TRİYAJ
Öğr. Gör. Filiz K. HERGÜL
TRİYAJ

Hasta ve yaralıların yaralanma tiplerine,
o andaki durumlarına göre sınıflandırılıp,
hastaneye
yatırma,
tedavi
ve
tahliye
konularında
öncelik
derecelerinin
saptanmasıdır.

Felaketlerdeki
triyaj
askeriyede
kullanılan triyaja benzer. Ayrıldıkları nokta ,
felaket triyajının, acil bölümün yükünü
önlemek için bazı kazazedelerin başlangıçta
taşınmasının
ertelenmesi
ve
alanın
oryantasyonudur.
Askeri ve Felaketlerde Önceliklerin Karşılaştırılması
Öncelik
Askeri
1
Hemen bakım
Şok, solunum yolu problemleri, ezik,
yumuşak doku yaralanmaları, amputasyon,
açık kırık
1. Derece: Çok acil
Kritik; yaşamı tehdit eden hava yolu
problemleri, şok, kanama
2
Minimal bakım
Az ya da hiç tedavi gereksinimi yok
II. Derece :Acil
20 dakika ile 2 saat içinde tedavi
gerektiren açık kırıklar, göğüs
yaralanmaları
3
Ertelenmiş bakım
Yaşamı tehlikeye atmaksızın tedavi
ertelenebilir; kritik olmayan basit kırıklar,
kanama olmayan yırtılmalar
III. Derece : Acil olmayan
Bakım 2 saat ya da daha fazla
ertelenebilir; küçük yaralar, kapalı
kırıklar
4
Beklenebilir bakım
Acil ve kritik hastaların bakımı bitinceye
kadar bekleyebilir
IV. Derece :Beklenebilir
Ölmüş veya ölümü beklenen; yaygın baş
yaralanmaları, aşırı büyük yanmalar
Felaket
Acil birimde uygulanan triyaj
sisteminin faydaları

Ciddi tehlikede olan hastayı zaman geçirmeden
tanılama,

Yaşamsal tehlike durumunda acil girişim sağlama,

Kritik olmayan hastanın bakımını kolaylaştırma

Etkin personel hizmeti sağlama

Ekip kavramına işlerlik kazandırma

Sistemin getirdiği düzenle ve işleyiş hızı ile hastaların
korkularını hafifletme, endişe ve gerilim düzeyini
azaltma, dolaylı olarak bakım ekibinde de bir sakinlik
sağlama
Acil birimde uygulanan triyaj
sisteminin faydaları

Hasta ailesi, yakınları ve topluma ilişkin
sorumlulukları ekip üyelerine dağıtma

Öncelikleri belirlemek için kullanılan hastayı ilk
tanılama işlevleri ile hasta akışını ve birim trafiğini
rahatlatma
Triyaj sisteminde yaklaşımlar
Üç Akut Sınıflama Sistemi
Acillik
Öncelik
Sınıflandır Sınıflandırması
ması
Yeni
den tanıla
ma
Girişimler için öncelik sırası
SINIF 1
veya A
Çok Acil
-Ani oluşan
-Hemen yaşam
veya uzuv
kaybetme tehlikesi
olan
Sürekli
Hava yolu ve solunum güçlükleri, kardiyak arrest,
göğüs ağrısı ve akut dispne, anaflaksi, büyük
yanıklar, kontrolsüz kanamalar, şok, yaşam
bulgularında ani ve önemli değişmeler, kriz,
epilepsi bilinç düzeyinde önemli değişme, ciddi
kafa travmaları ve koma
SINIF II
veya B
Ciddi
Her 30
-Bir iki saatlik süre dakikad
içinde tıbbi bakım a
gerektiren
durumlardır
Batında ağrı, kardiyak sebebe bağlı olmayan
göğüs ağrıları, çok yönlü kırıklar, kanamayan
yaralar, krizde olmayan astım, yetmezliğe
sokmayan böbrek taşları, orta derecede yanıklar,
bilinç düzeyinde donukluk, ciddi bulantı, kusma
ve diyare, zehirlenme şüphesi, vücut ısısında
yükselme
SINIF III
veya C
Acil değil
Acil bakım
gerektirmeyen
Kaşıntılar, kronik baş ağrısı, eklem burkulmaları,
konstipasyon, soğuk algınlığı, vaginal akıntı ve
sistit, KESİN ÖLÜM
Her 1-2
saatte
Buddasi tarafından 4 sınıflamalı
sistem önerilmiştir

