Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN
Dersle İlgili Konular
 Üretim Yönetimi
 Kurumsal Kaynak
 Süreç Yönetimi
Planlaması-ERP
 Tedarik Zinciri
 Kalite Yönetimi
Yönetimi
 Üretim Planlama ve
Kontrolü
 Proje Yönetimi
 Modern Üretim
Sistemleri
 Fabrika Yönetimi ve
Organizasyonu
2/45
Ders İçeriği
 Genel Bilgiler, Kavramlar
 Üretim Sistemleri
 Üretim Yönetiminde Karar






Verme Yöntemleri
İşletmenin Yatırım Kararı ve
Kuruluş Yeri Seçimi
Fabrika İçi Düzenleme
Talep Tahmini
Ürün Yönetimi
Kapasite Çeşitleri ve Kapasite
Planlama
Üretim Planlama
* Sipariş Planlama
* Seri Üretim Planlama
Stok Yönetimi
Kalite Yönetimi
Verimlilik Yönetimi
İş Etüdü
İş-Kaynak Planlama
Proje Yönetimi ve
Değerlemesi(PERT/CPM)
 Lojistik Yönetimi
 Teknoloji ve Bakım Yönetimi
 Üretim Yönetiminde Sayısal
Yöntemler






3/45
Sınavlar ve Sunumlar
 Vize (%40) + Final (%60) >=60
 Tüm ödevler ve devamlılık skoru istenen şartları sağlayanlar için dönem







sonunda + kanaat notu olarak etki edecektir.
Vize, final, mazeret vb. her sınavda o zamana kadar işlenen tüm
konular, verilen ödevler dahildir.
Verilen puanlı veya puansız ödevler ile çalışılması istenen konu
ödevlerinde geçen konu ve bilgiler sınav konularına dahildir.
Sınavlarda hesap makinesi, kalem ve silgi gibi materyaller hazır
tutulmalı, alışverişi yasaktır.
Bölüm sonlarında verilen örnek sorulara öncelikle çalışılmalıdır.
Klasik sınavlarda ½ - 1 saat arası süre ve 2-5 arası soru sorulmaktadır.
Dönem sonu sınavlarda tüm işlenen konular sınava dahil olup; özel bir
açıklama yapılmamışsa ağırlık vize sonrasındaki konular olabilir.
Sayısal sorular, işlenen örneklere benzer çıkabilir.
Ödevlerde kişisel gayret, ciddiyet, bol kaynakça ve yazım kurallarına
uygunluğa dikkat edilmelidir, elle de yazılabilir.
4/45
3. Bölüm
7. Hafta
Ürün
 Belirli
üretim faktörlerinin belirli bir
üretim sürecinden geçirilerek elde edilen
katma değeri ve fonksiyonel değeri daha
yüksek olması beklenilen çıktıya/faydaya
ürün denir.
6/45
Ürün
Yeni Bir Ürün ;
 Başka işletmelerce geliştirilmiş ve patenti
alınmış ürünleri patent, know-how alımı
veya kiralanması yoluyla,
 Ar-Ge çalışmalarıyla mevcut ürünlerimizi
geliştirmek suretiyle,
 Ar-Ge çalışmalarıyla yeni bir ürün
tasarlamak suretiyle üretilebilir.
7/45
Tanımlar
 Patent:
Bizim tarafımızdan geliştirilen
teknoloji, ürün vb. değerlerin mülkiyet,
buluş hakkıdır.
 Lisans: Bazı yetkili kurum ve kuruluşlarca
verilen üretimi yapabilme yetkisidir. Yani
konuyla ilgili bilgi ve tecrübemizin
yeterliliğini gösteren bir tür ehliyet
belgesidir.
8/45
Tanımlar
 Know-How: Bir ürünü nasıl, nerde ve ne
şekilde, hangi süreçten geçirerek, hangi
metodlar kullanılarak üretileceği bilgisidir.
Kısacası üretim bilgisidir.
9/45
Ürün Tasarımı
 Bir ürünün boyut, fonksiyon, model, şekil,
renk, desen, vb. her türlü üretime dair
özelliklerinin
belirlenerek
ilk
kez
oluşturulmasına ürün tasarımı denir.
