Grafik ve Animasyon
Görsel Tasarım İlkeleri
Görsel Tasarım İlkeleri
Bütünlük
Bir görseli meydana getiren ögelerin bir bütün olarak görünmesini sağlayan, ögeler
arasındaki ilişkidir. Diğer bir ifadeyle kelimeler ve diğer nesneler birlikte anlam
oluştururlar. Bütünlük, görseli anlamayı ve yorumlamayı kolaylaştırır. Bütünlük,
görsel elemanlar ve bunların fonksiyonları arasındaki ilişki bütünlüğüdür. Her bir
görsel unsur, bir mesaj iletmedeki fonksiyonu göz önüne alınarak yerleştirilmelidir
(Yalın, 2003). Bütünlüğü sağlamak için görsel tasarım ilkelerinden (çizgi, şekil, alan
vb. ) faydalanılır.
Görsel Tasarım İlkeleri
Görsel Tasarım İlkeleri
Basitlik
Tasarımlar hedef kitleye, sunuluş amacına göre
farklılıklar
gösterebilmekle
birlikte
unutulmaması gereken, ulaştırılmak istenen
mesajın açık, yalın ve basit olması gerekliliğidir.
Dikkat yöneltilirken bilinenle yenilik, basitlikle
karışıklık, belirginlikle belirsizlik, arasında bir
denge aranır. Tasarımdaki gereksiz, mesaj ile
doğrudan ilişkisi olmayan tasarım öğelerinin
kullanılmaması olarak ta tanımlayabiliriz.
Görsel Tasarım İlkeleri
Yerleştirme (Hiyerarşi)
Bu ilke bilginin önem sırasına göre bir organizasyon
içerisinde sunulmasına olan eğilimi ile ilgilidir. Bilginin
hiyerarşik biçimde sunulması öğrencinin daha iyi
öğrenmesine katkı sağlar. Görsel hiyerarşi insanların,
bilginin nasıl organize edildiğini anlamasına ve görseli
gözden geçirmesine yardımcı olmasına kolaylık sağlar.
Görsel Tasarım İlkeleri
Dengeli bir hiyerarşi sadece bir bilgiyi ayırt etmek ve
anlamak için belirgin bir yol sağlamaz, bir de farklı
elementleri sayfa içerisinde bütün olarak bağlamaya
yardım eder, bir düzen ve denge duygusu yaratır.
Uygun iletişim için her bir elementin hiyerarşik düzene
uygun olduğundan emin olunmalıdır.
Görsel Tasarım İlkeleri
Yakınlık
Bir görselde birbirine yakın ögeler birbiriyle ilişkili, uzak
ögeler ise ilişkisiz olarak algılanır. Ögeler yakınlık
bakımından birbirinden açıkça ayırt edilmedikçe,
izleyenler bu ögeleri anlamlandırmaya çalışır,
hangilerinin birlikte düşünüleceğine karar vererek
gruplandırmaya çalışır.
Görsel Tasarım İlkeleri
Görselde dikkat edilmesi gereken bir diğer özellik de
satırlar arasındaki boşlukların okumaya ve anlamaya
olan etkisidir. Eğer satırlar birbirlerine çok yakın iseler
belirli bir uzaklıkta net olarak okunamazlar. Eğer satırlar
birbirlerinden çok uzak ve gereğinden fazla boşluk var
ise satırlar birbirlerinden kopukmuş gibi bir izlenim
verirler. İyi okunabilir bir metin için satırlar arasında
bırakılacak ideal dikey boşluk miktarı küçük harflerin
boyutundan biraz küçük olmalıdır.
Görsel Tasarım İlkeleri
Görsel Tasarım İlkeleri
Hizalama
Görsel ilişkileri etkili bir şekilde sunmak için
kullanılan
tasarım
ilkelerinden
birisi
hizalamadır. Materyaldeki ögeler arasında
dikey ve yatay çizgiler varmış gibi hizalanmış
iseler izleyici bu unsurları ve aralarındaki
ilişkileri daha çabuk kavrar (Demirel, 2001,
s:35). Tasarım elementleri belirli bir hiza ile
sunulduğunda izleyenlerin kafasında bir
düzen oluşturur ve düzenli bilgiler
düzensizlere göre daha kolay öğrenilir ve
hatırlanırlar(Yalın, 2003, s:116). Hizalamada
öğeler arası hizalamanın yanı sıra tüm
öğelerin materyale göre hizalanmasına özen
gösterilmelidir.
