Kaynak İşlerinde
Güvenlik
1
Kaynak İşleri İle İlgili Kazalar
Kazanın oluş nedeni
Kaza oranı
Yangın ve patlama
%3
Gözde Yaralanma
- Göze yabancı cisim kaçması
- Kaynağın gözü alması
%67
%32
%35
Sıcak metal kıvılcım veya alevin elbisenin altına
girerek yanık oluşturması
%11
Korunmamış deri yanığı
%9
Elbise üzerinden nüfuz eden yanık
%7
Elbisenin alev alması
%3
ABD de kaynak ve kesme atölyelerinde kazalar, MMO yayın no:2001/294
2
Kaynak İşleri İle İlgili Kazalar
Kaynak ekipmanının niteliği
Kaza oranı
Ark kaynağı
%66
Gaz metal ark kaynağı
%19
Gaz tungsten ark kaynağı
%6
Oksijen – Gaz kaynağı
%5
Karbon kaynağı
%4
ABD de kaynak ve kesme atölyelerinde kazalar, MMO yayın no:2001/294
3
Kaynak İşlerindeki Tehlikeler
• Kaynak dumanı ve kaynak gazları
4
Kaynak İşlerindeki Tehlikeler
• Kaynak Işınları
• % 60 Kızıl ötesi ışınlar
• % 30 Parlak
• % 10 Morötesi ışınlar
5
Kaynak İşlerindeki Tehlikeler
• Elektrik Şoku
• İşyeri Ortamındaki
Tozlar
6
Kaynak İşlerindeki Tehlikeler
• Gürültü
• Ark ve plazma kaynağında
ortalama gürültü 85-105 dB(A)
çıkmaktadır.
• Gaz Metal ark kaynağında
120 dB(A) pik değerine
çıkmaktadır
7
Kaynak dumanı ve kaynak gazlarının
oluşturduğu riskler
• Kaynakçı akciğeri meslek hastalığı
• Ark kaynağı sırasında oluşan ozon ve azot oksitleri,
•
solunum yollarını tahriş ederler.
Karbon monoksit gazına maruz kalındığında; baş
ağrısı, baş dönmesi, iştahsızlık, bulantı, kusma, çabuk
yorulma, uykusuzluk, kalpte ritim bozuklukları,
solunum sistemine ait şikayetler, görme ve işitme
kusurları, deri ve mukozalarda kızarma, konuşma
bozuklukları, depresyon ve ileri dönemde koma
oluşabilir.
8
Kaynak dumanı ve kaynak gazlarının
oluşturduğu riskler
• Karbon dioksit gazı boğucu bir gazdır.
• % 3-6 konsantrasyonu baş ağrısı, dispnea, terleme
•
•
yapabilir.
% 6-10 konsantrasyonu görme bulanıklığı, bilinç
kaybı oluşturabilir.
% 10 ve üzerinde yaşam sona erer
9
Duman ve Gaz Maruziyetini Önlemek İçin
• Çıkan gaz ve dumanın ortam
havasına karışmadan,
solunum seviyesinin
altından lokal aspirasyon
yöntemi ile alınarak dışarı
atılmalıdır.
10
Duman ve Gaz Maruziyetini Önlemek İçin
• Lokal aspirasyon yoksa, uygun
•
maske kullanılmalıdır.
Açık alanda veya kesme işlemi
yapılıyor ise, rüzgar veya hava
akımı arkaya alınarak işlem
yapılmalıdır.
11
Kaynak Işınlarının Riskleri
• Gözün retina tabakasında ve
• Ciltte kahverengi lekeler oluşur.
• Azot monoksit, azot dioksit ve Fosgen’in oluşmasına neden
•
•
olur.
Göz merceği korneada hasara neden olabilir.
Deri altında su toplanmasına neden olan ciddi yanıklara neden
olur.
12
Kaynak Işını Maruziyetini Önlemek İçin
• Çalışma sırasında vücutta açık yer
•
•
bulunmamalıdır.
Bilekleri örten yanmaz deri eldiven, yüz
siperi veya kaynakçı gözlüğü
kullanılmalıdır. Gözlük camının koyuluk
derecesi kaynak için seçilen akım
şiddetine göre seçilmelidir.
Çevrede çalışanları korumak için kaynak
yapılan bölgenin etrafı paravana ile
çevrilmelidir.
13
Elektrik Çarpma (Şoku)Riskleri
• Kaynak makinasının boşta çalışması sırasında gerilimin 65•
•
•
•
•
•
100 V’a çıkması,
İyi izole edilmemiş ıslak eldiven kullanılması,
Kaynak penslerinin, kabloların sağlam ve akım geçirmeyecek
şekilde iyi izole edilmemiş olması,
Makinanın topraklamasının yapılmaması
Kaynak makinasının boşta çalışması sırasında kaynak pensinin
omza veya koltuk altına konması,
Dar yerlerde yapılan kaynakta kaynakçının bastığı yerin
metalik olması,
Kaynak makinası çalışırken kaynak kablosunun takılması veya
kutuplarının değiştirilmesi.
14
Elektrik Çarpma Riskine Karşı
Önlemler
• Kaynak makinası boşta
•
•
çalışırken pens koltuk altına
ve omza konmamalı, tahta
bir masaya veya askıya
asılmalıdır.
