20. Ulusal Pazarlama Kongresi
Pazarlamanın Sosyal Yönü: Sosyal Pazarlama
ÇALIŞANLARIN KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK ALGILARININ,
DÖRT TEMEL KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK BOYUTUNA
GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ: SİVAS BELEDİYESİ’NDE BİR
UYGULAMA
Öğr.Gör. Uğur UĞUR
Cumhuriyet Üniversitesi
Yıldızeli M.Y.O.
Prof.Dr. Murat SAYILI
Gaziosmanpaşa Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
SUNUM İÇERİĞİ
–Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) Kavramı
–Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Boyutları
 Ekonomik sorumluluklar
Yasal Sorumluluklar
Ahlaki (Etik) Sorumluluklar
Gönüllü (Hayırseverlik) Sorumluluklar
–Araştırmanın Amacı
–Araştırmanın Hipotezleri
–Araştırmanın Kapsamı
–Araştırmanın Yöntemi
–Araştırmanın Analizi ve Bulguları
–Kurumsal Sosyal Sorumluluk Piramidi Karşılaştırması
–Sonuç ve Tartışma
Uğur,Sayılı
2
Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) Kavramı
İnsanların çevreye ve topluma karşı sorumlulukları olduğu gibi, işletmelerin de
bu tarz sorumlulukları vardır. Hatta işletmeler için bunlardan çok daha fazlası
söz konusudur. İşletmeler sadece çevreye ve topluma değil tüketicilere,
çalışanlara, devlete, rakiplerine ve daha pek çok yere ve kişiye karşı
sorumludurlar.
Tarihsel seyri içerisinde sosyal sorumluluğun salt devlet tarafından yerine
getirilmesi gereken bir görev olduğu düşüncesinden, kâr amacı güden
kuruluşların ve sivil toplumun da yükümlülükleri bulunan bir alan olduğu
düşüncesine geçilmiştir. Bugün kurumlardan sosyal sorumluluklarını yerine
getirmeleri beklenmekte ve bu beklentileri ne ölçüde karşıladıkları toplum
tarafından sorgulanmaktadır. Tüketiciler için artık sadece bir ürünün/hizmetin
maddi değeri ve kalitesi onu satın almak için yeterli değildir. Satın aldıkları
ürünün arkasındaki kuruluşun toplum için ne yaptığına bakmaktadırlar .
2
Uğur,Sayılı
Avrupa Birliği (AB) 2011 bildirisinde KSS hakkında “KSS,
işletmelerin toplum üzerindeki etkileri bakımından yerine
getirmeleri
gereken
sorumluluklardır.
Yürürlükteki
mevzuata ve toplu sözleşmelere saygı göstermek, bu
sorumluluğu yerine getirmenin bir önkoşuludur. İşletmeler
kurumsal
sosyal
sorumluluğunu
layıkıyla
yerine
getirebilmek için paydaşlarıyla işbirliği yaparak toplumsal,
çevresel ve etik konuların yanı sıra insan hakları ve
tüketiciyle ilgili hususları da işletme faaliyetlerine ve temel
stratejilerine dâhil etmelidirler” ifadesi yer almaktadır.
Uğur,Sayılı
4
Türkiye Kurumsal Sosyal Sorumluluk Derneği’ne göre,
KSS, sadece özel sektörün uluslararası pazarlarda daha
rekabetçi olabilmesi, çalışanların iş süreçlerine daha
etkin katılması, çevrenin korunması, sivil toplum-özel
sektör işbirliklerinin gelişmesi için yararlı değil aynı
zamanda sürdürülebilir kalkınmanın gerçekleşmesi ve
toplumsal alanda başarıya ulaşabilmek için önemli bir
unsurdur.
Uğur,Sayılı
5
KSS, işletmenin ekonomik ve yasal koşullara, iş
ahlakına, örgüt içi ve dışı kişi ve grupların beklentilerine
uygun bir çalışma stratejisi gütmesi demektir.
