TC.
SAĞLIK BAKANLIĞI
SAKARYA ÜNİVERSİTESİ
EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ
ACİL
SERVİSİ
BÖLÜM UYUM EĞİTİMİ REHBERİ
Eğitim Koordinatörlüğü
İÇİNDEKİLER
1. ÖNSÖZ
2 BÖLÜM YÖNETİCİ VE ÇALIŞANLARI
3 BÖLÜMÜN FAALİYETLERİ VE İŞLEYİŞİ
4 BÖLÜMÜN FİZİKİ YAPISI
5 ÇALIŞANLARIN MESLEKİ KATEGORİLERİNE GÖRE GÖREV,
YETKİ VE SORUMLULUKLARI
6 BÖLÜM İLE İLGİLİ YAZILI DÜZENLEMELER
7 HİZMET KALİTE STANDARTLARI
8 ÇALIŞACAĞI BÖLÜM İLE İLGİLİ EĞİTİM
a) Yüksek ateşli erişkin hastalarda hemşirelik bakımı
b) Girişimler
c) Ex olan hastaya hemşirelik yaklaşımı
d) Yüksek seviye dezenfektan kullanımı
e) Aşı kayıtları
ÖNSÖZ
Sağlık hizmetlerinin kaliteli sunulması, kaliteli bilgi ve deneyimle gerçekleşmektedir. Sakarya
Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi kuruluşundan bu yana kaliteli hizmeti önemsemiş
ve Sağlık Bakanlığının Hizmet Kalite Standartlarını uygulamaya çaba göstermiştir. Her alanda
yenilenen eğitim çalışmalarıyla, personel verimi en üst düzeyde tutulmaya çalışılmaktadır.
Sağlık kuruluşlarında Hasta ve Çalışan Güvenliğini olumsuz etkileyebilecek pek çok faktör
bulunmaktadır. Sağlık kuruluşlarının süreçlerdeki basit hataları hastaya zarar verecek şekilde ortaya çıkmasını engelleyecek yeni tasarımlar yapmaları ve hataların hastaya ulaşmadan
önce tespit edilmesini ve düzeltilmesini sağlayacak önlemleri almaları gerekmektedir. Bilinmelidir ki yapılan küçük hatalar zamanla alışkanlık haline gelmekte ve hizmet kalitesini
düşürmektedir. Ayrıca çağımızda hasta bakım hizmetleri ile ilgili yeni bilgiler üretilmekte ve
anlayışlar geliştirilmektedir. Bu ve benzeri sebepler sürekli eğitimi kaçınılmaz kılmaktadır.
Hizmet kalitesini önemseyen ve gereğini yapma hassasiyetini sürekli olarak taşıyan hastanemiz tarafından düzenlenen bu rehber kaliteli hizmet verme adına çalışmaya yeni başlayacak
olan hastane personelimizin uyumunu sağlamak için hazırlanmıştır.
Sağlık hizmetinin odak noktası insandır ve sunulan hizmetlerde gerek hasta ve yakınlarının
gerekse çalışanların memnuniyeti esastır. Bu ilke idaresiyle birlikte tüm çalışanlarımızın ilke
edineceği temel koşuldur.
Başarı dileklerimizle.
MİSYONUMUZ
Sağlık hizmetinde insan odaklı, güvenilir, çevreye duyarlı, hasta güvenliğini ve hastaların
sosyal değer yargılarını önemseyen, personelinin çalışma koşulları ile ilgili taleplerini göz
önünde tutan, yenilikçi ve sürekli kendini geliştiren yönetim anlayışını kurum kültürü haline
dönüştürmektir.
VİZYONUMUZ
Sunduğumuz Sağlık Hizmeti Standartlarının yükseltilmesi için, tecrübeli ve uzman eğitim
kadromuzla, tıbbi ve teknolojik gelişmeleri takip ederek, elde ettiğimiz bilgi ve deneyimlerimizi, hastalarımızın ve çalışanlarımızın hizmetine sunarak, bilimsel çalışmalarla bölgemizin
referans hastanesi olmaktır.
POLİTİKAMIZ
• Sağlık Bakanlığı mevzuatları doğrultusunda Hizmet Kalite Standartlarının şartlarına uyarak
etkinlik ve verimliliğin sürekli olmasını sağlamak
• Çalışan memnuniyetini göz önüne alarak hastaların ihtiyaç ve beklentilerini karşılamak
• Kaynaklarımızı en iyi şekilde kullanarak güler yüzlü, yetenekli, bilgili ve deneyimli ekiplerimizle güvenilir sağlık hizmeti vermek
• Sosyal dayanışma sağlanarak, temiz, güvenli, düzenli ve katılımcı bir çalışma ortamı sağlamak
• Birimler arasında koordinasyonu sağlamak, personelimizin gelişmesini sürekli kılmak ve
motivasyonunu artırmak amacıyla eğitimler düzenlemek.
• Değişime açık olmak ve sürekli kendimizi geliştirmek.
BÖLÜM YÖNETİCİ VE ÇALIŞANLARI
Sorumlu Hekim
Uzm. Dr. Gökhan ÖNER
Hekimler
Doç. Dr. Yusuf YÜRÜMEZ
Yrd. Doç. Dr. Murat YÜCEL
Uzm. Dr. Şebnem KILIÇ
Uzm. Dr. Egemen KÜÇÜK
Uzm. Dr. Nuray ASLAN
Ast. Dr. Aynur ACAR
Ast. Dr. Atilla BEŞTEMİR
Ast. Dr. Yasemin YILDIZ
Ast. Dr. Abidin KARAASLAN
Ast. Dr. Fatma Duran MEMİŞ
Ast. Dr. Ümit Fikret ONUR
Ast. Dr. Mustafa DEMİRÇAR
Ast. Dr. Zeynep Münteha POLAT
Prt. Dr. Deniz ÖZOD
Prt. Dr. Tolunay Banu BUDAK
Prt. Dr. Nurettin KAYKAÇ
Ast. Dr. Özgür Deniz SADİOĞLU
Ast. Dr. Özgür BAYINDIR
Ast. Dr. Muzstafa Ercan GÜNER
Ast. Dr. Hakan AKSOYDAN
Ast. Dr. Murat GEZİCİ
Ast. Dr. Halil İlker YENÇİLEK
Prt. Dr. Aybüke GÜNALP
Prt. Dr. Mehmet ALAÇAM
Prt. Dr. Rahmet AKBAŞ
Prt. Dr. Metin ÇAR
Prt. Dr. Büşra Sultan SOYDAN
Prt. Dr. Nuray ÖZTÜRK
Prt. Dr. Cihat Murat ALINCA
Prt. Dr. Baki ÇANKIRAN
Prt. Dr. Burak IŞIK
Prt. Dr. İsmail İNAN
Sorumlu Hemşire
Aysel OKUR
Hemşireler
Durdiya Necip İSMAİL
Yakup GÖK
Abdullah GENÇ
İrfan ÖZDEMİR
Fatma ÇELİK
Sefa DAVUTER
Cansel GENÇ
Fatih ÖRNEK
Serpil SEZER
Melike TATAR
Seda KARAOSMANOĞLU
Handan BAKIRTAŞ
Taner BİLGİN
Hande URUK
Süleyman ÖZÇELİK
Belkıs Tuğba ÖZBOSTAN
Ayşe BAYTAR
Serkan ATASOY
Latife BAY
Meral DÖNER
Suat SOY
Hüseyin DEMİR
Nuriye CAN
Selçuk GÜR
Gülsün MERCAN
Bilgen ŞANAL
Ebru BİNAY
Erman ŞEKER
Sevgi ZEYBEK
Muhammet Can KARA
Yasin BİLGİN
Serpil YEŞİLBAŞ
Bilal ATEŞ
Fadime TÜRKMEN
Canan BEYHAN
Sevgi ÖZDEMİR
Sağlık Memuru
Bedrettin GÜNDOĞDU
Mahmut SERDAR
Fahri ÇAMURCAN
Hasan DURGUT
Mustafa ÖZTÜRK
Betül GÜNEŞ
Halil NACAR
Osman BAYRAKTAR
İsmet BAHAR
Bülent GÜNGÖR
Ayhan DURMUŞKAYA
Murat YEKTA
Mustafa Kadir KAYA
Atanur İLHAN
Vural SEÇKİN
Timur ÇAKMAK
Ayhan GEDİKLİ
İbrahim YAVUZ
Mahmut TOPAL
Uğur YETKİN
Selim KARABIYIK
Ali DUMANLI
Tıbbi Sekreter
Hilal Sarı
Emine Erdem
Merve Sayar
Uğur Erol
Nur Ateş
Erhan Turan
Nimet Kılıç
Asiye Demir
Sevilay Koca
Elif Savaş
Mürüvet Yazıcı
Fatih Şen
Reyhan Aydoğan
Gökhan Zor
Emine Akyıldız
Hüseyin Ay
Burcu Daldal
İmran Darcan
Gülpembe Kaya
Nagihan Yetgin
Elvan Yılmaz
Temizlik Personeli
Halit Baş
Sabri Çakmak
Ömer Demir
İsmail Özsipahi
Hüseyin Demir
Murat Şahin
Veli Nalçak
Atilla İğneci
Süleyman Örgen
Erkan Bodur
Abdullah Atalay
İrfan Karayel
Metin Suda
Tuncay Tunç
Nurettin Yeşil
Ceyhun Genç
Yaşar Kurt
Selma Oğurcan
Zeliha Bostancı
Nizamettinvarol
Süleyman Yıldız
BÖLÜMÜN FAALİYETLERİ VE İŞLEYİŞİ
• Mesai saatleri 08-17, 16-08, 16-24 şeklindedir. İmza sabah gelen için 08:00’da-akşam
gelen için 16:00 da biter,sabah çıkan için 08:00’da,akşam çıkan için 16:45’te başlar.
• Nöbet teslimi sabah saat 08, akşam 16’dır. Nöbeti teslim alacak hemşirelerin hepsi geldiğinde nöbet teslim edilir. 16’da teslim eden ekip 16:45’e kadar bölümü düzeltip eksik
giderir.
• Bölüm boş bırakılmaz.
• Her bölümün malzeme sorumlusu ayrıdır. Malzeme sorumlu listesi her ay başında belirlenir.
• Nöbetten çıkan ekip ilaç ve malzemeyi sayar, kulanılan ilaç ve sarf malzemelerini tamamlayıp nöbet teslim eder.
• Şeker stiği kodu kutu üzerindedir. Stik glikometreye takıldığında çıkan sayı ile kutu üzerindeki kod aynı olmalıdır. Eğer aynı değilse C ve M tuşları ile ayarlanmalıdır. Stik azaldığında diğer kutu ile birleştirilmemelidir. Çünkü kutu üzerindeki kodlar değişebilir. Eğer
kodsuz kullanılıyorsa bu geçerli değildir.
• Her bölümde tıbbi atık kovaları bulunur. İğne uçları, lanset ,kırık ampul gibi delici kesici
aletler küçük sarı kutulara (kesici delici alet kutusu) atılır.
• Piller acil deposunda bulunan pil atık kutusuna atılır.
• Nöbet listesi ile ilgili istekler ayın 20’sine kadar yapılır. 20 sinden sonra nöbet listesi yapılacağı için istekler kabul edilmez. (Acil durum dışında)
• Acil sorumlu hemşiresinin haberi olmadan hemşire kendi arasında nöbet değiştiremez.
Nöbet değişimleri mesai saati içindeki izinler sorumlu hemşirenin bilgisi dahilin de yapılır.