10/45
Ürün Geliştirme
 Daha önceden tasarlanmış mevcut bir
ürünün üzerinde fonksiyonel, ekonomik,
şekilsel vb tüketici tercihlerine uygun ve
rekabetin gereği bir şekilde tamamen veya
kısmen
yeniden
tasarlanması
veya
tasarımın geliştirilmesine ürün geliştirme
denir.
11/45
Yeni Ürün Stratejileri
 Pazar Hedefi Stratejisi
 Teknoloji Hedefi Stratejisi
 Fonksiyonlar
Arası
Strateji
 Yenilikçi Stratejisi
 Sektörde
Liderlik
Stratejisi
 Ürün Çeşitliliğine Dayalı
Stratejiler
12/45
Yeni Bir Ürün Tasarım
Süreci
 Yeni ürün alternatifleri araştırılır
 Değerleme
 Yeni ürün ön tasarlama
 Prototip üretimi
 Yeni ürün testleri
 Yeni ürün son tasarımı
13/45
Yeni Bir Ürün Tasarım
Süreci
 Deneme üretimi ve kusurların giderilmesi
 Ürün
basitleştirme,
standartlaştırma,
kodlama
 Ön maliyet-fiyat belirleme, maliyet-fayda,
başabaş noktası analizleri
 Ambalaj, reklam, imaj ve slogan belirleme
14/45
Ardışık Ürünler Hayat
Seyri
 Deneme üretimi ve kusurların giderilmesi
 Ürün
basitleştirme,
standartlaştırma,
kodlama
 Ön maliyet-fiyat belirleme, maliyet-fayda,
başabaş noktası analizleri
 Ambalaj, reklam, imaj ve slogan belirleme
15/45
Ardışık Ürünler Hayat
Seyri
 Birbirini izleyen yani ardışık aynı çeşit
ürünlerin hangi sıklıkla takip edeceği
belirlenirken temel amaç bir önceki ürün
zirveden düşmeden takip eden ürünün
zirveye ulaşmasıdır.
 Yani ürünlerimizle pazardaki zirveden hiç
inmemektir.
16/45
Ürün Tasarımını Etkileyen
Faktörler
 İşletme Politikaları
 Pazarlama İmkanları
 Ürün Karakteristikleri
 Ekonomik Faktörler
 Üretim İmkanları
17/45
Ürün Basitleştirme
 Basitleştirme, bir işletme açısından ürün
çeşidinin en aza indirgenmesi ve buna
ilaveten ürünlerin üzerindeki farklılıkların
en az, üretim süreçlerinin karmaşık değil,
daha basit hale getirilmesi, ürünler arası
ortak etkileşimlerin ve benzerliklerin
oluşumuna imkan verilmesidir.
18/45
Ürün Standartlaştırma
 Bir ürün ve onu oluşturan parçaların
boyut, fonksiyon, kalite vb. özelliklerine
göre ulusal ve hatta uluslar arası benzer
ürünlerle ortak özellikler taşıması yani
standart özelliklere kavuşması için yapılan
çalışmalardır.
19/45
Ürün Kodlama
 Ürün sayısında çoğalma, farklılaşma vb
sebeplerle ürünlerin temel özellikleri
dikkate alınarak sınıflandırılması amacıyla
yapılan kodlama çalışmalarıdır
20/45
Ürün Ağacı
 Bir ürünün ana ve alt bileşenleri şeklinde
bir dallanma yöntemiyle tümdengelim
mantığı çerçevesinde bileşenler bir ağaç ve
dalları şeklinde gösterilir.
21/45
Ürün Ağacı
 Ürün
ağacı
sonrasında
ürünün
girdi
dağılımı
ve
miktarları
nispi
olarak gösterilir.
22/45
Ürün Maliyet Ağacı
(Materials Tree – Bill of Materials-BOM)
 Ürün ağacı tamamlandıktan sonra ürüne
ait girdi maliyetleri belirlenerek ürün ağacı
üzerinde gösterilir.
 Bu yöntemle hangi bileşenler % kaç
maliyet ağırlığına sahip görülebilir.