Doğal çevreyi koruma; müşterilerine kaliteli ve
güvenli
ürünler
sunma;
çalışanların
temel
hak
ve
özgürlüklerine saygı gösterme, faaliyetlerine ilişkin doğru
bilgi sunma ve toplumun refah seviyesine katkıda bulunacak
eğitim, sağlık ve sanat etkinliklerini destekleme gibi konular
bu kavram kapsamında değerlendirilmektedir
Uğur,Sayılı
6
Peki KSS Ne İşe Yarar?
KSS, şirketlerin sosyal paydaşları ile etkileşime geçmesini sağlayarak yeni
iş imkânları yaratır, şirketlerin marka değerini arttırır, şirketlerin uzun
dönemli karlılığını arttırır, uluslararası yatırımcıların ilgisini çeker, Türk
özel sektörünün küresel alandaki rekabet gücünün arttırır, AB üyelik
sürecinde özel sektörün yapması gereken çalışmalara hazırlıkların
yapılmasına daha uygun bir ortam hazırlar. Bunlara ek olarak kurumsal
sosyal sorumluluğun faydaları; iyi niyeti geliştirmek, müşteri sadakatini
artırmak, bağlantılı kurumlar için fayda sağlamak, çalışan sadakatini
artırmak, perakende satışlarını artırmak, paydaş ilişkileri kurmak, itibarı
oluşturmak ve geliştirmek, rekabet avantajı oluşturmak, şeklinde
sıralanabilmektedir.
Uğur,Sayılı
7
Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Boyutları
KSS alanında birçok yaklaşım söz konusudur. Konuyla
ilgili temel alınan başlıca yaklaşımlar;
Carroll’un
Sosyal Sorumluluk Modeli,
Frederick’in
Davis’in
Wartick
Kurumsal Sosyal Sorumluluk Modeli,
Sosyal Sorumluluk Modeli,
ve Cochran Sosyal Sorumluluk Modeli ve
Wood’un
Sosyal Performans Modeli’dir.
Bu çalışmada tüketicilerin kurumsal sosyal sorumluluk
algıları, Carroll’un Sosyal Sorumluluk Modeli’ndeki dört temel
kurumsal sosyal sorumluluk boyutuna göre incelenmiştir.
Uğur,Sayılı
8
Carroll, kurumsal sosyal sorumluluğu dört boyutta incelemiştir. Bu
boyutlar: Ekonomik, yasal, ahlaki ve gönüllü sorumluluklardır. .
Carroll, bu dört boyuttan oluşan sosyal sorumluluk piramidini
geliştirmiştir:
Uğur,Sayılı
9
Ekonomik sorumluluklar: Tüm işletmelerin ilk düzeydeki sorumluluğu olarak,
tüketicilerin ihtiyaç duydukları ve istedikleri mal ve hizmetleri üretmesi ve
ürettiklerini karlı bir şekilde satmasıdır. Carroll’a göre işletmelerin ekonomik
sorumlulukları, her hissenin kazancını maksimize edecek biçimde çalışmaları,
mümkün olduğunca yüksek karı gerçekleştirmeye kendilerini adamaları, rekabetçi
konumlarını korumaları, yüksek düzeyde organizasyonel etkinliği sürdürmeleri ve
karlılıkta sürekliliği sağlamalarıdır.
Yasal Sorumluluklar: İşletmelerin ekonomik faaliyetlerini sürdürürken belli bir
yasal çerçeveyi de göz önünde bulundurmaları önem taşımaktadır. Yasal çerçeve
aynı zamanda işletmeler için ahlaki ilkelerin bir boyutunu oluşturmaktadır.
İşletmenin ekonomik faaliyetlerini sürdürürken uyması gereken ilkeler ve değerler
yasa koyucular tarafından belirlenmiştir.
Uğur,Sayılı
10
Ahlaki (Etik) Sorumluluklar: İşletmelerin ekonomik ve yasal sorumlulukları yerine
getirmelerinin yanı sıra etik sorumlulukları da yerine getirmeleri beklentisi vardır. Etik
sorumluluklar kanunlarca belirlenmemiş ancak sosyal bireyler tarafından benimsenmiş hem
pozitif hem de negatif anlamda, hem yapılması beklenen olumlu hem de uzak durulması
beklenen olumsuz her tür aktivite, çalışma, politika ve davranışları kapsar. Etik kurumsal
sosyal sorumluluk, kurumların amaçlarını ve bu amaçlarına ulaşmak için seçtikleri yol ve
yöntemleri toplumun siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel refahına zarar vermeden
gerçekleştirip gerçekleştirmediklerini ele almaktadır.
