[email protected]
www.canancetin.com
[email protected]
2
www.canancetin.com
3
Ahmet ERSİN, Orkun YÜCE Kemal KURTULMUŞ ve Zafer
ERKIR bir araya gelerek, 01.01.2001 tarihinde “Ahmet ERSİN ve
ORTAKLARI Ltd.Şti”ni kurmuşlardır. Faaliyet konusu alım-satım
olan şirketin ortaklarının sermaye payları şöyledir:
 Ahmet ERSİN: 8000 TL
 Orkun YÜCE: 5000 TL
 Kemal KURTULMUŞ: 4000 TL
 Zafer ERKIR: 3000 TL
Ortaklar sermaye borçlarını aşağıdaki gibi karşılamışlardır:
 Ahmet ERSİN: 4000 TL nakit, kalanı çek
 Orkun YÜCE: 3000 TL mal ve kalan borcuna 2 ay vade
 Kemal KURTULMUŞ: 4000 TL bina
 Zafer ERKIR: 1000 TL nakit, kalanı çek
www.canancetin.com
4
Mal hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izleyen
şirket, ilk olarak “kayıt”, “sınıflandırma”, “özetleme”
işlemlerini yapacak bir muhasebe elemanını işe almış ve
şirketin durumu ile ilgili bilgileri, tabloları analiz ve
yorumlamada beceri kazanmak için, kendileri de bir
üniversitenin açmış olduğu sertifika programına kayıt
olmuştur.
Bu eğitime ve kayıtların düzenli tutulmasına önem
vermelerinin en büyük sebebi, Amerika’da dünyanın en
güçlü şirketlerinden biri olarak gösterilen ENRON şirketinin
başına gelenler ve onu izleyen diğer şirket skandallarının
muhasebe sisteminin “adil”, “şeffaf”, “hesap verilebilirlik”,
“sorumluluk” ilkelerine göre işletilememesi, başka deyişle,
muhasebe hileleri, güvenilir olmayan finansal raporlamaya
dayanmasıdır.
www.canancetin.com
5
1. BİLGİ VE ÖLÇME SİSTEMİNİN ÖNEMİ
 Girişimcilerin veya yöneticilerin aldığı kararlar doğrultusunda
gerçekleştirilen faaliyetler sonucu, işletmenin sahip olduğu
varlıklarda ve bunların kaynağı olan sermaye ve borçlarda
sürekli değişmeler olur.
 İşletme sahipleri ve yöneticiler alınan kararları, yapılan işleri
ve bunlara ilişkin kontrolleri yapabilmek için doğru bilgiye
ihtiyaç duyarlar.
 Bu bilgiyi girişimci ve yöneticilere sağlayabilecek kaynak,
muhasebe’dir.
www.canancetin.com
6
2. MUHASEBE KAVRAMI VE MUHASEBE
YÖNETİMİ
2.1. Muhasebe Kavramı ve Kapsamı
 Muhasebe, “işletmenin varlıkları ve kaynakları (sermayesi ve borçları)
üzerinde değişme yaratan ve para ile ifade edilen (mali) işlemlere ait
bilgileri; kaydetmek, sınıflandırmak, özetlemek, analiz etmek ve
yorumlamak suretiyle ilgili kişi ve kurumlara raporlar şeklinde sunan bir
bilgi sistemidir”.
 Muhasebe, tanımından da anlaşılacağı gibi; bilgileri ilgili kişi ve
kurumlara raporlar şeklinde sunan bir bilgi sistemidir. Bu ilgili kişi ve
kurumlar;
 Yöneticiler
 İşletmenin sahibi veya sahipleri
 Çalışanlar
 İşletmeye borç verenler
 Devlet
 Toplum
www.canancetin.com
7
İşletme Yöneticilerine Sağladığı Bilgiler:
 İşletmenin her düzeydeki yöneticileri, görev ve
sorumluluklarını yerine getirmek için işletmenin pazarlama,
üretim, finans ve insan kaynakları faaliyetlerine ilişkin
bilgilere gereksinim duyarlar. Çünkü yöneticilerin neyi, ne
zaman, nasıl, niçin ve kiminle yapacaklarını bilmeleri, diğer
bir ifadeyle işletmenin faaliyetlerini planlamak, yürütmek ve
kontrol etmek için buna yönelik bilgilere sahip olmaları
gerekmektedir. Yöneticiler gelir – gider kalemleri, banka
işlemleri, alış – satış bilgileri, çalışanlara ne kadar ücret
ödendiği gibi konularda muhasebe bilgisine ihtiyaç
duyacaklardır.