Görsel Tasarım İlkeleri
Görsel Tasarım İlkeleri
Denge
Görsel tasarımda denge, öğelerin yatay ve dikey olarak
materyale eşit ağırlıkta
Denge tasarımlarımızda dikkat
etmemiz gereken önemli bir ilkedir. Tasarım dengelenmemişse,
izleyen kendini rahatsız hissedecek ve bir şeylerin yolunda
gitmediğini düşünecektir. Denge ile ilgili iki tür yaklaşım vardır.
a) Simetrik Denge: Nesnelerin görselin merkezine göre
ortadan ikiye bölündüğünde her iki tarafta da birbirinin aynı
olacak şekilde yerleştirilmesi ile simetrik denge oluşur.
Aşağıdaki resimde simetrik denge oluşturulmuştur.
Görsel Tasarım İlkeleri
Görsel Tasarım İlkeleri
Asimetrik Denge: Farklı nesneler sayfaya ağırlıkları ölçüsünde
yerleştirildiğinde asimetrik denge oluşur. Bu şekilde materyale belirli bir
ölçüde hareketlilik kazandırılabilir.
b)
Görsel Tasarım İlkeleri
Vurgu
Materyalde belli bir bölüme dikkat çekme olayıdır.
Öğrencilerin görselin belli bir noktasına yoğunlaşması
isteniyorsa vurgu kullanılabilir. Vurgu farklı renk ve
doku kullanımı, odaklanacak noktanın boyutunun
değiştirilmesi, , yön gösteren çizgilerin kullanılması
şeklinde yapılabilir.
Görsel Tasarım İlkeleri
Görsel Tasarım Ögeleri
Nokta ve Çizgi
Nokta tasarım sürecinin ilk elemanıdır. Grafik tasarım süreci nokta
ile başlar ve noktaların yan yana gelmesiyle devam eder.
Noktaların oluşturdukları birliktelikler farklı psikolojik etkiler
yaratmaları sebebiyle çok önemlidir. Aralarındaki büyüklükküçüklük,
açıklık-koyuluk,
sıklık-seyreklik,
uzaklık-yakınlık
ilişkilerini, renk ve konum farklılıklarını insan gözü ve beyni derhal
algılayarak anlamlandırır. Bu nedenle, sanatsal üretim ve tasarım
sürecinin başlangıcında noktanın önemi büyüktür. Temel sanat
eğitimi kapsamında yapılan çalışmalar nokta eğitimi ile başlar ve
bu sayede öğrencilerin elde edecekleri bilgi birikimi herhangi bir
görsel kompozisyona başlarken onlara yol gösterir.
Görsel Tasarım Ögeleri
Çizgi, noktaları belli bir yön üzerinde hızla hareketinden,
ya da sıkışarak yan yana dizilmelerinden oluşur.
Çizgiler farklı amaçlar için oluşturulabilirler:
•Organize etmek için (boyama kitabı)
•Yönlendirmek için (sarı çizgiyi izle)
•Ayırmak için (otobanlarda şeritleri)
•Duygu sunmak için (pürüzlü, yıpranmış çizgi şiddet
uyandırır)
•Ritim oluşturmak için (bahçe çitleri parmaklıklar, şehir
manzarası)
Görsel Tasarım Ögeleri
Görsel Tasarım Ögeleri
Görsel Tasarım Ögeleri
Şekil
Şekil bir yüzey üzerinde oluşturulan iki boyutlu
biçimlerdir. Her şeyin bir şekli vardır. Çocuklar objeleri
tanımlamayı şekillerle öğrenirler. Dünyayı betimlemek
için basit geometrik şekiller çizerler. Örneğin güneş bir
çember olabilir. Okumaya başladıklarında harflerin farklı
şekillere sahip olduğunu öğrenirler.
