Sayı
Tarih
: 2014/199 – 2
: 24.04.2014
ÖZEL BÜLTEN
KURUMLAR VERGİSİ BEYANNAMESİNDE GÖSTERİLECEK
KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDERLER
1
Değerli Müşterimiz,
Kurumlar vergisi beyannamesinin ekler bölümüne bu yıl ilk defa “kanunen
kabul edilmeyen giderler” adlı bölüm eklenmiş ve beyanname ekinde bu
kapsamdaki tutarların ayrıca beyanı istenmiştir.
Beyanname düzenlemesi sırasında tereddütler oluştuğu görüldüğünden bu
giderler hakkında aşağıda özet bilgiler verilmiştir.
1-Kurumlar Vergisi Kanunu md.11 hükümlerine göre kabul edilmeyen giderler.
a)Özsermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faizler,
b)Örtülü sermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faiz, kur farkları ve
benzeri giderler,
c)Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılan kazançlar,
ç)Her ne şekilde ve ne isimle olursa olsun ayrılan yedek akçeler,
d)Bu kanuna göre hesaplanan kurumlar vergisi ile her türlü para cezaları, vergi
cezaları, gecikme zam ve faizleri,
e)Kanunlara dayanılarak tespit edilen hadler saklı kalmak kaydıyla, menkul
kıymetlerin itibari değerinin altında ihracından doğan zararlar ile bu menkul
kıymetlere ilişkin olarak ödenen komisyon ve benzeri her türlü giderler,
f)Kiralama yoluyla edinilen veya işletmede kayıtlı olan yat, kotra, tekne gibi
deniz taşıtları ile uçak, helikopter gibi hava taşıtlarından işletmenin esas faaliyet
konusu ile ilgili olmayanların giderleri ve amortismanları
g)Sözleşmelerde ceza şartı olarak konulan tazminatlar hariç olmak üzere
kurumun kendisinin, ortaklarının, yöneticilerinin ve çalışanlarının suçlarından doğan
maddi ve manevi zarar tazminat giderleri,
h)Basın yoluyla işlenen fiillerden veya radyo televizyon yayımlarından doğacak
maddi ve manevi zararlardan dolayı ödenen tazminat giderleri,
ı)Her türlü alkol ve alkollü içkiler ile tütün ve tütün mamullerine ait ve reklam
giderleri
i)Finansal kuruluşlar, faktöring şirketleri dışında kullanılan yabancı kaynakları öz
kaynaklarını aşan işletmelerde aşan kısma münhasır olmak üzere yatırım maliyetine
eklenenler hariç finansman giderlerinin %10 u aşmamak üzere Bakanlar Kurulunca
kararlaştırılan kısmı. Ancak bu kısıtlama 2013 yılı için uygulanmayacaktır.
2
2-Vergi Usul Kanununa aykırı olarak ayrılan Karşılıklar
Karşılıkların hangi haller ve şartlarda ayrılacağı kanunda belirtilmiştir. Örneğin
şüpheli alacaklar için karşılık ayrılabilmesi için;
-Alacağın ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesiyle ilgili
olması,
-Dava ve icra safhasında bulunması veya yapılan protestoya veya yazı ile bir
defadan fazla istenilmesine rağmen ödenmemiş bulunan dava veya icra takibine
değmeyecek derecede küçük alacak olması,
-Teminatlı olmaması,
-Alacağın şüpheli hale geldiği yılda ayrılmış olması,
-Alacağı doğuran hasılatın kayıtlara geçmiş olması gerekmektedir.
Ayrılan karşılık bu şartları taşımıyorsa kanunen kabul edilmeyen gider
durumundadır.
3- Vergi Usul Kanunu hükümlerine aykırı olarak ayrılan reeskontlar
Vergi usul kanununun 281 ve 285 inci maddelerine göre vadesi gelmemiş
senede bağlı alacaklar ve borçlar değerleme gününün kıymetine irca olunabilir.