İyi izole edilmiş kuru eldiven
kullanılmalıdır,
Enerji ileten kablolarda
ekleme ve izolasyon
bozukluğu olmalıdır.
15
Elektrik Çarpma Riskine Karşı Önlemler
• Kaynak penslerinin ve sıcak hava üfleci torcun el ile tutulan
•
•
•
•
•
kabza kısmının ısı ve elektrik şokuna karşı izalosyonu tam
olmalıdır.
Makina gövde topraklama bağlantısı ve bütün tesisat
topraklaması yapılmalıdır.
Kazan, kabin, tank v.s. dar yerlerde yapılan elektrik
kaynağında doğru akım kullanılmalıdır.
Dar yerlerde yapılan kaynakta, metale teması önleyecek
şekilde lastik veya tahta altlıklar kullanılmalıdır.
Kaynak kablosu makinada akım yokken takılmalı veya
kutupları değiştirilmelidir.
Elektrotla çalışma sırasında elektrodun metale yapışması
halinde pense derhal açılıp devre kesilmeli ve yapışmış olan
elektrot başka bir el aleti ile alınmalıdır.
16
Yangın Nedenleri
• Kaynak esnasında oluşan kıvılcımın çevredeki yanıcı
•
malzemelerle teması,
Kıvılcımın kaynakçı giysileri ile teması
17
Yangın Riskine Karşı Alınacak Önlemler
• Kaynak yapılan bölgenin (11m.) yakınında yanıcı gaz yayan sıvı (benzin,
solvent vb.) olmamalıdır.
• Yanıcı maddelere yakın yerlerde kaynak yapılacak ise önce bölge iyice
havalandırılmalı, yanıcı maddelerin üzeri örtülmeli, kaynak kıvılcım ve
çapakların düşeceği yerler ıslatılmalı, yangın söndürme cihazları hazır
bulundurulmalıdır.
• Kıvılcım sıçramalarına karşı en az üç tarafı paravan ile çevrilmelidir.
• Kaynak yapılacak bölgede bulunabilecek yağ, boya ve benzeri kirlilikler
temizlenmelidir.
• Yanmaz önlük, bilekleri örten yanmaz deri eldiven,uzun konçlu ayakkabı
veya yanmaz tozluk ve uygun iş elbisesi kullanılmalıdır.
18
Kaynak Esnasında Patlama Riskleri
• Kapalı kapları kontrol etmeden üzerinde kaynak yapmak.
• Daha önce içinde benzin veya başka yanıcı madde depolanmış
olan kaplarda kaynak yapmak.
• Patlayıcı ve patlama ortamı bulunan yerlerde kaynak yapmak.
19
Patlama Riskine Karşı Alınacak Önlemler
• Kapalı bir kabın kaynağı söz konusu ise; kabın kapağı
açılmalı, gerekli kontrolleri ve ölçümleri yaptıktan sonra
kaynak yapılmalıdır.
• Daha önce içinde benzin veya başka yanıcı madde depolanmış
olan kaplarda kaynak yapmak gerekirse; kabın kapağı açılıp içi
su ile doldurulmalı, içinde birikmiş yanıcı gaz ve buharın
dışarı çıkması sağlanmalı, yıkama işlemi tamamladıktan sonra,
kaynak yapılacak bölgeye kadar içi su ile doldurulmalı ve
kapağı açık halde kaynak yapılmalıdır.
20
Patlama Riskine Karşı Alınacak Önlemler
• Patlayıcı malzemelerin bulunduğu yerlerde kaynak yapmamak
•
•
veya patlayıcı malzemeleri ortamdan uzaklaştırdıktan sonra
kaynak yapmak.
Ortam ölçümleri (örneğin metan gazı ölçümü gibi) mutlaka
yapılmalıdır.
Bu gibi yerlerde kaynak söz konusu olduğunda iş güvenliğinden
sorumlu kişi ile mutlaka görüşülmeli ve onay alınmalıdır.
21
Gürültüden Kaynaklanan Riskler
- Kalıcı ve ağır yoğun işitme kaybı,
- Kulak çınlaması,
- Yorgunluk, stres, vb.,
- Denge kaybı, dikkat dağılması,
- İletişim sorunları vb
22
Gürültüden Kaynaklanan Risklerden Korunma
• Daha az gürültü düzeyine sahip
•
•
•
makina ve ekipman seçmelidir.
Makina üzerinde yalıtım
yapılmalıdır.
Kaynak işlemi ayrı bölmelerde
(kabinlerde) yapılmalıdır.
Kulak tıkaçı veya kulaklık
kullanılmalıdır.
23
İşyeri Ortamındaki Tozlardan Kaynaklanan
Riskler
- 5 mikrondan küçük solunabilir metal tozları
( mesleki zehirlenme, kanser veya alerji)
• Diğer ortam tozları
24
İşyeri Ortamındaki Tozlardan Kaynaklanan
Risklerden Korunma
• İşyeri tabanı toz biriktirmeyi en az düzeyde tutacak
•
•
•
şekilde yapılmalıdır.
İşyeri zaman zaman temizlenmelidir.
İyi bir havalandırma ve lokal aspirasyon sisteminin
kurulmalıdır.
Toz maskesi kullanılmalıdır.
25
Download

Kaynak İşlerinde Güvenlik