Tasarımlarda şekiller objeleri tanımlar ve fikirlerle
iletişime girerler. Örneğin bir şirketin logosundaki
çember dünyayı, evrenselliği simgeler.
Görsel Tasarım Ögeleri
Sıra dışı şekiller dikkat çeker. İnsanların ilgisini çekmek
için dörtgen bir şekilden çok farklı bir şekil, örneğin yıldız
kullanılabilir. Yazıları da dörtgen sınırlardan ziyade farklı
şekillerin içine yerleştirerek dikkat çekebiliriz.
Görsel Tasarım Ögeleri
Renk
Renk hayatımızda pek çok şey anlamına gelir. Objeleri
tanımlamamızı sağlar; (Elma kırmızıdır.) nesneleri
anlamamızı sağlar; (yeşil git demektir) duyguları ifade
etmemizi sağlar (Üzgünken duygumuzu mavi diye
tanımlarız.).
Tasarımlarımızda renkler ile hisler uyandırır, objeleri
tanımlar ve mesajımızı iletiriz. Yumuşak renklerle ılımlı
ya da romantik bir atmosfer yaratırız. Bir grup fotoğrafı
renkli bir kutuya yerleştirerek birlikte olduklarını
vurgularız. Önemli bir uyarı için parlak kırmızı rengi
kullanırız.
Görsel Tasarım Ögeleri
Eğer güneş batışı ile ilgili bir resmin varsa bu rengi
arka-planda kullanarak yumuşak bir görüntü elde
edersin. Resimdekinden zıt bir rengi arka planda
kullanırsan farklı bir görüntü elde edersin. Çalışmayı
güneşin batışı ve yanında koyu renklerle kullanırsan
dram oluşturursun.
Görsel Tasarım Ögeleri
Görsel Tasarım Ögeleri
Renk, bir ışık kaynağından yayılan ışınların nesnelere
çarptıktan sonra yansımaları sonucu gözümüzün algıladığı
duyumdur.
Temel olarak üç ana renk vardır, kırmızı, mavi ve sarı.
Turuncu, yeşil ve mor ise bu üç ana rengin birbirleriyle
karışımlarından oluşan ara renklerdir.
Sıcak renkler, kırmızı, sarı ve turuncudur. Soğuk renkler ise
yeşil, mor ve mavidir.
KONTRAST/ ZIT RENKLER
Sarı ------------------ Mor
Kırmızı --------------- Yeşil
Mavi ------------------ Turuncu
ARMONİ / BÜTÜNLEYİCİ RENKLER
Mor ------------------ Mavi
Kırmızı -------------- Orange
Sarı ----------------- Yeşil
Görsel Tasarım Ögeleri
Tasarımdaki renk duygusu ilk algılanan duygudur.
Bu yüzden bir grafik tasarımda renklerin doğru
seçilmesi önemlidir.
Tercih edilecek renk vurgusu, tasarımı yapılan
ürünün diğer serilerinde de tüketiciye markayı
anımsatıcı ve diğer markalardan ayırıcı olmalıdır.
Örneğin lacivert fonuyla Turkcell, turuncularla da
kardeş marka Turkcell Hazırkart, yıllardır hem
anımsatıcı hem ayırıcı bu etkiyi kullanır. Coca Cola,
Turkcell veya Adidas dendiğinde aklınıza ilk olarak o
markaları temsil eden renkler gelecektir.
Görsel Tasarım Ögeleri
Renk odaklaması, bir markanın algılanmasında
taşıyıcı bir etkiye sahiptir.Tasarımcılar bir tasarımda
başlık, metinler, varsa çizgiler veya grafik ikonlar,
clipart’lar gibi öğelerin ne renk olacağına karar
verirken renklerin psikolojik etkilerini göz önünde
bulundururlar.Renklerin
psikolojik
etkilerini
inceleyelim:
Görsel Tasarım Ögeleri
KIRMIZI : Titreşimi en kuvvetli, en dinamik renk kırmızıdır.
