmüş
halidir.)
4. Dolar TL Opsiyon Sözleşmeleri
(Türk Lirası/ABD Doları kuru)
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
28
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
BÜYÜKLÜKLERİ
VİOP
Pay Opsiyonu
100 Adet Pay
BIST 30 Endeks
Opsiyonu
BIST30 Endeksinin 1000 bölünmesiyle
hesaplanan değerin çarpılan 100 adet
dayanak varlığı temsil eder.
(Örneğin (BIST 30 Endeksi/1.000)*100 TL =
(98.000/1.000)*100 = 9.800,000 TL)
Mini Endeks
Opsiyonu
Dayanak varlık, endeks değerinin 1.000'e
bölünmüş halidir.
Her bir endeks vadeli işlem sözleşmesi bu
şekilde hesaplanan 1 adet dayanak varlığı
temsil eder.
(Örneğin (BIST 30 Endeksi/1.000)*1 TL =
(98.000/1.000)*100 = 98,000 TL)
Dolar TL
Opsiyonu
1.000 ABD Doları
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
29
VİOP
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
OPSİYON SINIFI
Pay
BIST 30
Endeks
Mini
Endeks
Dört sözleşme türünde de opsiyon
piyasasında
aynı anda hem alım hem de satım
opsiyonları
işlem görmektedir.
Dolar TL
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
30
VİOP
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
TİPİ
Pay
BIST 30
Endeks
Mini
Endeks
Dört sözleşme türünde de opsiyon tipi
Avrupa tipidir
Dolar TL
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
31
VİOP
OPSİYON SÖZLEŞMELERİ
DÖNGÜ AYLARI
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
32
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
VADE DÖNGÜ AYLARI
VİOP
Pay
Şubat, Nisan, Haziran, Ağustos, Ekim ve Aralık.
Piyasada aynı anda, içinde bulunulan aya en yakın iki
vade ayına ait sözleşmeler işlem görür.
Bu iki vade ayından biri Aralık değilse, Aralık vade ayı
ayrıca işleme açılır.
Örneğin, Haziran, Ağustos, Ekim ve Aralık veya
Aralık, Şubat ve Nisan.
BIST 30
Endeks
Mini
Endeks
Şubat, Nisan, Haziran, Ağustos, Ekim ve Aralık.
Piyasada aynı anda, içinde bulunulan aya en yakın üç
vade ayına ait sözleşmeler işlem görür.
Bu üç vade ayından biri Aralık değilse, Aralık vade ayı
ayrıca işleme açılır.
Örneğin, Nisan, Haziran, Ağustos ve Aralık veya
Ağustos, Ekim ve Aralık.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
33
VİOP
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
VADE DÖNGÜ AYLARI
Dolar TL
Yılın tüm ayları.
Aynı anda içinde bulunulan
ay ve bu aya en yakın vade olmak
üzere toplam 2 vade ayına ait
sözleşmeler işlem görür.
Örneğin, Nisan ve Mayıs.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
34
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
İŞLEM SAATLERİ
VİOP
Pay
İşlemler 09:10 - 17:40 saatleri arasında tek
bir seansta
gerçekleştirilir. 12:30 - 13:55 arası işlem
yapılmayan bölümdür.
BIST 30 Endeks
İşlemler 09:10 - 17:45 saatleri arasında tek
bir seansta
gerçekleştirilir. 12:30 - 13:55 arası işlem
yapılmayan bölümdür.
Mini Endeks
Dolar TL
İşlemler 09:10 - 17:45 saatleri arasında
kesintisiz tek bir seansta gerçekleştirilir.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
35
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
UZLAŞMA YÖNTEMİ
Pay
BIST 30 Endeks
Fiziki teslimat
Nakdi uzlaşı
Mini Endeks
Dolar TL Opsiyonu
Fiziki Teslimat:
Pay senetlerinin kullanım
fiyatı üzerinden kaydi
olarak el değiştirmesi
şeklinde gerçekleşir.
Nakdi Uzlaşı:
Vade sonundaki oluşan
kâr/zarar,opsiyonun kullanım
fiyatıyla vade sonunda oluşan
uzlaşma fiyatı arasındaki fark
kadar olacaktır.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
36
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
GÜNLÜK UZLAŞMA FİYATI
Pay
BIST 30
Endeks
Mini Endeks
Dolar TL
Seans sona ermeden önceki son 10 dakika
içerisinde gerçekleştirilen tüm işlemlerin miktar
ağırlıklı ortalama fiyatı günlük uzlaşma fiyatı
olarak belirlenir.
Eğer son 10 dakika içerisinde 10’dan az işlem
yapıldıysa, seans içerisinde geriye dönük olarak
bulunan son 10 işlemin miktar ağırlıklı ortalama
fiyatı alınır.