Acil: Kardiyak arrest, aktif nöbet hali, büyük
yanık ve travmalar gibi derhal girişimde
bulunulması gereken, yaşam tehlikesi olan
ve sürekli kontrol gerektiren hastalar,

Ciddi: Göğüs ağrısı, açık
ağrılar ve orta derecede
müdahalesi 5-60 dakika
her 15 dakikada kontrol
hastalar
kırıklar, şiddetli
yanıklar gibi tıbbi
içinde yapılması ve
edilmesi gereken
Buddasi tarafından 4 sınıflamalı
sistem önerilmiştir

Stabil: Kapalı kırıklar, kanamayan yaralar,
kardiyak sebebe bağlı olmayan göğüs
ağrıları, ezikler ve bereler gibi tıbbi
müdahalesi 4-6 saat ertelenebilecek ve her
30-60 dakikada kontrol edilmesi gereken
hastalar

Acil olmayan: Ciltte oluşan kırmızı leke ve
kaşıntılar, konstipasyon ve tahrişler gibi acil
olmayan ve her 1-2 saatte kontrol edilmesi
gereken hastalar yer alır.
Aynı zamanda hastanın hangi sınıfa girdiğinin daha
kolay bir şekilde görülebilmesi için özel renkli kartlar
kullanılır.

KIRMIZI→Birinci derecede önceliği olup
hemen girişimde bulunulması gerekenler

SARI→İkinci derece(1 saat içinde) önceliği
olanlara

YEŞİL→üçüncü derece(3 saate kadar)
önceliği olanlara

SİYAH→dördüncü derece olanlara ÖLÜ veya
ÖLÜM HALİNDEKİ yaralılar için
Triyaj personeli belirlenirken bazı
faktörlerin bilinmesi gerekir.

Acil bölümün kapasitesi

Günün belirli saatleri

Mevsimin etkisi

Hastaların aciliyeti

Acil bölümün büyüklüğü

Personelin yeteneği
Triyaj hemşiresinde bulunması
gereken özellikler

En az iki yıl kritik hastaların bakımında
çalışmış olmalı,

En az altı ay acil ünitesinde çalışmış olmalı,

Klinikte başarılı olmalı,

Triyaj konusunda eğitim programını
tamamlamalı

Kişilerarası ilişkiler ve iletişim becerileri iyi
olmalı,
Triyaj hemşiresinde bulunması
gereken özellikler

Organizasyon becerisi iyi olmalı,

Değişikliklere uyum sağlayabilmeli, esnek
olmalı,

Hemşirelik sürecini etkili bir şekilde
kullanmalı

Rol modeli olmalıdır.
TRİYAJ SİSTEMİNDE AŞAMALAR

TANILAMA: Subjektif ve objektif veriler toplanır;
görüşme ve tanılama işi 2-5 dk. bitmelidir. Burada
hastanın öncelik derecesi belirlenir.Bu aşamada elde
edilen verilerle tanılar saptanır.

PLANLAMA/UYGULAMA: Duruma göre ilgili
planlamalar yapılıp uygulamaya geçilir.

DEĞERLENDİRME: Belirli sınıflamalara yerleştirilen
hastalar daha önce saptanan kriterlere göre yeniden
tanılanır.
Triyaj sırasında sorgulanması gerekenler

İsim, yaş, cinsiyet, geliş şekli

Temel şikayetler

O anda var olan şikayetin öyküsü

Alerjileri

Kullandığı ilaçlar, özgeçmişi; diyabet, epilepsi gibi
hastalıklara yönelik tıbbi uyarı bileziği ya da kolyesi,

Kadınlarda son adet tarihi, doğum, düşük hikayesi

Son tetanoz aşısının tarihi
Triyaj sırasında sorgulanması gerekenler

Toplanan bilgilerin değerlendirilmesi, yaşam bulguları ve
tartı kontrolü yapılır.

Triyaj görüşmesi sırasında uygun ses tonu ve yüz ifadesi,
açık uçlu soru sorma ve gerekirse diğer iletişim teknikleri
kullanılır.

Görüşme sırasında dil, kültür farklılıkları, yaş, mental
gelişim gerilikleri, sağlık durumundaki değişiklikler sorun
olabilir.