23/45
Ön Maliyetleme
 Tasarım sonrası ürün üretilmediği halde
maliyet muhasebesi işlemediği durumda
ön fiyatlama yapılabilmesi için ön
maliyetler belirlenmelidir.
24/45
Ön Maliyetleme
 Bu amaçla, ürünlerin ön maliyetleri ürün
maliyet ağacı ve tasarım giderleriyle diğer
üretim giderleri ve riskler dikkate alınmak
üzere belirlenir.
25/45
Ön Maliyetleme
 Ayrıca benzer ürünlerin işletme içi ve dışı
örneklerini maliyetleriyle de kıyaslama
yapılarak
maliyet
dengelemesine
gidilebilir.
26/45
Ön Fiyatlama
 Ön maliyetler belirlenmesi ve işletmenin
yeni ürün hakkında ilk kar marjı politikası
netleşmesi
sonrasında
ürünün
fiyatlandırmasına gidilebilir.
Br.fiyat : ürün br.maliyeti + br.karı
27/45
Maliyet-Fayda Analizi
 Ürünün tasarım maliyetleri, tasarım süresi
ve diğer çabalar ile üretim maliyetleri
toplamı dikkate alındığında tüm girdiler
başına ne kadar katma değer (fayda)
oluşturacağı incelenir. Bunun yanında
riskler de incelenir.
28/45
Maliyet-Fayda Analizi
 Bu kararda ürünün maliyetleri toplamı,
pazarda verimli kalış süresi ve bu süredeki
toplam faydası dikkate alınır.
29/45
Başabaş Noktası Analizi
 Ürünün piyasada kalış süresi boyunca
sabit
maliyetleri
ne
kadar
erken
karşıladığının incelendiği bir analizdir.
Amaç Başabaş Noktasında Üretim Miktarı
(Q0) ‘nın minimum olmasıdır.
Q0=(Sabit
Maliyet)/(Birim
Dğ.Maliyet)
Fiyat–Birim
30/45
Başabaş Analizi
 Süreç
ve
ekipman
alternatiflerini
değerlendirmek için bir teknik.
Amaç:
 Toplam maliyetlerin toplam gelire eşit
olduğu noktayı (para ya da birim olarak)
bulmak
31/45
Başabaş Analizi
Varsayımlar:
 Gelir ve maliyetler hacimle doğrusal
ilişkilidir
 Tüm bilgiler kesinlikle bilinir
 Paranın zaman değeri yoktur
32/45
Başabaş Analizi
Sabit maliyetler:
hiçbir birim üretilmese de devam eden
maliyetler: yıpranma, vergiler, borçlar,
ipotek ödemeleri
Değişken maliyetler:
üretilen birim hacmiyle değişen maliyetler:
emek, hammaddeler
33/45
Başabaş Grafiği
Sabit maliyetler:
hiçbir birim üretilmese de devam eden
maliyetler: yıpranma, vergiler, borçlar,
ipotek ödemeleri
Değişken maliyetler:
üretilen birim hacmiyle değişen maliyetler:
emek, hammaddeler
34/45
Başabaş Grafiği
Sabit maliyetler:
hiçbir birim üretilmese de devam eden
maliyetler: yıpranma, vergiler, borçlar,
ipotek ödemeleri
Değişken maliyetler:
üretilen birim hacmiyle değişen maliyetler:
emek, hammaddeler
35/45
Başabaş Denklemleri
Sabit maliyetler:
hiçbir birim üretilmese de devam eden
maliyetler: yıpranma, vergiler, borçlar,
ipotek ödemeleri
Değişken maliyetler:
üretilen birim hacmiyle değişen maliyetler:
emek, hammaddeler
36/45
Başabaş Denklemleri
Sabit maliyetler:
hiçbir birim üretilmese de devam eden
maliyetler: yıpranma, vergiler, borçlar,
ipotek ödemeleri
Değişken maliyetler:
üretilen birim hacmiyle değişen maliyetler:
emek, hammaddeler
37/45
Örnek
 60.000 adet ürün üretmeyi planlayan A
firması gerçekleştireceği üretim için
toplam olarak 70.000 TL sabit, 180.000 TL
ise
değişken
maliyete
katlanması
gerektiğini tespit etmiş ve üreteceği her bir
ürün için 8 TL satış fiyatı belirlemiştir. Bu
durumda firmanın satış ve miktar bazında
başa baş noktaları aşağıdaki gibi
gerçekleşecektir.