www.canancetin.com
8
İşletme Sahiplerine Sağladığı Bilgiler:
 İşletme sahipleri için işletmenin ve yönetimin başarısını
belirlemek; işletmenin ulaştığı mali gücü ve karlılık durumunu
bilmeye bağlıdır. İşletme sahipleri, ayrıca, işletmede ortak
olarak kalıp kalmamak gibi değişik durumları değerlemek için
de muhasebe bilgilerine gereksinim duyarlar.
www.canancetin.com
9
İşletme Çalışanlarına Sağladığı Bilgiler:
 Çalışanların işletmede emeklerinin karşılığını alabilmeleri
ancak o işletmenin sağlıklı yönetilmesi ve başarılı olması ile
mümkün olabilecektir. Özellikle işçi sendikaları, sendikaya
bağlı çalışanların ücretlerinin artırılması yolundaki isteklerini
savunurken işletme faaliyetlerinin sonucu ile ilgili bilgilere
başvurmaktadır. Zaman zaman çalışanlar da, muhasebe
bilgilerinden yararlanarak işletmedeki gelişmelerin olumlu
olup olmadığı konusunda bilgi sahibi olur, böylece işlerinin
sürekliliği bakımından geleceğe güvenle bakabilirler.
www.canancetin.com
10
İşletmeye Borç Verenlere Sağladığı Bilgiler:
 İşletmeye kısa veya uzun dönemli likidite sağlamak için borç
verecek olan yatırımcılar, işletmelerin; borç ödeme gücünü,
karlılık durumunu, yatırım politikasını bilmek isteyeceklerdir.
Bu bilgilerin tümünü işletmeden isteyecekleri belirli mali
tablolar ve raporlardan elde edebileceklerdir.
www.canancetin.com
11
Devlete Sağladığı Bilgiler:
 Devlet, Maliye Bakanlığına bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı
kanalıyla işletmelerden karları üzerinden vergi alır. Bu
nedenle, işletmelerin gelirlerinin ve giderlerinin ve bunların
arasındaki kar ve zararın doğru hesaplanması devlet için
önemlidir. Devlet bu işlemi işletmelerin mali durumuna,
gelirini ve giderini gösteren muhasebe bilgilerine göre yapar.
Aynı zamanda devlet, planlama yaparken, ekonomi
politikalarını belirlerken, uygularken ve analiz ederken ülke
ekonomisini oluşturan işletmelere ait muhasebe bilgilerini
kullanır.
www.canancetin.com
12
Topluma sağladığı bilgiler:
 İşletmelerin kararları ülke ekonomisi üzerinde yaygın bir
etkiye sahiptir. Ülkenin, dolayısıyla toplumun, sürekliliği ve
refahı, işletmelerin ekonomiye sağladığı katkılara bağlıdır.
İşletmelerin kayıtlarının doğru tutulması, onların
faaliyetlerinin devamı ve sürekliliğinin sağlanmasında önemli
rol oynar. Bu durum, topluma sürdürülebilir kalkınma
açısından büyük fayda sağlayacaktır.
www.canancetin.com
13
2. MUHASEBE KAVRAMI VE MUHASEBE
YÖNETİMİ
2.2. Muhasebe Yönetimi
 Muhasebe yönetiminin amacı; karar alma ve planlama
ile ilgili olarak yöneticilere bilgi sağlamak, operasyonel
faaliyetlerin yürütülmesi ve kontrolü hakkında
yöneticileri yönlendirmek, işletme amaçlarına ulaşılması
için çalışanları ve yöneticileri motive etmek ve
işletmedeki tüm departmanlar ve alt birimler ile
yöneticilerin ve çalışanların performanslarını ölçmek
olarak özetlenebilir.
