‫اثر‬
E-s-r
Bu kökten türeyen kelimeler Kuran’da 21 kez kullanılmıştır.
Kelime
Ayet No
Anlamı
َ‫( أَثََر‬esere)
74/24
Nakletmek, aktarmak
Açıklama
َ‫ َيأْثِرَ( أَثََر‬- ‫) اَثْر‬
mehmuz fiil
َ‫( أَثََر‬esere – mazi,
tekil, gaib):
nakletti
َ‫( ي ْؤثَر‬yu’seru –
muzari meçhul, tekil,
gaib):
(o) nakledildi
(74/24);
َ‫( ٰاثََر‬âsere)
12/91, 20/72, 59/9,
Tercih etmek, üstün
İf’al babında
79/38, 87/16
tutmak, seçmek
artırılmış fiil:
َ‫ ي ْؤثِرَ( ٰاثََر‬- ‫)ِايثار‬
(âsere – mazi, tekil,
gaib):
tercih etti
(12/91, 79/38);
َ‫( ن ْؤثِ َر‬nu’sire –
muzari mansub,
çoğul, mütekellim):
tercih ederiz
َ‫ لَ ْن‬ile tekid-i nefy-i
(
istikbal; gelecek
zamanın kesin
olumsuzu):
(asla) tercih
etmeyeceğiz
(20/72);
َ‫ون‬
َ ‫( ي ْؤثِر‬yu’sirûne –
muzari, çoğul, gaib):
tercih ederler
(59/9);
َ‫ون‬
َ ‫( ت ْؤثِر‬tu’sirûne –
muzari, çoğul,
muhatab):
tercih edersiniz
(87/16);
‫( أَثَ َارَة‬esâretin)
46/4
İz, eser, (nakledilen
ilimden) geriye
kalan, kalıntı, alamet
‫( أَثَ َارة‬esâret)
kelimesinin nekre,
mecrur formu
Bu kelime,
َ‫أَثََر‬
(esere) fiilinin
mastarlarından biridir
‫( أَثَر‬eser)
5/46, 18/6, 18/64,
Eser, iz, emare
20/84, 20/96, 30/50,
Çoğul formu:
36/12, 37/70, 40/21,
‫ٰاثَار‬
(âsâr)
40/82, 43/22, 43/23,
48/29, 57/27
Açıklama:
Arapçada, esr (
(tav) “işaret”,
‫أَثَر‬
) “tr” (
) kökünden türemiş olup,
(reş) ise “insan başı”dır; ikisi birlikte, “insanın işareti, insana ait iz”
anlamına gelir1.
Arapçada
‫ )اثر‬kökü, (
İbranicede “
(atar)” kelimesi “tarihi eser, (tarihi) yer” demektir.
(eser) kelimesi, kök anlamıyla bağlantılı olarak insanın etkisiyle/tesiriyle
meydana gelen “iz, emare, eser, işaret” gibi anlamlara gelir. İnsana ait bu etkinin (eser)
tarihsel olarak aktarılması eylemine ise
َ‫( أَثََر‬esere) denir ve dilde, “aktarmak, nakletmek,
rivayet etmek” vb. anlamlarda kullanılır. Bu fiilin mastarlarından biri
kelimesidir. Arapçada
‫أَثَ َارة‬
(esâret)
‫( أَثَ َارة‬esâret) kalıntı, iz, alamet manalarına gelir. Bir şeyin etkili/tesirli
(müessir) olması, onu kalıcı kılar ve bu ona bir üstünlük sağlar. Araplar, geçmişten gelen
üstün başarılara me’seret derler. Başkasına göre daha üstün olan şey, daha çok tercih edilir ki,
Arapçada
1
‫( أَثِير‬esîr) kelimesi, “tercih edilen, öncelikli” şeyler için kullanılır. Îsâr (‫)ِايثار‬
http://www.studylight.org/lexicons/hebrew/hwview.cgi?n=870
kelimesi,
َ‫( ٰاثََر‬âsere) fiilinin mastarı olup; tercih etme, seçme anlamına gelir. ‫“ ٰاثَََر‬âsere”
fiilinin de, tercih etmek, üstün tutmak, seçmek vb. manaları vardır.
Download

اثر - alim allah sözlük