Milli Mücadele
(Kurtuluş Savaşı)
ÖRGÜTLENME
DÖNEMİ
Mustafa Kemal’in
İstanbul Günleri:
Kasım 1918-Mayıs 1919
Fethi Bey’le MİNBER gazetesini çıkardı,
Mecliste LOBİ oluşturmaya çalıştı,
Osm. Hürriyetperver Avam Fırkasına üye,
Ülkeyi barışçı yollardan kurtarmaya
çalışır.
İstanbul Samsun Amasya
Sivas
Erzurum
İstanbul’un işgallere
karşı tavrı,
Padişah ve hükümet,
İNGİLİZ mandasını
savunan teslimiyetçi bir
tavırdadır.
İstanbul
Samsun
MUSTAFA KEMAL
Anadolu’ya resmi bir görevle gitmek
istiyordu.
ÇÜNKÜ:
 Ordu ve devletin gücünü kullanacak,
 Yapacağı işleri hızlandırıp kolaylaştıracak,
 Osmanlı devlet adamı kimliğini taşıyan
Mustafa Kemal, halk üzerinde daha etkili
olacaktı.
Bu sırada Doğu Karadeniz
Bölgesi’nde Pontus Rum çeteleriyle,
Türkler arasında çatışma olması ve
İngilizlerin bu çatışmaların
durdurulmasını istemesi üzerine
İstanbul hükümeti Samsun ve
çevresinin güvenliğini sağlama
görevini 9.Ordu müfettişi olarak
M.Kemal’e vermiştir.
Mustafa Kemal’in Anadolu’ya
Gitmedeki Amaçları;
 Ulusal bilinci harekete
geçirmek,
 Halkı örgütlemek,
 Yurdu düşman işgalinden
kurtarmak.
19 Mayıs 1919 da
M.Kemal’in Samsun’a
çıkışı, Kurtuluş
Savaşı’nın başlangıcı
kabul edilir.
Mustafa Kemal Samsun’dan İstanbul’a
ilk raporunu göndermiştir.
• Karadeniz’de Rumlar siyasi
emellerinden vazgeçer ise güvenlik
sağlanabilir.
• Anadolu’nun işgali ve güdüm
yönetimine derhal son verilmelidir.
• Yunanlıların İzmir’i işgale hakları
yoktur. İzmir boşaltılmalıdır.
HAVZA MİTİNGİ ve GENELGESİ
(28-29 Mayıs 1919)
• İzmir’in işgaline karşı mitingler
düzenlenmeli.
• İstanbul’a işgalleri protesto edici
telgraflar gönderilmeli.
• Ordu dağıtılmamalı ve silahlar itilaf
devletlerine teslim edilmemeli.
• Gerektiğinde silahlı mücadele olmalı.
Milli
direniş bilinci ilk defa
uyandırıldı.
Mustafa Kemal İstanbul’a
çağırıldı.
Mustafa Kemal, Amasya’ya
hareket etti.
HAVZA GENELGESİ
I. Halka işgaller anlatıldı,
II. Mitingler yapılması istendi.
Böylece:
 Milli bilincin uyanması sağlandı.
 İstanbul hükümetine güvenip,
işgallere tepki göstermeyen halk
uyarıldı.
Havza
Samsun
Amasya
Amasya Genelgesi
Milli İrade
Milli Egemenlik
Seçme Seçilme
Temsil Heyeti
TBMM
AMASYA GENELGESİ
(21-22 Haziran 1919)
Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı
tehlikededir. (Gerekçe)
İstanbul hükümeti üzerine düşen görevi
yerine getirememektedir. Bu durum
milletimizi yok olmuş göstermektedir.
(Gerekçe)
Milletin geleceğini yine milletin azim ve
kararı kurtaracaktır. (Amaç ve Yöntem)
AMASYA GENELGESİ
Her türlü etki ve denetimden uzak bir
kurul oluşturulmalıdır. (Temsil Kurulu)
Sivas’ta milli bir kongre düzenlenmeli,
bunun için de her bölgeden üç delege
Sivas’ta olacak şekilde yola çıkmalıdır.