Nöbet değiştirirken nöbet değişim formu doldurulur. Mesai saati içindeki izinler için saatlik izin formu doldurulur.
• Mesai saati içerisinde ihtiyaç gidermek, ekip arkadaşların bilgisi dahilin de çalıştığı bölümdeki ekibi ile ,işleri aksatmadan olur. Mesai saatleri içinde uyumak kesinlikle yasaktır.
• Malzemelerin yeri acil durumlar dışında değiştirilmez,eğer değiştirilirse işlem bitince yerine konur.
• Hasta ex olunca ayak baş parmağına kimliğini gösteren kart takılarak morga gönderilir.
Kart üzerini hemşire doldurur.
• İlaç zayi olduğunda Narkotik ilaç imha-zayi formu, ilaç zayi formu doldurulur. Bu form
sekreterde bulunur.
• Herhangi konuda tutanak tutulacağı zaman tutanak formu doldurulur. Bu form sekreterde bulunur.
• Dışardan bağış ilaç geldiğinde sorumlu hemşireyle görüşülmeden kabul edilmez.
• Formlar üzerinde değişiklik yapılmaz. Özellikle bölüm stok seviyeleri sorumludan habersiz değiştirilmez. Bölüm stok seviyeleri yetersiz olduğu zaman sorumluya bildirilir.
• Oksijen kaplarına musluk suyu konmaz,distile su konur. Distile su depodadır.
• Personel kimlik kartı takılır.
• Buzdolabı ve oda sıcaklık nem kaydınıi malzeme sorumlusu yapar.
• ilaçlar ve sarf hasta bazlı acil eczanesinden müşahade ile alınır. Müşahadeler biriktirilir ve
ilaçlar toplu alınır.Acil ilaç ve yatışlarda toplu alım beklenmez.
• Narkotik ilaç sarı, kımızı da acil durum için vardır. Diğer durumlarda eczaneden orderla
barkotla gidip kayıt yapılıp alınır.Bölümdekini kullanırsa yerine tekrar koyar.Resüsitasyonda ise hastaya kullanır,sonra kaydını yapar ve tamamlar. Travma ve yeşil narkotiği direk
eczaneden barkot ve orderla alıp eczane narkotik defterine ilaç, sayısı,alan hemşire, yaptıran dr ad soyadı kaydedilir.
• Acil serviste (24 saatlik mesaide)toplam sorumlu hemşire ile birlikte 10 hemşire,5 doktor,5 sekreter, 5 temizlik personeli çalışır.
BÖLÜMÜN FİZİKİ YAPISI
• Servisimiz hastanenin giriş katında yer almaktadır ve 2 hasta giriş kapısı vardır.Biri ayaktan hastaların diğeri ambulansın girdiği kapıdır.
• Bölümümüz; triyaj, enjeksiyon odası, resüsitasyon odası, kırmızı oda, dahili muayene
odası, yeşil oda, travma muayene odası, cerrahi müdahale, tomografi ,röntgen,
• 1 doktor odası,
• 1 hemşire odası,
• 1 sağlık memuru odası
• 1sekreter-arşiv odası
• Uzm.Dr., Doç.Dr., Nöbetçi Şef, İdari Sorumlu Dr. Odası,
• Eğitim odası
• Engellİ ve normal wcler
• Eczane
• Bekleme salonundan oluşmaktadır.
BÖLÜMLERİN TANITIMI
Acil Servis:
Triyaj, enjeksiyon odası, resüsitasyon odası, dahili muayene odası, kırmızı oda, yeşil oda,
travma muayene odası, cerrahi müdahale, tetkiklerin yapıldığı birimlerden oluşmaktadır.
Triyaj ve Enjeksiyon Odası:
Ayaktan gelen hastanın anamnezi alınır. Durumuna göre yeşil oda, travma yada dahili muayene odasına (sarı oda) yönlendirilir. Reçetesi olan hastanın enjeksiyonu yapılır.
Yeşil Oda:
Ayaktan gelen hasta burada muayene edilir. Genel muayenesi ve tedavisi bu odada yapılır.
Resüsitasyon Odası:
CPR bu odada yapılır.
Dahili Muayene Odası:
Sedye, tekerlekli sandalye ile yada ayaktan gelen, tansiyon, şeker, kardiyak problemi olan,
koah gibi tanısı olan hastalar bu odaya alınır, muayenesi yapılır ve sarı oda gözlemine yada
kırmızı oda gözlemine alınır.
Kırmızı Oda:
İlaç-serum takılan, müşahade altında tutulması gereken, nebul tedavisi alan, kontrol tahlil
bekleyen vb. Hastalar gözlem servisine alınır.
Travma Odası:
Düşme, yanık, ısırılma, darp, trafik kazası vb. nedenlerle gelen hastalar bu odaya alınır.
Cerrahi Müdahale:
Sütür, alçı, pansuman bu kabinlerde yapılır. Acilde muayene edilen hastaların filmleri acil
servisde bulunan birimlerde ( röntgen, tomografi ) çekilir. Kan ve idrar tahlili hasta muayene
olduğu birimde alınır ve hastanın tahlilleri, laboratuvara personel tarafından pnömatik ile gönderilir. Sonuçlar danışma bölümünden alınır.
Triyaj Odası:
1. Acile gelen hastanın ilk başvurduğu odadır.
2. Hemşire hastanın şikayetini dinler, vitallerini alır ve muayene olacağı birime yönlendirmeyi yapar.
Enjeksiyon Odası:
1. Reçetesi olmayan hastanın enjeksiyonu yapılmaz. Eğer hekim yapılsın derse enjeksiyon
defterine hekim kaşesi ve imzası attırılır.
2. Allerji yapabilecek özellikle penisilin türevi enjeksiyon yapılırsa hasta 15dk gözlenir,sonra
gönderilir.
3. Hastaya enjeksiyon yapılmadan önce herhangibir alerjisinin olup olmadığı sorulur.Varsa
hekime bildirilir,hekim istemine göre enjeksiyon yapılır.
4. 24 saat enjeksiyon yapılır.24 te enjeksiyon odası kapanınca yeşil oda hemşiresi enjeksiyonu yapar.
Yeşil Oda:
1. Bölüm teslim alındığında bölümdeki eksik malzemeler tamamlanır,bölüm düzenlenir.
2. Malzeme sorumlusu malzemeleri birebir kontrol ederek teslim eder,arızalı+kırık olan varsa servis sorumlusuna bildirir.
3. Gelen ilaç,malzeme ilaç malzeme takip formuna işaretlenir.
4. Hastanın genel durumuna göre ateş,tansiyon, kan şekeri,saturasyon hekim istemi beklenmeden ölçülür,hekim bilgilendirilir,sekretere defter kaydı yaptırılır.
5. Gözlem kağıdı çıkan,yatışı yapılan hastaya hasta tanıtım bilekliği takılır. Alerjisi varsa kırmızı bileklik takılır.Tedavisi yeşil odada yapılır.
6. Yapılan her tedavi ve hasta ile ilgili işlem sekretere kayıt yaptırılır.
7. Yapılan her tedavinin yanına tedaviyi yapan hemşire parafını atar,saati yazar.
8. Gözlem kağıdına order sadece hekim tarafından yazılır.Gözlem kağıdı kaşeli ve imzalı olur.
9. Odadanın sıcaklık ve nem kaydını malzeme sorumlusu yapar. .Oda sıcaklığı 25 derecenin
altında tutulur.
Resüsitasyon Odası:
1. Bölüm teslim alındığında bölümdeki eksik malzemeler tamamlanır,bölüm düzenlenir.
2. Malzeme sorumlusu malzemeleri birebir kontrol ederek teslim eder,arızalı+kırık olan varsa servis sorumlusuna bildirir.
3. Gelen ilaç,malzeme ilaç malzeme takip formuna işaretlenir.
4. Hastalar gözlem kağıdı ile birlikte birebir teslim edilir.
5. Gözlem kağıdı çıkan,yatışı yapılan hastaya hasta tanıtım bilekliği takılır. Alerjisi varsa kırmızı bileklik takılır.
6. Hastanın genel durumuna göre ateş,tansiyon kan şekeri,saturasyon hekim istemi beklenmeden ölçülür,damaryolu açılır,hekim bilgilendirilir,sekretere defter kaydı yaptırılır.
7. Resüsitasyonda yapılan bütün tedaviler gözleme yazdırılıp sekretere verilip kayıt ettirildikten sonra hastanın gideceği bölüme transferi sağlanır.
8. Yatış yapılan hastanın servise teslimi için hemşire teslim formu doldurulur.
9. Yoğun bakıma yatışı yapılan hastanın transferi hemşire eşliğinde yapılır ve hemşire tarafından doldurulan hasta teslim formu ile birlikte teslim edilir.
10.Resüsitasyon gelmişse sarı odada çalışan resüsitasyon hemşiresi resüsitasyona geçer.
Gündüz sarıdan 1 kişi yardıma geçer,gece kırmızı odadaki res. 2.kişi geçer.
11.Yapılan her tedavinin yanına tedaviyi yapan hemşire parafını atar.
12.Gözlem kağıdına order sadece hekim tarafından yazılır.Gözlem kağıdı kaşeli ve imzalı olur.
13.Narkotik ilaç sayımları barkot ile birlikte kontrol edilip birebir teslim edilip teslim alınır.
Teslim alan hemşire narkotik ilaç defterinde mesaisinin başladığı yere ad,soyad,tarih,mesai saatini yazar.16:00 da teslim ederken kutuda kalan sayıyı yazar,08:00 da teslim ederken kutuda kalan sayıyı yazar, imza atar.Kullanılan sayıyı eczaneden tamamlayıp teslim
eder.Ayrıca sarı ve kırmızı odadaki narkotik sayısını deftere yazar.
14.Narkotik ilaç dolabı kilitli tutulur ve anahtar resüsitasyondan sorumlu hemşirede olur.
15.Hastaya enjeksiyon yapılmadan önce herhangibir alerjisinin olup olmadığı sorulur.Varsa
hekime bildirilir,hekim istemine göre enjeksiyon yapılır.
16.Resüsitasyon ekibi yeterli sayıda değilse resüsitasyon kapısındaki zile basılır.Zil sarı oda
deskinde çalar.sarı odadan destek ekip resüsitasyona gider.
17.Buzdolabının derecesi 2-8 derece arasında olur.Oda sıcaklığı 25 derecenin altında tutulur.
Sabah akşam buzdolabı ve oda sıcaklığı sıcaklık ve nem izlem formuna kayıt edilir.Sıcaklık yüksek veya düşükse sorumluya iletilir.Buzdolabı kapağı kapalı tutulur,ve içinde gıda
maddeleri vb. bulundurulmaz.
Sarı Oda:
1. Bölüm teslim alındığında bölümdeki eksik malzemeler tamamlanır,bölüm düzenlenir.
2. Malzeme sorumlusu malzemeleri birebir kontrol ederek teslim eder,arızalı+kırık olan varsa servis sorumlusuna bildirir.
3. Gelen ilaç,malzeme ilaç malzeme takip formuna işaretlenir.
4. Hastanın genel durumuna göre ateş,tansiyon, kan şekeri,saturasyon hekim istemi beklenmeden ölçülür,hekim bilgilendirilir,sekretere defter kaydı yaptırılır.
5. Sedyede ve tekerlekli sandalyedeki hastanın damaryolu açılır ve kanları alınır.
6. Gözlem kağıdı çıkan,yatışı yapılan hastaya hasta tanıtım bilekliği takılır. Alerjisi varsa kırmızı bileklik takılır.
7. Yatışı olacak hastanın damaryolu açılır.
8. Yatış yapılan hastanın servise teslimi için hemşire teslim formu doldurulur.
9. Yoğun bakıma yatışı yapılan hastanın transferi hemşire eşliğinde yapılır ve hemşire tarafından doldurulan hasta teslim formu ile birlikte teslim edilir.
