Öğr. Gör. S. M. Fatih APAYDIN
Dersle İlgili Konular
 Üretim Yönetimi
 Kurumsal Kaynak
 Süreç Yönetimi
Planlaması-ERP
 Tedarik Zinciri
 Kalite Yönetimi
Yönetimi
 Üretim Planlama ve
Kontrolü
 Proje Yönetimi
 Modern Üretim
Sistemleri
 Fabrika Yönetimi ve
Organizasyonu
2/39
Ders İçeriği
 Genel Bilgiler, Kavramlar
 Üretim Sistemleri
 Üretim Yönetiminde Karar






Verme Yöntemleri
İşletmenin Yatırım Kararı ve
Kuruluş Yeri Seçimi
Fabrika İçi Düzenleme
Talep Tahmini
Ürün Yönetimi
Kapasite Çeşitleri ve Kapasite
Planlama
Üretim Planlama
* Sipariş Planlama
* Seri Üretim Planlama
Stok Yönetimi
Kalite Yönetimi
Verimlilik Yönetimi
İş Etüdü
İş-Kaynak Planlama
Proje Yönetimi ve
Değerlemesi(PERT/CPM)
 Lojistik Yönetimi
 Teknoloji ve Bakım Yönetimi
 Üretim Yönetiminde Sayısal
Yöntemler






3/39
Sınavlar ve Sunumlar
 Vize (%40) + Final (%60) >=60
 Tüm ödevler ve devamlılık skoru istenen şartları sağlayanlar için dönem







