ÖNLEYĠCĠ
KORUMA
Dr. David
Thickett
(English Heritage)
Oturum Başkanı: TacoDibbits(RijksMuseum)
Preventive conservation (controlling the environment, in its widest sense, around an
object, to slow deterioration) developed in the UK from two drivers. A desire to reduce
damaging continued re-treatment of objects and experiences of material from the
British Museum and National Gallery being in much better condition after storage
underground during World War 1, than would be expected if that material was on its
normal display. The approach evolved through scientific and later operational
research. Early research focussed on the best possible outcomes regardless of expense
and sustainability, expressed as best possible technology. More recently sustainability
has driven more pragmatic approaches. Risk assessment has been used to target the
often insufficient resources available, at where they can achieve the best outcome for
collections. Several examples from particularly sensitive materials will be used to
demonstrate how increasing knowledge allows an evidence based approach. For
example, archaeological iron can be extremely unstable. Early conservation
concentrated on treatments to attempt to stabilise the iron. Low RH was recognised to
slow or stop deterioration, but the exact levels where not known. Papers published in
the 1980s, indicated a RH between 15 and 19% would stop deterioration. Although
achievable, this is extremely expensive in many situations. More recent research has
developed risk isotherms, that allow an assessment of the risk at different RH values.
This information can be used to manage large collections on archaeological iron. The
latest research has developed tests to determine whether a particular iron object is
stable, or unstable and requires environmental management, allowing targeting of
resources where required.
Müzelerde Önleyici Koruma Örnekleri: Depolama Ve Mikro Paketleme
Kültür varlıklarının korunarak gelecek nesillere aktarılması günümüz dünyasının en
baĢta gelen görevlerinden birisidir. Ancak kültür varlıklarımızı tehdit eden
tehlikelerin büyüklüğü ve çeĢitliliği, bizi bitmek bilmeyen sürekli bir korumaya
yoğunlaĢmamız için uyarmaktadır.
Bütün maddeleriçerisinde bulunduğu ortamla yani çevresi (nem, sıcaklık, basınç,
asidite, biyolojik ortam, tuzluluk oranı, oksijen seviyesi, ıĢık seviyesi gibi)ile
dinamik bir denge halindedir. Bu denge durumunda madde durağandır yani
herhangi bir değiĢime uğramaz. Ancak bu çevresel Ģartlarda olacak değiĢiklikler
denge durumunu bozacaktır. Yeniden kurulacak olan dengenin ise bütün
parametreleri çevresel Ģartlar tarafından tayin edilir ki maddeçevresel koĢullara
uymak zorunda kalır. Bunun anlamımaddenin yeni denge Ģartlarına uyabilmek için
fiziksel, kimyasal yada biyolojik olarak değiĢmesidir. Madde kültür varlığı ise bütün
bu değiĢimler Konservasyon bilimi açısından bozulmadır. Bu nedenledir ki kültür
varlıklarımızı çevreleyen ortamın kontrol edilmesi önleyici korumanın en önemli
bileĢenidir.
Ancak bu çevresel ortamları denetleyerek, istenilen seviyede değiĢmeden kalmasını
temin etmek planlı ve projelendirilen bir süreç olmakla birlikte sürdürülebilirlik
bakımından önemli ölçüde enerji gerektiren maliyetli bir çalıĢmadır.
Bu sunumda; Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi Koleksiyonunda bulunan
Gordion AhĢap Mobilyalarının baĢta doğal afetler olmak üzere diğer çevresel
olumsuzluklara karĢı sonsuza kadar koruma açısından tasarlanmıĢ depolama sistemi
tanıtılacak. Bununla birlikte depolama Ģartlarının olumsuz ve kalıcı bir çözüm
getirilememesi durumunda eser bazında önleyici koruma olarak geliĢtirilen ve
Ankara Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarının 1993 yılından itibaren
uyguladığı mikro paketleme aĢamaları ve avantajları sunulacaktır.
Latif ÖZEN
(Anadolu
Medeniyetleri
Müzesi)
Boris
Pretzel(Victoria &
Albert Museum)
Mehmet
UĞURYOL(Yıldız
Teknik
Üniversitesi)
KristianeSTRÆT
KVERN(National
Museum of
Sustainability considerations, a fear of global warming, and the current economic
turmoil (in the west at least) have coalesced within the last decade bringing ever
increasing pressure on public buildings to reduce energy demands in general. In the
heritage field, the old approach, where climate and lighting design and best practice
were defined in terms of what was technically achievable, have given way to more
pragmatic strategies balancing the perceived benefit with associated costs.