Gönüllü (Hayırseverlik) Sorumluluklar: Kurumun tamamen gönüllü olarak kabul ettiği,
hayırseverce katkılar, işsizlerin etkin bir şekilde eğitimi ve günlük bakım merkezleri
sağlanması gibi yükümlülüklerdir. Diğer bir ifadeyle, kurumun sadece gönüllü ve isteğe bağlı
olarak toplum yararına olacak hayırsever uygulamalarını kapsamaktadır. Bu uygulamalar
doğrudan ya da dolaylı olabilir. Kurumlar, toplumsal bir soruna çözüm olacak ya da dikkat
çekecek uygulamalarla toplum refahına katkı sağlamaya çalışabilir.
Uğur,Sayılı
11
Çalışanların Kurumsal Sosyal Sorumluluk Algılarının, Dört Temel Kurumsal
Sosyal Sorumluluk Boyutuna Göre Değerlendirilmesi
Araştırmanın Amacı
Araştırmanın amacı, örneklem kapsamında Sivas Belediyesi çalışanlarının
kurumsal sosyal sorumluluk ile ilgili algı ve düşüncelerinin dört temel kurumsal
sosyal sorumluluk boyutu olan ekonomik (gerekli), yasal (gerekli), etik
(beklenen)
ve
hayırseverlik
(arzu
edilen)
sorumluluklar
anlamında;
“demografik değişkenlere göre değişim gösterip göstermediği” ve Carroll’un
kurumsal sosyal sorumluluk piramidinde söz konusu dört boyuta atfedilmiş olan
“gereklilik, beklenti ve arzu edilme derecelerinin belirtilenden farklılık gösterip
göstermediği” araştırılmıştır.
Uğur,Sayılı
12
Araştırmanın Hipotezleri
Ana Hipotez;
H1: “Etik sorumluluklar gerekli görülür” olarak belirlenmiştir.
Alt Hipotezler;
H2: “Cinsiyet değişkenine göre dört temel kurumsal sosyal sorumluluk faktörü algılamalarında anlamlı
farklılık vardır”.
H3: “Yaş değişkenine göre dört temel kurumsal sosyal sorumluluk faktörü algılamalarında farklılık
vardır”.
H4: “Eğitim değişkenine göre dört temel kurumsal sosyal sorumluluk faktörü algılamalarında farklılık
vardır”.
H5: “Çalışma süresi değişkenine göre dört temel kurumsal sosyal sorumluluk faktörü algılamalarında
farklılık vardır”.
H6: “Kadro durumu değişkenine göre dört temel kurumsal sosyal sorumluluk faktörü algılamalarında
farklılık vardır”.
H7: “Gelir durumu değişkenine göre dört temel kurumsal sosyal sorumluluk faktörü algılamalarında
farklılık vardır”.
Uğur,Sayılı
13
Araştırmanın Kapsamı
Araştırmanın anakütlesi, Sivas Belediyesi ana binası ve bağlı
kurumlar olan zabıta müdürlüğü, itfaiye müdürlüğü, su
kanalizasyon işleri müdürlüğü, sosyal hizmetler müdürlüğü
binalarında çalışan işçi, memur ve yöneticilerden oluşan
personeldir.
Personelin bir kısmı sürekli dışarıda ve gezici olarak
çalıştığından örneklem, söz konusu binalardaki personelden
kolayda rastgele örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir.
Uğur,Sayılı
14
Araştırmanın Yöntemi
Araştırmada verilerin toplanmasında anket tekniği kullanılmıştır. Anket
sorularının hazırlanmasında öncelikle kurumsal sosyal sorumluluk ve
pazarlama alanlarında literatür taranarak bu alanda yapılmış olan
araştırmalardan ve anket çalışmalarından (Carroll, 1979; Lantos, 2001;
Torlak, 2007; Demir vd, 2008; Akgül, 2010; Yılmaz, 2007; Top ve Öner,
2008) yararlanılmıştır.