www.canancetin.com
14
2. MUHASEBE KAVRAMI VE MUHASEBE
YÖNETİMİ
www.canancetin.com
15
3. MUHASEBE YÖNETİMİNİN İŞLEVLERİ
3.1. Kaydetme, Sınıflandırma ve Özetleme
 Genel olarak muhasebenin işlevleri; işletmedeki mali
işlemlere ait bilgileri kaydetmek, bu bilgileri belirli ve
anlamlı bir şekilde sınıflandırmak, mali raporlar şeklinde
özetlemektir.
 KAYDETME: “Mali işlemleri tarih, taraflar, konu, miktar ve
tutar yönüyle belgelendirilmesi, ve daha sonra bu işlemlere
ait bilgilerin sunulması ve yorumlanmaya hazırlanması için
belirli şekillere ve kurallara göre muhasebe defterlerine
yazılması işlemi” kaydetme faaliyeti olarak tanımlanır.
www.canancetin.com
16
3. MUHASEBE YÖNETİMİNİN İŞLEVLERİ
 SINIFLANDIRMA: “Çok sayıdaki işlemin, örneğin; alış, satış,
para, banka gibi işlemlere ait bilgilerin belirli sınıf veya
gruplara göre düzenlenmesi işlemi” sınıflandırma işlemi
olarak ifadelendirilir.
 ÖZETLEME: “kaydedilmiş, sınıflandırılmış ve hesaplama
işlemleri yapılmış çok sayıdaki bilgilerden çeşitli mali
tabloların ve raporların hazırlanması işlemi” olarak
tanımlanabilir.
www.canancetin.com
17
3. MUHASEBE YÖNETİMİNİN İŞLEVLERİ
 Muhasebe bilgilerinin özetlenmesi; bilanço ve gelir
tablosu olmak üzere iki temel mali tablo ile yapılır.
 Bilanço, “bir işletmenin belli bir tarihte sahip olduğu
varlıklar ile bu varlıkların sağlandığı kaynakları gösteren
tablo”dur.
 Gelir tablosu ise, “işletme faaliyetleri sonucu kazanılan
gelirler ile, bunları kazanırken katlanılan giderlerin
gösterildiği tablo” dur.
www.canancetin.com
18
www.canancetin.com
19
3. MUHASEBE YÖNETİMİNİN İŞLEVLERİ
3.2. Analiz ve Yorum
 Girişimciler veya yöneticiler için hazırlanan bilgilerin, işletmenin
yönetimine ve işletmeyle ilgili olan kişi ve kurumlara yararlı
olabilmesi için analiz edilmesi, yorumlanması ve ilgililere verilmesi
gerekir. İşletmenin yapmış olduğu faaliyetlere ait sonuçların ve
işletmenin mali durumunun analiz edilmesi ve yorumlanması;
raporlar ve tablolar şeklinde özetlenen bilgilerin ne anlama
geldiğinin ve faaliyetler ile bu faaliyetlerin sonuçları; örneğin satışlar
ile satışların karı ve maliyeti gibi bilgilerin, arasındaki ilişkinin
araştırılmasına dayanmaktadır.
www.canancetin.com
20
4. MUHASEBE TÜRLERİ
4.1. Genel Muhasebe
 Genel muhasebe “işletmenin varlıklarını sermayesini ve borçlarını
belirlemek ve bunlarla işletme faaliyetlerinden dolayı meydana
gelen artış ve azalış yönündeki değişmeleri izlemek ve işletme
faaliyetlerinin sonucunu ortaya koymak” tır. Bu faaliyetler;
 İspat edici belgelere dayanarak ticari işlemlerin muhasebe kayıtlarını
tutmak,
 Hesap planı ve muhasebe rapor türlerini kapsayan muhasebe sistemini
kurmak ve geliştirmek,
 Tüm yönetim düzeyi için muhasebe raporlarını hazırlamak, açıklamak
ve sunmak,
 İşletmenin varlıkları içerisinde yer alan ticari malların maliyetini, duran
varlıklara ait amortismanları ve itfa paylarını, ayrılacak karşılıkların
hesaplanması ve borçlara ait ödeme planlarını hazırlamak.
www.canancetin.com
21
4. MUHASEBE TÜRLERİ
4.2. Maliyet Muhasebesi
 Maliyet Muhasebesi; üretim işletmeleri için söz konusu
olan bir muhasebe türüdür.
 Maliyet Muhasebesinin görevi;
 “üretilen mal ve hizmetin üretim maliyetini saptamak,
 maliyet kontrolü sağlamak,
 başarı değerlemek ve elde edilen bilgiler ile planlama
yapmak ve
 yönetimin alacağı kararlara yardımcı olmak” tır.
www.canancetin.com
22
4. MUHASEBE TÜRLERİ
4.2. Maliyet Muhasebesi
 Maliyet Muhasebesi kapsamında şu faaliyetler yer alır:
 Maliyet sistemlerini kurmak,
 Üretim maliyetlerini hesaplamak,
 Üretim girdisi olan stoklara ait stok kartlarını düzenlemek
ve stok miktarlarını saptamak,
 İşletmenin amaç ve çalışmalarına uygun envanter
değerleme yöntemlerini seçmek ve uygulamak,
 Gider yeri, gider türü düzeyinde maliyetleri izleyerek,
üretim maliyetlerine ilgili gider dağıtımlarını yapmak,
 Kapasite kullanım düzeylerini belirlemek,
 Kara geçiş analizlerini yapmak
www.canancetin.com
23
4. MUHASEBE TÜRLERİ
4.3. Yönetim Muhasebesi
 Yönetim Muhasebesi; “işletmenin geçmiş verilerinden
yararlanarak geleceğe yönelik planların uygulanmasına
yönelik alınan kararlar”ı kapsar.
 Diğer bir ifadeyle “Muhasebe sisteminden elde edilen
bilgilerin, işletme yöneticileri tarafından alınan
kararlarda kullanılabilme özellikleri konusunda, bu
bilgilerin değerlenip analiz edilebilmeleri için
geliştirilmiş bulunan kavram ve teknikleri konu alan
muhasebe türü”ne yönetim muhasebesi denir.
www.canancetin.com
24
4. MUHASEBE TÜRLERİ
4.3. Yönetim Muhasebesi
Yönetim muhasebesi kapsamında şu faaliyetler yer alır:
• Maliyet ve kar verilerinin toplanması,
• Standart maliyetler ve bütçeleme,
• Faaliyetlerin plan ve bütçelerle karşılaştırılması,
• Alınan kararların olası sonuçları hakkında yönetime
öneride bulunmak.
www.canancetin.com
25
 Ayrıca muhasebe kapsamı içinde, bilgilerin analiz ve
yorumlarını yapmayı açıklayan “Mali Tablolar (Raporlar)
Analizi’’, ile bilgilerin muhasebe kavramları ve ilkeleri ile
ilgili mevzuat bakımından doğruluğunu araştıran
“Muhasebe Denetimi’’ gibi alanlar da bulunmaktadır.
www.canancetin.com
26
İşletmelerde muhasebe mesleğini kimler yapar?
 Ülkemizde muhasebe mesleği “Serbest Muhasebecilik,
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik” adını taşıyan 3568 sayılı yasayla
düzenlenmektedir.
 Söz konusu yasaya göre, muhasebe mesleği; Serbest
Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve
Yeminli Mali Müşavir olarak üç gruba ayrılmaktadır.
 Ayrıca, işletmelerde muhasebe konusunda eğitim almış
kişiler bu departmanlarda çalışmaktadırlar.
www.canancetin.com
27
Download

4. muhasebe türleri