SPOR MASAJI
Öğr.Gör.Yasin ERSÖZ
AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR
YÜKSEKOKULU
Masaj

Masaj, vücut kasları üzerine kaydırıcı ürünler
kullanılarak el veya aletle yapılan, rahatlatıcı,
gevşetici, fizyolojik ve psikolojik etkilere
sahip bilimsel uygulama metodudur.

Yüzeysel Öfloraj

Derin Öfloraj
Ek Uygulamalar: Presyon/Deri
Yürütme

Masaj, gerekli durumda ve doğru yapıldığında faydalıdır. Bazı durumlarda
masaj fayda yerine ciddi problemler doğurabilir. Bu nedenle masaj yapan
kişinin hangi durumlarda masaj yapılmayacağını çok iyi bilmesi gerekir.
Aşağıda belirtilen durumlarda masaj yapılmamalı veya çok dikkatli
olunmalıdır.

Dokuda
inflamasyon
varsa
masaj
yapılmamalıdır
.
inflamasyon
vücudun
savunma
mekanizmasının bir parçasıdır. akut travmada dokuda hasar oluştuğunda inflamasyon meydana
gelir. inflamasyonun 5 temel belirtisi vardır :
1) Vücudun o bölümünde kan akımı arttığından kırmızılık oluşur.
2) Lokal kan akımındaki artış doku sıcaklığını artırır.
3) Hücresel aktivite arttığı için dokuda şişlik (ödem) vardır.
4) Dokularda meydana gelen sıvı artışının lokal sinirler üzerinde oluşturduğu basınç ve histamin gibi
maddelerin salınımındaki artış nedeniyle ağrı oluşur.
5) Sıvı birikimi ve ağrı sonucu hareket kaybı vardır.

Açık yara, yanık, soğuk yanığı, deride su toplanması gibi durumlarda masaj uygulanmaz.
Bu gibi durumlarda skar doku oluştuktan sonra, skar dokunun çevresine çok hafif masaj
yapılabilir
Sıvazlama şeklinde yapılan masaj skar dokuya doğru olmalıdır. Bu şekildeki
masaj skar dokunun gerilmesini önler. Skar dokunun üzerine doğrudan masaj
yapılmaz. Masaj esnasında yağ kullanılmaz. Yağ kullanılırsa skar doku yumuşar
ve daha fazla oluşur.

Kemiklerde, eklemlerde ve kasta ağrı varsa masal yapılmaz. Ağrı, bir kırık, yırtık
veya daha başka problemlerin göstergesi olabilir. Bundan dolayı ağrının nedeni
öğrenilmeden masaj yapılmaz.

Periostitis'te masaj yapılmaz. Periostitis, kemiği saran konnektif doku katmanın
inflamasyonudur. Çarpma, şiddetli darbe periostun altında kanamaya veya uzun
süreli inflamasyona neden olur. Bu alan kireçlenmeye meyillidir. Buraya masaj
yapıldığında irrite olabilir.

Rheumatoid artrit ve gut hastalığı olanlara akut fazda masaj
yapılmaz. Her ikisi de vücudun kendi savunma mekanizmasından
kaynaklanan inflamasyon durumudur. Bir ya da birkaç eklemi ve
onların etrafındaki yumuşak dokuları tutar. Dokuda sıcaklık artışı,
isilik, kızarma, sertlik ve ağrı gibi akut inflamasyon belirtileri görülür.
Akut fazda masaj ciddi tahrişe neden olur, ağrıyı arttırır. Akut
inflamasyon bir tek eklemi tutmuş olabilir. Bu durumda vücudun
diğer bölgelerine özellikle de periost üzerine uygulanan masaj, yeni
lokal inflamasyonlara yol açabilir. Akut olmayan fazda masaj
oldukça yararlıdır.