(Milli birlik ve beraberlik
sağlanmaya çalışılmıştır)
Delege seçimlerini Reddi İlhak ve Müdafai
Hukuk Cemiyetleri yapacaktır.(Halkı temsil)
AMASYA GENELGESİ
Doğu illeri için Erzurum’da bir
kongre toplanacaktır.
Mevcut askeri birlikler ve örgütler
kesinlikle dağıtılmayacaktır.
Bu genelge sır olarak gizlenmeli ve
delegeler gizlilik içinde
toplanmalıdır.
AMASYA GENELGESİ
“Milletin istiklalini yine milletin azim ve
kararı kurtaracaktır.” hükmü yer alır.
VURGU:
“Milletin azim ve kararı”
ÇIKARIM:
Bir ülkede milletin karar yetkisini
kullanması, demokrasi ve
Cumhuriyete geçileceğinin kanıtıdır.
AMASYA GENELGESİ
Özellikleri
“Bölgesellikten” “Ulusallığa”
geçiş sağlanmaya çalışılmıştır.
TBMM’nin kurulması ve Cumhuriyetin
ilanı burada ortaya atılmıştır.
Yeni kurulacak devletin milli
karakterli ve demokratik özellikte
olacağı belirtilmiştir.
AMASYA GENELGESİ-ÖNEMİ
Türk İnkılabının İHTİLAL
safhası başlamıştır.
Ulusal bağımsızlık konusunda
atılan önemli bir adımdır.
Kurtuluş Savaşının; GEREKÇESİ,
AMACI ve YÖNTEMİ belirlenmiştir.
Genelgenin en önemli özelliğidir.
AMASYA GENELGESİ-ÖNEMİ
İlk kez Milli Egemenliğe dayalı bir
yönetimden bahsedilmiştir.
İstanbul hükümeti ilk kez yok
sayılmıştır.
Manda ve Himaye yerine
milliyetçilik ve bağımsızlık
güçlendi
Havza
Samsun
Amasya
Erzurum
ERZURUM KONGRESİ
Amaçları
Doğu Anadolu’yu Ermenilere karşı
savunmak,
Doğu illerinin bütünlüğünü sağlamak,
Doğu Anadolu’daki Türkleri,
Azınlıklara oranla daha güçlü hale
getirmek.
ERZURUM KONGRESİ
ERZURUM KONGRESİ Kararlar
“Ulusal sınırlar içinde vatan bir
bütündür, bölünemez.” (İlk kez milli
sınırlardan söz edildiği için, Misak-ı
Milli kararlarına öncülük etmiştir.)
Vatanı kurtarma konusunda İstanbul
Hükümeti başarısız olursa, geçici bir
hükümet kurulacaktır.
Ulusal güçleri etkin ve ulusal iradeyi
egemen (hakim) kılmak esastır.
ERZURUM KONGRESİ Kararlar
Hıristiyan unsurlara (azınlıklara)
siyasi egemenliğimizi ve toplumsal
düzenimizi bozucu ayrıcalıklar
verilemez. (İlk kez kapitülasyonların
kaldırılması yönünde üstü kapalı da olsa burada
söz edilmiştir)
Manda ve himaye kabul edilemez.
(Tam bağımsızlık hedeflenmiştir)
ERZURUM KONGRESİ Kararlar
Bölgeden kesinlikle göç
edilmemelidir. (Bu kararın gerekçesi,
Wilson İlkeleri’ne dayanarak Ermenilerin
Doğu’da devlet kurmalarını engellemektir)
Padişah ve halifelik makamı
kurtarılmalıdır. (Anadolu halkının
desteğini almak ve İstanbul’un acizliğini
göstermek amaçlanmıştır)
ERZURUM KONGRESİ
I. Hükümet kurmak gereklidir.
II. Ulusal iradeyi gerçekleştirmek,
çalışmaların esasıdır.
kararları alınmıştır.
ÇIKARIM:
• Yönetim demokrasi olacak
• Yeni bir devlet kurulacak
• Hükümet kurmak, devlet kurmak
demektir.
ERZURUM KONGRESİ
ÖNEMİ
Toplanma amacı ve şekli bakımından
bölgesel, aldığı kararlar açısından
ulusaldır.
Misak-ı Milli’nin temelleri atılmıştır.
İlk Temsil Kurulu oluşturulmuştur.