Anketin birinci kısmında demografik özellikler ve çalışma şekli ile ilgili 6
soruya yer verilmiştir. İkinci kısımda kurumsal sosyal sorumluluk ile ilgili
gereklilik, beklenti ve arzu edilme derecelerini ölçen, cevaplayıcının 1’den
(olumsuz), 10’a (olumlu) kadar derecelendirme yapması istenen 50 adet
soru bulunmaktadır. Araştırmada ölçümün hassasiyetini artırmak amacıyla
10’lu ölçek kullanılmıştır.
Uğur,Sayılı
15
Ölçekte ilgili sorulardan 14’ü hayırseverlik, 12’si etik, 13’ü
yasal ve 11’i ekonomik sorumluluklarla ilgili dereceleme
sorularıdır. Puanlama ise, algıların, 1’den (olumsuzdan)
10’a (olumluya) doğru gidildikçe beklenmez’den gerekir’e
doğru değiştiği düşüncesinden hareketle, 1-2-3-4 aralığı
“beklenmez”, 5-6 aralığı “arzu edilir”, 7-8 aralığı
“beklenir”
ve
9-10
aralığı
“gerekir”
şeklinde
belirlenmiştir.
Uğur,Sayılı
16
Araştırmanın Analizi ve Bulguları
Araştırmanın ana kütlesi 755 çalışandan oluşmaktadır ve
seçilen örneklem (278), %5 hata payı ve %95 güven
düzeyinde
ana
kütleyi
temsil
yeteneğine
sahiptir.
Hazırlanan 300 anketten 278 adet geri dönüş olmuştur, geri
dönüş oranı %92’dir. Kullanılan 50 maddelik kurumsal
sosyal
sorumluluk
ölçeğinin
güvenilirlik
katsayısı
(Cronbach Alpha ) 0.967 olarak hesaplanmıştır. Böylelikle
araştırmanın oldukça güvenilir olduğu söylenebilir.
Uğur,Sayılı
17
Demografik Bulgular
Cinsiyet, Eğitim, Yaş
Katılımcıların çoğunluğunun (%69.4) erkek olduğu, kadın çalışanların çok
düşük olduğu (%30.6) görülmektedir. Eğitim durumuna göre dağılımda ise
katılımcıların yaklaşık %37’sinin ilk ve ortaöğretim mezunu olduğu,
çoğunluğunun (%63) yükseköğretim mezunu olduğu görülmektedir.
Yaş unsuru incelendiğinde, katılımcıların büyük çoğunluğunun orta yaş
(68.7) grubuna dahil olduğu görülmektedir.
Uğur,Sayılı
18
Kadro Durumu
Katılımcıların çoğunluğunun (%67.3) memur olduğu, %28.7’sinin işçi ve
%4’ünün ise yönetici olduğu görülmektedir. Çalışma yılı olarak 11-15 yıl arası
çalışanlar (%13.3) dışında kalan grupların birbirlerine yakın (yaklaşık %28)
olduğu görülmektedir. Gelir durumu göz önünde bulundurulduğunda katılımcıların
yaklaşık (%81) ‘inin gelirinin 1001-3000 TL arasında olduğu görülmektedir.
Uğur,Sayılı
19
Hipotez Analizi ve Bulgular
Araştırmanın ana hipotezi: H1: “Etik sorumluluklar gerekli görülür”
Kurumsal Sosyal Sorumluluk Faktörleri Ortalamaları
Hayırseverlik
Etik
Yasal
Ekonomik
Toplam
Valid N (listwise)
N
Minimum
Maximum
Mean
Std. Deviation
278
3.29
10.00
8.2076
1.43337
278
3.50
10.00
8.8408
1.15616
278
2.69
10.00
8.7681
1.34330
278
1.73
10.00
8.5222
1.41441
278
3.58
10.00
8.5745
1.22513
278
Carroll’un kurumsal sosyal sorumluluk piramidinde yer alan dört
sorumluluk faktörünün de ortalama dağılımları ölçekte 7-8
aralığında yani “beklenir” olarak ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla H1
hipotezi reddedilmiştir.
