Arapça 4 konu 5
Şart edatları ve cevaba fâ harfinin gelmesi
Küçük emrah modu on.
Öncesinde muzari fiili cezmeden edatları görmüştük. Nehiy lâ’sı (emrin zıddı), gaib emrin lam’ı, lem ve lemmâ.
Şimdi göreceğimiz edatlar iki tane muzari fiili cezm edip onlara bir şart anlamı katacak.
Sen gelirsen ben de gelirim. Ev alırsan evlenirim. Araba almazsan sana varmam.
Evde kalacak kız cümleleri diyoruz biz buna. Böyle olur olmaz şart koşarsan kimse seni almaz. Bu kızın en çok
kullandığı cümle yapıları bizim şimdiki konumuzu oluşturuyor.
Kitap şu bu ne derse desin arkadaş. Ben soruyu nasıl çözeceğim sorusunu şimdi hemen
cevaplayalım. Cümlede iki tane muzari fiil var ve bunlar cezimli (sanki başına nehiy la’sı, lem
gelmiş gibi) hali var ise işte biz anlıyoruz ki o bir şart cümlesi. Tercüme soracak olursa evde
kalacak kız cümle formu yapıyoruz, arıyoruz. Boşluk açarsa boşluğa cezimli bir muzari fiil
getiriyoruz. Hiçbir uyum aramıyoruz. Çünkü kız araba ile evliliği birbirine şart koşuyor. Ne bilelim
kızın kapris gemisi o anda nerelere yelken açacak.
2
Bu harfleri bir cümlenin başında görürsek, iki muzari
fiilin cezm olduğunu, İki muzari fiilin cezm olduğunu
görürsek de cümlenin başında bu edatlardan birinin
olduğunu anlayacağız.
Şart anlamı taşıyıp da cezmetmeyen edat mı olur arkadaş.
Olur be arkadaş. Al sana üç tane arkadaş.
‫اَمَّا‬, ‫ اِذَا‬, ‫لَو‬
3
Cevap cümlesinin başına gelen bir )‫ )ف‬harfi cevaba şarta mânâ bağlayan bir bağlaçtır. Prensip
olarak, cevap cümlesinin başına şu beş durumda (‫ ) ف‬gelmektedir:
1.
Cevap cümlesi isim cümlesi olduğunda:
ِ
‫ك َسيِئَة‬
َ ُ‫ب فَ َعاقِبَ ت‬
ْ ‫إِ ْن تَ ْكذ‬
2. Cevap cümlesi, ‫ نِع َم‬، ‫ئس‬
َ gibi câmid (çekimsiz veya yarı çekimli bir fiil) olduğunda :
َ ‫ع‬
َ ِ‫ ب‬، ‫يس‬
َ َ‫ل‬ve ‫سى‬
ِ ‫ما تَ ْكتم فَ لَيس بِ ِس ٍّر ِعنْ َد‬
‫للا‬
َ ْ ُْ َ
3. Cevap cümlesi, “emir cümlesi”, “nehiy cümlesi”, “temennî cümlesi”, “soru cümlesi” gibi talebî cümle
özelliğinde olduğunda
ْ‫ضأ‬
َّ ‫ظ فَتَ َو‬
ْ ‫َم ََت تَ ْستَ ْي ِق‬
4. Cevap cümlesi başında ‫ ما‬, ‫ال‬ve ‫لن‬gibi olumsuzluk edatlarından birinin yer aldığı “olumsuz bir cümle”
olduğunda
‫ إ ْن ُُتْ ِط ْئ فَ لَ ْن تُ َوبَّ َخ‬.
5. Cevap cümlesi, başında ‫ ق د‬، ‫ س‬، ‫وف‬
ve edatlarından birinin bulunduğu mâzî veya muzâri bir fiil
َ ‫س‬harf
َ
cümlesi olduğunda.
ِ
ِ
‫يش‬
ُ ‫ريا فَ َق ْد تَط‬
ً ‫َم ََت ُتُْ َد ْح َكث‬
1. Aşağıdakilerden hangisi muzârî fiili cezmedenlerden biri değildir?
a. ‫لم‬
Nafiye yani olumsuzluk lâ’sı yapmaz,
b. ‫أي‬
yapmıyor anlamı veren lâ’dır. Bu lâ
c. ‫الَ النَّافية‬
d. ‫َمه َما‬
muzariyi cezmetmez. Cevap C.
َ
e. ‫األمر‬
‫م‬
‫ال‬
ِ
4
2 . ‫اس‬
ُ َّ‫… يَذ َهب ذُو العَق ِل يُح ِببهُ الن‬.. cümlesindeki boşluğu aşağıdakilerden hangisi en uygun şekilde tamamlar?
a. ‫لَو‬
b. َّ ‫لما‬
Üçüncü sayfada yazdığımızı hatırlayalım. Bu kurala göre iki tane cezmli muzari
c. ‫أمَّا‬
gördüğümüzde cezmeden şart edatlarından birini boşluğa koyacaktık. D seçeneğine selam,
َ
َ
d. ‫أين َما‬
yolumuza devam.
e. ‫أي‬
3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde şart edatı zaman ifade eder?
a. ‫يرا‬
َ ُ‫لَو تَتعَب‬
ً ‫يرا تَست َ ِري ُح َك ِب‬
ً ‫ص ِغ‬
Zaman anlamı ifade eden tek seçeneğimiz E. Men kim, ma ne, eynemâ her
b. ‫علَي ِه‬
َ ‫صالحًا يَتُب‬
َ ‫َمن يَع َمل‬
nerede, lev se, sa anlamı verir.
c. ‫َما تُقَ ِد ُم ِلنَفسِكَ ت َ ِجد ِرزقًا‬
d. ‫أَينَ َما تَت َ َو َّجهُ ت َ ِجد ِرزقًا‬
e. ‫اس‬
ِ َّ‫ِإذَاما َ تَع َمل ِب ِعل ِمكَ ت َ ُكن َخي َر الن‬
5 . ‫الصغَ ِر ينفَعكَ فِي ال ِكبر‬
ِ ‫ َما تَتَعَلَّم فِي‬cümlesinin Türkçe doğru karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
a. Küçükken öğren de büyüyünce faydalanırsın.
b. Küçüklükte her ne öğrenirsen büyüdüğünde sana fayda verir.
c. Küçüklükte her ne öğrenirsen sana fayda verir.
d. Büyüdüğünde fayda versin diye küçükken öğren.
e. Küçükken öğrendiğin elbetteki büyüyünce fayda verecektir
5
Burada şart anlamı içeren cümleyi
bulup işaretliyoruz. B ve C seçenekleri
arasında kalırsak kelime sayıyoruz.
Kiber yani büyüklük anlamını içeren
B’de karar kılıyoruz.
Download

Arapça 4 konu 5