Although our understanding of the interaction of light with artefacts has developed
only a little in recent years, the strict advocating of absolute maximum illumination
levels, policed by teams of overzealous carers armed with the latest light meters, is
now a thing of the past. More and more, museum lighting professionals base their
emphasis on the visual effectiveness of a display, optimising ways of enhancing the
appearance whilst limiting the exposure of artefacts to light.
This presentation illustrates some of the approaches developed at the V&A to address
lighting challenges whist minimizing risks to sensitive artefact on display. It will also
present our experiences with the latest developments in solid state lighting options and
present some of the more successful technology now being introduced, together with
assessments of the impact of this new technology on our energy footprint.
Basic Elements Of Climate Control In Museums
From past to present, the main responsibility of museums has been preservation of
their collections by which their functions such as documentation, research, and
education are executed. The life of collections is extended proportionally to
conservation performed inside museum buildings which can be considered as
protective shells against effects of outer environment. Preventive conservation aims
establishing favorable environmental conditions for collections and plays an is
important role in slowing down the deterioration occurring during exhibition, storage
or transport. The primary field of activity of preventive conservation is the control of
humidity and temperature that are the main causes or triggers of physical, chemical,
and biological deterioration. In this presentation, this control process is discussed
through the basic concepts related to humidity and temperature, the effects of humidity
and temperature on collections, the methods of measuring and monitoring relative
humidity and temperature, the relative humidity and temperature targets for museums
of different scales, and the practices to achieve these targets.
On site storage of archaeological objects
In order to prevent damage of objects during archaeological excavations, precautions
have to be taken in thefield. The presentation will deal with various solutions for
simple and efficient methods than can be applied on site. On site storage can be of
Müzelerde İklim Denetiminin Temel Öğeleri
Belgeleme, araĢtırma, eğitim gibi iĢlevlerini himayelerindeki koleksiyonlar
aracılığıyla gerçekleĢtiren müzelerin geçmiĢten günümüze baĢlıca görevi koruma
olmuĢtur. Koleksiyonların ömrü, dıĢ çevre etkilerine karĢı koruyucu bir kabuk olan
müze binası içinde gerçekleĢtirilen koruma nispetinde uzamaktadır. Sergileme,
depolama veya taĢıma sürecinde meydana gelen yıpranmanın yavaĢlatılmasında,
koleksiyonlar için elveriĢli çevresel koĢullarının sağlanmasını amaçlayan önleyici
ko¬rumanın rolü büyüktür. Önleyici korumanın öncelikli faaliyet alanı ise, fiziksel,
kimyasal veya biyolojik bozulmanın ana nedeni ya da tetikleyicisi olan nem ve
sıcaklığın denetimidir. Söz konusu denetim sürecinin irdelendiği bu sunumda; nem
ve sıcaklıkla ilgili temel kavramlar, nem ve sıcaklığın koleksiyonlara etkileri, bağıl
nem ve sıcaklık ölçümü, izleme yöntemleri, farklı ölçekte ve nitelikte müzeler için
nem ve sıcaklık hedefleri ve bu hedefleri gerçekleĢtirmeye yönelik çeĢitli
uygulamalar ele alınmıĢtır.
Denmark)
Doç. Dr. Ufuk
KOCABAġ(İstan
bul Üniversitesi)
shorter and longer periods, and normally the storage is only one of the incidents on the
finds‟ route from its exposure to a final destination. The context around the storage of
the archaeological finds, such as lifting, packing and preparation for transport are also
dealt with, as these activities have impact on the future preservation possibilities of the
finds. As organic material finds from waterlogged and wet sites are the most critical
ones with respect to irreversible damage that can occur, the care taking of these types
of finds is emphasised.
Archaeological excavations can be initiated on different backgrounds; the overall
purpose of an excavation can be to clear an area prior to construction activities and it
can be initiated for scientific reasons. In any case the expectations regarding type of
materials, the responsibilities and the end use of finds must be investigated prior to the
excavations. Also, the risks regarding possible damage have to be identified for the
appropriate actions to be taken. A plan for how to manage and control the storage of
the archaeological finds on site is important to secure that the finds maintain their
cultural historical value during the entire excavation period and can be available for
research and possible display later on.