Aynı zamanda iştah açar ve bu yüzden dünyadaki bir çok
gıda firması logosunda kırmızı rengi kullanır. Ayrıca etkinlik
ve cesaret veren bir renktir. Kullanıldığı mekanda
heyecanlandırıcı, uyarıcı bir etki yaratır. Beyazla
karıştırıldığında cana yakın bir etki uyandırmaktadır. Kırmızı
enerji ve gücü ifade eder.
Görsel Tasarım Ögeleri
MAVi : Sakinlik ve sükuneti temsil eder. Koyu tonlarda ya da
yoğun olarak kullanıldığında moral bozan, kasvet veren bir
etki, açık tonlarda kullanıldığında veya beyazla
karıştırıldığında yatıştırıcı ve güven veren bir etki
yaratmaktadır. Mavi sindirmeyi ve korumayı sembolize eder.
Kan akışını yavaşlatır. Nazar boncuğu o yüzden mavidir.
Batıda intiharları azaltmak için köprü ayaklarını maviye
boyarlar. Duvarları mavi olan okullarda çocukların daha az
yaramazlık yaptığı saptanmıştır. Mavi, bir at yarışında
kazanan ata takılan mavi şeritte olduğu gibi, liderliğin
rengidir.
Görsel Tasarım Ögeleri
SARI : Geçiciliğin ve dikkat çekiciliğin sembolüdür. Trafik
levhalarında uyarı işaretlerinin sarı olması bu yüzdendir.
Kullanıldığı mekanda uyaran, neşelendiren, dikkat çeken bir
etki yaratmaktadır. Genişlemeyi, iletişimi ifade etmektedir.
TURUNCU: Sıcak renklerdendir ama kırmızı kadar dinamik
değildir. Rahatlığı parlaklığı anlatır, kırmızı renk kadar
olmasa da ateşi, güneşi ve ısıyı çağrıştırır.
Görsel Tasarım Ögeleri
YEŞiL : Güven verir. O yüzden bankaların logolarında hakim
renktir. Kullanıldığı mekanda sakin, barışçıl, hassas,
yumuşak bir etki yaratmaktadır. Neşe ve sükuneti ifade
etmektedir.
Tazeliğin ve verimliliğin rengidir. Çevreyi ve doğayı simgeler,
rahatlatıcı ve dinlendiricidir. Yeşilde dinsel, mistik bir anlam
da vardır. Müslümanlıkta ana renk olduğu gibi,
Hiristiyanlık’ta da bu renk inanmanın, ölümsüzlüğün bir
simgesidir.
Görsel Tasarım Ögeleri
MOR : Mor, asaletin, imparatorluğun rengidir. Yaratıcılık,
duygusallık, gizem, zenginlik ve refah gibi anlamlar taşır.
Tasarımda renk şemasında küçük bir alan işgal etmesi tercih
edilmelidir. Tonları koyulaştıkça duygusal etkileri azalır.
LACiVERT : Sonsuzluğu, otoriteyi, verimliliği ve asaleti
simgeler. O yüzden dünyadaki firmaların yarıdan fazlası
logolarında maviyi kullanır.
PEMBE : Küçük alanlarda kullanıldığında zenginliği ve önemi
vurgular, geniş alanlarda ise rahatsız edici bir etki
yaratmaktadır.
Görsel Tasarım Ögeleri
KAHVERENGİ : Kararlı ve güvenilir bir renktir. İnsanlarda
arkadaşlık ve güven duygusu yaratır. Mekanlarda
kullanıldığında ise mutsuz, kederli ve melankolik bir etki
yaratmaktadır. Ancak sarı veya beyazla birleştirildiğinde
dinlendirici ve rahatlatıcı bir etki yaratmaktadır.
GRİ : Maviye doğru giden tonlarda kullanıldığında kasvetli,
beyaza doğru giden tonlarda kullanıldığında ise huzurlu bir
etki yaratmaktadır.
Görsel Tasarım Ögeleri
BEYAZ: İstikrar, devamlılık ve temizliği simgeler. Kullanıldığı
bir mekanda güneş ışığını yansıtıyorsa uyarıcı, neşeli bir etki
yaratmaktadır.