(Bölgesel)
Doğudaki cemiyetler birleştirilmiştir.
Erzurum Kongresi’nin
kararlarını uygulamak için
kongre üyeleri arasından
seçilen 9 kişilik kurula
Temsil Kurulu (Heyet-i
Temsiliye) denilmiştir.
Balıkesir-Alaşehir
Kongreleri
Batı Anadolu’da Kuvva-i Milliye
kuvvetlerinin insan ve malzeme
bakımından beslenmesine ve ortak bir
cephe oluşturulmasına çalışılmıştır.
BATI CEPHESİ bu şekilde
kurulmuştur.
SİVAS KONGRESİ KARARLAR
Erzurum Kongresi kararları onaylandı.
Anadolu ve Rumeli’de kurulan bütün
Müdafa-i Hukuk Dernekleri, Anadolu ve
Rumeli Müdafa-i Hukuk Derneği adı
altında birleştirildi.
Manda ve Himaye kesin olarak reddedildi.
Ali Fuat Paşa Garp Cephesi Komutanlığı’na
atanmıştır. (Bu durum, Temsil Heyeti’nin
“yürütme” yetkisini kullandığının kanıtıdır)
SİVAS KONGRESİ
KARARLAR
Başkanı M.Kemal olan Temsil Heyeti,
tüm yurdu temsil eden ve Türk Ulusu
adına görev yapan bir organ haline
getirilmiştir.
Misak-ı Milli sınırları kesinleşmiş ve
kabul edilmiştir.
Padişahın dağıttığı Mebusan Meclisi
toplanacaktır.
SİVAS KONGRESİ
ÖNEMİ
Toplanma şekli, amacı ve kararları
yönünden ULUSAL dır.
Ulusal Temsil Kurulu oluştu ve
TBMM’nin açılmasına kadar yürütme
görevini yerine getirdi.
Cemiyetler birleşti ve ULUSAL
mücadele başladı ve tek merkezden
yönetildi.
ERZURUM
Amaç ve Biçim
BÖLGESEL,
Doğu Cemiyetleri
birleştirildi,
Manda ve Himaye
reddedildi,
Delegeler doğu
illerinden,
Başkan M.Kemal,
Kararlar ULUSAL.
ve
SİVAS
Amaç ve Biçim
ULUSAL,
Tüm cemiyetler
birleştirildi.
Manda kesin olarak
reddedildi.
Tüm yurttan 3’er
delege.
Başkan M.Kemal,
Kararlar ULUSAL.
SİVAS’ta
M.Kemal ile
Rauf Orbay
-
Kurtuluş Savaşını
Destekleyen Basın
Organları
İrade-i Milliye
Hakimiyet-i Milliye
Vakit, İkdam,
Yenigün,
Tasvir-i Efkar,
Anadolu Ajansı
Kurtuluş Savaşın
Karşı Olanlar
- Alemdar
- Peyam-i Sabah
- Aydede
- Ümit Dergisi
DAMAT FERİT
Ulusal mücadeleye karşı olan
DAMAT FERİT, Sivas Kongresini
engelleyememiştir.
Temsil Heyeti, bu engelleme girişimini
Ulusun Sesini BOĞMAYA yönelik
bir girişim olarak görüp İstanbul ile
tüm ilişkileri kesmiştir.
Baskılar üzerine hükümet istifa
etmiştir. (Anadolu hareketinin ilk başarısı)
DAMAT
FERİT PAŞA
AMASYA GÖRÜŞMELERİ
(Protokolü)
İstanbul Hükümeti adına Salih Paşa,
Temsil Kurulu adına Mustafa Kemal.
KARARLAR
İstanbul Hükümeti, Sivas Kongresi
Kararlarını kabul edecektir.
Manda ve Himaye kabul edilmeyecek,
bütünlük ve bağımsızlık korunacaktır.
AMASYA GÖRÜŞMELERİ
(Protokolü)
Azınlıklara siyasi ve ekonomik
ayrıcalıklar verilmeyecektir.
İstanbul Hükümeti, Anadolu ve
Rumeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti’nin
varlığını tanıyacaktır.
İtilaf Devletleri ile yapılacak barış
görüşmelerine Temsil Kurulu’nun da
uygun göreceği kişiler katılacaktır.
