Bitki Örtüsü – Iklim Iliskisi
Sıcaklık-Nem-Isık-Ruzgar
Konu Seması
İklim – Bitki
Örtüsü iliskisi
Sıcaklık
Nem
Işık
Rüzgar
Türkiye İklim
haritası ve Bitki
Örtüsü haritası
uyum halindedir.
Dünya’nın
tamamında İklim
ve Bitki Örtüsü
uyum halindedir.
Tundra Bitki
Örtüsü
Kutup İklimi
Çöl Bitki Örtüsü
Çöl İklimi
SICAKLIK
Bitkilerin dayanabilecegi en yuksek ve
düsük sıcaklık degeri
SICAKLIK
Sıcaklık İsteklerine
Göre Bitkiler
Megaterm Bitkiler
Mezoterm Bitkiler
Mikroterm Bitkiler
*Yüksek Sıcaklık isteyen
Bitkilerdir.
*Orta derecede Sıcaklık
isteyen Bitkilerdir.
*Düşük sıcaklıkla yetinen
bitkilerdir.
*Bu Bitkilerin Yıllık
ortalama Sıcaklık istekleri
20 derece üzerindedir.
*Bu Bitkilerin Yıllık
ortalama Sıcaklık istekleri
15-20 derece arasındadır.
*Bu Bitkilerin Yıllık
ortalama Sıcaklık istekleri
0-15 derece arasındadır.
Başlıca Örnekler:
Başlıca Örnekler:
Başlıca Örnekler:
Kestane(Castanea),
Kavak(Populus),
Ladin(Picea),
Akasya(Acacia),
Gürgen(Carpinus),
Sarıçam(Pinus Silvestris)
Servi (Cupressus)
Ihlamur(Tilia),
Huş(Betula)
Megaterm Bitkiler(Sıcaklık istegi Yüksek)
Gümüşi Akasya(Acacia)
Fıstık Çamı (Pinus pinea)
Megaterm Bitkiler(Sıcaklık istegi Yüksek)
Kestane(Castanea)
Karaağaç (Ulmus campestris)
Megaterm Bitkiler(Sıcaklık istegi Yüksek)
Kızılçam(Pinus brutia)
Servi (Cupressus)
Mezoterm Bitkiler
Gürgen (Carpinus)
Akça Ağaç (Acer campestre)
Mezoterm Bitkiler
Ihlamur (Tilia)
Gürgen (Carpinus)
Mezoterm Bitkiler
Dişbudak (Fraxinus)
Nem
Nem



Bitkiler için suyun kaynagı Yagıslar ve Havanın
Nemidir.
Yagıs ve Nemlilik sartları bitkilerin iç ve dıs
yapılarının sekillenmesini saglar.
Bitki Türlerinin dagılısında En önemli faktör
Bitkilerin Suya olan istekleridir.
1 ve 2 numaralı resimlerde Nem
yeterli olduğu için bitki örtüsü
yaygındır.
1
2
3
3 numaralı resimde Nem
yetersizliğinden dolayı Bitki
örtüsü gelişememiştir.
Nem



Bitkiler Terleme yoluyla
su kaybeder.
Havadaki nem miktarı ne
kadar artarsa bitkilerin
nem ihtiyacıda aynı
oranda azalır.
Sıcaklıgın Yükselmesi
Buharlasmayı arttırır.

Bitkiler Kuraklıkla
mücadele için daha çok
su toplamaya
çalısırlar.Bunun
sonucunda kök,Gövde ve
yaprakta çesitli Fizyolojik
degismeler olur.
Nem konusundaki Metotlar


Bir sahada yagısların Nem,Buharlasma ve terleme
olayları ile olan baglantıları ortaya koyabilmek için
metotlar olusturulmustur.
BASLICALARI:
-THORNTHWAİTE -DE MARTONNO -KÖPPEN -ERİNÇ
THORNTHWAİTE YÖNTEMİ


Bu Metot yagısla Evapotranspirasyon ve
sıcaklıkla Evapotranspirasyon arasındaki
arasındaki iliskiye dayanır.
BU METODUN FORMÜLÜ:
S: Yıllık Su fazlası
d: Yıllık Su noksanı
N: Yıllık Su
Evapotranspirasyon
THORNTHWAİTE YÖNTEMİ