SiYAH : Gücü ve tutkuyu temsil eder. Bizde ve batıda siyah
matemi temsil eder, oysa Japonya'da siyah mutluluktur.
Siyah fonda kullanılırsa karamsarlığı çağrıştırır. Siyah,
Johnnie Walker Black Label’da olduğu gibi, lüksün rengidir.
Görsel Tasarım Ögeleri
Renklerin yapısal niteliklerine bağlı olarak duygusal etkileri
aşağıda özetlenmiştir:
1-Renkler, kullanıldıkları mekanların kişiler üzerinde
bıraktıkları etkileri belirleyebilmektedirler. Örneğin bir
mekanda parlak renklerin yoğun olarak kullanılması
heyecan ve neşeli bir etki yaratırken; pastel tonlardaki
renkler sakinleştirici ve dinlendirici bir etki yaratmaktadır.
2-Renkler mekana birlik ya da çeşitlilik kazandırır. Sıcak veya
soğuk grup içindeki benzer renk düzeni veya tek renkten
oluşan bir düzen birlik duygusuna katkıda bulunurken,;farklı
renklerden oluşan bir düzen çeşitlilik duygusu vermektedir.
Görsel Tasarım Ögeleri
3-Renkler
malzemenin
öz-niteliğini
ifade
eder.
4-Renkler formu belirler. Bir çizgi, iki boyutlu bir yüzey ya da
üç boyutlu bir hacim, çevresiyle, geri planıyla karşıt
renklerin kullanımıyla belirlenmektedir.
5-Oranları etkiler; yatay çizgilerde zıt renklerin kullanımı
genişlik duygusunu, düşey doğrultuda kullanımı ise
yükseklik duygusunu uyandırmaktadır.
6-Ölçeği ortaya çıkarır, belli eder. Tek renkli elemanlardan
oluşan bir yapının ölçeğini uzaktan belirlemek güçtür, ancak
yapı elemanları zıt renklere sahip ise ölçeği uzaktan daha
kolay anlaşılmaktadır.
7-Ağırlık duygusu oluşturur. Koyu renkli elemanlar ağır, açık
renkli elemanlar ise daha hafif görünmektedir.
Görsel Tasarım Ögeleri
Renklerin
psikolojik
etkilerinden
yola
çıkılarak
tasarımlarda renk öğesi kullanılabilir. Ancak, bu
kavramlara bir tasarımda nasıl işlerlik kazandırılacağına
dair formüller ne yazık ki yoktur.
Grafik tasarımcı renk seçiminde şu üç unsuru dikkate
almalıdır:
1- Rengin kültürel çağrışımı (renkler kültürel açıdan ele
alındıklarında da değişik kavramları çağrıştırırlar. Mesela,
altın sarısı Doğu kültürlerinde önemli bir renk sayılırken,
bazı Batı toplumlarında korkaklığın ve ihanetin simgesi
olarak kabul edilir.)
Görsel Tasarım Ögeleri
2- Hedef kitlenin renk tercihi (Örneğin bankacılık
sektöründe öncelik güven olduğu için genellikle yeşil tercih
edilirken, otomotiv sektörü söz konusu olduğunda
otomobilin özelliklerine göre renk seçiliyor; örneğin spor bir
model ise, kırmızı gibi hıza dair, heyecan uyandıracak
renkler tercih ediliyor. Gıda sektöründe, tüketilen herhangi
bir gıdanın rengi, yani insanlarda iştah uyandıran sarı,
turuncu, kırmızı gibi renkler daha etkili olabiliyor. Kısacası,
hedef kitlenin ne hissetmesi istendiğine karar verilip bu
doğrultuda renk seçiliyor.)
Görsel Tasarım Ögeleri
3- Firma ya da ürünün karakteri, (Firmanın özellikleri
doğrultusunda, örneğin Hilton logosunu laciverte çevirirken
insanların kafasında büyük kuruluş imajı yaratmak
istemiştir)
4- Tasarımdaki yaklaşım biçimi (tasarımcının yaklaşımı)
Ayrıca kimi dönemlerde renk kullanımında, yaygın grafik
tasarım trendleri oluşmuştur. Örneğin bir dönem kırmızı,
siyah ve beyaz birlikte çok kullanılmıştır. Bu trendler, bir
tasarımda kullanılan bir rengin ya da renk
kombinasyonunun genel bir beğeniye hitap ederek diğer
tasarımcılar tarafından da kullanılması ile oluşmuştur.