sonunda + kanaat notu olarak etki edecektir.
Vize, final, mazeret vb. her sınavda o zamana kadar işlenen tüm
konular, verilen ödevler dahildir.
Verilen puanlı veya puansız ödevler ile çalışılması istenen konu
ödevlerinde geçen konu ve bilgiler sınav konularına dahildir.
Sınavlarda hesap makinesi, kalem ve silgi gibi materyaller hazır
tutulmalı, alışverişi yasaktır.
Bölüm sonlarında verilen örnek sorulara öncelikle çalışılmalıdır.
Klasik sınavlarda ½ - 1 saat arası süre ve 2-5 arası soru sorulmaktadır.
Dönem sonu sınavlarda tüm işlenen konular sınava dahil olup; özel bir
açıklama yapılmamışsa ağırlık vize sonrasındaki konular olabilir.
Sayısal sorular, işlenen örneklere benzer çıkabilir.
Ödevlerde kişisel gayret, ciddiyet, bol kaynakça ve yazım kurallarına
uygunluğa dikkat edilmelidir, elle de yazılabilir.
4/39
2. Bölüm
5. Hafta
Sistem Nedir?
 “Belirli bir girdisi, süreci ve çıktısı olan,
içten ve dıştan bazı faktörlerin etkilediği
mekanizmaya sistem denilir.”
 Sistem, ana sistem ve onu oluşturan alt
sistemlerden oluşmaktadır. Ayrıca açık ve
kapalı sistemlerden bahsedilebilir.
6/39
Sistem Çeşitleri
 Ana Ve Alt Sistemler
 Açık Ve Kapalı Sistemler
 Doğal Sistemler Ve İnsan Yapısı Sistemler
 Statik Ve Dinamik Sistemler
 Uyarlı Ve Uyarsız Sistemler
 Genel Sistemler, Alt Sistemler
 Gerçek Ve Kavramsal Sistemler
7/39
Sistemler
Sistemlerin Başlıca Özellikleri Şunlardır;
 Sistem Bir Bütündür.
 Bir Sistem Bir Çok Alt Sistemden Meydana
Gelebilir.
 Her Sistem Bir Sistemler Çerçevesinde
Bulunur.
8/39
Sistemler
 Sistemi Oluşturan Alt Sistemler Arasında
Karışık Bir Yapı Bulunmakta Olup, Alt
Sistemler
Birbirlerine
Bağlı
Olarak
Değişebilir Ve Birbirlerini Etkiler.
 Bir Sistemin Kesin Olarak Sınırlarını
Belirlemek İmkansızdır, Bu Sınırlar Alt
Sistemlerle İlgili Olup, Sürekli Bir
Değişkenlik Halindedir.
 Sistemin Sinerji Etkisi Vardır.
9/39
Alt Sistem
 Bir sistemi oluşturan alt öğelere alt sistem
denir.
Örneğin;
 YÖK Milli Eğitim Sisteminin bir alt
sistemidir.
 BEÜ YÖK’ün bir alt sistemidir.
 Fakülteler BEÜ’nün bir alt sistemidir.
 İİBF fakültelerin bir alt sistemidir.
10/39
Üretim Sistemi
 İşgücü, malzeme, bilgi,
enerji, sermaye gibi
üretim
faktörlerine
dayalı girdilerin belirli
bir
dönüştürme
sürecinden geçirilerek
mal veya hizmetlerin
üretildiği bir sistemdir.
11/39
Tedarik Zinciri Yönetim
Sistemi
 Bir sistemi oluşturan alt öğelere alt sistem
denir.
Örneğin;
 YÖK Milli Eğitim Sisteminin bir alt
sistemidir.
 BEÜ YÖK’ün bir alt sistemidir.
 Fakülteler BEÜ’nün bir alt sistemidir.
 İİBF fakültelerin bir alt sistemidir.
12/39
İşlemler Yönetimi Seçimini
Etkileyen Faktörler
 Faaliyet konusu
 Ürün çeşitliliği
 Ürün, teknoloji ve
işgücü yapısı
 Talepteki değişimler
 Pazardaki değişimler
 Değişken rekabet koşulları
 Rakiplerin konumları
 Miktar, kalite ve maliyet unsurları
13/39
Üretim Sistemleri
 Üretim sistemleri
geleneksel
ve
modern üretim
sistemleri olarak
ikiye
ayrılmaktadır
14/39
Geleneksel (Temel) Üretim
Sistemleri
 Üretim yöntemlerine göre
 Ürün cinsine göre
 Üretim miktarı veya akışına göre
15/39
Üretim Yöntemlerine Göre
 Birincil Üretim
 Analitik Üretim
 Sentetik Üretim
 Fabrikasyon Üretim
 Montaj Üretim
16/39
Ürün Cinsine Göre
 Demir-çelik üretimi
 Kömür üretimi
 Çelik eşya üretimi
 Elektronik eşya üretimi
 Ahşap ürün üretimi
 Tekstil üretimi
17/39
Üretim Miktarına Göre
 Siparişe Göre Üretim (job shop-atelye tipi-
Parça Tipi: küçük miktar ve çok çeşit,
büyük makine, kazan vb.)
 Parti Tipi Üretim (batch-büyük miktar)
18/39
Üretim Miktarına Göre
 Sürekli Üretim (Kitle Üretimi, Ürüne Göre
Üretim):
 a) Miktar (Kesikli Seri Üretim-Bağımsız
Parçalar)
 b) Akış Tipi (Kesiksiz seri üretim-Petrol
Rafinesi, Gıda, Çimento)
 Karma Üretim ( Sipariş + seri üretim)
 Proje Tipi Üretim ( Gemi, uçak, bina vb.
inşaat sektörü)
19/39
Siparişe Dayalı Üretim
 Müşterilerin özel şartlarına uygun olarak,
istenilen özellikte mal ya da hizmet
üretmek demektir.
 Değişik tür ve nitelikte olan mamuller
partiler halinde üretilmektedir.
20/39
Siparişe Dayalı Üretim
Özellikleri
 Düzensiz bir talep olması,
 Genel amaçlı makinelerin kullanılması,
 Az miktarda çok çeşitli mamul üretimi,
 Partiler halinde girdi ve çıktı,
 Bölümlere ayırmanın olması,
 Kaliteli üretim ve kalifiye işgücü bulunması,
 Yüksek
miktarda ara stokları,
miktarda mamul stokları...
düşük
21/39
Sipariş ve Seri Üretim
Sistemlerinin Karşılaştırılması
 Düzensiz bir talep olması,
 genel amaçlı makinaların kullanılması,
 az miktarda çok çeşitli mamul üretimi,
 partiler halinde girdi ve çıktı,
 bölümlere ayırmanın olması,
 kaliteli
üretim ve kalifiye işgücü
bulunması,
 yüksek miktarda ara stokları, düşük
22/39
miktarda mamul stokları...
Sürekli Üretim
 Mevcut makine ve tesislerin sadece belirli
bir mamule tahsis edilmesi ile yapılan
üretimdir.
 Kütle üretiminde bir mamulden çok büyük
miktarlarda ve
yapılmaktadır.
uzun
süre
üretim
23/39
Sürekli Üretim Özellikleri
 az çeşitli, çok sayıda kullanmak,
mamul,
 işlemler
arası
taşıma,
 düzenli talep,
 süreklilik,
 yarı
yetenekli
işgücü,
 serilik,
mamul
 bölümlere ayırmak,  yüksek
stokları,
düşük
ara
 özel
amaçlı
stokları
makineler
24/39
Seri Üretime Göre Fabrika
Düzenlemesi
 Mevcut makine ve tesislerin sadece belirli
bir mamule tahsis edilmesi ile yapılan
üretimdir.
 Kütle üretiminde bir mamulden çok büyük
miktarlarda ve
yapılmaktadır.
uzun
süre
üretim
25/39
Parti Tipi Üretim
 Sipariş ile seri üretim özelliklerini birlikte
barındırır.
26/39
Parti Tipi Üretim
 Büyük
miktarlarda alınan siparişlere
dayalı olduğu için temelde siparişe dayalı
üretim sistemi içerisinde yer almakla
beraber, büyük miktarda siparişlerin uzun
sürelerde hazırlanması gerekeceğinden
düzenli ve seri üretime benzemektedir.
27/39
Karma Üretim
 Sürekli üretim ve sipariş üzerine üretimin
karışmasından meydana gelir. Piyasa
talebine göre sürekli üretim ön planda
tutulur ancak
müşterilerin
isteklerine göre de
sipariş üzerine
üretim yapılır...
28/39
Proje Tipi Üretim
 Üretim sistemi bir tek mamule göre üretim
yapabilecek şekilde düzenlenmiştir.
29/39
Proje Tipi Üretim
 Proje tipi üretimde üzerinde çalışılan proje
tamamlandığında üretim sona ermektedir.
30/39
Modern Üretim Sistemleri
 Geleneksel (temel) üretim sistemlerinden
ayrı değildirler. Aksine geleneksel üretim
sistemlerinin eksikliklerini tamamlamak
ve
mükemmelleştirmek
için
geliştirilmişlerdir.
31/39
Modern Üretim Sistemlerinin
Sağladığı Faydalar
 Tasarım ve analiz yeteneğini geliştirmesi,
 Proje
maliyetlerinin ve mühendislik
sürelerinin azalması,
 Parça programlama zamanının azalması,
 Müşteri
taleplerinin
daha
hızlı
karşılanması,
 Parça başına maliyetlerde azalma,
 Ürün kalitesinin artırılması,
32/39
Modern Üretim Sistemlerinin
Sağladığı Faydalar
 Bakım maliyetlerinde azalma,
 Fabrika içi kullanım alanında azalma,
 Pazar payında artış,
 Daha etkin üretim süreci planlaması,
 Daha etkin kontrol ve denetim,
 Müşteri hizmetlerinin geliştirilmesi,
 İşgücünün
sağlanması,
daha
yoğun
katılımının
33/39
Modern Üretim Sistemlerinin
Sağladığı Faydalar
 Alt sistemlerin daha etkin entegrasyonu ve
uyumu,
 Daha hızlı ve doğru bilgi akışının
sağlanması,
 Rekabet gücünde artış sağlanmasıdır.
34/39
Modern Üretim Sistemlerinin
Sağladığı Faydalar
 Alt sistemlerin daha etkin entegrasyonu ve
uyumu,
 Daha hızlı ve doğru bilgi akışının
sağlanması,
 Rekabet gücünde artış sağlanmasıdır.
35/39
2. BÖLÜM SORULARI
 Plan nedir? Kaça ayrılır?
 Stratejik
planlama
nedir?
Aşamaları
nelerdir?
 Üretim
işletmelerine
ait
stratejiler
sıralayınız.
 Ana ve alt stratejiler denince ne
anlıyorsunuz? İşletmeler için bildiğiniz
stratejileri bu şekilde gruplandırınız.
36/39
2. BÖLÜM SORULARI
 KOBİ’lere
tavsiye
edilebilen
stratejiler
nelerdir?
 İşletmelerde stratejik rekabet avantajı
oluşturan faktörler nelerdir?
 Esneklik bir işletmede nasıl gerçekleşir?
 İşletmelerde yenilikçilik uygulamaları
hakkında bilgi veriniz.
 Yenilikçilik ve esneklik bir işletme için ne
tür avantajlar oluşturur?
37/39
Kaynakça