Uğur,Sayılı
20
Kurumsal Sosyal Sorumluluk Piramidi Karşılaştırması
Elde edilen sonuçlara göre örneklem çerçevesinde geliştirilen
kurumsal sosyal sorumluluk piramidi aşağıdaki gibi gösterilebilir:
Carroll’un kurumsal sosyal
sorumluluk piramidi
Örnekleme ait kurumsal sosyal
sorumluluk piramidi
Uğur,Sayılı
21
Buna
karşılık
8.5
üzeri
dikkate
alınarak
yapılan
ölçümde,
hayırseverlikte 3 kişinin (%12.5), etik sorumluluklarda 21 kişinin
(%87,),
yasal
sorumluluklarda
21
kişinin
(%87),
ekonomik
sorumluluklarda 14 kişinin (%58.3) “beklenir” aralığından “gerekli”
aralığına kaydığı belirlenmiştir.
Kurumsal Sosyal Sorumluluk Faktörleri Ortalamaları
Uğur,Sayılı
22
8.5 puan üzeri dikkate alınması durumunda, katılımcıların
beklentisinin 9-10 aralığı olan “gerekir” yönündedir.
Dolayısıyla her bir faktör için katılımcıların tercihlerinin
“beklenir”
olduğu
fakat
“gereklidir”
yönünde
bir
eğilimlerinden söz edilebilir.
Uğur,Sayılı
23
Alt Hipotezlerin Analizi:
Araştırma verilerinin analizi için uygulanacak testin belirlenmesinde
Kolmogorov-Smirnov Z Testi uygulanmıştır. Test sonucu, hayırseverlik
0.004, etik 0.000, yasal 0.000, ekonomik 0.000 ve toplam 0.000
bulunmuştur. Dolayısıyla p<0.05 olduğundan araştırmada non-parametrik
test uygulanması gerektiği belirlenmiştir.
Alt hipotezlerin sınanmasında iki değişkenli faktörlerde non-parametrik
testlerden Kruskal Wallis Testi, çok değişkenli faktörler arası ilişkinin
ölçümünde non-parametrik test olan Mann-Whitney U Testi uygulanmıştır.
Uğur,Sayılı
24
H2: “Cinsiyet değişkenine göre dört temel kurumsal sosyal
sorumluluk faktörü algılamalarında anlamlı farklılık vardır”.
Yapılan test sonucunda her bir faktör için p>0.05 olduğundan alt
hipotez 2 reddedilmiştir.
Dört temel kurumsal sosyal sorumluluk boyutuna göre
çalışanların
algılarında
cinsiyete
göre
bir
farklılaşma
görülmemektedir.
Uğur,Sayılı
25
H3: “Yaş değişkenine göre dört temel kurumsal sosyal
sorumluluk faktörü algılamalarında farklılık vardır”.
Yapılan test sonucunda, faktörlerin hepsinde p>0.05 bulunduğundan
alt hipotez 3 reddedilmiştir.
Çalışanların kurumsal sosyal sorumluluk algılamalarında yaşa
göre bir farklılaşma görülmemektedir.
Uğur,Sayılı
26
H4: “Eğitim değişkenine göre dört temel kurumsal sosyal sorumluluk faktörü
algılamalarında farklılık vardır”.
Eğitim Durumuna Göre Gruplar Arası Farklılıkların Anlamlılık Sonuçları
(Mann-Whitney U)
Grup-1
İlköğretim
Lise
Önlisans
Lisans
Hayırseverlik
Etik
Yasal
Ekonomik
Toplam
Lise
0.00
0.02
0.00
0.00
0.00
Önlisans
0.00
0.01
0.00
0.00
0.00
Lisans
0.00
0.02
0.00
0.00
0.00
Lisansüstü
0.00
0.04
0.00
0.00
0.00
Önlisans
0.54
0.76
0.71
0.26
0.85
Lisans
0.89
0.79
0.24
0.02
0.44
Lisansüstü
0.80
0.91
0.82
0.09
0.55
Lisans
0.48
0.60
0.11
0.17
0.50
Lisansüstü
0.40
0.60
0.52
0.15
0.43
Lisansüstü
0.99
0.94
0.68
0.60
0.91
Grup-2
Yapılan test sonucunda, 3 faktörde p<0.05 bulunduğundan hipotez kabul edilmiş ve
gruplar arası farklılıkların anlamlılığını belirlemek üzere Mann-Whitney
U testi
uygulanmıştır. Bu verilere göre özellikle ilköğretim mezunlarının kurumsal sosyal
sorumluluk beklentilerinin diğer eğitim düzeylerine göre daha düşük kaldığı
söylenebilir.