Görsel Tasarım Ögeleri
Yazı (Tipografi)
Tipografi, yazıyı belli bir forma sokma tekniğidir. Yazı
tasarımcıları tek bir yazı ailesi için bile uzun süre çalışırlar.
Grafik tasarımda da tipografinin önemi elbetteki çok
büyüktür. Tipografi sayfa üzerindeki temel elemanların
başında gelir. Yazı hem içerik olarak hem de görsel olarak
bir etkiye sahiptir. Resim, illüstrasyon ya da renk
kullanmadan grafik tasarımlar oluşturmak mümkündür
fakat yazı ve tipografi grafik tasarım ihtiyaçlarının
karşılanmasında temel ögedir. Sadece tipografik
elemanlarla da oldukça etkili tasarımlar elde etmek
mümkündür.
Görsel Tasarım Ögeleri
Grafik tasarımda tipografi ile ilgili bazı basit kuralları göz
önünde bulundurmamız gerekir. Örneğin başlık, alt başlık
ve metin sıralaması sayfa üzerinde yaratılmaya çalışılan
bir öncelik sırası düzenidir. Bu hiyerarşik düzenin
kurulması için:
- Harf büyüklüklerini değiştirmek
- Yazı karakterlerinin farklılıkları ile ayrıştırma sağlamak
- Aynı yazı karakterleri kullanılsa dahi koyu veya sağa
yatık gibi değişkenleri kullanmak gerekir.
Görsel Tasarım Ögeleri
Görsel Tasarım Ögeleri
Boşluk - Alan
Bir tasarımı oluştururken sadece şekil ve çizgilerin nereye
yerleştirileceğini değil, aynı zamanda nerede bağlanacağını
etrafında ya da arasında ne kadar boşluk bulunacağını da
düşünmek zorundasınız. Bu evi dekore etmeye benzer. Ne kadar
alana sahip olduğunuzu düşünmek zorundasınız. Eğer her şeyi
doldurursak yaşayacak alan ya da nesnelerin etkisi kalmaz.
Yazıların ve resimlerin uyumunu düşünmek zorundayız.
Görsel Tasarım Ögeleri
Görsel Tasarım Ögeleri
Doku
Dokular çalışmalara zenginlik ve yoğunluk katsın diye
kullanılabilir. Dokular hissedilir. (Kağıdın üzerindeki doku
vb.) Tasarımlarda kullanılan dokular (pattern), aslında bir
doku hissi uyandırmak için kullanılır. Işık ve gölgeler
kullanılarak dokular elde edilebilir.
Görsel Tasarım Ögeleri
Boyut
Boyutun tasarımlarımızda önemli bir rolü vardır. Boyut
fonksiyonel bir ögedir (Ailemizin boyutuna göre araba alırız).
Çekicidir (Küçük çocuklar ve dev gökdelenler ilgimizi çeker).
Organize edicidir (Çocukları boy sırasına sokarak bir süreci
açıklarız).
Tasarımlarımızın nihai boyutunu düşünerek çalışmamıza
başlarız. Bu bizim sınırlarımızı belirler. Bir karar vermek gerekir.
Tasarım elementleri bu limitlere sadık kalınarak mı
tasarlanacak, çekicilik mi önce gelecek?
Görsel Tasarım Ögeleri
TEMEL KAVRAMLAR
Pixel: Ekranda kontrol edilebilen ve resimleri tanımlayabilen
en küçük noktalara (ki bu noktalar kare şeklindedir) pixel denir.
Bir pixel kırmızı, yeşil ve mavi renklerin karışımından oluşur.
Pixellerin sayısı ve renk derinliği resmin kalitesini belirler. Pixel
tek başına bir ölçüyü ifade etmez. Yani pixellerin kendi başına
en ve boy değerleri yoktur. Öyleyse nasıl, şu kadar cm'lik şu
kadar pixellik gibi cümleler kurulabilir? Verilen pixel sayısı
belirtilen alan içerisindeki pixel sayısıdır.