Bursitis'in akut fazında masaj uygulanmaz. Bursa eklemlere yakın dokular arasında
yer alan ve az miktarda sıvı içeren bir yapıdır. Eklemin hareketi esnasında dokular
arasındaki sürtünmeyi azaltır. inflamasyon mikrobik olmayıp, sürekli basınç veya
şiddetli sürtünmeler sonucu meydana gelir. Belirtileri dokuda kızarıkIık, şişlik,
sıcaklık, ağrı ve hassasiyettir. Doku sıcaklığında artış ve kızarıklık gibi inflamasyonun
temel belirtileri mevcut olduğunda asla masaj yapılmamalıdır. Böyle durumlarda
müdahale edilmemeli, bir doktora başvurması tavsiye edilmelidir. Ancak bursa'da
yalnızca ağrı ve şişlik varsa, inflamasyonun diğer belirtileri yoksa masaj yapılabilir.
Masaj, tendon ve kasa dikkatli bir şekilde derin friksiyon şeklinde yapılmalıdır. Ancak
tendona derin friksiyon masajı bilgi ve tecrübe gerektirir. Tendona derin friksiyon
masajı doğru ve kurallara uygun şekilde yapıldığında adhezyonlar ortadan kalkar,
konnektif doku çözülür ve lokal dolaşım artar. derin
kaçınılmalıdır.
basınç
tekniklerinden

Myositis Ossifikans'ta masaj yapılmaz. Bu, kasların travmatize olan bölgelerinde
nadiren gelişen kemikleşmedir. Kasların kopması veya ezilmesi sıklıkla doku içinde
kanamaya (hematom) neden olur. Eğer kan doku içerisinde kalırsa kalsifiye
(kireçlenme) olabilir. Akut travma ve kanamada ödem oluşur, ağrı egzersiz
yapıldığında ortaya çıkar ve daha sonra kaybolur. Kassal aktivite ve masaj belirtieri
ağırlaştırır, kalsifikasyonu arttırır. Tedavi cerrahidir. Kalsifikasyon meydana gelmeden
büyük kanama cerrahi olarak alınır.
Daha
sonra
dolaşımı
bölgeye
arttırarak
masaj
cerrahi
uygulanabilir.
müdahaleden
Masaj,
sonraki
kalıntıların ortadan kalkmasına katkıda bulunur ve
dokunun toparlanmasına yardımcı olur.

İleri derecede şeker hastası (diabet) olan kişilerde tedbirli olunmalıdır. ileri
derecede şeker hastası olanlarda genellikle ödem ve şişmiş eklemlerle
karakterize dolaşım bozukluğu vardır. Derin basınç üreten teknikler
dokularda hasara neden olabilir. Bu tip kişilerin masajdan önce mutlaka
doktor kontrolünden geçmeleri gerekir.

Yakın zamanda kalp krizi geçirmiş veya yüksek tansiyonu olan kalp
problemi olan kişilerde tedbirli olunmalıdır. Bu kişiler özellikle derin dokuları
etkileyen tekniklerden kaynaklanan uyarıları tolere edemeyebilir.

Kan basınçları ilaçla kontrol altına alınmış atlet veya fiziksel olarak aktif
kişilere
masaj
geçmemelidir.
uygulanabilir.
Bu
kişilere
yapılan
masaj
15
dk'yı

Fiziksel olarak kendisini iyi hissetmeyen kişilere masaj uygulanmaz. Mide
bulantısı, titreme, hipertermi veya hipotermi'den kaynaklanan kramplarda
kişiler doktora gönderilmelidir. Bu gibi durumlar genellikle maraton, triatlon
gibi ağır yarışmalardan sonra ortaya çıkar. Bu kişiye masaj değil ilk yardım
gerekir.

Hemofili gibi kanama hastalığı olanlara yalnızca hafif gevşeme masajı
uygulanabilir. Asla derin masaj tekniklerine yer verilmez. Çünkü bu teknikler
doku içi kanamalara neden olabilir.

Venöz Trornbozis, kanın pıhtılaşmasıdır. Venlerde dolaşımın durmasına
neden olur. Daha çok sedanter yaşayanlarda ortaya çıkar, sporcularda pek
rastlanan bir olay değildir. Venöz trombozis'in belirtileri lokal ağrı, şişlik ve
morarmadır.

Phlebitis, genellikle varisli venlerden kaynaklanan bir durumdur. Bazen lo
kal travma sonucunda da ortaya çıkabilir. Belirtileri lokal ağrı, hassasiyet ve
şişliktir. Trombozis ve phlebitis tıbbi müdahale gerektiren durumlardır.
Şüphelenildiğinde dahi masaj yapılmamalıdır. Çünkü masaj yapıldığında
kan pıhtıları genel dolaşıma girerek başka organlarda trombozis'e neden
olabilir.