Uğur,Sayılı
27
H5: “Çalışma süresi değişkenine göre dört temel kurumsal sosyal sorumluluk faktörü
algılamalarında farklılık vardır”.
Çalışma Yılına Göre Gruplar Arası Farklılıkların Anlamlılık Sonuçları
(Mann-Whitnery U)
Grup-1
1-5 Yıl
6-10 Yıl
11-15 Yıl
Grup-2
Hayırseverlik
Etik
Yasal
Ekonomik
Toplam
6-10 Yıl
0.48
0.19
0.06
0.03
0.14
11-15 Yıl
0.02
0.01
0.02
0.03
0.01
16+ Yıl
0.15
0.30
0.15
0.01
0.09
11-15 Yıl
0.05
0.04
0.34
0.59
0.05
16+ Yıl
0.39
0.98
0.57
0.89
1.00
16+ Yıl
0.14
0.05
0.17
0.48
0.06
Yapılan test sonucunda, iki faktörde p<0.05 çıktığından hipotez kabul edilmiş ve
gruplar arası farklılıklar incelenmiştir. Özellikle 11-15 yıl arası iş deneyimi
olanların kurumsal sosyal sorumluluk beklentilerinin diğer grupları göre daha
yüksek olduğu görülmektedir. 1-5 yıl arası deneyimi olanların ekonomik
sorumluluklar boyutunda beklentilerinin diğer gruplara göre daha düşük
olduğu görülmektedir.
Uğur,Sayılı
28
H6: “Kadro durumu değişkenine göre dört temel kurumsal sosyal sorumluluk faktörü
algılamalarında farklılık vardır”.
Kadro Durumuna Göre Gruplar Arası Farklılıkların Anlamlılık Sonuçları
(Mann-Whitnery U)
Grup-1
Yönetici
Memur
Grup-2
Hayırsevelik
Etik
Yasal
Ekonomik
Toplam
Memur
0.10
0.02
0.01
0.43
0.09
İşçi
0.13
0.01
0.03
0.44
0.18
İşçi
0.69
0.78
0.81
0.45
0.94
Yapılan test sonucunda, bir faktörde p<0.05 çıktığından hipotez kabul edilmiş ve
gruplar arası farklılıklar incelenmiştir.
Etik ve yasal sorumluluklar boyutunda yöneticilerin beklenti seviyesinin diğer
çalışanlardan daha yüksek olduğu görülmektedir.
Uğur,Sayılı
29
H7: “Gelir durumu değişkenine göre dört temel kurumsal sosyal sorumluluk
faktörü algılamalarında farklılık vardır”.
Gelir Durumuna Göre Gruplar Arası Farklılıkların Anlamlılık Sonuçları
(Mann-Whitnery U)
Grup-1
1000 TL ve az
1001-2000 TL
2001-3000 TL
3001-4000 TL
Hayırseverlik
Etik
Yasal
Ekonomik
Toplam
1001-2000 TL
0.85
0.31
0.69
0.87
0.91
2001-3000 TL
0.56
0.94
0.85
0.30
0.49
3001-4000 TL
0.64
0.13
0.25
0.68
0.45
4001-5000 TL
0.52
0.20
0.52
0.46
0.92
2001-3000 TL
0.14
0.04
0.20
0.15
0.11
3001-4000 TL
0.37
0.36
0.17
0.66
0.41
4001-5000 TL
0.46
0.41
0.58
0.57
0.94
3001-4000 TL
0.05
0.01
0.01
0.45
0.02
4001-5000 TL
0.86
0.11
0.23
0.81
0.39
4001-5000 TL
0.27
0.74
0.83
0.60
0.74
Grup-2
Yapılan test sonucunda, bir faktörde p<0.05 çıktığından hipotez kabul edilmiş ve
gruplar arası farklılıklar incelenmiştir.