Örneğin;
10 cm’deki pixel sayısı 10 denilirse; 10 cm
=100mm, pixel boyutu: 100/10= 10mm’dir.
Dolayısıyla;
10 cm uzunlukta 10 pixel varsa, her pixel 1 cm demektir.
10 cm uzunlukta 100 pixel varsa, her pixel 1 mm. demektir...
TEMEL KAVRAMLAR
PIcture
ELement
den
kısaltılmıştır.
Resimlerin
tanımlanmasında kullanılan temel birimdir. Pixel tabanlı resim
programlarına Bitmap adı verilir. Dijital ortamda bulunan
resimler milyonlarca pixelin bir araya gelmesiyle oluşurlar.
Renk ve şiddet düzeyleri ayrıntıları ve sürekliliği belirler. Her
pixel rengini ve şiddetini ifade eden bir sayı dizisi ile gösterilir.
TEMEL KAVRAMLAR
Dot Pitch(=DPI (Dot Per Inch)): Pixel’i oluşturan kırmızı,
mavi ve yeşil renklerinden her birine dot (nokta); Aynı renkli
noktaların arasındaki uzaklığı belirleyen ifadeye ise dot pitch
ismi verilir.
1 inch(=2,54 cm) de noktalanan yada pozlanan pixel
sayısına dot per inch adı verilir ki bu noktalama yada pozlama
işlemi yazıcı yada tarayıcı gibi aygıtlarla gerçekleştirilir.
Inch başına düşen nokta sayısı azalırsa kalite kaybı olur,
nokta sayısının gereksiz artması ise kaliteli olur anlamına
gelmez. Gereksiz nokta artımı görüntü işlemeyi zorlaştırır,
dosya boyutu artar ve görüntü izlenme hızı düşer.
TEMEL KAVRAMLAR
Çözünürlük: Bir defada ekranda görüntülenebilen pixel
sayısıdır. Örneğin; 800*600 çözünürlüğündeki ekranda
480.000 adet pixel bulunmaktadır.
Resolution: Bir resmin pixel yoğunluğu yani PPI (= Pixel Per
Inch) 1 inch karede bulunan pixel sayısıdır. Bir resmi büyütür
küçültürken büyüklük ile resolution’ı birbirine bağlarsanız,
resmin cm cinsinden büyüklüğü değişmiş görünse bile,
görüntü büyüklüğü değişmez.
Internette kullanılacak olan resimler için 72 PPI en ideal
ölçüdür.
TEMEL KAVRAMLAR
Anti-aliasing: Piksellerin kare biçimli en küçük resim
elemanıdır ve bir resim piksellerin toplamından meydana gelir.
Bitmap programlar, mozaik döşer gibi bunları yanyana getirip
görüntüyü oluşturur. Düz alanlarda sorun yoktur, ama yuvarlak
dönmesi gereken yerlerde tırtıklı bir görüntü ortaya çıkar.
Bunu çözmenin yolu, rengin kenarına kırıklı görüntüyü biraz
azaltacak, daha açık pikseller yerleştirme işine anti-aliasing adı
verilir.
TEMEL KAVRAMLAR
Interpolation: Bir resim büyütülürken araya pixellerin
otomatik olarak eklenmesi olayına verilen isimdir. Örneğin,
14*10 cm lik bir resmi, 70*50 cm yapılmak isteniyorsa
yoğunluk buna müsaade ettiği sürece bozulma yaşanmaz, aksi
takdirde resimler interpolation’a maruz kalarak bozulmalar
yaşanır.
RESİM FORMATLARI
BMP: En temel resim formatıdır. Windows işletim sistemi için
Microsoft, PCX formatını geliştirerek oluşturmuştur. 16 ve
daha fazla renk kaydedebilen ve herhangi bir sıkıştırma
yapmayan, oldukça hızlı ve boyut olarak hafızada fazla yer
kaplayan bir formattır. Pixel derinliği 1-24 bit arasındadır.