Yagısın
 Örnek:
Evapotranspirasyondan
sürekli fazla oldugu
Urfa’da,
yerlerde toprak daima
doymus haldedir.
s=193mm d=770 mm
Buna göre bu bölgenin
n= 1030 mm dir.
iklimi Nemlidir.Buna baglı
olarak bitki örtüsüde nemli
olacaktır.
Im= - 26
Thorntwaite Metoduna Göre Sınıflandırma Tablosu
Yağış Tesirlilik indisi
İklim Tipi
Bitki Topluluğu
100 >
Çok Nemli
Çok Nemli Orman
80-100
Nemli
Nemli Ormanlar
60-80
Nemli
Nemli Ormanlar
40-60
Nemli
Nemli Ormanlar
20-40
Nemli
Nemli Ormanlar
0-20
Yarı Nemli
Yarı nemli orman
(-20) - (0)
Kurak-Az Nemli
Ağaçlı Stepler
(-40) - (-20)
Yarı Kurak
Step Bitk. Topl.
(-40) <
Kurak Çöl
Çöl Bitki Topl.
<<<>>>
DE MARTONNO METODU

Yıllık ortalama yagıs ile
tutarı ve yıllık ortalama
sıcaklık arasındaki iliskiye
göre yıllık kuraklık indisini
bulmak için kullanılır.
Bitki ve İklim kusaklarının
kesistigi yerlere göre
bitki toplulukları ayırt
edilir.
P =Yıllık Yagıs Miktarı(mm)
T=Yıllık ortalama Sıcaklık
Formulün Son hali

DE MARTONNO METODU
İndis
5 – 10
Çöl İkliminin hüküm sürdüğü yerlerdir.Bitki örtüsü,kurakçıl dikenli
bitkilerdir.
Yarı kurak iklimlerin hüküm sürdüğü yerlerdir.Step bitki topluluğu
yaygındır
10 - 20
Yarı kurak ve Nemli iklimler arasındaki geçiş sahalarıdır.
20 >
Nemli iklimler Hüküm sürer.Çok gelişmiş ormanlar vardır.
5<
Konya’da;
T=11,5
t=23 Derece (Ağustos)
P=315mm
p= 3 mm (Ağustos)
Konya’nın İndisi= 7,8 dir.
KÖPPEN YÖNTEMİ

Köppen’in formülünde
*Yıllık Sıcaklık
*Yıllık yagıs tutarı
*Aylık sıcaklık Miktarları
*Yagısın yıl içi dagılısı
FORMÜL
r= Yıllık yağıs(cm)
t= Yıllık ort. Sıcaklık
Bu yöntemin en önemli özelligi ayırmıs
oldugu büyük iklim kusakları ve bitki
kusaklarının uyum göstermesidir.
Erinc Metodu
Yıllık ve Aylık Sıcaklık
ortalamalarının
yanında,ortalama max
sıcaklık degerlerinide
kullanmıstır.
İndis Tablosu

Kurak
Yarı Kurak
Yarı Nemli
Nemli
Çok Nemli
<8
8-23
23-40
40-55
>55
Çöl
Step
Park görünümlü kuru orman
Nemli Orman
Çok nemli Orman
Bitkiler Su isteklerine Göre 4’de ayrılır.
Su İsteklerine
Göre Bitkiler
Kurakçıl Bitkiler
(Kserofit)
Orta Derecede
Su isteyen Bitk.
Nemcil Bitkiler
(Higrofit)
Su Bitkileri
Kurakçıl(Kserofit) Bitkiler




Su istekleri en az olan
bitkilerdir.
Çöl ve Step gibi kurak
sahalarda yayılırlar.
Yagısın az ve
Buharlasmanın fazla
oldugu yerlerde bulunurlar
Buharlasmayı azaltmak için de
yapraklarını daraltırlar.

Bu bitkiler su ihtiyaclarını
karsılayabilmek icin cok
derin ve yaygın bir kök
sistemine sahiptir.
Kurakçıl Bitkilere Örnekler
Kızılçam (Pinus brutia)
Fıstık Çamı (Pinus pinea)
Kurakçıl Bitkilere Örnekler
Huş (Betula)
Servi (Cupressus)
Kurakçıl Bitkilere Örnekler
Gümüşi Akasya (Acacia)
Orta Derecede Su isteyen Bitkiler


Kurakçıl Bitkiler kadar
susuzluga
dayanamayan,nemcil
bitkiler kadar su
istemeyen bitkilerdir.
Daha çok Kurak ve
Nemli iklim sahaları
arasındaki geçis
sahalarında bulunurlar
Sarı Çam (Pinus silvestris )
Orta Derecede Su isteyen Bitkiler
Tüylü Meşe (Quercus pubescens)
Kara Ağaç (Ulmus)
Nemcil (Higrofit) Bitkiler



Su İstekleri en yüksek olan
bitkilerdir.
Yeryüzünde en genis sahalara
yayılmıs bitkilerdir.
Yetistikleri sahalarda suyun bol
olması köklerinin fazla derinlere
gitmesini gerektirmez.


Fazla Suyun yaratacagı
zararlardan dolayı terleme
yüzeyleri olan yapraklar
büyük ve genistir.
En yaygın oldukları sahalar
Nemli Ekvatoral Sahalardır.
Nemcil (Higrofit) Bitkiler
Söğüt (Salix)
Kızılağaç (Alnus)
Nemcil (Higrofit) Bitkiler
Ladin (Picea)
Fındık (Corylus)
Nemcil (Higrofit) Bitkiler
Kavak (Populus)
Muşmula (Mespilus germenica)
Su Bitkileri




Su içinde yetisen
bitkilerdir.
Kökleri ya hiç yok yada
çok az gelismistir.
Çok sayıda yaprak ihtiva
ederler
Durgun sularda görülen
Nilüfer en güzel örnegidir.
Nilüfer(Nymphaea)
Sucul(Higrofit) Bitkiler
Su Papatyası
Nilüfer(Nymphaea)
Su Papatyası
Isık
Isık



Dünyamıza gelen ısık
enlemden dolayı her yere
farklı açıyla gelir.
Ekvatordan kutuplara dogru
gidildikce güneslenme süresi
giderek artar.
Her bitkinin güneslenme
süresi farklıdır.


Bitki için en uygun sıcaklık
degerine Optimum sıcaklık
denir.
Bitkilerin güneslenme süreleri
olgunlasma süreclerini önemli
derecede etkiler.
Mesela,Bugday Orta kusakta
ortalama 200 günde
olgunlasırken,İskandinavya ve
Kanada’nın kuzeyinde 120 günde
olgunlasır
Olgunlasma
Süresi:
120-150 Gün
Olgunlaşma Süresi:
Ortalama 200 gün
Rüzgar
Rüzgarın Bitkileri Etkileme sekilleri
Rüzgarın Etki
şekilleri
Şiddeti
Esme Yönü
Esme Süresi
Rüzgarın Siddeti

Siddetli Rüzgarların
estigi yerlerde
dallar,ince gövdeler
kırılır,filizler
kopar,agaclar bir yana
yatar ve sekilleri
bozulur.
Rüzgarın Siddeti

Rüzgarın etkisiyle yana yatan bir agac…

Rüzgarın estigi kısımda dallar
kırılmıs ve ortadan
kalkmıstır.Rüzgarın estigi taraf
kurumustur.Diger kısım ise yesildir.
Nemli yamaclar Bitki örtüsü bakımından daha
zengin olur
Nem tasıyan Rüzgarlar Bitki örtüsünün
gelişiminde önemli katkılar saglar.
Mesela ülkemizde D.Karadeniz Kıyılarına
gelen Nemli Rüzgarlar burada Gür bitki
örtüsünün olusmasını saglamıstır.
Rüzgarlar kar örtüsünün
savrularak bir yerde
toplanmasını
sağlayabilirler.
Bitkiler üzerinde agırlık
yapan kar örtüsü bitkilerin
egilmesine neden olur.
Ağaçlar fidan haldeyken kar örtüsünün gövdeye baskı
yapması sonucunda Pala Gövde oluşur..
Download

İklim bitki ilişkisi Slaytı indirmek için tıklayınız