Geliri 2001-3000 TL arasında olan katılımcıların etik ve yasal sorumluluklar
bağlamında beklentilerinin diğer gelir gruplarına göre daha yüksek olduğu
belirlenmiştir.
Uğur,Sayılı
30
Korelasyon Tablosu
Tablo 10. Faktörler Arası Korelasyon İlişkisi
Grup
İstatistik
Hayırseverlik
rho
0.77
0.78
0.69
Etik
rho
1.00
0.88
0.73
Yasal
rho
1.00
0.74
Ekonomik
rho
Etik
Yasal
Ekonomik
1.00
Yapılan korelasyon testi sonucunda, faktörler arasında anlamlı ve olumlu yönde
bir ilişki olduğu söylenebilir.
Herhangi bir kurumsal sosyal sorumluluk faktörüne karşı beklenti artarken
diğer faktörler için de arttığını söylemek mümkündür.
Uğur,Sayılı
31
SONUÇ VE TARTIŞMA
Yapılan analizler sonucunda dört kurumsal sosyal sorumluluk boyutunda
da çalışanların algıları “beklenir” şeklinde belirlenmiştir. Bununla birlikte
tüm sorumluluklarda “gereklidir”e dönük bir eğilimin olduğu ortaya
çıkmıştır. Böylece kısmen de olsa ana hipotezin kabul edilebileceği
düşünülmektedir. Bu durum araştırmanın temel varsayımı olan “artan
bilinç ve farkındalık sonucu, beklenti yönündeki etik sorumlulukların
artık
gerekli
görülmeye
başladığı”
önermesini
desteklemektedir.
Dolayısıyla kurum ve kuruluşlar faaliyetlerini yürütürken sosyal
sorumluluklar boyutunda halkın giderek daha çok önem verdiği hatta
gerekli gördüğü uygulamalara ağırlık vermelidirler.
Uğur,Sayılı
32
Bununla birlikte kurumsal sosyal sorumluluk piramidinde “gerekli”
olarak
görülen
ekonomik
ve
yasal
sorumlulukların,
araştırma
kapsamında “beklenir” olarak belirlenmesi düşündürücü bir durum olup;
söz konusu sorumluluklar anlamında beklentinin düşük olması,
tartışılması gereken bir konu olarak değerlendirilmektedir.
Araştırma sonucunda, insanların düşüncelerinde artık kurum ve
kuruluşların, sosyal sorumluluklarını yerine getirmede zorunlu oldukları
yönünde bir eğilim olduğu ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca artan eğitim
seviyesi ve yoğun teknoloji kullanımı, insanlarda bilinç ve farkındalık
artışına neden olmakta, bu da sosyal sorumluluk beklentilerinin daha da
artmasına neden olmaktadır.
Uğur,Sayılı
33
Dolayısıyla uzun dönemde hayatta kalmaya, kar etmeye ve gelişmeye
çalışan kuruluşlar, söz konusu sosyal sorumluluklarını yerine getirme
boyutunda toplum çıkarlarını ve artan bu beklenti düzeyini göz önünde
bulundurup, tüm faaliyetlerini bu yönde organize etmelidirler.
Bu bağlamda, iç müşteri olarak da adlandırılan ve kurum için önemli bir
karar faktörü olan çalışanların, kurumların sosyal sorumluluklarını yerine
getirme boyutunda algılamaları ve kurumlardan beklentilerinin seviyesini
ortaya
koyması
noktasında
araştırma
sonuçlarının
önemli
olduğu
düşünülmektedir.
Uğur,Sayılı
34
Araştırma
Sivas
Belediyesi’nde
uygulanmış
olup,
sonuçları diğer kurum ve kuruluşların çalışanlarına
genellenemez.
Araştırma, sosyal sorumluluk alanları ile ilgili gelecekte
yapılabilecek; coğrafi konum, kültür-alt kültür, inançlar,
siyasi görüşler gibi unsurlara göre algı ve beklentilerin
seviyelerinin ölçülmesi gibi araştırmalara fikir vermesi
bakımından önemlidir.
Uğur,Sayılı
35
TEŞEKKÜRLER
Download

Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) Kavramı