Windowsta Paint programının desteklediği dosya formatıdır.
Bu formatta renk sayısından ziyade resmin büyüklüğü
önemlidir. Mesela; 16 renkli(24), 800*600 çözünürlüğünde bir
BMP dosyası: 800*600*1/2=240000 byte(=240 kbyte) yer
kaplar. (1/2 alınmasının nedeni, 1 byte 8 bittir, 16 renkte 4 bit
yani 1 byte’ın yarısı kullanılmıştır.)
RESİM FORMATLARI
GIF (Graphics Interchange Format): Internet üzerinde yaygın
olarak kullanılan bir format olup az sayıda renk içeren (1 ve 8
bitlik) dökümanlarda oldukça iyi sıkıştırma sağlar. Buda resmin
hızlı görüntülenmesini doğrudan etki eder. Animasyonlarda
zamanlama ve farklı boyutlardaki resimleri bir arada tutma
desteği ile saydam renk tanımlaması ve farklı katmanlarda
çalışabilmesi gibi üstünlükleri vardır. LZW isimli sıkıştırma
algoritması kullanmaktadır.
RESİM FORMATLARI
JPEG (=JPG (The Joint Photographic Experts Group)): Gerçek
renk değerini içeren bir sıkıştırma formatıdır. Görüntünün
algılanması için çok gerekli olmayan detayları atarak sıkıştırma
yapılmasından dolayı kayıplı formatlar arasında yer alır.
Kaybedilen detaylar hiçbir şekilde getirilemez. 256 ve daha
fazla renk kullanan resimler için idealdir. Dolayısıyla daha az
renk içeren uygulamalarda kaliteyi düşürür ve boyutunda
değişme gerçekleştirmez. 24 bit True Color uygulamalarda
resim kalitesinde gözle görülür kayıplar meydana gelmektedir.
Megabyte olan resim boyutlarını duruma göre rahatlıkla
kilobyte seviyelerine düşürür.
RESİM FORMATLARI
TIFF (=TIF (Tagged Image File Format)): Farklı işletim
sistemleri ve uygulamalar arasında kayıpsız ve esnek bir dosya
yapısı sağlayan çalışmalar için kullanılan formattır. Bu format,
RGB, CMYK, LAB gibi tüm renk birimlerini destekler. Pek çok
sıkıştırma algoritmasıyla birlikte sık olarak LZW sıkıştırma
algoritmasını da kullanmaktadır. Bu formatı kullanan resimler,
herhangi bir uygulama ortamına alındıklarında, görüntünün ve
zeminin renk değerlerini azaltma ve değiştirme olanağına izin
verirler. Çok sayıda alfa kanalı desteklemektedir. JPG’e göre
hafızada daha fazla yer kaplamaktadır.
RESİM FORMATLARI
PSD: Photoshop uygulamalarına özel bir formattır. Çok sayıda
alfa kanalı, path ve layer,’ı destekleyerek, ikili dosya,
indekslenmiş renk, RGB, CMYK, LAB COLOR, Duetone
biçimlerinde çalışmaya olanak sağlar. Çalışmaya yönelik
kullanılır, dosya transferine pek olanak sağlamaz.
PNG (Portable Network Graphics): 48 bitlik True Color desteği
olan formattır. Kayıpsız Wave Table sıkıştırma yöntemini
kullanır. Şu anda mevcut olmayan kayıpsız gerçek renk ve
saydamlık bilgilerini içeren resim kalitesini internete taşımayı
amaçlar. Bu saydamlık bilgileri alfa kanalında saklanmaktadır.
RESİM FORMATLARI
EPS (Encapsulated Postscript): Vektör ve pixel tabanlı
görüntüler için kullanılan formattır. Çoğunlukla matbaacılar
tarafından kullanılır. QuarkXpress, Adobe Photoshop,
Illustrator, Corel Draw vb. programlarda kullanılırlar.
Bunların dışında karşılaşılabilecek resim formatları ise
şunlardır: PDF, DCS, PICT, RAW, TARGA, WBMP…
Download

1. hafta - Personel Web Sistemi