AMASYA GÖRÜŞMELERİ
(Protokolü)
Meclis-i Mebusan’ın bir an önce
toplanması sağlanacaktır. Ancak
İstanbul’da toplanması güvenlik
bakımından uygun değildir.
Önemi: İstanbul Hükümeti, Temsil
Kurulunun varlığını ilk kez kabul etti.
Sadece Meclisin açılması uygulanmıştır
UYARI:
İstanbul Hükümeti, Amasya
Görüşmelerini yapmakla
Temsil Heyeti’ni hukuken
tanımıştır.
TEMSİL KURULU’NUN
ANKARA’YA GELMESİ
NEDEN ANKARA;
• Düşman tehlikesinden uzak,
• Asıl savaşın olduğu BATI cephesine
yakın olması,
• Demiryolu ve haberleşme açısından iyi,
• İstanbul’da ki gelişmeler takip edilebilir,
ANKARA
SON OSMANLI
MEBUSAN MECLİSİ’NİN
TOPLANMASI
12 OCAK 1920
M.Kemal, Müdafaa-i Hukuk grubunun
kurulmasını istemiştir.
(Meclisin kapanması ihtimalinden
dolayı, Anadolu’da tekrar meclis
toplayabilmek için M.Kemal, başkan
seçilmek istemiştir)
SON OSMANLI
MEBUSAN MECLİSİ’NİN
TOPLANMASI
Mebusan Meclisi, Müdafaa-i
Hukuk grubunu tanımamış, bunun
yerine Felah-ı Vatan grubu oluştu.
Saltanat yanlıları çok olduğu için
M.Kemal başkan seçilememiştir.
Padişaha bağlı hareket edilmiştir.
MİSAK-I MİLLİ
(Milli Ant-yemin)
Milli sınırlar içinde vatan bir
bütündür, bölünemez.
Arap topraklarının geleceği için
halkın oyuna başvurulacaktır. (Plebisit)
Batı Trakya’nın geleceği halk oyu ile.
Elviye-i Selase (üç il; Kars, Ardahan,
Batum) için halk oylaması yapılacak.
MİSAK-I MİLLİ
(Milli Ant-yemin)
Azınlıklara, komşu ülkelerdeki
Müslümanlara verilen haklara kadar hak
tanınacak.
Kapitülasyonlar kesinlikle kabul
edilemez.
Bağımsızlığımızı ve ekonomik
gelişmemizi engelleyen hiçbir
sınırlama kabul edilemez.
MİSAK-I MİLLİ
(ÖNEMİ)
Ulusal (Milli) Egemenlikten söz
edilmemiştir.
Vatanın kurtuluşu (bağımsızlık)
esas alınmıştır.
Yeni Türk devletinin sınırları
onaylanmıştır.
İSTANBUL’UN İŞGALİ
(16 Mart 1920)
Mebusan Meclisi’nin, Misak-ı Milli
kararlarını alması sonucu İtilaf
Devletleri İstanbul’u işgal etmiştir.
7. Maddeye dayandırılan işgale
dünya kamuoyundan tepki
gelmesini önlemek için bir bildiri
yayınlamışlardır.
Bu bildiriye göre:
İşgal geçicidir.
Padişahın gücünü kırmak değil
sağlamlaştırmak amaçlanmıştır.
Anadolu’da karışıklık devam ederse
İstanbul Türklerden alınacaktır.
Anadolu, İstanbul’dan gelecek
emirlere uymak zorundadır.
Padişah Vahdettin,
Son Osmanlı Mebusan
Meclisi’ni, “siyasal
zorunluluklar” nedeni ile
kapatacaktır. (11 Nisan 1920)
Böylece Meşrutiyet rejiminin
önemli bir organı kapatılmış
oldu.
İstanbul’un İşgali ve
Mebusan Meclisi’nin
kapatılması M.Kemal’e
istediği fırsatı vermiştir.
Anadolu’da Milli
Egemenliğe dayalı bir
meclis oluşturma fırsatı
doğmuştur.
Kavram:
KURUCU MECLİS
Anayasa hazırlayan ve
sonuçta Devlet kuran
meclis anlamına gelir.
I.TBMM kurucu meclistir.
Download

İnkılâp Ders Notları Milli Mücadele