Excavation Methodology and On-Site Storage of the Yenikapı Shipwrecks
Archaeological salvage excavations, which have been carried out by Istanbul
Archaeological Museums between the years of 2004-2013 in Istanbul/Yenikapı,
provided to be unearthed tens of thousands archaeological artifacts that they have been
dated to a large timeline, from Ottoman and Byzantine periods to the prehistoric ages.
Amongst these artifacts 37 shipwreck remains have been dated to the middle age and
considered as one of the most important discoveries in recent years. Under directory of
Dr. Ufuk KocabaĢ, Istanbul University, Department of Conservation of Marine
Archaeological Objects team documented, dismantled and removed 27 of the
shipwrecks from excavation site. Studies and conservation of these shipwrecks are still
ongoing.
The first step of field work is to build a protective tent and atomize sprinkler system on
the shipwrecks. Waterlogged woods of the shipwrecks, which were underground over
a thousand year, enter a state of deterioration. To control this state of deterioration
waterlogged woods must be prevented from drying. For that purpose the shipwrecks
have been preserved with protective tents to prevent direct sunlight and other external
effects, in addition atomize sprinkler system kept relative humidity rate high.
Shipwrecks have been cleaning with water, sponge, spatul and some other tools for a
better documentation. Every specific wood-piece was labeled according to a code
number with waterproof tags and these tags fastened up to the part that it belonged
with stainless steel wires. Then digital in situ drawings have been carried out. After
general and detailed photography and photomosaic work, woods of the shipwrecks
have been dismantled. Structure of the shipwrecks; framing systems, wales, ceilings
gently dismantled from the hull with the help of some tools (spatuls, cutters etc.).
Dismantled parts of the shipwrecks were placed in wooden boxes and delivered to the
protection pools tanks. Woods that preserved in fresh water tanks are carefully
desalinated. While desalination process is ongoing bacteriostats and fungicides added
to the water for preventing any harm to archaeological woods.
Prof. Dr. KutalmıĢ
GÖRKAY(
Ankara
Üniversitesi)
Sinan
OMACAN(Mimar
)
Ġsmet OK
(İstanbul
Restorasyon ve
Konservasyon
Merkez Lab.)
Kristiane
STRÆTKVERN(I
COM- CC)
ICOM and ICOM-CC
The presentation will give a brief introduction to the overall structure of ICOM,
International Council of Museum and ICOM-CC in particular. ICOM consists of 117
National Committees and 31 International Committees. Comprising more than 30000
individual members and 20000 museums it is a strong and highly professional network
in cultural heritage protection and promotion.
ICOM-CC, the Conservation Committee with more than 2000 individual members is
the largest International Committee of ICOM, and the most important international
professional organisation of conservators. The mission of ICOM-CC is to promote the
conservation cultural heritage, to further the goals of the conservation profession, and
to provide a framework for interdisciplinary collaboration. The heart of ICOM-CC is
the 21 specialised Working Groups, basically of two types;those which are based on a
particular class of objects, such as Glass or Paintings, and those which are based on
topics of general relevance to all conservators, such as Theory and History of
Conservation or Preventive Conservation.
ICOM-CC is represented by a Directory Board consisting of a maximum of ten
members from around the world and operates on a three-year cycle. At the beginning
of the triennium, the Directory Board outlines a strategic plan. Each Working Group
elects a Coordinator to guide its activities, for example by stimulating research, by
holding interim meetings and by organizing the Working Group‟s contributions to the
Triennial Conferences.The Triennial Conference brings togetherconservation
professionals from all over the world andprovides a global forum for the exchange of
new information in the field of conservation.The Triennial Conference preprints are
Yenikapı Batıkları Kazı Metodolojisi ve Arazide Depolama
Ġstanbul/Yenikapı‟da 2004-2013 yılları arasında Ġstanbul Arkeoloji Müzeleri
tarafından sürdürülen arkeolojik kurtarma kazıları, Osmanlı ve Bizans
dönemlerinden baĢlayarak tarihöncesi çağlara kadar farklı dönemlere tarihlenen on
binlerce arkeolojik eserin günıĢığına çıkarılarak incelenmesini sağlamıĢtır.
