Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN
Dersle İlgili Konular
 Üretim Yönetimi
 Kurumsal Kaynak
 Süreç Yönetimi
Planlaması-ERP
 Tedarik Zinciri
 Kalite Yönetimi
Yönetimi
 Üretim Planlama ve
Kontrolü
 Proje Yönetimi
 Modern Üretim
Sistemleri
 Fabrika Yönetimi ve
Organizasyonu
2/38
Ders İçeriği
 Genel Bilgiler, Kavramlar
 Üretim Sistemleri
 Üretim Yönetiminde Karar






Verme Yöntemleri
İşletmenin Yatırım Kararı ve
Kuruluş Yeri Seçimi
Fabrika İçi Düzenleme
Talep Tahmini
Ürün Yönetimi
Kapasite Çeşitleri ve Kapasite
Planlama
Üretim Planlama
* Sipariş Planlama
* Seri Üretim Planlama
Stok Yönetimi
Kalite Yönetimi
Verimlilik Yönetimi
İş Etüdü
İş-Kaynak Planlama
Proje Yönetimi ve
Değerlemesi(PERT/CPM)
 Lojistik Yönetimi
 Teknoloji ve Bakım Yönetimi
 Üretim Yönetiminde Sayısal
Yöntemler






3/38
Sınavlar ve Sunumlar
 Vize (%40) + Final (%60) >=60
 Tüm ödevler ve devamlılık skoru istenen şartları sağlayanlar için dönem







sonunda + kanaat notu olarak etki edecektir.
Vize, final, mazeret vb. her sınavda o zamana kadar işlenen tüm
konular, verilen ödevler dahildir.
Verilen puanlı veya puansız ödevler ile çalışılması istenen konu
ödevlerinde geçen konu ve bilgiler sınav konularına dahildir.
Sınavlarda hesap makinesi, kalem ve silgi gibi materyaller hazır
tutulmalı, alışverişi yasaktır.
Bölüm sonlarında verilen örnek sorulara öncelikle çalışılmalıdır.
Klasik sınavlarda ½ - 1 saat arası süre ve 2-5 arası soru sorulmaktadır.
Dönem sonu sınavlarda tüm işlenen konular sınava dahil olup; özel bir
açıklama yapılmamışsa ağırlık vize sonrasındaki konular olabilir.
Sayısal sorular, işlenen örneklere benzer çıkabilir.
Ödevlerde kişisel gayret, ciddiyet, bol kaynakça ve yazım kurallarına
uygunluğa dikkat edilmelidir, elle de yazılabilir.
4/38
1. Bölüm
4. Hafta
Kalite
 “tüketicinin memnuniyet düzeyidir”
 “ürün veya hizmetin tüketici zevk ve
tercihlerini belli bir maliyet düzeyinde
karşılama kabiliyetidir”
6/38
Kalite
 “bir mal ve hizmetin belirli ihtiyaçları
karşılama yeteneklerini ortaya
karakteristikler toplamıdır.”
koyan
 “teknik özellikler ve fiyat olarak aynı
kategoriye alınabilecek benzer ürünlerin
üzerinde
taşıdıkları
standartlar
bütünüdür”
7/38
Kalite Boyutları
 Ürün performansı,
 Spesifikasyonlara, standartlara uygunluk,
 Güvenirlilik,
 Dayanıklılık,
 Hizmet görürlük,
 Estetik,
 İtibar,
 Diğer çekici unsurlar, vb.
8/38
Kalite Unsurları
 Tasarım kalitesi,
 Uygunluk kalitesi,
 Kullanım kalitesi,
 Dağıtım Kalitesi,
 İlişki Kalitesi,
9/38
Kalite Kontrol
 Ürün ve hizmetlerde kalitenin korunması,
sürekliliği ve müşteri memnuniyetinin en
ekonomik düzeyde devamı için uygulanan
işlemler toplamına denir.