Ancak;
-Reeskontun Merkez Bankasınca avans işlemleri için belirlenen iskonto oranı
(27.12.2013 ten itibaren %11,75) üzerinden yapılması,
-Alacak ve borcun senetli olması,
-Alacaklar için reeskont yapılmışsa borç senetleri için de yapılmış olması,
-Reeskont hesaplama işleminin iç iskonto yöntemi ile yapılması gerekmektedir.
Bu itibarla reeskont uygulamasında bu şartlara uyulmaması durumunda
reeskont giderleri kanunen kabul edilmeyen gider durumundadır.
4- Vergi Usul Kanunu hükümlerine aykırı olarak ayrılan amortismanlar
Amortisman ayrılması ile ilgili esaslar vergi usul kanununda düzenlenmiştir. Bu
konuda özellik arz eden hususlar şunlardır.
-Kıymet aktife alınmış ve kullanıma hazır hale gelmiş olmalıdır.
-Amortisman vergi usul kanunu genel tebliğleri ile belirlenen süre ve oranlarda
ayrılmalıdır.
3
-Amortismanın herhangi bir yıl ayrılmaması veya ilk uygulanan nispetten düşük
bir halde yapılmasından dolayı süre uzatılmamalıdır.
-Faaliyet konusu binek otomobillerin kiralanması veya işletilmesi olanların bu
amaçla kullandıkları otomobiller hariç olmak üzere binek otomobilleri için aktife
girdiği hesap dönemi tam ay sayılmak suretiyle kalan ay süresi kadar amortisman
ayrılmalıdır.
Bu itibarla bu şartlara uyulmaması halinde ayrılan amortismanlar kanunen
kabul edilmeyen gider durumunda olacaktır.
5- 5510 sayılı kanun madde 88 kapsamında kanunen kabul edilmeyen
giderler
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununun 88 inci
maddesine göre Kuruma fiilen ödenmeyen prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi
uygulamasında gider yazılamaz. Buna göre ilgili olduğu dönemde (Aralık ayına primin
ertesi ay çinde ödenmiş olması hariç) ödenmemiş olan SGK primleri kanunen kabul
edilmeyen gider durumundadır.
6- 6111 sayılı kanunla (özel kanunlar uyarınca) kabul edilmeyen giderler
6111 sayılı bazı alacaklarının yeniden yapılandırılması ile sosyal sigortalar ve
genel sağlık sigortaları kanunu ve diğer bazı kanun hükmünde kararnamelerde
değişiklik yapılması hakkında kanuna göre, bu kanun gereğince ödenen vergiler,
TEFE/ÜFE oranlarıyla hesaplanacak tutarlar, gecikme faizleri, kayıtlarda yer aldığı
halde işletmede mevcut olmayan emtia, kasa mevcudu ve ortaklardan alacaklar
dolayısiyle 689 hesaba yazılan tutarlar, bu hesap kalemlerinin düzeltilmesi karşılığında
ödenen vergiler kanunen kabul edilmeyen gider durumundadır.
7- Bağış ve Yardımlar
Kurumlar vergisi kanununun 10 uncu maddesinde kurum kazancından
tamamen veya kurum kazancının %5 ile sınırlı olarak indirilecek bağış ve yardımların
hangileri olduğu ve indirimin şartları belirtilmiştir.
Bu bağış ve yardımların;
-
Makbuz karşılığı olması,
Karşılıksız yapılması,
Sadece ilgili dönem kazancından indirilmesi,
Beyannamede ayrıca gösterilmesi,
İndirilemeyen kısmın ertesi yıllara nakledilmemesi
gerekmektedir.
İndirilecek bağış ve yardım tutarının tespitinde esas alınan kurum kazancı, zarar
mahsubu dahil giderler ile iştirak kazançları istisnası düşüldükten sonra, indirim ve
4
istisnalar düşülmeden önceki [ticari bilanço karı – (iştirak kazançları istisnası + geçmiş
yıl zararları)] tutardır.