38/45
Çözüm
 60.000 adet ürün üretmeyi planlayan A
firması gerçekleştireceği üretim için
toplam olarak 70.000 TL sabit, 180.000 TL
ise
değişken
maliyete
katlanması
gerektiğini tespit etmiş ve üreteceği her bir
ürün için 8 TL satış fiyatı belirlemiştir. Bu
durumda firmanın satış ve miktar bazında
başa baş noktaları aşağıdaki gibi
gerçekleşecektir.
39/45
Hedef Kar Denklemi ve
Çözümü (100.000 TL Kar)
 60.000 adet ürün üretmeyi planlayan A
firması gerçekleştireceği üretim için
toplam olarak 70.000 TL sabit, 180.000 TL
ise
değişken
maliyete
katlanması
gerektiğini tespit etmiş ve üreteceği her bir
ürün için 8 TL satış fiyatı belirlemiştir. Bu
durumda firmanın satış ve miktar bazında
başa baş noktaları aşağıdaki gibi
gerçekleşecektir.
40/45
3. BÖLÜM SORULARI
 Ürün nedir?
 Ürün
yönetimi nedir? Fonksiyonları
nelerdir?
 Pazar etüdü/araştırması nedir? Amaçları
ve sonuçları nelerdir?
 Ürün karması, ürün gamı ifadelerinden ne
anlıyorsunuz?
 Ürün stratejilerini yazınız.
41/45
3. BÖLÜM SORULARI
 Ürün/ardışık ürünler yaşam eğrisini şekil
yardımıyla açıklayınız.
 Yeni ürün(ler) için yapılan fizibilite
çalışmalarının aşamalarını yazınız. Karar
vermede kullanılan yöntemleri sıralayınız.
 Patent, lisans, know-how kavramlarını
açıklayınız.
42/45
3. BÖLÜM SORULARI
 Ar-Ge avantajının işletmeler, sektörler ve
ülke ekonomileri açısından küresel rekabet
şartlarında önemini açıklayınız.
 Ürün ağacı (BOM) nedir? İşletmede
nerelerde kullanılır?
 Ürün
basitleştirme,
standartlaştırma,
kodlama, prototip üretim, ön fiyatlama
kavramlarını açıklayınız.
43/45
Kaynakça










Doç. Dr. Ali ELEREN, Üretim Ve İşlemler Yönetimi, Ders Notları (2012).
Dr. Kadir ERTOĞRAL, Süreç Seçimi ve Tesis Yerleşimi, Ders Notları (2008).
Prof. Dr. Bülent KOBU, Üretim Yönetimi, Beta Yayınları (2008).
Prof. Dr. Sevinç ÜRETEN, Üretim/İşlemler Yönetimi-Stratejik Kararlar ve
Karar Modelleri, Gazi Kitabevi (2002).
Doç. Dr. Feray Odman ÇELİKÇAPA, Üretim Yönetimi ve Teknikleri, Alfa
Yayınevi (2000).
Roger SCHROEDER, Operations Management, (1981).
Doç. Dr. Hilmi YÜKSEL, Üretim/İşlemler Yönetimi-Temel Kavramlar, Nobel
Yayınevi (2010).
Doç. Dr. Şevkinaz GÜMÜŞOĞLU, Üretim/İşlemler Yönetimi, Beta Yayınları
(1994).
Prof. Dr. Hulusi DEMİR, Üretim/İşlemler Yönetimi, Beta Yayınları (1994).
Doç. Dr. Sami FETHİ, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları, Ders Notları
(2012).
44/45
Teşekkürler…
Bu haftaki dersimiz sona ermiştir.
Konu tekrarı yapmayı unutmayın.
Katılımız için teşekkürler.
Sonraki derste görüşmek üzere…
45/45
Download

Ürün