Buluntular arasında yer alan 37 adet ortaçağ gemi kalıntısı ise son yılların en önemli
keĢifleri arasında değerlendirilmektedir. Dr. Ufuk KocabaĢ direktörlüğündeki
Ġstanbul Üniversitesi (ĠÜ) Sualtı Kültür Kalıntılarını Koruma Anabilim Dalı ekibi,
toplam 27 batık geminin dökümantasyonu yaparak yerinden kaldırma iĢlemlerini
tamamlamıĢtır. Halen batıkların konservasyonu ve detaylı incelemeleri devam
etmektedir.
Batıklar üzerinde sürdürülen arazi çalıĢmasının ilk aĢamasını koruyucu çadır ve
sulama sisteminin kurulması oluĢturur. Bin yıldan uzun süre toprak altında bulunan
suya doymuĢ durumdaki gemi ahĢapları atmosfer ortamına çıkarıldıkları andan
itibaren bozulma sürecine girerler. Bozulma sürecinin kontrol altına alınması için
ahĢapların kuruması engellenmelidir. Bu amaçla etrafına koruyucu çadır inĢa edilen
batıklar, doğrudan güneĢ ıĢığı ve diğer dıĢ etkilerden korunmakta, çadır içine
kurulan atomize sulama sistemi belli aralıklarla açılarak ortamın bağıl nem oranı
yüksek tutulmuĢtur. Batıklar belgelenmeye baĢlanmadan önce belgeleme
çalıĢmasının sistemli ve hızlı ilerlemesi için sadece su, sünger, ıspatula, diĢçi aleti
vb. hassas aletler kullanılarak batıklar titizlikle temizlenmekte, batık kalıntıları
tamamen açığa çıkarılmaktadır. Sudan etkilenmeyen plastik etiketler üzerine her tip
gemi parçası için farklı kodlar yazılarak hazırlanan etiketler paslanmaz çelik teller
yardımıyla batık parçaları üzerine sabitlenmektedir. Bu iĢlemlerin ardından her
batığın titizlikle dokümantasyonu yapılmakta dijital olarak in situ çizimleri
gerçekleĢtirilmektedir. Genel ve detay fotoğraflar ve foto-mozaik yapılamasının
ardından gemilerin iskeletini oluĢturan ahĢap parçaların demonte edilmesi
gerçekleĢtirilmiĢtir. Batıkların iskelet sisteminin oluĢturan eğriler, iç kuĢaklar, farĢ
tahtaları vb. parçalar spatula ve keskiler yardımıyla gemi gövdesinden hassas bir
Ģekilde ayrılmaktadır. Bağlantı noktalarından ayrılarak demonte edilen gemi
parçaları ahĢap kasalara yerleĢtirilerek koruma havuzlarına nakledilmektedir.
Havuzlarda tatlı su içinde muhafaza edilen ahĢaplar kontrollü bir Ģekilde
içeriklerindeki tuzdan arındırılmaktadır. Gemi ahĢapları tuzdan arındırma prosedürü
esnasında havuzlara bakteri ve mantar önleyici kimyasallar eklenerek korunma
altına alınmaktadır.
among the most respected publications in the conservation field. In addition, many of
the Working Groups are responsible for important specialised publications of the
papers presented at their interim meetings.
Prof. Dr. M. Öcal
OĞUZ (UNESCO
Türkiye Millî
Komisyonu
Başkanı)
Afet Risklerine Karşi İnsanliğin Hafizasinin Korunmasi İçin Çalişan Bir
Organizasyon “Icomos – Icorp”
Uluslararasi Anitlar Sitler Konseyi Risklere Hazirlik Komitesi
«Modern zamanlar ile geçmiĢ arasındaki sınırı tanımlayan devrimci fikir, insanın
riski kontrol altına alarak ona hükmetmeyi öğrenmesidir»
P. Bernstein
Afetler, «Kültür Mirası»nın varlığını tehdit eden en yıkıcı unsurlardan biri. Son beĢ
yılda meydana gelen doğal afetlerden; 2014 Bosna Hersek, 2010 Pakistan sel
felaketleri, 2011 Japonya Tohuku, 2011 Van ve 2010 Haiti depremlerigerek insanlar
gerekse kültür mirası ve doğal çevre için yerine konulamaz kayıplara neden oldu.