Bu konularla ilgili hasta yakınlarından ve diğer sağlık
ekibi üyelerinden yardım alınır.
Triyaj Kayıtları
Triyaj sırasında tutulan kayıtlar hastanın acil
bölümündeki dosyasının içinde yer alır.
Problem merkezli “SOAPIE MODELİ”
kullanılabilir.
S=Subjektif veriler
O=Objektif veriler
A= Verilerin analizi
P=Planlama
I=Uygulama
E=Değerlendirme
Triyaj sırasında bilinmesi gereken
noktalar
Triyaj sırasında bilinmesi gereken
noktalar

Acil birimde hasta bu konuda eğitilmiş uzman bir
sağlık personeli tarafından karşılanır, hastanın ilk
değerlendirilmesini yapar.

Triyaj protokolüne sadık kalarak hasta için gerekli
olan aciliyet kararını verir, tanıya uygun laboratuar
ve radyolojik işlemleri takip eder, fiziksel muayeneyi
yapar.

Hemşire subjektif ve objektif tanılamalar sonucunda
elde ettiği bilgileri triyaj dosyasına kaydeder.
Triyaj sırasında bilinmesi gereken
noktalar

Hasta acil sınıflamasına
girmişse tanılamadan sonra
5 dakika içersinde tedavi
alanına götürülür.

Acil bölüme hasta kabülü
profesyonel olmayan bir
sekreter tarafından yapılırsa
hastalar uzun süre
bekleyebilir,
değerlendirmeleri gecikebilir
ve hastanın durumu daha da
kötüleşebilir.
Triaj sisteminin uygulama süreci
A-Uygulama aşamaları
 Planlama ve geliştirme
 Eğitim ile ilgili faaliyetler
B-Aksaklıkların çözümlenmesi
 Ortaya çıkabilecek başlıca sorunlar
 Başarılı bir triaj uygulama koşulları
Ortaya çıkabilecek başlıca sorunlar

Hastayı alt/üst sınıflamaya
yerleştirme

Önceliği olan hastaları
belirleme zorluğu

Triyaj görüşme ve tanılama
süresi,

Verilen kararı ispat etmede
yetersizlik

Bölüm içinde hasta akış
kontrolü
Başarılı bir triyaj uygulama koşulları

Eğitici/preseptör/kaynak kişilere sahip olma

Her vardiya sonunda personelle birlikte yeniden
gözden geçirme

Kaliteyi yükseltme uygulamaları ve denetimlerine
personelin katkısını sağlama

Gerekirse preseptör sayısını artırma

Grup içinde problem-çözme yöntemini kullanma,
Triyaj sahası fiziki planı
Acil servisin gereksinimlerine göre düzenlenir.

Sedye ve tekerlekli sandelyenin geçebileceği kapılar

Bekleyen hastaları görebilme olanağı

Hasta ve personelin oturabileceği yer

Hasta ve yakınları için yeterli ve düzenli bekleme yer

Bilgisayarlı telefon ve diğer iletişim araçları için yer
Triyaj sahası fiziki planı

Merdivenlere trabzan

Koridorda tutunma yerleri

Kapalı tuvalet

Acil bölüm kayıt belgesi ve tedavi sahasında kolaylık
sağlayacak malzemeler

Tanılama bölgesinde mahremiyeti sağlama olanakları

Acil servis personelini kolay görme olanağı
Triyaj malzemeleri

Kayıt formları ve laboratuvar, radyoloji istek formları
ve diğer formlar

Evraklar ve broşürler

Eldiven, maske, gözlük gibi koruyucu malzemeler

Daha detaylı tanılama için gerekli malzemeler

Daha ayrıntılı uygulamalar için malzemeler

Tedavi bölgesine direk telefon
Triyaj malzemeleri

Tekerlekli sandalye ve sedye

El yıkama için lavabo

Hastaları havale edecek servislerin telefon
listesi

Zaralı artık malzemeleri koymak için
konteynırlar
DÜŞÜNÜLMESİ GEREKEN ÖZEL
DURUMLAR
Triyajı güçleştiren durumlar

Hastaların triyaj alanına gelene kadar uzun süre
beklemeleri,

Üniteye psikiyatrik sorunlu, alkol ya da ilaç bağımlısı
hastaların gelmesi,

Hasta ya da ailelerin kalabalıklığı, gürültü veya
rahatsız edici hareketlerde bulunmaları

Personel yetersizliği veya triyajı yapan personeller
arasında uyumsuzluğun olması
DÜŞÜNÜLMESİ GEREKEN ÖZEL
DURUMLAR
İzolasyon

Bulaşıcı hastalıklar: Olasılık varsa diğer
kişilerden ayrı olmalı, çabuk ve kolay
temizlenecek özel tedavi odası olmalıdır.