10.Gözleme giden hastanın damar yolu açılır , kan alınır EKG istenmişse çekilir.
11.Yapılan her tedavi ve hasta ile ilgili işlem sekretere kayıt yaptırılır.
12.Yapılan her tedavinin yanına tedaviyi yapan hemşire parafını atar.
13.Gözlem kağıdına order sadece hekim tarafından yazılır.Gözlem kağıdı kaşeli ve imzalı olur.
14.Hastaya enjeksiyon yapılmadan önce herhangibir alerjisinin olup olmadığı sorulur.Varsa
hekime bildirilir,hekim istemine göre enjeksiyon yapılır.
15.Narkotik ilaç dolabı kilitli tutulur ve anahtar malzemeden sorumlu hemşirede olur.
16.Odadanın sıcaklık ve nem kaydını malzeme sorumlusu yapar. .Oda sıcaklığı 25 derecenin
altında tutulur.
Kırmızı Oda:
1. Bölüm teslim alındığında bölümdeki eksik malzemeler tamamlanır,bölüm düzenlenir.
2. Malzeme sorumlusu malzemeleri birebir kontrol ederek teslim eder,arızalı+kırık olan varsa servis sorumlusuna bildirir.
3. Gelen ilaç,malzeme ilaç malzeme takip formuna işaretlenir.
4. Gözlem kağıdı çıkan,yatışı yapılan hastaya hasta tanıtım bilekliği takılır.Alerjisi varsa kırmızı bileklik takılır.
5. Yatışı olacak hastanın damaryolu açılır.
6. Yatış yapılan hastanın servise teslimi için hemşire teslim formu doldurulur.
7. Yoğun bakıma yatışı yapılan hastanın transferi hemşire eşliğinde yapılır ve hemşire tarafından doldurulan hasta teslim formu ile birlikte teslim edilir.
8. Yapılan her tedavi ve hasta ile ilgili işlem sekretere kayıt yaptırılır.
9. Yapılan her tedavinin yanına tedaviyi yapan hemşire parafını atar.
10.Gözlem kağıdına order sadece hekim tarafından yazılır.Gözlem kağıdı kaşeli ve imzalı olur.
11.Hastaya enjeksiyon yapılmadan önce herhangibir alerjisinin olup olmadığı sorulur.Varsa
hekime bildirilir,hekim istemine göre enjeksiyon yapılır.
12.Buzdolabının derecesi 2-8 derece arasında olur.Oda sıcaklığı 25 derecenin altında tutulur.
Sabah akşam buzdolabı ve oda sıcaklığı sıcaklık ve nem izlem formuna kayıt edilir.Sıcaklık yüksek veya düşükse sorumluya iletilir.Buzdolabı kapağı kapalı tutulur,ve içinde gıda
maddeleri vb. bulundurulmaz.
13.Hekim vizit gezerken hemşirede bulunur.
14.Telefonla order alınmaz.Gözlem kağıdı hekime gönderilir ve istemi yazılı order etmesi
sağlanır.
15.Narkotik ilaç dolabı kilitli tutulur ve anahtar malzemeden sorumlu hemşirede olur.
16.Sarı odadan hasta damaryolu açılmış kanları alınmış ekg çekilmiş olarak gelir.
Travma:
1. Bölüm teslim alındığında bölümdeki eksik malzemeler tamamlanır,bölüm düzenlenir.
2. Malzeme sorumlusu malzemeleri birebir kontrol ederek teslim eder,arızalı+kırık olan varsa servis sorumlusuna bildirir.
3. Gelen ilaç,malzeme ilaç malzeme takip formuna işaretlenir.
4. Hastanın genel durumuna göre ateş,tansiyon,kan şekeri,saturasyon hekim istemi beklenmeden ölçülür,hekim bilgilendirilir,sekretere defter kaydı yaptırılır.
5. Hastanın damaryolu açılır ve kanları alınır.
6. Gözlem kağıdı çıkan,yatışı yapılan hastaya hasta tanıtım bilekliği takılır. Alerjisi varsa kırmızı bileklik takılır.
7. Yatışı olacak hastanın damaryolu açılır.
8. Yatış yapılan hastanın servise teslimi için hemşire teslim formu doldurulur.
9. Yoğun bakıma yatışı yapılan hastanın transferi hemşire eşliğinde yapılır ve hemşire tarafından doldurulan hasta teslim formu ile birlikte teslim edilir.
10.Gözleme giden hastanın damar yolu açılır , kan alınır EKG istenmişse çekilir.
11.Yapılan her tedavi ve hasta ile ilgili işlem sekretere kayıt yaptırılır.
12.Yapılan her tedavinin yanına tedaviyi yapan hemşire parafını atar.
13.Gözlem kağıdına order sadece hekim tarafından yazılır.Gözlem kağıdı kaşeli ve imzalı olur.
14.Bütün kullanılan aşılar bilgisayar üzerinden günlük kontrol edilir.
15.Buzdolabının derecesi 2-8 derece arasında olur.Oda sıcaklığı 25 derecenin altında tutulur.
Sabah akşam buzdolabı ve oda sıcaklığı sıcaklık ve nem izlem formuna kayıt edilir.Sıcaklık yüksek veya düşükse sorumluya iletilir.Buzdolabı kapağı kapalı tutulur,ve içinde gıda
maddeleri vb. bulundurulmaz.
16.Hastaya enjeksiyon yapılmadan önce herhangibir alerjisinin olup olmadığı sorulur.Varsa
hekime bildirilir,hekim istemine göre enjeksiyon yapılır.
Cerrahi Müdahale:
1. Travmaya gelen hastaların orderına göre sütür,pansuman,alçı,ateli yapılır
2. İşlem yapılan hastanın kayıtları travma sekreteri tarafından kaydedilir.
3. Hastanın durumu kritik ise bu işlemler resüsitasyon odasında yapılır.
YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI İŞLETME YÖNETMELİĞİ
Servis Şef ve Uzmanlarının Görev ve Yetkileri :
Madde 114 – Servis şef ve uzmanları:
a) Servislere kabul edilen hastaları uzmanlıkları çerçevesinde muayene ve tedavi eder. Kendi
servisinin polikliniğini yaparlar. Ayrıca çeşitli uzmanlık dalları bulunmayan küçük yataklı tedavi
kurumlarında Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun hükümleri çerçevesinde diğer uzmanlık şubelerine ait hastaları da muayene ve tedavi etmekle yükümlüdür.
Ancak ilk tedaviden sonra mutlaka ilgili dal uzmanının görmesi gereken vakaları, gereği yapılmak üzere baştabibe bildirir.
Şef ve uzmanlar, hasta müşahade ve tabelalarının düzenli ve usulüne uygun olarak yazılmasından sorumludurlar.
b) Her ne zaman olursa olsun şubelerinde çıkan önemli ve acil vakalar nedeniyle kurumca
kendilerine yapılan davete gelmek ve gereken muayene ve tedaviyi yapmakla yükümlüdürler.
Herhangi bir hasta hakkında konsültasyon için diğer şubelerden gelen davetleri kabul ve
görüşlerini bildirmek zorundadırlar. Aynı şubeden birçok uzman bulunan kurumlarda bu çeşit
hizmetler baştabibin düzenleyeceği sıraya göre nöbetleşe yapılır.
c) Poliklinik ve servislerinde ihbarı mecbur bir bulaşıcı hastalık görüldüğünde, ihbar vesikasıyle durumu baştabibe bildirirler.
d) Orijinal çalışmalara esas teşkil edebilecek nadir vakalara rastladıkça, hastane bilimsel konseyine sunulmak üzere bütün belgeleri ile beraber baştabibe verirler.
Servis şef ve uzmanları, servis istatistiklerinin düzenlenmesi ve zamanında idareye verilmesi
ile servis protokol defterinin usulüne uygun olarak tutulmasından sorumludurlar.
e) Kurum içinde yapılacak ameliyatlarda; 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının
Tarzı İcrasına Dair Kanunun aşağıda belirtilen 70. maddesine uymaları zorunludur.
(Tabipler, diştabipleri ve dişçiler yapacakları her nev’i ameliye için hastanın, hasta küçük veya tahtı hacirde ise veli veya vasisinin evvelemirde muvafakıtını alırlar. Büyük
ameliyei cerrahiyeler için bu muvafakatın tahriri olması lazımdır. Veli veya vasisi
olmadığı veya bulunmadığı veya üzerinde ameliyat yapılacak şahıs ifadeye muktedir olmadığı takdirde muvafakat şart değildir.) Ameliyatı yapan uzman, ameliyatın sonunda yaptığı
ameliyatı ameliyat kayıt defterine kaydeder (Ek 52 Form 11)
f) Poliklinik ve servislerde geçen önemli fenni ve idari vakaları baştabibe bildirirler.
g) Servislerine lüzumlu alet, ilaç ve sıhhi malzeme için örneğine uygun birer istek belgesi
(Ek 37 Form 88) düzenleyerek baştabibe havale ettirdikten sonra bunların cinsine göre imza
mukabilinde eczane veya depodan alınmasını sağlar.
h) Servislerine ait bütün demirbaş eşyanın bakımı, muhafazası ile tüketim maddelerinin yerinde ve ekonomik kullanımından sorumludur.
i) Kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile aile planlaması kursu görmüş diğer tabipler aile
planlaması uygulamaları yapmak ve kendi birimleri içinde bu çalışmaları düzenlemekle yükümlüdürler.
Servis Sorumlu Hemşirelerinin Görev ve Yetkileri :
Madde 131 – Hemşire adedi müsait olan kurum ve servislerde, servisler, ameliyathane ve hemşirelik hizmeti bulunan diğer ünitelerdeki hizmetlerin sürekliliğini sağlamak
için Baştabiblikçe servis veya bölüm sorumlu hemşirelikleri kurulabilir. Bu servis sorumlu hemşireleri nöbete girmezler. Hafta tatillerini cumartesi, pazar günleri yaparlar.
a) Başhemşirenin o servisteki yardımcısı olup, servisinde bulunan bütün hemşire, ebe, hemşire yardımcısı, hasta bakımında çalışan yardımcı hizmetler sınıfı personelinin iş bölümünü
yapar, bunların çalışmalarını izler.
b) Servis hemşirelerinin hizmette birinci derecede amiri olup servis şef ve uzmanlarının ve
baş hemşirenin direktifleri ile hasta tedavi bakımının en iyi şekilde yapılmasıyla ve servisindeki düzen ve disiplini sağlamakla yükümlüdürler.
c) Servis demirbaş ve tüketim maddelerini teslim alır. Bunların muhafazasından ve yerinde
kullanılmasından sorumludurlar.
d) Servisin temizliğini, yatan ve çıkan hastaların işlemlerini, hemşire ve diğer hizmetlilerin
görev taksimi ve düzenlenmesini bizzat yapar ve bunların çalışmalarını denetler, yemek dağıtımının, acil ilaç dolabının işlerliğini düzenler.
e) Ameliyathane sorumlu hemşiresi, ameliyathane hemşirelerinin birinci derecede amiri
olup buradaki hemşirelik hizmetlerinin düzenli yürütülmesinden ameliyathane sorumlusuna
ve başhemşireye karşı sorumludur.
f) Servis eczacısı bulunmadığı hallerde ona ait görevleri yapar veya yaptırır.
g) Servis istatistiklerinin idareye zamanında verilmesini sağlar.