Eğer kişide kan damarı, deri gibi yumuşak doku nakli söz konusu
ise masaj yapılmamalıdır. Masaj normal doku ile nakledilmiş doku
arasında bir irritasyona neden olabilir. Hatta nakledlimiş dokuya
zarar verebilir. Buna karşılık yapay eklemlere dikkatli bir şekilde
uygulanabilir.

Kanserli doku ve tümörler üzerine masaj yapılmaz. Masaj kanserin
veya tümörün yayılmasına neden olabilir.

Gebelik, büyük fıtıklar söz konusu olduğunda veya karın
zarı iltihabı ve apandisit olasılığında karın masajı
yapılmamalıdır. Gebeliğin ilk üç ayında masaj tehlikelidir.
Buna karşılık son altı ay bileklere, belin alt bölümlerine
pelvik alanlara çok dikkatli ve hafif masaj yapılabilir.
Bazı ödem tiplerinde masaj kontraendikedir. Masajın sakıncalı olduğu ödem
tiplerini şöyle sıralayabiliriz.:
.
• Kalp hastalığı nedeniyle kapiller (kılcal damarlar) basıncın artmasından
kaynaklanan ödemler.
• Kronik böbrek hastalığı nedeniyle plazma ozmotik basıncının artmasından
kaynaklanan ödemler.
• Akut böbrek rahatsızlığı ve zehir etkisi yapan maddelerin varlığı nedeniyle
kapiller damarların sıvı geçirgenliğinin artmasından kaynaklanan ödemler.

Yukarıdaki
durumların
dışında
hareketsizlikten
kaynaklanan ödemlere masaj yapmanın bir sakıncası
yoktur.
Kas Spazmı Nedir?

Kas krampı ya da kas spazmı kas dokusunun
aniden istem dışı kasılması ve hızlı bir şekilde
gevşeyemeyen kasın sıkışması sonucu ortaya
çıkan rahatsız edici bir durumdur. Kas spazmı bir
grup kası ya da tüm kasları içerebilir ve bir spazm
herhangi bir kasta görülmesine rağmen birçok kas
grubu bundan etkilenebilir.
Kas Spazmı (Kramp) Nedenleri

Elektrolit ve Su Eksikliği
Bazen kasların düzgünce çalışabilmesi için gerekli elektrolit adlı bazı kimyasalların yeterince olmamasından
dolayı kas spazmları ortaya çıkabilir. Bu elektrolitlerin eksikligi sinir sinyallerinin dogru bir şekilde
ilerlemesini engeller.

Örnegin bir maraton sonunda koşucularda kas spazmları görülebilir çünkü bu koşucuların vücutlarında çok
uzun süre efor sarfetmelerinden dolayı su ve gerekli elektrolitler çok az seviyelere inmiştir. Vücutta elektrigi
ileten temel elektrolitler magnezyum, potasyum ve kalsiyumdur. Bunlardan herhangi birinin eksikliginde kas
spazmları ortaya çıkabilir.

Bazı Kaslarda ve Sinirlerde Bozukluk
Bir kası harekete geçiren sinirde bir sakatlık ya da kusur olursa kas
uygunsuz ve kontrol dışı bir şekilde kasılabilir ve kas spazmına neden olabilir. Ayrıca kaslarda görülen
sakatlıklar da gerilme esneme esnasında kas spazmlarına neden olabilir.

Bazı Kimyasal Maddeler
Vücudun striknin gibi bazı zehirli kimyasallara karşı gösterdigi reaksiyonlar kasların şiddetli sarsıntı ve
spazm geçirmesine neden olur. Bazı hayvanların zehirli toksinleri (yılan, akrep zehiri) de bazı sinirlerin
bozulmasına neden olarak aynı etkiyi yapar.

Kasların yorulması ,fazla kullanılması ve yorucu egzersizler de özellikle zayıf kaslarda
spazmlara neden olabilir.
Masaj Uygulamaları

Dinlendirme Masajı (Klasik Masaj)

Spor Masajı

Tedavi Masajı ( Rehabilitasyon Masajı)
Müsabaka Arası Örnek Masaj Planı
* Sporcunun ihtiyaçlarına göre müsabaka arasında masaj planı
değişebilir.
BANDAJLAMA VE BANTLAMA

Bandajlama ayak ve el bileği burkulmaları, patellafemoral ağrılar, farklı
kas –iskelet yaralanmalarından korunma ve tedavisi için kullanılır.