Doğal afetlerin yanında, savaĢ, iç kargaĢa, terör, kundakçılık gibi insan kaynaklı
afetler de kültür mirasının varlığını tehdit etmekte. Yakın zamanda Suriye, Mısır,
Mali gibi dünyanın farklı coğrafyalarında yükseliĢe geçen iç kargaĢalarda dünya
miras alanları, tarihi yapılar, müzelerve arĢiv yapılarının simgeledikleri ve
korudukları değerler nedeniyle hedef haline geldikleri gözlemlenmekte.
Afetlerin kültür mirasını oluĢturan, paha biçilmez ve yerine konulamaz nitelikteki
somut ve soyut miras ögeleri ile kullanıcıları üzerindeki yıkıcı etkilerini, afet
öncesinde risk tanımlama ve azaltma, afet sırasında müdahale, afet sonrasında ise
iyileĢtirme çalıĢmaları yoluyla azaltmak mümkün.
Özellikle afetlerin doğası gereği meydana geldikleri bölgenin müdahale kapasitesini
aĢmaları ulusal ve uluslararası platformda birçok organizasyonun birlikte
çalıĢmasının gerekliliğini ortaya koymuĢ ve 1965 Yılında dünya mirasını oluĢturan
kültürel değerleri tanımlamak ve korunmasını sağlamak için gerekli destekleri
oluĢturmak amacıyla kurulan ICOMOS-Uluslararası Anıtlar Sitler Konseyi‟nin,
1999 yılında kurulan bilimsel komitesi olan ICORP-Uluslararası Risklere Hazırlık
Komitesi kültür mirasının afet risklerine karĢı hazırlanması görevini üstlemiĢtir.
Bu bildiride, ICOMOS-ICORP‟un kültür mirası ve kullanıcılarının daha güvenli
sürdürülebilir bir çevrede yaĢamaları amacıyla gerçekleĢtirdiği projeler ve geleceğe
yönelik yol haritası paylaĢılacaktır.
Doç. Dr. Zeynep
Gül
ÜNAL(ICOMOSICORP)
Dr. Robert van
LANGH(RIJKSM
useum)
Erica van
Buchem(Museum
Boijmans Van
Beuningen)
Museum Boijmans Van Beuningen is renowned for its wide ranging collection, which
encompasses old masters, applied arts and design, modern and contemporary art as
well as prints and drawings. Because of this variety the temporary exhibitions are also
very diverse. In recent years, for instance, Museum Boijmans van Beuningen had the
privilege to organize exhibitions on both Jan van Eijck and Pipilotti Rist. Within the
museum the Project Manager Exhibitions is responsible for all things related to the
organization of temporary exhibitions, ranging from insurance to transport. In this
presentation the subject of the seminar will be looked at from the perspective of the
project manager. Due to the diversity of the museum‟s scope every exhibition requires
a different approach and poses its own challenges with regard to transport, installation
and packing.
The production of exhibitions at Museum Boijmans van Beuningen will be explained
by using examples from everyday practice and by showing how we overcame certain
difficulties which occurred in the past. One issue we dealt with was the use of
sometimes conflicting practices by the different units, such as the registrars, curators
and technical staff, regarding packing and transportation. In the end we managed to
solve these longstanding problems.
Doç. Dr. Önder
BAYIR(T.C.
Başbakanlık
Devlet Arşivleri)
Pamela
HATCHFIELD
(Head of Objects
Conservation,
Museum of
FineArts, Boston)
Storing Museum Collections: space, equipment and storage systems.
The development of safe, accessible storage environments for cultural heritage
collections is a complex process involving the collaboration of diverse range of
personnel. The process begins with evaluating and documenting existing conditions
both in the collection materials themselves, and in the proposed storage facility.
Inherent in the consideration of collection storage improvement is the necessity of
moving collections in order to prepare the improved space to house objects. The
existing environment in which the collection is housed must be characterized and
evaluated, as well as the condition of collection objects. Based on this evaluation and
taking into account what is achievable in new or renovated storage areas, a plan can be
designed for optimal storage and appropriate environmental conditions. The
identification of the greatest vulnerabilities of collection objects and risks to the
collection will aid in the appropriate allocation of resources.