Hastane Hizmetlilerinin Görevleri :
Madde 135 – Hastane hizmetlileri, hastanenin temizliği, hastaların laboratuvar vesair
yerlere götürülüp getirilmesiyle ilgili her türlü hizmetleri yapan yardımcı hizmetler
sınıfı personelidir.
Servis sorumlu hemşiresi ve hemşirelerinin direktif ve sorumluluğu altında, servislerin genel
temizliklerini yapar ve hasta yemeklerini mutfaktan getirirler, Hemşirelerin dağıttığı yemek
servisini yaparlar, hastaları bir yerden bir yere (Laboratuvar, servislere) götürüp getirirler. Laboratuvara gidecek muayene materyelini götürürler ve kendilerine verilen saatte neticelerini
alırlar.
Bizzat hasta bakımı ve hemşirelik hizmetleriyle ilgili olmamak üzere tabib, çalıştığı servis
veya laboratuvarların hemşire, ebe ve tıbbi teknisyeni tarafından verilen emir ve görevleri
yerine getirirler.
Hastaların istek ve ihtiyaçlarını, servisteki önemli olayları,ağırlaşan hastaların ıstırablarını nöbetçi hemşireye derhal bildirirler, kendilerine teslim edilen hasta ve kurum eşyasından sorumludurlar.
Hastane hizmetlilerinin kendilerine verilen görevlere uyumunu ve bu konularda eğitimini ilgili
tabib, hemşire ve tıbbi teknisyenler sağlar.
BÖLÜM İLE İLGİLİ YAZILI DÜZENLEMELER
• Genel Cerrahi Ameliyat Onam Formları
• H.K.S. Dosyası
• Eğitim Dosyası
HİZMET KALİTE STANDARTLARI
Sağlıkta Dönüşüm Programının ana hedeflerinden biri de sağlık hizmetlerinde sürekli kalite
gelişimini sağlamaktır. 2003 yılında ülkemize özgü bir uygulama olarak performansa dayalı
ek ödeme sistemi geliştirilmiş, ikinci bir aşama olarak da bu sisteme 2005 yılında sağlık
hizmet sunumunda kaliteyi esas alan Kurumsal Performans ve Kaliteyi Geliştirme çalışması
ile kalite boyutu eklenmiştir. Böylece sağlık hizmetine erişim, hizmet alt yapısı, süreçlerin
değerlendirilmesi, hasta memnuniyetinin ölçülmesi ve belirlenen hedeflere ulaşma derecesinin ölçümüne dayalı kapsamlı bir hastane değerlendirme sistemi hayata geçirilmiştir.
2005 yılında kamu hastanelerinde hayata geçirilen Kurumsal Performans ve Kaliteyi
tirme çalışmasının en önemli parametresini kalite kriterleri oluşturmaktadır.
Geliş-
100 sorudan oluşan kalite kriterleri, 2007 yılı başında yapılan revizyonla 150 sorudan oluşan
bir set halini almıştır. 2008 yılında yapılan revizyonda ise 150 sorudan oluşan kalite kriterleri tamamen revize edilerek hem yapısal, hem dizayn hem de metodolojik açıdan yeniden
düzenlenmiştir. Kalite kriterleri Hizmet Kalite Standartları adını alarak toplam 354 standart
ve yaklaşık 900 alt bileşenden oluşan bir set halini almıştır. 2009 yılı içinde özel hastane ve
üniversite hastanelerine yönelik olarak toplam 388 standart ve yaklaşık 1450 alt bileşenden
oluşan “Özel Hastane Hizmet Kalite Standartları” hazırlanarak yayınlanmıştır.
Hizmet Kalite Standartları pek çok uzman tarafından ulusal ve uluslararası kaynaklar doğrul-
tusunda farklı kurumsal yapılanmalar, problemli alanlar, ülke koşulları dikkatle alınarak hazırlanmıştır. Değerlendiricilerin, hastane kalite temsilcilerinin, farklı çevrelerden çeşitli uzmanların geri bildirimleri, görüş ve önerileri değerlendirilmekte ve nihayetinde Başkanlık ekibinin
bugüne kadar edindiği tecrübe de kullanılarak son derece titiz bir çalışma ile hastanelerimiz
için tüm süreçlere ışık tutan bir değerlendirme aracına ulaşılmaktadır.
Hizmet Kalite Standartları ve birlikte yayımlanan rehberler, sağlık hizmeti sunanlara uygulamalarında yol göstermek misyonuna sahip olduğu gibi bu uygulamaların yerinde değerlendirilmesi aşamasında da bir çizelge fonksiyonu görmektedir. Bakanlığa biçilen bu rol ve
görevler ışığında geliştirilen bu standart ve rehberlerle birlikte hem uygulayıcıların hem de
uygulamaları değerlendirecek olan Bakanlık ekiplerinin eğitilmesi sistemin bütüncül anlamda
olumlu ve etkin bir yapıya bürünmesini sağlamaktadır.
BÖLÜM İLE İLGİLİ HİZMET KALİTE STANDARTLARI
Acil sağlık hizmetlerinin sunulduğu alanlara yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Hastane dışında acil servise ulaşımı kolaylaştırıcı yönlendirici işaretler bulunmalıdır.
Acil servis giriş tabelası, hastane dışından görülebilir şekilde olmalıdır.
Acil servis girişi diğer girişlerden bağımsız olmalı, ambulans ve diğer araçların kolay ulaşımını sağlayacak bir düzenleme yapılmalıdır.
Acil servis girişinin üstü kapalı ve aydınlatılmış olmalıdır.
Acil serviste 24 saat boyunca güvenlik personeli bulundurulmalıdır.
Resüsitasyon için ayrıbir oda oluşturulmalıdır.
Hasta izlemlerinin yapılabileceği monitorize bir alan bulunmalıdır.
Hasta kayıt işlemlerinin yapıldığı birime yönelik düzenleme bulunmalıdır.
Hasta kayıt işlemlerinin yapıldığı birim bulunmalıdır.
Bu birimde, bölümde hizmet veren hekimlerin listesi bulunmalıdır.
Birim çalışanlarına eğitim verilmelidir. Eğitim programında;
- Hasta memnuniyeti,
- Hasta hakları,
- İletişim becerileri bulunmalıdır.
Birim çalışanlarına her dönem en az bir kez eğitim verilmelidir.
Karşılama, danışma ve yönlendirme hizmeti verilmelidir.
Karşılama, danışma ve yönlendirme hizmeti sunan birim bulunmalıdır.
Bu birimde; hastane bilgi rehberi, tanıtıcı broşür, telefon ve bilgisayar bulunmalıdır.
Bu birimde çalışanlar, diğer hastane çalışanlarından ayırt edilebilecek kıyafet giymelidir.
Bu birimde çalışanlara eğitim verilmelidir. Eğitim programında;
- Hasta memnuniyeti,
- Hasta hakları,
-İletişim becerileri bulunmalıdır.
Bu birimde çalışanlara her dönem en az bir kez eğitim verilmelidir.
Acil servis işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır.
Yazılı düzenleme;
- Triaj uygulaması,
- Hasta kabulü,
- Hasta müşahade süreci,
- Konsültan hekim çağırılması,
- Görüntüleme ve laboratuvar hizmetlerine yönelik süreci,
- Hastaların yatışı,
- Nöbet süreci,
- Hastaların hastane dışına sevk edilmesi konularını kapsamalıdır.
Ekipmana yönelik düzenleme bulunmalıdır.
Acil serviste sedye ve tekerlekli sandalyeler bulunmalıdır.
Acil serviste boyunluk ve travma tahtası bulunmalı,
- Her boyda (küçük, orta, büyük) en az üç tane boyunluk ve en az üç tane travma
tahtası bulunmalıdır.
Gözlem odalarına yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Her yatağın başında tıbbi gaz sistemine bağlı hasta başı paneli bulunmalı
- Hasta başı panelinin bulunmadığı durumlarda her iki yatağa bir mobil oksijen tüpü ve
vakum cihazı bulunmalıdır.
Yatak başı bağlantılı hemşire çağrı sistemi bulunmalıdır.
Gözlem odaları hastaların sürekli gözetim ve izlenmesine uygun olarak düzenlenmelidir.
Çalışanlara yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Çalışanlar için dinlenme odası bulunmalıdır.
Çalışanlar için giyinme dolapları bulunmalıdır.
Sağlık çalışanlarına yılda en az bir kez KPR (Kardio Pulmoner Resüsitasyon) eğitimi verilmelidir.
Acil serviste göreve yeni başlayan çalışana KPR eğitimi verilmelidir.
Çalışanların iletişim bilgileri bulunmalıdır
Acil servis çalışanlarının iletişim bilgileri bulunmalıdır.
Uzman hekimlerin iletişim bilgileri bulunmalıdır.
Hastane afet planıve planda görevli çalışanların iletişim bilgileri bulunmalıdır.
Sosyal güvencesi olmayan hastalara yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Sosyal güvencesi olmayan hastaların;
- Muayene,
- Tanı,
- Tedavi,
Bakımı sağlanmalıdır.
Sevk edilen hastalar için düzenleme yapılmalıdır.
Acil serviste gerçekleştirilen tıbbi müdahaleleri içeren kayıtların bir nüshası hasta ile birlikte nakledilmelidir.
Zehirlenme vakalarına yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Tüm Zehirlenme vakaları Ulusal Zehir Merkezi kılavuzuna göre takip edilmelidir
Tüm vakalar Ulusal Zehir Merkezine bildirilmelidir.
İlaç ve kit muhafaza edilen buzdolaplarının sıcaklık takipleri yapılmalıdır.
Buzdolaplarının içinde bulunan malzemelere göre sıcaklık takibi yapılmalıdır.
Hasta BaşıTest Cihazlarının (HBTC) kullanımı düzenlenmelidir.
HBTC’nin kullanıldığ ıbölümlerde sorumlular belirlenmelidir.
HBTC’nin envanteri tutulmalıdır.
HBTC’nin bakımı ve temizliği yapılmalıdır.
HBTC için kalibrasyon ve kalite kontrol testleri çalışılmalı ve kayıt altına alınmalı,
- Kalite kontrol sonuçlarında uygunsuzluk tespit edilmesi halinde düzeltici önleyici
faaliyet başlatılmalıdır.
HBTC’yi kullanacak çalışanlara;
- Çalışılacak testlerin preanalitik, analitik ve postanalitik evrelerinde dikkat edilmesi
gereken hususlar,
- Kalibrasyon ve kalite kontrol sonuçlarının değerlendirilmesi,
- Cihazın temizliği ve bakımı hakkında eğitim verilmelidir.
HBTC’de çalışılmış olan tüm test sonuçları, hasta dosyasına kayıt edilmelidir.
Hastalara hizmet verilen alanlar iletişime açık bir şekilde düzenlenmelidir.
Sonuç alma, numune kabul, kayıt, halkla ilişkiler hizmet noktalarında hasta ve çalışan
arasında fiziksel bariyer (camekân, pencere, demir parmaklık, yükseklik) bulunmamalıdır.
Hasta kimliğinin doğrulanmasına yönelik düzenlemeler yapılmalıdır.
Yatışı yapılan her hastada beyaz renkli kimlik tanımlayıcı kullanılmalıdır.
- Alerjik hastalarda ise sadece kırmızı renkli kimlik tanımlayıcı kullanılmalı,
- Hasta kimlik tanımlayıcı barkotlu olmalı,
- Kimlik tanımlayıcıda; protokol numarası, hasta adı–soyadı, doğum tarihi (gün/ay/yıl)
bilgileri yer almalı,
Tanı ve tedavi için yapılacak tüm işlemlerde hasta kimliği doğrulanmalıdır.