 Teknik anlamıyla tasarım, üretim, taşıma
vb. boyutlara dayalı hataları taşıyan
ürünlerin en az maliyet ve sürede
belirlenmesini amaçlayan işlemlerdir.
10/38
Toplam Kalite Yönetimi
 İnsana saygı temelinde iç ve dış müşteri
memnuniyetini,
sosyal
sorumluluğu
savunan; sürekli iyileşmeyi, yönetsel
liderliği, takım çalışmasını, istatistiksel
düşünmeyi, süreç odaklılığı öne çıkaran
çoğulcu ve katılımcı bir yönetim şeklidir.
11/38
Standardizasyon
 Belirli bir faaliyetle ilgili olarak ekonomik
fayda sağlamak üzere bütün ilgili
tarafların (paydaşların) yardımı ve işbirliği
ile belirli kurallar koyma ve bu kuralları
uygulama işlemidir.
 Sunulan ürün ve hizmetlerin her defasında
aynı
kalite
düzeyinde
standardizasyonla mümkündür.
olması,
12/38
Spesifikasyon
 Bir işin standartlara uygun şekilde nasıl
yapılacağını belirten emirler bütünüdür.
 Tüketiciyi korur, güven verir,
 Süre, kayıplar ve maliyetleri azaltmak,
kaliteyi sürekli ve belirli düzeyde kılmak,
 Kaynak kullanım etkinliğini artırır,
 Kredibiliteyi artırır,
13/38
Spesifikasyon
 İSİG
uygulamalarını
yaygınlaştırır,
kazaları azaltır,
 Dayanıklı
tüketim
mallarında
değiştirilebilirlik, basitlik sayesinde kolay
montaj-tamir ve bakım sağlar,
 İşbölümü, uzmanlaşma ve iş doyumunu
artırır, çalışma yaşamı kalitesini artırır.
14/38
CE İşareti
CE (Conformite European)
 Bir ürünün belirlenen sağlık, güvenlik, çevre
ve tüketicilerin korunması gereklerine
uygunluğu gösteren bir işarettir. Tüm AB üye
ülkeler
içerisinde
teknik
düzenleme
farklılıklarını ve buna dayalı ticari engelleri
kaldırmak için düşünülmüştür. Bir ürünün
üye ülkelere girişinde ürüne bir tür pasaport
görevi sunmaktadır ve üretici sorumludur.
15/38
Kalite Fonksiyon Göçerimi
(Quality Function Deployment-QFD)
 İlk kez 1966 yılında Yoji Akao tarafından
Japonya’da ortaya atılan ve ilk olarak 1972
yılında Mitsubishi’nin Kobe’deki Gemi
Tersanelerinde
uygulanan
bir yönetim
metodudur.
16/38
Kalite Fonksiyon Göçerimi
 Müşterilerin beklentilerinin, isteklerinin ve
algılayamadıkları ihtiyaçlarının belirlenmesini;
tespit edilen bu beklenti, istek ve ihtiyaçların
örgütün bütün fonksiyonel bileşenlerindeki ürün
ya
da
hizmet
karakteristiklerine
dönüştürülmesini sağlayan ve fonksiyonlar arası
bir takım tarafından yürütülen bir ürün ve
hizmet geliştirme yöntemidir. Tasarım kalitesini,
ürün daha tasarım aşamasındayken güvence
altına almayı amaçlar.
17/38
Altı Sigma
 1980’li
yıllarda
Motorola
firması
tarafından Japon kalite fikirleri ve
sistemlerinin süreçlerde uygulanması
amacıyla geliştirilmiştir.
18/38
Altı Sigma
 Milyonda 3.4 den daha az hata oranı ile
ürün
ve
süreçlerdeki
değişkenliği
azaltarak, müşteri ihtiyaçlarını kusursuza
yakın karşılama hedefini güden, veri ve
istatistik temelli bir yöntemdir. Bir başka
deyişle; sıfır hata stratejisinin ulaşılabilir
bir hedef olarak yaşama geçirilebilmesinde
yararlanılan bir istatistiksel yönetim
(kontrol) düzeneğidir.