Bu itibarla bu şartlara uymayan bağış ve yardımlar kanunen kabul edilmeyen
gider durumundadır.
8- Gelir Vergisi Kanunu madde 75 uyarınca yönetim kurulu üyelerine ödenen
kar payları
Gelir vergisi kanununun 75’inci maddesine göre, kurumların yönetim kurulu
başkan ve üyelerine verilen kar payları bu kişiler için menkul sermaye iradıdır ve
dolayısıyle kurum için gider kabul edilmez. Ancak aynı kanunun 61’inci maddesine
göre yönetim kurulu başkanı ve üyelerine bu sıfatları dolayısıyle ödenen huzur hakları
ücret kapsamındadır ve bu ücretler kurum kazancından indirilebilir.
9- Katma değer vergisi kanunu madde 30/d uyarınca indirilemeyen KDV tutarı
KDV kanununun 30/d maddesine göre gelir ve kurumlar vergisi kanunlarına
göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyle ödenen katma
değer vergisi hesaplanan KDV’den indirilemez. İndirilemeyen bu KDV gider
yazılacaktır. Ancak bu KDV kurum kazancının tespitinde kabul edilmeyen giderler
durumundadır. Örneğin örtülü sermaye faizine ait KDV’nin indirimi kabul edilemez.
10- 6802 sayılı gider vergileri kanunu uyarınca gider yazıları özel iletişim vergisi
6802 sayılı kanunun 39’uncu maddesine göre özel iletişim vergisi gelir ve
kurumlar vergisi uygulamasında gider kaydedilemez. Dolayısiyle kanunen kabul
edilmeyen gider durumundadır.
11- MTV kanunu md. 14 uyarınca gider kaydedilen MTV ler.
Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 14 üncü maddesine göre, bu kanuna bağlı I
ve IV sayılı tarifelerde yer alan taşıtlardan (ticaret maksatla kullanılan uçak ve
helikopterler ile taşıt kiralama faaliyeti ile uğraşan işletmelerin bu amaçla kiraya
verdikleri taşıtlar hariç) alınan vergi ve cezalar ile gecikme zamları gelir ve kurumlar
vergisi matrahlarının tespitinde gider olarak kabul edilmez. Buna göre I sayılı tarifede
yer alan otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtı ve benzerleri ve motosikletler ile IV sayılı
tarifede yer alan uçak ve helikopterlere ait motorlu taşıt vergileri kanunen kabul
edilmeyen gider durumundadır.
12- İstisna faaliyetlerden/işlemlerden doğan kazançlar
Kurumlar vergisi kanununun 5 inci maddesinde kurumlar vergisinden istisna
edilen kazançlar ve bu istisnaların şartları belirtilmiştir.
Aynı maddeye göre, iştirak hisseleri alımıyla ilgili finansman giderleri hariç
olmak üzere, kurumların kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlarına ilişkin
giderlerinin veya istisna kapsamındaki faaliyetlerinden doğan zararlarının, istisna dışı
kurum kazancından indirilmesi kabul edilmez.
5
Bu nedenle örneğin, kurumların en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan
taşınmazların satışından doğan kazancın kurumlar vergisinden müstesna olan %75 lik
kısmına isabet eden tapu harcı ve emlak komisyonu gibi giderler kanunen kabul
edilmeyen gider durumundadır.
Yine aynı nedenle yurt dışı inşaat ve onarım işlerinden elde edilen kazançlar
kurumlar vergisinden istisna edilmiş olduğundan, bu faaliyetlerden zarar doğması
halinde, bu zararlar diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlardan indirilemez.
13- Diğer
Yukarıdaki giderler dışında kalan ve yasal olarak kurum kazancından indirilmesi
mümkün olmayan diğer giderler varsa bu satırda gösterilecektir.
Saygılarımızla,
Hasan Zeki Süzen (YMM) - Ekrem Kayı (YMM)
6
Download

Kurumlar Vergisi Beyannamesinde Gösterilecek Kanunen Kabul