Bandajlama belli akut yaralanma riskinin büyük olduğu basketbol ve
futbolda ayak bileği burkulmaları ve tüm fiziksel aktivitelerde karşılaşılan
yaralanmalarını önlemek ya da yaralanma sonrası rehabilitasyon sırasında
herhangi bir vücut bölümünü korumayı ve stabilize edilmesine yardımcı
olur.





a-Kinezyolojik Bant
b-Zinc Oksit Bant/Bandaj
c- Elastik Bant/Bandaj
d-Elastik Olmayan Bant
e- Krep Bant/ Bandaj
Kinezyolojik Bant
Spor yaralanmaları sonrası veya sakatlanma riskine karşı
sporcular tarafından kullanılan elastik bir banttır.

Klasik bantlar eklem hareketliliğini kısıtlayarak o bölgedeki
hareketi sınırlar. Bu özel bantlama yöntemi ise; eklem hareket
açıklığını kısıtlamaksızın kas, eklem ve bağ yapılarına destek
olur, ödemi azaltarak vücudun doğal iyileşmesi sürecini
kolaylaştırır.

Bandı uygulayan sağlık profesyonelinin bantlama konusunda
özel eğitim almış ve deneyimli olması gerekir.

BANDAJLAMA VE BANTLAMA

Bandajlamanın etkisi birden fazla farklı mekanizmalarla
açıklanabilir.

Bilimsel çalışmalara sonucu bu açıklanan bu mekanizmalar
eklem hareket açıklığı, kinestezi, nöromusküler tepki, yer
reaksiyon kuvvetleri, postürel kontrol.

Bu mekanizmalar içinde verimli bandajlama ve destekleme
için en çok önerilen eklem hareketinin kısıtlanmasıdır.

Bandajlamanın sporcularda en iyi işe yaradığı bölgeler derinin
eklem çevresinde serbest hareket edemediği bölgelerdir.

Yani bandaj ve eklem karşısında yumuşak dokunun en az olduğu
bölgeler. Ayak bileği, el ve parmak eklemeleri bantlama,
bandajlama için en uygun bölgelerdir.

Diz ve kasık bölgeleri bandajlama ya da bantlama daha zordur ve
bu alanlarda daha çok elastik olmayan bant, elastik bant, daha kalıcı
etki için elastik bandaj kombinasyonu ile tedavi edilir.
BANTLAMANIN TEMEL PRENSİPLERİ

Terapistin elleri temiz ve kuru olmalı.

Tedavi edilecek alan tıraş edilmeli ya da özel bir sargı yapıştırıcı sprey ile kullanılmalıdır. Yapışkan bant deride
alerjik etkilere neden olabilir.

Bütün boşluklar ve kırışıklıklar düzleştirilmeli ve bandın tüm yaralı bölgeyi kapladığından emin olunmalıdır.

Sportif bantlama zarar görmemiş kısımdan başlar, yaralı ve zayıf kısım üzerinden uzanır, ve yaralanmamış
kısımda tamamlanır. Önemli olan yapısal destekleme için hangi hareketin sınırlanması gerektiğidir.

Terapist mümkün olduğunca az bant kullanmalıdır. Gereksiz bant kullanımı bandajlamayı karmaşık hale getirir.

Spor terapisti akut bir yaralanmada yüksek riskte dolaşım bozukluğundan dolayı bantlama yapmamalı. Eğer
akut bir yaralanma esnasında bantlama gerekiyorsa bunun doktor kontrolünde yapılması gerekmektedir.

Bant sporcunun cildine zarar vermeyecek bir makas ile dikkatlice çıkarılmalıdır. Saç mevcut ise acıyı önlemek
için bant tüylerin yönü boyunca kaldırılmalıdır.

Bant uygulanan sporcunun görüşleri dinlenmelidir. Eğer uygulama sonrası iyi hissetmiyorsa bantlama tekrar
yapılmalıdır.
BANTLAMANIN TEMEL PRENSİPLERİ
Ayak Bileği Ligamentlerinde Standart
Bantlama
Başparmağın Sabitlenmesi
Parmakların Sabitlenmesi
Download

SPOR MASAJI - Afyon Kocatepe Üniversitesi