[email protected]
www.canancetin.com
[email protected]
2
www.canancetin.com
3
Kale Oto Radyatör firması kurulduğu 1966 yılından beri kurum
kültüründe sosyal sorumluluk ilkesini benimseyerek “insana
saygı” ve “sürekli iyileştirme’’ kavramlarını kendisine politika
edinmiş ve hem bağlı olduğu holding içerisinde ve sektöründe hem
de faaliyet gösterdiği bölgede bu konuda çeşitli çalışmalar yaparak
her zaman lider konumunda olmuştur. Yıldız Teknik Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü öğrencileri
firmaya bir ziyaret gerçekleştirmişler ve yöneticileriyle tanışarak,
firmanın Kurumsal Sosyal Sorumluluk projeleri hakkında bilgiler
almışlardır.
Kale Oto Radyatör’de Sosyal Sorumluluk anlayışının odağında
bulunan ve geleceğe yatırım olarak görülen başlıca konular
arasında öncelikli olarak ‘’eğitim, çevre, spor ve sağlık’’
alanlarındaki sosyal ihtiyaçlara olan duyarlılık yer almaktadır.
Firmanın, Kalite Müdürü Sami ARICAN; bu alanlarda yapılan
çalışmalara şu örnekleri vermektedir;
www.canancetin.com
4
TAVSAD Hatıra Ormanına ağaç dikilmesi, Holding bünyesinde
faaliyet gösteren bir lise ve Gümüşhane’de yaptırılan okul, Gebze
Endüstri Meslek Lisesinde yaptırılan kütüphane, Milli Eğitim
Müdürlüğüne yapılan bilgisayar ve diğer eğitim öğretim cihazı
bağışları, okullarda verilen “çevre” konulu eğitimler, üniversitelerin
çevre mühendisliği bölümleri öğrencileri ile yapılan çevre
uygulamaları eğitimi ve kendi tesislerini ziyaret olanağı verilmesi ile
eğitime ve çevreye katkılar sağlanması gibi projeler yanında, firma
ayrıca, faaliyet gösterdiği bölgede yasayanlar için Beylikbağı
mahallesinde park ve oyun alanı da yaptırmıştır.
Çevrenin korunması için yasal izinlerin alınmasına paralel olarak
atık oluşumunu ve doğal kaynak kullanımını azaltma çalışmaları ile
2006 yılında İstanbul Sanayi Odası, 2007 yılında ise Kocaeli
Sanayi Odası tarafından Çevre Ödüllerine layık görülerek bu
alanda sorumluluklarını yerine getirdiği tescillenmiştir. Kale Oto
Radyatörün çevre için yapmış olduğu harcamaların toplam satın
alma cirosu içerisindeki oranı yaklaşık % 0,7’dir.
www.canancetin.com
5
Deprem konusunda bilinçlendirme ve farkındalık yaratmak
adına ilköğretim okullarında deprem konulu eğitim sunuşları
düzenlenmiş ve AHDER ile ortak hazırlattırılan deprem
konulu kitapçıklar Kocaeli ve İstanbul bölgesindeki
öğrencilere dağıtılmıştır. 1999 yılında, faaliyet gösterilen
bölgede gerçeklesen depremden etkilenen çalışanlarına ve
bölgede yasayanlara ihtiyaç malzemeleri dağıtılarak destek
olunmuştur.
Firma, spor faaliyetlerini de destekleyerek bu alanda da
sosyal sorumluluk kültürünü geliştirmektedir. Türkiye
Otomobil Sporları Federasyonu tarafından düzenlenen
yarışlarda sponsor olarak ve firmanın ilk kuruluş yeri olan
İstanbul Leventte bulunan Sanayi Spora yapılan yardımlarla
bölgede yasayan gençlerin spor yapabilme imkanları
oluşmasına katkılar sağlamaktadır.
www.canancetin.com
6
Sağlık alanında yapılan çalışma ise; 2006 yılında yapılan 15
yas altı çocuklara Kızamık Asısı Kampanyasına destek
sağlamak için Gebze’nin Yenimahalle, Güzeltepe, Adem
Yavuz ve Beylikbağı sağlık ocaklarında ası olan çocuklara
dağıtılmak üzere 2000 adet top gönderilmesidir.