Registration activities including photographic documentation, object identification,
measuring, labeling and tracking may proceed in conjunction with object surveys to
identify conservation needs such as insect pest, hazardous material issues, structural
instabilities or dust mitigation, and packing or transport challenges. Modular systems
made of archival materials for object transport and storage may be designed in
consideration of storage hardware dimensions, requiring less object handling and
greater efficiencies of time, effort, materials, and cost.
Selection of storage equipment proceeds based on estimated space needs, storage
space available and its pre-existing design and condition, need for user accessibility,
security concerns, fire regulations, seismic and other physical requirements. Storage
mounts made from archival materials may be incorporated into the design of packing,
allowing for later access and visibility with a minimum of handling.
Nil
BAYDAR(Yazma
Eserler Kurumu
Başkanlığı)
Wilbert
Helmus(Meertens
Instituut (KNAW))
Doç. Dr. Hande
KÖKTEN
(Ankara
Üniversitesi)
Kültür varlıklarının koruma ve onarımı alanında en temel öğelerden biri kabul
edilen “objenin durumunu tanılama ve belgeleme” eylemleri, etkin koruma
uygulamalarının ön koĢulu olması yanısıra, farklı nitelik ve nicelikteki her tür
koleksiyon için önleyici koruma planlaması yapılırken baĢvurulacak en temel veri
kaynağıdır. Önleyici korumanın temel amacının bir koleksiyonda yer alan tüm
objeleri eĢzamanlı olarak ve uzun vadeli bir bakıĢ açısıyla korumak ve ömürlerini
uzatmak olduğu düĢünüldüğünde, bu yaklaĢımın hayata geçirilmesi sırasında
baĢvurulacak strateji ve yöntem ile, kullanılacak donanım ve malzemenin seçiminde
koleksiyon çeĢitliliği ve durumu rol oynayacaktır. Bu bağlamda, genelde
koleksiyonun ve özelde koleksiyonu oluĢturan her bir objenin “korunma durumu”
belirlenmek ve kayıt altına alınmak zorundadır.
Öte yandan, koleksiyonlar için “önleyici koruma planlaması” hazırlanırken, farklı
düzeylerde müdahale yapılması öngörüldüğünden tek objelerden ziyade
koleksiyonun çeĢitliliğine göre belirlenmiĢ ölçütler kullanılarak koleksiyonu
oluĢturan alt grupların durum tespitinin yapılması hedeflenmektedir. Koleksiyon
durum taraması olarak isimlendirilen bu yaklaĢım, obje niceliğinin tekil durum
belgelemesini neredeyse olanaksız kıldığı durumlarda baĢvurulan ve edinilen veriler
yetkin bir değerlendirmeden geçirilebilirse, koleksiyonu barındıran müzeye
kapsamlı ve çok değerli bilgiler sunan bir yöntemdir.
Bu bildiride tüm bu kavram, yaklaĢım ve yöntemler ele alınarak; tek objeden büyük
koleksiyonlara dek durum belgelemesinin nasıl planlanacağı, formatları, nasıl ve
hangi düzeylerde uygulanabileceği ve belgelemenin önleyici koruma planlamasına
katkıları açıklanacaktır. Bildiri içeriği, farklı koleksiyonlar için tasarlanan durum
tarama ve belgeleme projeleri ile örneklenerek, sadece koruma uzmanı değil, ancak
koleksiyonla ilgili bilimsel çalıĢma yapan diğer meslek elemanları tarafından da
uygulanabilirliği vurgulanacaktır
Taşinabilir Eserlerin Fümigasyonunda Değiştirilmiş Atmosfer Yöntemi: Milli
Saraylardan Örnekler
KuruluĢu Cumhuriyet‟in ilk yıllarına dayanan Milli Saraylar, ağırlıklı olarak
19.yüzyıl saray, köĢk ve kasırlarının yanı sıra 18.yüzyıla tarihlenen Aynalıkavak
Kasrı ile üç müze ve iki fabrika binasını bünyesinde barındırmaktadır. Tarihi
objeleri de dâhil olmak üzere tüm bu yapıların korunmaları ve restore edilmeleri
TBMM Genel Sekreter Yardımcılığı (Milli Saraylar)'nın temel görevleri arasındadır.
Milli Saraylara bağlı yapıların koleksiyonlarında ahĢap objeler, tablolar, müzik
aletleri, halı, kumaĢ, el yazması eserler gibi çok değiĢik türde ve evsafta eserler
sergilenmekte ve muhafaza edilmektedir.