İmmünosüpresif hastalar triyaj bölgesinde
mümkün olduğunca çabuk tanılanıp,
uygun bölüme sevk edilmelidr.
Pediatrik Triyaj
Pediatrik Triyaj kuralları

Anne-baba iyi dinlenmelidir.

Anne-babanın endişesi çocuğun hastalık ve
yaralanma derecesi ile ters orantılı olabilir.

Temel yaşam desteğinin çocuklarda farklıdır.

Çocuğun görünüşüne güvenmemek gerekir.

Yakınma ne olursa olsun hiçbir zaman anne-babaya
çocuğun AB’de değerlendirilemeyeceği söylenmez.
Pediatrik Triyajında bilgi
gereksinimleri

Yaşamı tehtid eden durumları pediatrik
değerlendirme yeteneği

Gelişmiş pediatrik tanılama ve acil girişim

Pediatrik travma yöneten protokoller

Pediatrik hastalara bakım olanağı veren
gerekli donanım

Taşımadan önce nakil ve stabilizasyonun
nasıl başlatılması gerektiğine yönelik,taşıma
protokolleri
Formal pediatrik triyaj sınıfı konuları
kapsamı

Pediatrik değerlendirme

Triyajda genel pediatrik şikayetler

Pediatrik hastalarda kullanılan talimatlar

Çocuk istismarı ve ihmali

Pediatrik şikayetler için triaj sınıflandırması

Enfeksiyon kontrolü konuları

Standart önlemler
Pediatrik değerlendirme üçgeni

Genel görünüm: Bakışlar, konuşma,
ağlama, kıyafet ve hijyen

Solunum: Harcanan efor, hız

Deri sirkülasyonu: Renk (siyanoz,
solgun, lekeli)
Pediatrik değerlendirme sırasında
ebeveynlere sorulabilecek sorular

Bu hareketlilik düzeyi çocuğunuz için
normal mi?

Rengi sizce nasıl?

Solunumu son zamanlarda nasıldı?

Çocuğunuz hakkında sizi en çok
endişelendiren nedir?
Triyaj sırasında kullanılabilecek
yöntemler
En kolayı AVPU yöntemidir.
A=Tehlike (Alert)
 V=Sözel uyarıcılara tepki veriyor
(Responds to Verbal stimuli)
 P=Acıya tepki veriyor (Responds to
pain)
 U=Tepkisiz (Unresponsive)

Triyaj hikayesi
Genellikle muayene esnasında elde edilir. Neler
sorulacağını hatırlamak için “CIAMPEDS” iyi bir
yoldur.








C=Asıl şikayet (Chief complaint)
I=Bağışıklık veya izolasyon (Immunizations or
Isolation)
A=Gıda ve ilaçlara karşı alerji (Allergies to food and
medications)
M=İlaçlar (Medications)
P=Tıbbi geçmiş (Past medical history)
E=Hastalık ya da yara ile ilgili olaylar (Events
surrounding the illness or injury)
D=Diyet ve çocuk bezleri (Diet and diapers)
S=Hastalık ya da yara ile ilgili semptomlar
(Symptoms associated with the illness or injury)
Triyaj alanında tedaviyi başlatma
Başlangıç tedavisi sıklıkla
aşağıdakilerle sınırlıdır;

Antipretikleri uygulama

Temel ilkyardım, soğuk paketleri ve
bandajları içerir

Laboratuvar ve radyolojik
incelemelere başlanır.
Pediatrik triyajda yasal sorunlar ve
durumlar

Solunum sıkıntısını farkedememe

Şoku tanımlıyamama

Potansiyel olarak öldürücü bir
yaralanmayı tanımlıyamama

Ani triyaj, tanılama ve girişimler bu
durumlara engel olabilir.
DİNLEDİĞİNİZ İÇİN
TEŞEKKÜRLER
Download

TRİYAJ