Sağlık çalışanları, hasta kimlik tanımlayıcıların kullanımı ve hasta kimliğinin doğrulanması
konusunda eğitilmelidir.
İlaçların güvenli uygulanmasına yönelik düzenleme yapılmalıdır
Tedavi planı hekim tarafından yazılmalı, kaşelenmeli ve imzalanmalı,
- Tedavi planı; ilacın tam adını, uygulama zamanını ve dozunu, uygulama şeklini ve
veriliş süresini içermelidir.
Hemşire hekimin tedavi planını hemşire gözlem formuna kaydetmelidir.
Tedavi sürecindeki ilaçlar hastaya hemşire tarafından uygulanmalı,
-Stajyerlerin ilaç uygulamalarıda hemşire gözetiminde olmalıdır.
İlaçların karışmasını engellemeye yönelik düzenleme yapılmalıdır
İlaç isimleri kısaltılarak yazılmamalıdır.
H Yazılışı, okunuşu, ambalaj ıbirbirine benzeyen ilaçların listeleri hazırlanmalı,
- Listeler kullanım alanında bulunmalıdır.
Yazılışı, okunuşu, ambalajı birbirine benzeyen ilaçların dolaplardaki yerleşimi ayrı raflarda
yapılmalıdır.
Pediatrik dozda kullanılacak ilaçlara yönelik tedbirler alınmalıdır.
Pediatrik dozdaki ilaçların listeleri ilgili bölümlerde bulunmalıdır.
Pediatrik dozdaki ilaçların dolaplardaki yerleşimi diğer ilaçlardan ayrı raflarda yapılmalıdır.
Acil kullanılabilecek pediatrik ilaçların kilograma göre dozları listelenmeli,
- Listeler ilgili bölümde bulunmalıdır.
Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçlara yönelik düzenleme yapılmalıdır
Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçlar kilitli alanlarda bulundurulmalıdır.
Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçların devir teslimi yapılmalıdır.
Devir teslim kayıtlarında;
- İlacın hangi hastaya kaç adet kullanıldığı,
- İlacın kullanıldığı tarih,
- İlacı kimin uyguladığı,
- Kime kaç adet ilaç teslim edildiği,
Teslim alan ve teslim edenlerin imzaları kayıt edilmelidir
Advers Etki Bildirimi ile ilgili düzenleme yapılmalıdır.
Ciddi ve beklenmeyen advers etkiler farmakovijilans sorumlusuna bildirilmelidir.
Hastanın güvenli transferi sağlanmalıdır.
Çalışanlar tarafından kişisel koruyucu ekipman kullanılmalıdır
Bölüm bazında kullanılması gereken kişisel koruyucu ekipman belirlenmelidir.
Kişisel koruyucu ekipman çalışma alanlarında ulaşılabilir olmalıdır.
Kişisel koruyucu ekipman kullanımı konusunda çalışanlara eğitim erilmelidir.
Acil müdahale seti bulunmalıdır.
Sağlık hizmeti sunum alanlarında acil müdahale seti bulunmalıdır.
Bölümler acil müdahale setinde bulunması gereken ilaç, malzeme ve cihazları belirlemelidir.
İlaç ve malzemelerin minimum ve maksimum stok seviyeleri belirlenmelidir.
Minimum ve maksimum stok seviyeleri takip edilmelidir.
İlaç ve malzemelerin miat takibi yapılmalıdır.
Tıbbi cihazların yönetimine yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Tıbbi cihazların bölüm bazında envanteri bulunmalıdır.
Tıbbi cihazların bakım, onarım, ölçme, ayar ve kalibrasyonlarına yönelik plan bulunmalı,
- Plan dahilinde cihazların ölçme, ayar ve kalibrasyonları yapılmalıdır.
Kalibrasyonu yapılan cihazların kalibrasyon etiketi bulunmalıdır.
Etikette;
- Kalibrasyonu yapan firmanın adı,
- Kalibrasyon tarihi,
- Geçerlilik süresi,
- Sertifika numarası bulunmalıdır.
Hastanenin temizliğine yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Bölüm bazında temizlik planı bulunmalıdır.
Risk düzeylerine göre temizlik kuralları belirlenmelidir.
Temizlik malzemeleri ve malzemelerin kullanım ıile ilgili kurallar belirlenmelidir.
Tüm kapalı ve açık alanların temizlikleri kontrol edilmelidir.
- Kontrol aralıkları,
- Kontrol sorumluları belirlenmelidir.
Kişisel temizlik alanlarına yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Kişisel temizlik alanlarının kapıları dışarı doğru açılmalıdır.
Kişisel temizlik alanlarının temizliği sağlanmalıdır.
Kişisel temizlik alanlarında temizlik malzemeleri bulundurulmalı,
- Sıvı sabun, kâğıt havlu, tuvalet kâğıdı ve poşetli çöp kutusu bulundurulmalıdır.
Sıvı sabun kaplarının üstüne ekleme yapılmamalı,
- Boşalan sabunluk yıkanıp iyice kurutulduktan sonra tekrar doldurulmalıdır.
Hasta mahremiyetini sağlamaya yönelik düzenlemeler bulunmalıdır.
Hasta yatakları kullanıma hazır olmalıdır
Çarşaf, nevresim ve yastık kılıfları temiz ve ütülü olmalıdır.
Çarşaf, nevresim ve yastık kılıfı her gün ve gerektiğinde değiştirilmelidir.
El hijyenini sağlamaya yönelik malzeme bulunmalıdır.
Sağlık hizmeti sunulan alanlarda alkol bazlı el antiseptikleri bulunmalıdır.
Her yatak başında alkol bazlı el antiseptik solüsyonları bulunmalıdır.
Atıkların kaynağında ayrıştırılmasına yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Her bölüm için atıklar belirlenmelidir.
Uygun atık kutuları kullanılmalıdır.
ÇALIŞACAĞI BÖLÜM İLE İLGİLİ EĞİTİM
A- YÜKSEK ATEŞLİ ERİŞKİN HASTALARDA HEMŞİRELİK BAKIMI
• Hasta için sakin ve güvenli bir ortam sağlanır.
• Vücut ısısı ve diğer vital bulgular düzenli aralıklarla takip edilir ve hemşire gözlem çizelgesine kaydedilir.
• Hastanın sıvı alımı sağlanır, yaşlı yatağa bağımlı ağızdan alamayan hastalara IV destek
sağlanır.
• Aldığı çıkardığı takibi yapılır ve kaydedilir.
• Soğuğa yakın ılık suyla soğuk uygulama yapılır ve kaydedilir. (Uygulama 10dk.’yı geçmemeli, ateş 1 0C derece’den fazla düşürülmemeli.)
• Oda havalandırılır, oda ısısının 17-19 C derecede olması sağlanır.
• Gerekli görülen kültürler aseptik koşullarda ve tekniğine uygun olarak alınır.
• Doktor istemine uygun olarak hastaya antipiretik ilaçlar uygulanır.
• Hastanın uygulamalara yanıtı mutlaka kaydedilir.
B- GİRİŞİMLER
1) ASPİRASYON İLKELERİ
Aspirasyon işlemi ihtiyaç duyulduğu oranda yapılmalıdır. Gereksinim hastanın sürekli olarak
izlenmesiyle saptanabilir.Gereksinim saptandıktan sonra uygun şekilde aspire etmek önemlidir. Aseptik tekniklere uyulmaksızın yapılan Aspirasyon hasta da Enfeksiyon gelişmesine
neden olabilirken, yeterince havalandırılmadan ve oksijenlendirilmeden uzun süreli yapılan
Aspirasyonlarda Kalp Ritim bozukluklarına ve Kardiak Arreste neden olabilmektedir.
Aspirasyon da 4 temel teknik vardır:
1. Oral ve Nazolarengeal Aspirasyon
2. Oral ve Nazotrakeal Aspirasyon
3. Airway ya da E.T.T.’ten Aspirasyon
4. Trakeostomi kanülden Aspirasyon
Aspirasyonda Uyulması Gereken Kurallar:
• Aseptik çalışılır. Orafarenks ve Trakea Steril olarak düşünülmeli. Ağız temiz olarak düşünülmeli ve ağızdaki sekresyonlar orafarenks ve trakeanın Aspirasyonundan sonra temizlenmelidir.
• Her defasında steril nelaton sonda kullanılır. Sekresyonun fazla olduğu durumlarda açık
uçlu kateter tercihedilir.
• Her aspirasyon 15 sn’den fazla sürmemeli. Aspirasyonlar arası süre 3 dk. Olmalı ve 3
kezden fazla tekrarlanmamalıdır.
• Aspiratör basıncı yetişkinde 50–95 mmHg, Çocukta 85–110 mmHg, yeni doğanda 50–95
mmHg olacak şekilde ayarlanır. Aksi takdirde fazla negatif basınç Pnömotoraksa neden
olabilir.
Oratrakeal ve Nazotrakeal Aspirasyon:
Öksürük refleksiyle akciğerlerdeki sekresyonun atılamadığı durumlarda uygulanır. Ağız yada
burundan yapılabilir. Ancak öğürme reflexi az olduğu için daha çok burun tercih edilir. Kateter
ucu, trakeaya kadar uzatılarak aspire edilir.
Hastaya işlem açıklanır. Semi foxler pozisyonu verilir. Oratrakeal Aspirasyon için baş yana
çevrilir. Nazotrekeal Aspirasyon için baş Hiperextaniseyona getirilir.
Hasta bilinçsiz ise, yüzü hemşireye bakacak şekilde yan yatırılır. Bu şekilde dilin arkaya kaçıp,
hava yolunu kapatması ve GiS muhtevasının Aspirasyonu önlenmiş olur. Ayrıca sekresyonun
çıkartılması kolay olur. Eller yıkanır. Steril eldiven giyilir. Kateter Aspiratöre takılır. Kateter
hastanın kulak memesi ve burun ucu arasındaki mesafe uzunluğunda baş ve işaret parmağı
arasında sıkıştırılır. Steril solüsyona (SF yada Distile su)batırılarak nemlenmesi sağlanır. Gi-
rerken doku tahriş edilmemiş olur.
İşlem öncesi hastaya buhar ve Oksijen uygulaması yapılır. Kateter Oral ve Nazal ilerletildikten sonra Aspiratör açılır. Kateter üzerindeki basınç başparmağı çekerek kaldırır ve kateter
parmaklar arasında döndürülerek çıkartılır.
Kateter steril sudan geçirilerek içindeki sekresyonun çıkması sağlanır. Bu arada hasta bilinçli
ise derin nefes alıp vermesi ve öksürmesi söylenir. Bu sekresyonun daha çabuk atıımasını
sağlar. Hastanın Akciğer sesleri dinlenir, solunumu izlenir ve gerekli ise işlem tekrarlanır.
İşlem esnasında hastanın ağzındaki ve dil altındaki veya burnundaki sekresyonlar aspire edilerek temizlenir.
Hastaya rahat bir pozisyon verilir. Sekresyonun yoğunluk, renk ve miktarı kayıt edilir.
2) NAZOGASTRİK SONDA TAKILMASI :
Gastro İntestinal Sistemine yeterli fonksiyon görmediği durumlarda biriken sıvı-gazı boşaltmak, ameliyat sonrası ve travmatik olgularda mide bulanış ve kusmayı gidermek GİS fonksiyonlarını izlemek, ilaç uygulama ve hastayı beslemek amacıyla NG sonda yerleştirilir
İşlemlerde hastaya açıklama yapılır. Oturur pozisyon verilir. NG sondanın ucu burun ucundan
kulak memesine, oradan ksifoidin alt ucuna kadar uzatılır. Bu nokta işaretlenir. Erişkin birey
için bu uzunluk yaklaşık 55-60 cm, çocuk için ise yaklaşık 40-45 cm kadardır.