Doç. Dr. Ali ELEREN, Üretim Ve İşlemler Yönetimi, Ders Notları (2012).
Dr. Kadir ERTOĞRAL, Süreç Seçimi ve Tesis Yerleşimi, Ders Notları (2008).
Prof. Dr. Bülent KOBU, Üretim Yönetimi, Beta Yayınları (2008).
Prof. Dr. Sevinç ÜRETEN, Üretim/İşlemler Yönetimi-Stratejik Kararlar ve
Karar Modelleri, Gazi Kitabevi (2002).
Doç. Dr. Feray Odman ÇELİKÇAPA, Üretim Yönetimi ve Teknikleri, Alfa
Yayınevi (2000).
Roger SCHROEDER, Operations Management, (1981).
Doç. Dr. Hilmi YÜKSEL, Üretim/İşlemler Yönetimi-Temel Kavramlar, Nobel
Yayınevi (2010).
Doç. Dr. Şevkinaz GÜMÜŞOĞLU, Üretim/İşlemler Yönetimi, Beta Yayınları
(1994).
Prof. Dr. Hulusi DEMİR, Üretim/İşlemler Yönetimi, Beta Yayınları (1994).
Doç. Dr. Sami FETHİ, Üretim Yönetiminin Temel Kavramları, Ders Notları
(2012).
38/39
Teşekkürler…
Bu haftaki dersimiz sona ermiştir.
Konu tekrarı yapmayı unutmayın.
Katılımız için teşekkürler.
Sonraki derste görüşmek üzere…
39/39
Download

5. hafta sunusu