Milli Saraylara bağlı yapılarda ve koleksiyonlarında bulunan organik malzemeden
üretilmiĢ objelerde böceklerden kaynaklanan hasarlar görülmektedir. Yapılarda ve
objelerde en sık karĢılaĢılan böcek türleri, Anobium punctatum (Mobilya Böceği),
Lyctus brunneus (Kahverengi Diri Odun Böceği) ve Hylotrupes bajulus (Ev Teke
Böceği), Lepisma saccarina (GümüĢcün Böceği) ve Tineola bisselliella (Elbise
Güvesi)‟dir. TaĢınabilir eserlerdeki böceklerin eradikasyonunda “DeğiĢtirilmiĢ
Atmosfer Yöntemi” kullanılmaktadır. DeğiĢtirilmiĢ Atmosfer uygulamalarında gaz
geçirgenliği son derece düĢük PVC malzemeden üretilmiĢ 30 m3 hacmindeki
üniteler ile bina dıĢına kurulan 32 N m3/saat kapasiteli azot jeneratörü
kullanılmaktadır. DeğiĢtirilmiĢ Atmosfer Uygulama Birimleri içine tarihi eĢyanın
cinsine, boyutuna, böceğin türüne ve eĢyanın bulunduğu mekânın çevresel
koĢullarına bağlı olarak belirlenen sürede yüksek safiyette azot gazı verilmekte,
yerleĢtirilen sensörler vasıtasıyla bağıl nem, sıcaklık ve oksijen değerleri
monitörden sürekli olarak takip edilerek kontrol altında tutulmaktadır. Uygulamalar
sırasında PVC üniteler içine, larva, pupa ve ergin böcek ihtiva eden böcek kutuları
yerleĢtirilerek, DeğiĢtirilmiĢ Atmosfer uygulamalarının etkinliği
değerlendirilmektedir.
Uygun olmayan çevresel koĢullar ve biyolojik zararlıların neden olduğu bozulmalar
ne yazık ki zaman içerisinde kültürel mirasın özgünlüğünün kaybolmasına neden
olmaktadır. Müzeler ve tarihi yapılarda önleyici ve koruyucu önlemler ile zarara
neden olan etkenlerin azaltılması ve böylelikle kültürel mirasın en az müdahale ile
korunması mümkündür.
NeĢe
YILDIRIM(TBM
M Genel
Sekreterliği-Milli
Saraylar)1.
Yedek: Doç
Dick Drent(Van
Gogh Museum)
Risk Management and Museum Security
The world is changing, and with it our way of thinking, whether we like or not.
„Catastrophic terrorism‟ is just one of the issues, along with increased crime rates and
environmental problems, that make us feel unsafe and aware of the potential dangers
which surround us.
These issues affect our way of living and our way of thinking. In this context, we may
also reflect on worldwide changes in the field of museum security that have taken
place during the last decade.
The way we used to protect our cultural heritage, with a primary focus on protection, is
no longer sufficient. There are more risks that endanger our heritage than ever before.
We are forced to increase security measurements in a much more sophisticated way
than we would like – and here the friction lies.
It is one thing to discuss the necessary measures taken on Organizational,
Constructional and Electronic security levels (also known as the OCE levels) with
colleagues from the security field, but it is quite another thing explaining what is
required, in this era of new dangers, to a Board of Trustees, to the museum‟s director,
its curators and conservators, the heads of exhibitions, or other substantive decisionmakers in the field of cultural heritage. Therefore, it is necessary for professionals in
the field of art and art security to communicate with each other and to learn from the
issues at hand.
It is not about right or wrong, good or bad, nice or ugly. It is all about cooperation
within museums and between museums and to make the most beautiful exhibitions in
the most secure way possible. Forethought and planning can prevent an emergency
becoming a disaster and minimize the injury and damage to people and collections.‟
It is within this framework we should learn to use risk management to identify the
risks, not as an option but mandatory in our way of thinking. After we know the risks
we should use the tools from security management to encounter the risks to make them
as low as reasonable achievable
Risk management and Museum Security are reached with the correct way of risk
analysis and bespoke security measures in the field of guarding (to watch over an
object or person) and protecting (to diminish the danger, violence, threat or damage);
these measures are mutually connected and strengthen each other.
Download

Oturum Başkanı: TacoDibbits(RijksMuseum)