Hastaya başın kaldırılması ve hafifçe geriye doğru eğmesi söylenir. Tüp burun deliğinden
içeriye, aşağıya ve ileriye ilerletilir. Bu arada hastaya yutkunması söylenir. Işlem sırasında en
çok dikkat edilmesi gereken tüpün ilerleyişi esnasında hasta öksürüyor nefes nefese kalıyor
ve siyanoza giriyorsa bu tüpün solunum yollarında olduğunu göterir. Tüp çekilir, işleme ara
verilir.
Tüpün takıldıktan sonra midede olup, olmadığı test edilir. Bunun için tüpün ucuna enjektör
takılarak bir miktar mide içeriği Aspire edilir. Yada tüpe 10-15 cc hava edilir. Aynı anda enjektörle verilen havanın Steteskopla mide üzerinden Oskülte edilir. NG tüp yerleştirildikten
sonra buruna tespit edilir. Sorun gelişmezse (tıkanma çıkma gibi)1 hafta takılı kalabilir.
3) NAZOGASTRİK SONDA İLE HASTA BESLEME
Ağızdan besin ve sıvı alınamadığı durumlarda bu yöntem (gavaj) kullanılır. Beslenmede dikkat edilecek noktalar :
• Hastanın başı 30-40 derece yükseltilerek Semi fowler pozisyonu verilir yada oturulur.
•
•
•
•
•
•
Tüpün yerinde olup olmadığı kontrol edilir.
Barsak sesleri dinlenir. Alınamıyorsa doktora haber verilir.
Besleme yapılmaz
Mide içeriği enjektörle yavaşça çekilerek mide içeriğinin miktarı belirlenir.
Gavaj besini oda ısısında olmalıdır.
Verilecek besin iyice çalkaladıktan sonra enjektörle verilecekse enjektöre, aralıklı damla
şeklinde verilecekse Pump setinin torbasına konur.
Besin başlangıçta 50cc komplikasyon gelişmediyse (Bulantı, Besin Aspirasyonu.... gibi)
75cc’ye çıkılır. Giderek her saatte 25cc arttırılarak miktar düzenlenir. Besin verdikten sonra
tüpü yıkama, tıkanıklığı önlemek amacıyla 30-60 cc su verilir. Tüp klemplenir.
Beslenmeden 2-3 saat sonra enjektörle mide içeriği çekilir, miktarı ölçülür. 50-100cc’den
fazla ise mide boşalımının geç olduğunu gösterir. Doktora haber verilir.
Besin maddesi aralıklı damla veya sürekli damla şeklinde infüzyon pompasıyla verilecekse
torba içinde konan besin maddesinin 250-400cc’yi geçmeyecek şekilde konulması ve kullanılan setin 24 saatte bir değiştirilmesi gerekir.
Gelişebilicek Komplikasyonlar; (Ağız mukozasında irritasyon. Akut Orta Kulak Iltihabı,
Damakta ve burunda iritasyon, Diyare, Bulantı, Distansiyon, Besin Aspirasyonu, tüpün tıkanması.... gibi) yönünden sık kontrol edilir.
4) LAVMAN (REKTAL LAVAJ):
Belirli amaçlar için Rektum ve Sigmoid Kolona sıvı vermektir. Temel yapılış nedeni bağırsak
peristaltizmini uyararak defakasyon sağlanmasıdır. Işlem esnasında hastaya sol lateral pozisyon verilir.
Boşaltıcı ve Tedavi edici olarak iki şekilde uygulanır.
Boşaltıcı Lavman; musluk suyu, normal tuzlu su, hipertonik tuzlu su ve sabun köpüğü solüsyonlarıyla yapılabilir.
Musluk suyu ve tuzlu su için önerilen maximum miktarlar yaşa göre farklıdır.
• Bebek için – 150- 250cc
• Çocukta – 300 – 500cc
• Yetişkinde – 750 – 1000cc
Tedavi Edici Lavman; ilaç uygulaması yapılır. Örn: Neomycin solüsyonlarının uygulanması.
Amaç, barsaklara uygulanacak cerrahi girişimler öncesi kolondaki bakterilerin azaltılmasıdır.
İşlem hastaya açıklanır. Rektal tüpün ucu 3-4cm vazelin likid, pomad yada jel ile kayganlaştırılır. Rektuma yerleştirilirken hastaya ağızdan derin nefes alıp-vermesi söylenir. Amaç, Anal
sfinkteri gevşetmektir. Sonda ilerletilirken herhangi bir engelle karşılaşıldığında tüp hemen
geri çekilmelidir.Zorlanırsa bağırsak perforasyonuna neden olabilir.Bu nedenle Rektal tüpün,
yerleştirilen kısmı ;
• Yetişkinde – 7,5-10 cm
• Çocuklarda – 5 – 7,5cm
• Bebeklerde – 2,5 – 4 cm olmalıdır.
Kateter yerleştirildikten sonra klemp açılarak sıvının yavaşça akması sağlanır. Lavman sıvısı
30-45cm yükseklikten akıtılır. Genelde 1 litre sıvı 10 dk. içinde verilir. Hastada gaz sancısı,
kramp gibi rahatsızlıklar gelişebilir. Bu durumda sıvı akışı durdurulur. İşlem sonunda sonda
klemplenerek çekilir.
Hasta bilinçli ise mümkün olduğu kadar içerde tutması söylenir. Bebek ve çocuklarda birkaç
dk. için anüs bölgesi elle sıkıştırılır. Bu uygulama, bilinçsiz hastalarda da kullanılabilir ya da
kateter içerde bekletilir.
Sürgü yardımı ya da tuvalette hastanın dışkılamasına yardımcı olunur. Boşaltım bittikten sonra Anal bölge sabunlu suyla yıkanır yada hastanın yıkamasına yardım edilir.
6) ÜRİNER KATETER TAKMA VE BAKIM AMAÇ
Hastane enfeksiyonlarını önlemek amacıyla üriner katater takılması ve bakımı konusunda
yöntem belirlemektedir.
Üriner Kateter Takılması
• Eller yıkanıp, kuru Steril alet ile tamponlar tutulup antiseptik solüsyona batırılmalıdır.
• Eksternal mea çevresi temizlenip hazır kateter takma seti kullanılmıyorsa antiseptik solüsyonu yardımcı vermeli, steril örtü ile uygulama alanı örtülmelidir.
• Kateter hazırlanmalı ya da hazır kateter takma seti kullanılmıyorsa yardımcı paketi açarak
steril kateteri uygulayıcıya vermelidir.
• Kayganlaştırıcı jel üretraya sıkılıp, kateter üretraya yerleştirilmelidir.
• Kateterin balonunu şişirmek için kullanılacak olan steril sıvı enjektöre çekilmelidir.
• Steril idrar toplama kabı hastanın bacakları arasına yerleştirilmeli, steril idrar toplama kabı
yoksa steril kapalı drenaj torbası katetere bağlanmalıdır.
• İdrarın geldiği izlenip, kateterin mesanede olduğu düşünülüyorsa, buna karşılık idrar gel-
•
•
•
•
•
•
•
•
miyorsa hafif suprapubik bası yaparak idrarın gelip gelmediği kontrol edilmeli, yine idrar
gelmiyorsa, mesane steril SF ile irrige edilerek kateter ucunun mesanede olduğu kontrol
edilmelidir.
Balonlu kateter ise 8-10 mL steril sıvı ile balon şişirilir, kateter yavaşça geri çekilerek mesane boynuna oturtulmalıdır.
Steril kaplı drenaj torbası takılmalıdır.
Balonsuz kateter ise gelen idrar bittiğinde kateter yavaşça geri çekilerek mesanenin tamamen boşalması sağlanır. İdrar akışı bittiği zaman kateter çekilerek çıkartılmalıdır.
Steril örtü kaldırılır, kateter takma sırasında perinede kirlenme olduysa antiseptik solüsyon ile temizlenmelidir.
İdrar torbasının ve toplayıcı sistemin mesane düzeyinin altında tutulması gerektiği hatırlatılmalıdır.
Hasta kalktığında direnaj sisteminin bükülüp tıkanmadığı kontrol edilmelidir.
Üriner kateterler periyodik olarak değiştirilmemelidir.
Kateter endikasyonu biter bitmez ürenir kateter çıkarılmalıdır.
Üriner Kateter Bakımı
• Kateterle temastan önce ve sonra eller yıkanmalıdır.
• İşlemler sırasında eldiven giyilip meatus su ve sabunla temizlenmelidir.
• Hasta banyo yapacak ise öncesinde torba boşaltılmalı ve bağlantıların kapalı olduğu kontrol edilmelidir.
• Hastanın transferi sırasında torbanın boş ve bağlantıların kapalı olmalıdır.
7) İNTRAVENÖZ KATETER TAKILMASI:
Sıvı ve ilaç infüzyonu nedeniyle I.V. kateter takılır. Uygun ven seçimi önemlidir. Uygun Ven:
• Kolay bulanabilir, zedelenmemiş olmalı ve eklem üzerinde olmamalıdır.
• Distalden proksimale doğru seçim yapılır.
• Bacak ve ayak venleri zorunlu olmadıkça kullanılmamalıdır.
• Hipertonik solüsyonlar, damar duvarını irrite edici ilaçları içeren solüsyonlar ve hızlıverilmesi gereken solüsyonlar için büyük venler tercih edilmelidir.
• Vene uygun ölçülerde kateter seçimi 20-22 numara. İşlem hastaya açıklanır. Tekkullanımlı eldiven giyilir. Turnike, vene girilecek alanın 10-15cm yukarısına bağlanır.
Turnike, venöz kan akışını engelleyecek sıklıkta olmalı, Arteriyal kan akışını engellenmelidir.
(Radyal Nabzın alınıp alınmadığını kontrol ederek anlaşılabilir.)
Alkol ya da Povidon-Iyot solüsyonu ile damar boyunca yukarıdan aşağıya silinir. Damara girilecek alan bir elle sıkıca çekilerek gerdirilir. Bu şekilde ven ve deri iğnenin girişi için sabitleş-
miş olur. Vene girerken doğrudan ve dolaylı olmak üzere iki teknik kullanılır. Büyük venlerde
doğrudan vene girme tekniği (deri ve ven aynı anda hızlıca delinerek) kullanılır. Bu teknikte
iğnenin açık ağzı C-10 yukarı bakmalı ve deri ile iğne 15-20 derece bir açı yapılmalıdır.
Dolaylı teknik ise iğnenin açık ağzı yukarı bakacak şekilde ve 30-45 derece açıyla delinir.
Deriye giren nokta, vene girmek için belirlenen alanın yaklaşık 1cm altında ve vene paraleldir. Deriye girildikten sonra iğnenin deriyle yaptığı açı 15 dereceye kadar küçültülerek vene
girilir. Bu teknik özellikle küçük ve kaygan venlerden kullanılır ve hematom oluşma olasılığı
daha azdır. Kan geldiği görüldüğünde kateter, kan akımına doğru ilerletilir ve turnike açılır.
Kateterin içindeki çelik iğne çıkartılır. Ven içinde kalacak plastik iğne, kan akımı yönüne doğru
ilerletilir ve tamamen ven içine yerleştirilir. Tespit etmeden önce solüsyon gidip gitmediğine
bakılır. Sorun yoksa tespit edilir. Kateter, belirli aralarla sadece ilaç uygulaması için takılmış
ise Heparin kilidi uygulanır ve kateter steril kapağı ile kapatılır. Günün tarihi ve takan hemşirenin parafı atılmalıdır.