Seans içerisinde 10’dan az işlem yapıldıysa,
seans içerisinde gerçekleştirilen tüm işlemlerin
miktar ağırlıklı ortalama fiyatı
Seans içerisinde hiç işlem yapılmamışsa, bir
önceki günün uzlaşma fiyatı
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
37
OPSİYON
SÖZLEŞMELERİNİN
VADE SONU UZLAŞMA FİYATI
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
38
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
VADE SONU UZLAŞMA FİYATI
BIST 30
Endeks
Mini Endeks
Alım ve satım opsiyonları için vade sonu
uzlaşma fiyatı, opsiyon kullanım fiyatı ile
dayanak varlık olarak kabul edilen BIST 30
Endeksinin son işlem gününde spot piyasada
ikinci seans sürekli müzayedenin son 30
dakikası süresince ilan edilen değerlerinin
zaman ağırlıklı ortalaması ile BIST 30
Endeksinin kapanış değerinin sırasıyla %80
ve %20 oranlarıyla ağırlıklandırılması ile
hesaplanan değerin 1000’e bölünmesi
suretiyle bulunan değer arasındaki farkın en
yakın fiyat adımına yuvarlanması sonucunda
bulunur.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
39
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
VADE SONU UZLAŞMA FİYATI
Dolar TL
Alım sözleşmelerinde vade sonu
uzlaşma fiyatı, dayanak varlık olan
ABD Doları için son işlem gününde
TCMB’nin saat 15:30 itibarıyla
açıklayacağı gösterge niteliğindeki
satış kurunun 1.000 ile çarpılması
suretiyle bulunan değer ile opsiyon
kullanım fiyatı arasındaki farkın en
yakın fiyat adımına yuvarlanması
sonucunda bulunur.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
40
PAY OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
TAKAS SÜRESİ
Pay
Takas, vade sonunda fiziki teslimat
için T+3,
diğer işlemlerde ise T+1 olarak
uygulanır.
Diğer işlemler için
Prim borçları hesaplardan T günü
sonunda tahsil edilir.
Prim alacakları ise hesaplara T+1
günü aktarılır.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
41
DİĞER OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
TAKAS SÜRESİ
T+1 olarak uygulanır.
BIST 30
Endeks
Mini Endeks
Dolar TL
Prim borçları hesaplardan T günü
sonunda tahsil edilir.
Prim alacakları hesaplara T+1
günü
aktarılır.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
42
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
VADESİ VE SON İŞLEM GÜNÜ
Pay
BIST 30 Endeks
Mini Endeks
Dolar TL
Vade ve son işlem günü
her vade ayının son iş
günü olur.
Yurt içi piyasaların resmi tatil
nedeniyle yarım gün olması
durumunda sözleşmenin vadesi ve
son işlem günü bir önceki iş günüdür.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
43
OPSİYON
SÖZLEŞMELERİNİN
FİYAT KOTASYONU VE
MİNİMUM FİYAT ADIMI
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
44
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
FİYAT KOTASYONU VE MİNİMUM
FİYAT ADIMI
Pay Vadeli
Emir defterinde fiyat teklifleri 1 adet
dayanak varlık bazında gösterilir.
Diğer bir ifadeyle, sözleşmeler için
Piyasada teklifler, bir adet dayanak
varlık bazında verilen prim
üzerinden girilir.
Fiyat, bir adet dayanak varlığın
opsiyon primi olarak, virgülden
sonra iki basamak olacak şekilde
işlem sistemine girilir.
Miktar teklifleri bir adet sözleşme ve
katları şeklinde girilir.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
45
VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİNİN
FİYAT KOTASYONU VE
MİNİMUM FİYAT
BIST 30 Endeks
Mini Endeks
Fiyat, bir adet dayanak varlığın
opsiyon primi olarak, virgülden
sonra iki basamak olacak şekilde
işlem sistemine girilir.
Miktar teklifleri, bir adet sözleşme
ve katları şeklinde girilir.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
46
VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİNİN
FİYAT KOTASYONU VE MİNİMUM FİYAT ADIMI
Dolar TL
Fiyat, 1.000 ABD Doları için, opsiyon
primi olarak virgülden
sonra bir basamak olacak şekilde Türk
Lirası cinsinden işlem sistemine girilir.
(Örneğin;26,5)
Minimum fiyat adımı 0,1’dir.
Miktar teklifleri bir adet sözleşme ve
katları şeklinde girilir.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
47
OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN
GÜNLÜK FİYAT DEĞİŞİM LİMİTİ
Opsiyon sözleşmeleri için
prim fiyatlarında
fiyat değişim limiti
uygulanmaz.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
48
GETİRİSİ BEKLENTİLERİNİZİN
ÜZERİNDE BAŞARILARIN OLDUĞU
YAŞAMLARINIZ OLSUN.
YRD.DOÇ.DR.(YMM-BD-DU)
YEGİNBOY
E. YASEMİN
49
Download

opsiyon sözleşmeleri