19/38
Dağıtım Kaynakları
Planlaması
(Distribution Resource Planning - DRP)
 Bitmiş ürünün son kullanıcıya/pazara
dağıtımını
planlayarak
envanterin
dağıtımında optimizasyon sağlamaya
çalışan bir sistemdir. Dağıtım şebekesinin
her düzeyini, ürün yapı ağacının bir
düzeyi
olarak
düşünmek
suretiyle
dağıtımın
planlanmasında
malzeme
ihtiyaç planlaması mantığından yararlanır.
20/38
Ürün Ömrü Yönetimi
(Product Life Cycle Management - PLM)
 Bir ürün ya da hizmetin fikir olarak ortaya
çıkmasından
itibaren
planlanması,
geliştirilmesi,
üretilmesi,
pazara
sunulması,
satış
sonrası
destek
hizmetlerinin yönetilmesi gibi ürünün tüm
ömrü boyunca geçtiği her aşamanın
yönetilmesini kapsayan bir süreçtir.
21/38
Kısıt ve Darboğaz
Kısıt
 Bir
sistemin
amacı
doğrultusunda
göstereceği daha yüksek performansa
ulaşmasını
önleyen
engel
olarak
tanımlanabilir (makine kapasitesi vb.
fiziksel kısıtlar ile politika, esnek olmayan
çalışma
kuralları,
yetersiz
yönetim
biçimleri ve iş gören, prosedürler gibi
fiziksel olmayan kısıtlar).
22/38
Kısıt ve Darboğaz
Darboğaz
 Kendisinden talep edilen miktardan daha
az kapasiteye sahip olan kaynaktır.
Darboğaz sistemin kazancını sınırlayan bir
kısıttır. Sürekli çalışsa bile önünde
işlenmemiş parçaların biriktiği bir tezgah,
tüm üretim sürecini sınırlayan ve
yavaşlatan bir darboğazdır.
23/38
Parti Büyüklüğü
Üretim Parti Büyüklüğü
 Bir makinenin belli bir
sipariş işlemek üzere
hazırlanmasından
sonra,
o
makine
üzerinde işlem gören
parti
büyüklüğüne
denir.
24/38
Parti Büyüklüğü
Transfer Parti Büyüklüğü
 Bir makinede işlem gören bir partinin
tamamının
üretimini
beklemektense,
işlemi tamamlanan kısmının küçük
partiler halinde sonraki işlem göreceği
makineye aktarıldığı parti büyüklüğüne
denir.
25/38
Benzetim - Simülasyon
 Belirli bir sistemin modelini kurarak, bu
model üzerinde denemeler yapma imkanı
tanıyan
deneysel
problem
çözme
tekniklerinden
biridir.
Simülasyonda,
optimizasyon modellerinde olduğu gibi
doğrudan sonuca ulaşılmaz.
26/38
Benzetim - Simülasyon
 Amaç; verilen koşullar altında bir sitemin
karakteristiklerini
araştırmak,
çeşitli
seçenekleri değerlendirmek ve/veya bir
şeyin olabilirliğini ölçmektir.
27/38
Planlama
 Planlama,
geleceğe dönük davranış
biçimleri içerisinde amaca ulaşmak için
mevcut alternatiflerin değerlendirilmesi ve
seçimi sürecidir.
 Planlama sürecinde sistematik olarak bir
problemin sınırları ile ilgili faktörler
belirlenirken geleceğe dönük teşhisler
koyularak çözüme ulaşılmaya çalışılır.
28/38
Planlama
 Planlama, önceden belirlenmiş amaçları
gerçekleştirmek için yapılması gereken
işlerin saptanması ve izlenecek yolların
seçilmesidir.
 Planlama,
geleceğe bakma ve olası
seçenekleri saptama sürecidir yani geleceği
düşünmedir.
29/38
Planlama
 Özetle planlama, bir eylemle ilgili tüm
etkinliklerin
önceden
sürecidir.
 Bu tanımlarda planlamayla
dikkat çeken ortak nokta,
geleceği bugünden görme ve
aracı olmasıdır.
hazırlanması
ilgili olarak
planlamanın
kontrol etme
30/38
Planlama
 Planlamayı ekonomik anlamda bir kaynak
dağıtım mekanizması olarak da görmek
mümkündür. Bu açıdan baktığımızda,
planlama sınırsız ihtiyaçlar ile sınırlı
kaynaklar arasında bir dengeyi sağlama
mekanizmasıdır.
31/38
Planlama
 Geleceği yönetme ve kaynakları dağıtma
aracı olan planlama neyin yapılacağının,
nasıl yapılacağının, ne zaman harekete
geçileceğinin, bütün bu çalışmalarda
kimlerin sorumlu olacağının belirlenmesi
ve saptanması sürecidir.
32/38
Müşteri
 Müşteri iç ve dış müşteri olarak ikiye
ayrılmaktadır:
 İç müşteri, üretim süreci içerisinde üretilen
ara ürünleri bir sonraki işlemlerde girdi
olarak kullanacak işletme içi departman
veya kişilerdir.
 Dış müşteri, üretilen nihai ürünleri direkt
veya endirekt alan kişi veya kurumlardır.
33/38
1. BÖLÜM SORULARI
•Üretim, üretim yönetimi kavramlarını
tanımlayınız.
•Bir işletmenin hayat seyrini sınıflandırarak
(sırayla) yazınız.
•Aşağıdaki kavramları tanımlayınız?
–Fizibilite Etüdü, Projelendirme, Termin
Planı,..
–Verimlilik, Etkinlik, Etkililik, Performans,...
34/38
1. BÖLÜM SORULARI
•Arz-Talep eğrisini açıklayınız.
•Üretim maliyetleri eğrisini açıklayınız.
•Üretim yönetimini sınıflandırınız.
•Üretim yönetiminin fonksiyonları nelerdir,
sınıflandırarak yazınız.
35/38
1. BÖLÜM SORULARI
•Dünyada
ekonomik
gelişmeleri
sınıflandırarak yazınız.
•Üretim Yönetimi ile ilgili kronolojik
gelişmeleri
tarihi
sırasıyla
ve
sınıflandırarak yazınız.
36/38
Kaynakça










Doç. Dr. Ali ELEREN, Üretim Ve İşlemler Yönetimi, Ders Notları (2012).
Dr. Kadir ERTOĞRAL, Süreç Seçimi ve Tesis Yerleşimi, Ders Notları (2008).
Prof. Dr. Bülent KOBU, Üretim Yönetimi, Beta Yayınları (2008).
Prof. Dr. Sevinç ÜRETEN, Üretim/İşlemler Yönetimi-Stratejik Kararlar ve
Karar Modelleri, Gazi Kitabevi (2002).
Doç. Dr. Feray Odman ÇELİKÇAPA, Üretim Yönetimi ve Teknikleri, Alfa
Yayınevi (2000).
Roger SCHROEDER, Operations Management, (1981).
Doç. Dr. Hilmi YÜKSEL, Üretim/İşlemler Yönetimi-Temel Kavramlar, Nobel
Yayınevi (2010).
Doç. Dr. Şevkinaz GÜMÜŞOĞLU, Üretim/İşlemler Yönetimi, Beta Yayınları
(1994).
Prof. Dr. Hulusi DEMİR, Üretim/İşlemler Yönetimi, Beta Yayınları (1994).
Doç. Dr. Sami FETHİ, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları, Ders Notları
(2012).
37/38
Teşekkürler…
Bu haftaki dersimiz sona ermiştir.
Konu tekrarı yapmayı unutmayın.
Katılımız için teşekkürler.
Sonraki derste görüşmek üzere…
38/38
Download

4. hafta sunusu