8) POSTÜRAL DRENAJ İŞLEMİ:
• Hastaya çeşitli pozisyonlar verilerek, yer çekiminin etkisiyle, Akciğerlerin Alt Segmentlerinde birikmiş sekresyonların trakeaya doğru atılmasını sağlamak amacıyla yapılan bir
tedavi yöntemidir.
• Ciddi solunum zorluğu, Kafa İçi Basıncı Artması, Yaşam Bulgularının pozisyon değişikliğinden olumsuz etkileneceği durumlarda uygulanmaz.
• Drenajın etkili olabilmesi için: Uygun pozisyon, sekresyonun sulandırılması, diyafragma
solunumu uygulanması, Perküsyon ve Vibrasyon bitiminde uygun öksürtme önemlidir.
• Postüral Drenaj, günde 2-4 kez yada ihtiyaca bağlı olarak yapılır. Sabahları yataktan
• kalkmadan ve uyumadan önce uygulanabilir. Yemeklerden önce veya 2 saat sonra uygulanmamasına dikkat edilmelidir.
• Her bir seansta uygulama süresi 20 dk. yi geçmemelidir.
• İşlem hastaya açıklanır. Doktor isteminde- varsa Bronkodilatatör verilir. Eller yıkanır.
• Tampone ederek vurma hareket. El ayası fincan gibi çukurlaştırılır. Lezyonlu olan üzerine
parmak uçlarıyla kısa, ani vuruşlar yapılır. Elin çukurlaştırılması göğüs duvarı ve el ayası
arasında bir hava yastığı oluşturduğu için çok önemlidir. Ancak kuvvetli yapılmamalıdır.
Vurma akciğerlerde dolaşımı, hücre aktivitelerini ve sekresyon çıkartmayı arttırır.
• Sarsma - lezyonlu olan, üzerine iki el üst üste konarak hastaya derin nefes alması söylenir, nefesini verirken çabuk ve ard arda titreşimler halinde fibrasyon yapılır. Hasta nefes
alırken fibrasyon yapılmaz.
Postural Drenajda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:
• Uygulama saati, işlem sonunda hastanın öksürerek sekresyon çıkarıp çıkarmadığını,
• ayrıca hasta sekresyon çıkarmışsa miktarı ve görünüşü Hemşire İzlem Çizelgesine kaydedilir.
• İşlem esnasında hastanın genel durumu, solunum şekli ve öksürük biçimi gözlenmeli.
• Uygulama sonrası hastaya ağız bakımı verilir.
• Çıkan sekresyon genellikle kötü kokuludur. Oda kokusunun giderilmesi için hasta hava
akımında bırakılmadan oda havalandırılmalı.
Direne edilmesi istenen Akciğer segmentine göre pozisyon verilir. Çocuğa verilecek pozisyon, drenajı istenen Akciğer segmentinin anatomik yerine ve çocuğun durumuna bağlı
olarak değişebilir.
Gereksinimine göre her bir pozisyonda kalış süresi ayarlanır. Akciğerlerin drenajı sağlanırken,
çocuk Trendelenburg pozisyonuna getirilir. Her iki Akciğerin üst lob Apikai Segmentlerinin
drenajında ise çocuğu oturur pozisyonda tutmak en uygun pozisyondur.
Ciddi karın distansiyonu olan veya ciddi solunum zorluğu olan veya Kafa içi Basınç artışı
olan çocuklar, baş aşağı pozisyonda tutulmalıdır. Pozisyon verildikten sonra, drene edilecek
Akciğer segmentlerine Perküsyon ve Vibrasyon işlemi yapılır. Arkasından derin solunum ve
öksürme egzersizleri yaptırılır. Eğer çocuk istenen öksürme tekniğini yapamıyorsa, trakeal
gıdıklama ile etkili öksürtme sağlanabilir. Trakeal gıdıklama, troid kıkırdak üzerine hafifçe bası
yapılarak uygulanabilir.
Perküsyon; Drenaj sırasında aralıklı olarak vurma hareketidir. Sekresyonun hızlı bir şekilde
hareketini sağlar. Eller kubbe şekline getirilerek veya yumuşak bir anestezi maskesi kullanılarak yapılır. İşlem kemik çıkıntıları üzerine ve karına yapılmaz. Çocuklarda iki veya üç parmağın
kullanılması yeterlidir. 1-2 dk. sürmelidir.
Vibrasyon: Perküsyondan hemen sonra ekspiryum sırasında göğüs duvarına, kol ve ellerin
hızlı hareketleriyle uygulanan sarsıcı hareketlerdir. Sekresyonların trakeaya doğru hareket
etmesine yardımcıdır.
Perküsyon ve Vibrasyondan sonra hasta daima öksürtülmelidir. İşlem sırasında Hipoksi yönünden izlenir. Sekrasyonun özelliği ve miktarı değerlendirilir. Ağız bakımı verilir.
9) NAZOGASTRİK TAKİBİ :
Nazogastrik sonda besleme ya da diren amaçlı takılabilir. NG takıldıktan sonra yerinde olup
olmadığıkontrol edilir. Ayrıca beslemeden önce ve liaç uygulamadan önce kontrolü yapılmalıdır. Drenaj amaçlı ise drenajın sağlamadığı durumlarda yine kontrol edilir.NG’nin yerinde olup
olmadığıkonrolü tüpün ucuna enjektör takılarak bir miktar mide içeriği Aspire ya da 10–15 cc
hava verilerek stetoskopla dinlenerek yapılır. NG’nin her gün tespit yeri değiştirilir.
Diren amaçlı sonda da Dekompresyon süresince gelen miktar ve içeriği sonda ucuna takılan
torbayla ölçülür ve kayıt edilir. Özelliğine göre saatlik ya da 8 saatlik ölçülür. Torba, hasta
seviyesinden aşağıda olacak şekilde tespit edilmelidir.
10) BİLİNÇLİ – PUPİL – EXTREMİTE TAKİBİ :
Bilinç Takibi: Bilinç düzeyinin belirlenmesi amacıyla yapılır. Bilinçsiz yada bilinç düzeyindedeğişiklik olan hastalarda her saat başı, stabilleşmiş fakat risk taşıyan hastalarda her 8 saate bir
yapılıp, kaydedilmelidir.
Bilinç düzeyi belirlenmesinde Glasgow Koma Skalası kullanılır.Buskalada;gözaçma,motor
tepki ve sözel cevap gibi Spesifik gözlemlere sayısal değerler verilerek değerlendirme yapılır.
Puanlama düzeyine göre :
Bu tanımlamalar hastanın kliniğine göre farklılık gösterebilir.
Hastanın bilinç düzeyi, verilen herhangi bir uyarana (ağrı, ses... gibi) hastanın verdiği tepki
ilebelirlenir. Uyarı hafiften başlanıp gerektikçe artırılarak uygulanır.
Uyarı verilen alanlar :
- Glebella üzerine parmakla bası uygulanır
- Tırnak yatağına parmakla yada yabancı cisimle bas uygulanır.
- Meme ucu sıkıştırılır.
- Ayak tabanı topuktan parmaklara doğru sert bir cisimle çizilir.
- Kemikle derinin yakın olduğu alanlara bası uygulanır.
PupilTakibi : Pupiller büyüklük, şekil ve ışığa reaksiyon açısından değerlendirilir.Bir pupilde gözlenen bulgular diğer pupille karşılaştırılır. Normalde her iki pupil eşit büyüklükte ve
yuvarlaktır. Büyüklük ve şeklinde görülebilecek değişiklikler (Oval, düzensiz kenalıpupil...)
belirlenir. Işık uygulaması yapılarak Çap ve Reaksiyon açısından değerlendirilir. Çap olarak;
Izokorik, Anizokorik, BilateralMidriyazıs ve BilaterelMyozis tanımlamaları belirlenir.
İzokorik : Her iki pupil birbirine eşit, ışık reaksiyonu pozitif ve büyüklük normaldir.
Anizokorik ; Pupil büyüklükleri birbirine eşit değildir.
BilateralMidriyazis : Her iki pupil normalden büyüktür..
11-SİSTEM DEĞERLENDİRİLMESİ
A) Nörolojik Muayene
Hastanın durumuna uygun pozisyon alması beklenir ya da alması
gereken pozisyon verilir.
Prone
Yüzüstü, yüzükoyun pozisyon
Supine
Sırtüstü pozisyon
Sağ yan
Sağ Lateral pozisyon
Sol yan
Sol Lateral pozisyon
Semi fowler ( Baş 45° yukarıda olacak şekilde) Yatar pozisyon dıBaş yukarıda
şında
Fowler
Baş ve boyun 90° açı yapacak şekilde olması
Sim’s
Yarı yüzükoyun pozisyon
Bunların dışındaki pozisyonlar belirlenir ve kayıt edilir.
Aktivite
Uyanık
Fizyolojik uyanık hali; Bilinç açık.
Uykuya meyilli
Fizyolojik uykuya meyil hali, ağlıyor, sakin
Yarı uykulu hal. Fizyolojik değildir. Küntlük, davranışlarda ağırlaşLaterjik
ma vardır.
Cilt tonüsü
Deri turgoru (Elastikiyet)
Normal deri, düz, yumuşak ve esnektir. Siyanoz, sarılık yada soiNormal
ukluk yoktur, ılıktır, bütünlüğü bozulmamıştır.
Deri turgoru, el üzerinden, karın alanından dokunarak değerlendirilir.
Deri katlanıp bırakıldığında eski halini hemen alıyorsa tonüs normal olarak belirlenir.
Derinin su içeriği azalmış, elastikiyeti bozulmuştur. Hamur gibidir,
Hipotonik
kuru kırışık ve mat görünümdedir. Katlanıp bırakıldığında eski haline hemen dönmez.
Cilt; Sıcak, sert, ödemli ve cam gibi parlaktır. Deri kavranamaz,
Hipertonik
katlamak mümkün olmaz.
B) Solunum Değerlendirmesi
Solunum
Sayı, derinlik ve ritm açısından değerlendirilir.
Nitelik
Solunumun geçici yada kalıcı olarak durmasıdır. 4-6 dk.’dan uzun
Apne
sürmesi Solunum Arresti olarak ifade edilir.
Bradipne
Solunum sayısının 10/dk’nın altında olmasıdır.
Takipne (Polipne)
Solunum sayısının 24/dk’nın üzerinde olmasıdır.
Solunum değerinin artmasıdır. Normal derinlikte bir solunumda
Hiperpne
yaklaşık 500 cm3 hava alınır. Bu miktarda artma derinliğin artması
olarak tanımlanır.
Pozisyon:
Hipopne
Hiperventilasyon
Hipeventilasyon
Kusmaul Solunum
Dispne
Cheyne-stokes
solunum
Biot Solunum
Solunum değerinin azalmasıdır.
Ventilasyon sıklığının ardmasıdır. Aşırı ventilasyon yapılması durumudur.
Ventilasyon sıklığının azalmasıdır.
Solunum anormal şekilde derinliğinin ve hızının artmasıdır.
Güç ve sıkıntılı solunumdur. Ventilasyon için çaba harcanır. Solunum hızı ve yüzeyseldir. Burun kanatları açılıp kapanır. Karın kaslar
solunuma katılır.
Solunum yüzeysel başlar. Hız ve derinliğinde derece derece artma
olur. Anormal şekilde hız ve derinlik arttıktan sonra aynı şekilde
derece derece yavaşlar ve yüzeyselleşir. 10-20 sn Apne dönemi
görülür. Ölümden önce görülen bir solunum biçimidir.