Öğrenciler verilen bu bilgiler ile kurumsal sosyal
sorumluluğun önemini bir kez daha anlamış, Sami Bey’e
verdikleri bilgiler için teşekkür ederek işletmeden
ayrılmışlardır.
www.canancetin.com
7
1. KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK KAVRAMI
VE ÖNEMİ
Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) kavramı ilk kez,
1953'te basılan, Howard Bowen imzalı "Social
Responsibilites of the Businessman" isimli kitapla
işletmelerin gündemine gelmeye başlamıştır.
Bowen'e göre; iş adamının sosyal sorumlulukları bazı
yükümlülüklerinin toplamından oluşuyordu. Bu
yükümlülükler arasında ise halk için arzu edilebilir
kararları alarak, bunlara uygun politikaları ve eylemleri
takip etmek gelmekteydi
www.canancetin.com
8
1. KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK KAVRAMI VE
ÖNEMİ
 İşletme yönetimi, çalışanları, yatırımcılar, hizmet ya da
ürün satın aldıkları tedarikçiler, aracılar, tüketici – hedef
kitlesi ve dolaylı hedef kitlesi - ve dolayısıyla içinde
bulunduğu toplum, kısaca işletme ile ilişkili herkes
işletmenin kendilerine karşı taşıdığı sorumlulukları yerine
getirmesini beklemektedir.
 Bu da günümüz işletmeleri için; sağlam durmak, güçlü
olmak ve çok boyutlu düşünebilmek anlamına
gelmektedir.
 İşletmeler için hem toplumun gözünde itibar yitirmemek,
hem de var olan itibarlarını pekiştirmek KSS’yi yerine
getirmekle yakından ilişkilidir.
www.canancetin.com
9
1.1. Kurumsal Sosyal Sorumluluk Tanımı ve Kapsamı
 Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS), en genel anlamda,
“bir işletmenin paydaşlarına karşı etik ve sorumlu
davranışlar sergilemesi” ni ifade eder.
 “Etik” ve “sorumlu” demek, medeni toplum kuralları
çerçevesinde, beklenen ve kabul edilebilir olan
davranışları içermektedir. Bu davranışları esas alarak yola
çıkan KSS anlayışı, işletmelerin paydaş grupları için daha
yüksek yaşam standartları yaratırken, işletmenin
karlılığını sürdürmesini de hedeflemektedir.
www.canancetin.com
10
Örgütsel Vatandaşlık
 Kurumsal Sosyal sorumluluk kavramının işletmeler
tarafından benimsenmesi ve uygun stratejilerin
geliştirilmesi, çalışanlara ilişkin başka bir kavram olan
“örgütsel vatandaşlık” kavramını da gündeme
getirmektedir.
 Örgütsel vatandaşlık, “örgütün biçimsel ödül sistemince
doğrudan ve açık bir biçimde tanınmayan ve bir bütün
olarak örgütün etkili çalışmasını destekleyen birey
davranışları” olarak tanımlanabilir
www.canancetin.com
11
Örgütsel Vatandaşlık
Örgütsel vatandaşlık davranışları örgütün başarısına aşağıda
sıralandığı gibi çeşitli şekillerde etki etmektedir:
 İşgörenlerin ve yöneticilerin verimliliğini arttırır,
 Kaynakları en verimli şekilde kullanılmak üzere serbest
bırakır,
 Çalışma gruplarının içinde ve aralarında işleri
düzenlemeye yardım eder,
 En iyi çalışanları çekmek ve elinde tutmak için örgütün
gücünü arttırır,
 Örgütün performansının istikrarını arttırır,
 Örgütün çevresel değişimlere adapte olmasını sağlar.
www.canancetin.com
12
1.2. Kurumsal Sosyal Sorumluluk Bileşenleri ve Boyutları
www.canancetin.com
13
2. KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK KAVRAMINA
İLİŞKİN SINIFLANDIRMALAR
3 Çember Modeli:
Bu modelde yazarlar, işletmelerin sosyal sorumluluklarını iç içe
geçmiş ve içeriden dışarıya doğru büyüyen 3 çemberle
ilişkilendirmişlerdir.
 1.Çember: Temel ekonomik fonksiyonlardan doğan sosyal
sorumlulukları içermektedir. Bunlara örnek olarak; istihdam alanı
yaratmak ve kar elde etmek gibi faaliyetler verilebilir.
 2.Çember: Ekonomik fonksiyonların sonuçlarından doğan sosyal
sorumlulukları kapsamaktadır. Bu alanda; işletme faaliyetlerinden
dolayı çevreye(veya topluma) zarar verilmemesi, çalışanlara yönelik
çalışma şartlarının iyileştirilmesi ve geliştirilmesi gibi sorumluluklar
yer almaktadır.
 3.Çember: Toplumsal sorunların çözümüne katkıda bulunmaya
yönelik sosyal sorumluluğu temsil etmektedir. Eğitim, sağlık, çevre
kirliliği gibi temel konulardaki çözüm odaklı uygulamalar bu
çemberde bulunmaktadır.
www.canancetin.com
14
2. KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK KAVRAMINA
İLİŞKİN SINIFLANDIRMALAR
Carroll’ın Sınıflandırması:
 Ekonomik sorumluluklar: Hissedarlar için kârlı olmak, çalışanlar için
iyi istihdam olanakları yaratmak, müşteriler için kaliteli ürünler
üretmek gibi sorumlulukları ifade etmektedir.
 Yasal sorumluluklar: Kanunların getirdiği yükümlülüklere uymayı,
diğer bir deyişle oyunu kurallarına göre oynamayı ifade etmektedir.
 Etik sorumluluklar: Kimseye zarar vermeden, işi ahlakını göz
önünde tutarak işi yürütmek; doğru, haklı ve adil olanı yapmak
anlamına gelmektedir.
 Hayırseverlik odaklı sorumluluklar: Topluma bir karşılık
beklemeden katkıda bulunmak amacıyla yapılan işler için zaman ve
para ayırmayı ifade etmektedir.
www.canancetin.com
15
2.1. “Hayırsever (Diğerkâm)” Kurumsal Sosyal
Sorumluluk
 Sosyal psikolojide de kullanılan “hayırseverlik” ve
"diğerkâm" kavramı, ‘’başkalarının yararına olan ve
hiçbir karşılık beklemeksizin yapılan davranışları’’
içermektedir.
 Başka bir deyişle; işletmelerin sadece, kâra yönelik
etkileri tamamen göz ardı edilerek topluma yararlı
olma amacıyla yaptıkları kurumsal sosyal sorumluluk
çabaları "hayırseverlik odaklı KSS’’ kapsamına
girmektedir.
 Bu durum tam anlamıyla, Türkçede yer alan ; "iyilik
yap, denize at" deyimine karşılık gelmektedir.
www.canancetin.com
16
2.2. “Etik” Kurumsal Sosyal Sorumluluk
Etik, “işletmelerin amaçlarını ve bu amaçlarına ulaşmak
için seçtikleri yol ve yöntemleri toplumun siyasi, ekonomik,
sosyal ve kültürel refahına zarar vermeden gerçekleştirip
gerçekleştirmediklerini ele almaktadır”.
Başka deyişle; işletme faaliyetleri sonucu doğabilecek
zararı ve toplumsal hasarı önlemeye yönelik kuralları
kapsamaktadır.
Etik yaklaşımlar; ürün güvenliği, kirlilik önlemleri, kaçak ve
küçük yaşta işçi çalıştırmama, insan haklarını ihlal etmeme
gibi sorumlulukları içermekte ve kurumsal sosyal
sorumluluğun da belirleyicisi olmaktadır.
www.canancetin.com
17
2.3. Rekabet Avantajı Kaynağı Olarak
“Stratejik” Kurumsal Sosyal Sorumluluk
 Stratejik açıdan kurumsal sosyal sorumluluğun tanımına
bakıldığında; rakiplerin faaliyetlerini inceleyerek, amaçlara
varmak için belirlenmiş, nihai sonuca odaklı, uzun dönemli
planlar ve programları kapsadığı görülmektedir.
 Başka bir deyişle; işletme amaçlarının yön verdiği, topluma
katkı sunan veya sunmayan tüm faaliyetler, işletmenin
sorumluluğu dahilindedir.
www.canancetin.com
18
2.3. Rekabet Avantajı Kaynağı Olarak
“Stratejik” Kurumsal Sosyal Sorumluluk
 Porter ve Kramer’in bir şirketi etkileyen KSS başlıklarını
aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi sınıflandırmıştır.
www.canancetin.com
19
Türkiye’den KSS Uygulamalarına Örnekler
 Türkiye’de faaliyet gösteren şirketlerden verilebilecek
örnekler arasında;
 Colgate’in düzenlediği "Diş Koruma Günleri",
 Domestos tarafından yürütülen "Sağlık için Hijyen, Hijyen için
Domestos” sloganlı okulların temizlenmesi kampanyası,
 Turkcell’in engelli kullanıcıların ihtiyaçlarına yönelik hizmetleri
www.canancetin.com
20
Download

Kurumsal Sosyal Sorumluluk - Yarbis