Takipne ve Apne’ n/n birbirini izlediği periyodik bir solunum tipidir.
Fish Mauth Breathing Solunum
(Sudan çıkmış balık gibi yetmezliğinde Ekspirasyonun mümkün olduğunca uzatılarak yasoluma)
pılmasıdır.
Göğüsün ön, arka ve yan bölümleri steteskopla simetrik bir şekilSolunum seslerinin
de dinlenir. Dinlerken hastadan nefes alıp vermesi istenir. Solualındığı bölge
num seslerinin süresine, niteliğine, şiddetine ve patolojik seslerin
alınıp alınmadığına dikkat edilir.
Solunum seslerinin özelliği
Temiz
Normal solunum seslerinin alınması.
Trakeal sesler
Bronşial sesler
Bronkoveziküler sesler - Veziküler sesler
Rali
Stridor
Özellikle inspirasyonda duyulan kısa. kesintili ve müzikal olmayan
seslerdir.Karda yürüme sesi yada çıtırtı sesi olarak duyulur. Ince,
orta, kaba rali şekilde gruplanır. Kaba Rali Inspirasyon başında
ve ekspirasyonda da duyulabilir. Fokurdama sesidir.(Sekresyona
bağlı).
Sıeteskopa gerek olmadan da duyulur. Daralma sonucu (Larenx,
trakea) Inspirasyon sırasında duyulan Horoz öter tarzda sestir, inspirasyonda “Subra klavikular bölgede içe çekilmiş tipik belirtisidir.
Wheezing
Azalmış
Özellikle Ekspirasyonda duyulan ıslık sesine benzeyen devamlı
kesintisiz hışırtılı sestir. Boyun ve kaburgalar arası yardımcı kaslar
solunuma katılır.
Pievral bölgede doku artışı, sıvı ve havanın varlığı solunum seslerini azaltır.
Piöral ağrıda ve Taşipne de solunum yüzeyel olduğundan sesler,
hafifler veya duyulmaz.
C) Kardio-vasküler Sistemin Değerlendirilmesi
Tırnak yatağı rengi
Periferik dolaşım yeterliliği tespit edilir.
Pembe
Normal ve dolaşım yeterli
Soluk
Yetersiz dolaşım yada Anemik bir görüntü düşündürür
Siyanotik
O2 gereksinimi yeterli karşılanamıyor düşündürür.
Nabız
Hız, ritm ve dolgunluk açısından değerlendirilir
Ritmik
Atımların bronlardı sıra ve düzenli aralıklarla olması.
Aritmi
Defist
Nabzın ritmik olmaması. Aritmi varsa Apikal ve Radyal Nabız arasındaki ilişki kontrol edilir.
Apikal Nabız ile Radyal nabız arasındaki farktır. Iki hemşire 1 dk.
Sayar ve karşılaştırır. Radyal nabız daha düşüktür.
Sıçrayıcı
Ani yükselen nabız
Plirorm
Nabız sayısı 130dk.’nın üzerindedir. Zor paple edilir
Ipliksidir
Titreşimlidir
Bradikardi
Nabız hızının 60 dk.’nın altında olmasıdır
Kapiller dolgunluk
Perifere dolaşımın yeterliliğini tespit etmek için bakılır.
Normal
Tırnak yatağına diğer el parmağı ile basıldığında oluşan solukluk
3sn. denenince eski halini alıyorsa (Normal 3sn. normaldir.)
Tembel
Oluşan solukluk eski rengini 3 sn.’den daha geç alıyorsa
Tembel
3sn. tembeldir.
Yok
Dolaşım yok yada engellenmiştir.
Ödem
Hafif
Şiddetli
Yeri ve düzeyi (derecesi) belirlenir. Yüz, göz yaygın (Anazarka),
Üst extremite, Alt extremite ede olup olmadığı ve ödem varsa
derecesi tespit edilir.
Ilgili alan baş parmak kullanılarak bastırıldığında çukurluk oluşuyor
ve eski halini hemen alıyorsa
Oluşan çukurluk eski halini daha geç sürede alıyorsa
Gode bırakan
Başparmakla bastırıldığında oluşan çukurluk (Gode) eski halini almıyorsa
D) Gastroıntestinal -Genitoüriner Sistemin Değerlendirilmesi
Karın
Hasta sırtüstü pozisyonda karın alanı Palpasyonla değerlendirilir.
Normalde basıldığında karın alanı 1-2 cm içeriye geçer.
Düz ve Yumuşak
Normal durumu gösterir.
Gergin
Bastırıldığında 1-2 cm içeriye geçmemesi.
Sert
Cerrahi müdahaleyi gerektirecek bir durumu düşündürür.
Şiş
Bombeleşmiş bir görüntü. Karın içi sıvısı artması durumlarında görülür. (Asit varlığı gibi)
Hassas
Gerginlik, sertlik ve insizyon alanı varlığında görülür.
Bağırsak Sesleri
4 Kadranda var
Hiparaktif
Her bir kadran (4 kadran) sağdan-sola doğru Steteskopla V er dk.
dinlenir. Birer dk. süresince duyulan yaklaşık 6-10 arasındaki sesler NORMAL kabul edilir.
Sağdan sola doğru her iki kadran dinlendiğinde 4 kadranda da ses
duyulmasıdır.
Bağırsak seslen dinlendiğinde 1 dk.da yaklaşık olarak 10’un üstünde ses duyulmasıdır.
Peristaltizmin arttığı ve diyare gibi konularda fikir verir.
Hipoaktif
Yok
Bağırsak sesleri dinlendiğinde yaklaşık olarak 6’ nın altında ses
duyulması. Peristaltizmin yavaşladığı ve tıkanıklık olup olmadığı
konularında fikir verir.
Bağırsak seslerinin alınmaması. Tıkanıklık, Peristaltizmin yokluğu
konularında fikir verir.
E) Mesane Fonksiyonu
Normal idrara çıkma
Distansiyon
Idrar yapılamama ve oluşan glop sonucu mesaneden hissedilen
hassasiyet.
Fotey Kateter
Mesaneye foley kateter yerleştirilerek idrarın boşaltılması.
Diğer
Direk böbreğe ya da üreterlere kateter yerleştirilerek idrarın boşaltıması (Nefrostomi, Sistofîx ........).
H) EX OLAN HASTAYA HEMŞİRELİK YAKLAŞIMI UYGULAMALAR
Ex vaka işlemleri:
• İlgili doktor hastanın yaşam bulguları ve EKG’sini kontrol ederek ex durumunu tespit
•
•
•
•
•
•
•
•
•
eder.
Ex’in üzerindeki tüm giyisiler iç çamaşırları dahil kesilerek çıkarılır.
Ex’in takma dişleri, lens, idrar torbası, NGS, varsa kateterleri hemşire tarafından çıkartılır.
Kanayan pansumanı varsa yenilenir. Ziynet eşyaları ve parası Hasta Eşyaları Teslim Formu ile exin yakınına imza karşılığı teslim edilir. Yakını yok ise idari ofise teslim edilir.
Ex’in altına bir çarşaf yayılarak çenesi bağlanır, ayak baş parmakları birbirine bağlanır,ayak
başparmağına ex bilgi kartı takılır kolları yanlara flasterle sabitlenir ve çarşaf sarılır.
Bir flaster üzerine ex’in adı, soyadı, ölüm saati ve tarihi hemşire tarafından yazılarak çarşafın üzerine yapıştırılır.
Ex morga kaldırılır, yapılan işlemler hasta dosyasına kaydedilir.
İdari ofis elemanı tarafından, ex olan hasta için nüfus kağıdının aslı ile Mernis Ölüm Tutanağı 5 nüsha olarak düzenlenir. Hasta tarafından, hastanın kağıdı ile birlikte 3 nüshası
nüfus müdürlüğüne gönderilir. Ex kayıt defteri ileteslim edilir. Bir nüshası deftere iliştirilir.
Doktor tarafından doldurulan Gömme Izin Kağıdı, hasta yakınlarına verilerek Mezarlıklar
Müdürlüğüne başvurması gerektiği belirtilir.
Ex acil personeli ve acil sorumlusu hemşiresi veya süpervisor hemşire tarafından yakınlarına teslim edilir ve Ex Kayıt Defteri ne exi teslim aldığına dair hasta yakınından imza
alınır.
Ex olan hasta anlaşmalı kurumlar hastası ise idari afis elemanı anlaşmalı kurulmadan onay
aldıktan sonra exi yakınlarına teslim eder. Hasta dışarıdan ex olarak gelmiş ise doktor tarafından rapor düzenlenir ve hasta yakınlarına ex ile birlikte teslim edilir. Yapılan işlemler
Acil Poliklinik Protokol Defterine kaydedilir. Çekilen EKG deftere ilave edilir.
Adli Vaka İşlem Uygulamaları:
• Eğer ex adli bir vaka ise danışman doktor tarafından bölge karakoluna haber verilir, görevli memur hastaya doktor ile görüştürülür.
• Ex olan hastanın kimlik kartı idari ofis elemanı tarafından alınır.
• Yapılan tüm işlemler Adli Vaka Kayıt Defterine kaydedilir. Çekilen EKG, deftere ilave edilir.
• İlgili doktor geçici rapor yazar. Rapor, polise teslim edilir ve teslim edilen polisin adı-soyadı alınır ve Adli Vaka Kayıt Defterine kaydedilir. Raporun bir nüshası idari ofiste rapor
dosyasına konur.
• Adli vaka olan exle çenesi ve ayak parmakları bağlanmaz.
• Polis incelemesinden sonra adli vaka polisin yönlendirdiği kişiye Adli Vaka Kayıt Defteri’ne kaydı yapılara, imza karşılığı teslim edilir
D- YÜKSEK SEVİYE DEZENFEKTAN KULANIMI
Dezenfektan solüsyonu kulanıma hazır olup sulandırmaya gerek yoktur. %0.55 Ortoftalaldehit içerir. 14 Gün süre ile kulanılır.Eğer içinde partikül varsa 14 gün beklenmez ,solüsyon
değiştirilir. Solüsyon değiştirme tarihi soğuk alet dezenfektanı değiştirme takibi formuna işlenir. Solüsyonun uygunluğu günlük olarak solüsyon stribiyle kontrol edilip forma kaydedilir.
Kirli alet sudan geçirilir ve solüsyona atılıp kapak kapatılır.10 Dk. Bekledikten sonra çıkarılıp
suyla durulanır.
E-ACİL SERVİS AŞI KAYITLARI
Kuduz aşısı kayıtları:
1. Doz aşı kayıtları:
• Kuduz aşı kartı
• Sağlık ocağı formu
• Form 14(bildirimi zorunlu hastalıklar fişi) (adres ve tlf no mutlaka yazılmalı.yurt dışından
gelenlerden pasoport fotokobisi yoksa kimlik fotokopisi alınmalı. Mutlaka protokol yazılmalı.aşıların lot numarası yazılmalı.)
• Kuduz aşı defteri
• Tedavi-poliklinik defteri
2. Doz ve sonrası aşı kayıtları:
• Kuduz aşı kartı(kaçıncı doz olduğu hastadaki karta işaretlenir)
• Bölge dışı aşı bildrim formu
• Tedavi-poliklinik defteri
Tetanoz aşısı kayıtları:
• Tetanoz aşı kartı
• Tedavi-poliklinik defteri
Not: Aşılar yapılınca kutuları hasta barkotu ile birlikte sekretere verilir.
Download

Acil Týp Kliniði - Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi