Geleceğin Liderleri
Mustafa Murat > [email protected]
Liderlik, geleceğin liderleri, liderlik sırları, liderliğin püf noktaları vb konularda bu güne kadar pek çok
makale yazılmış ve kitaplar yayınlanmıştır. Bizde gelecekte dünyanın en büyük ülkeleri arasında yer alması
ümit edilen ülkemizin yönetiminde söz sahibi olacak kişilerin genel nitelikleri üzerinde duralım istedik.
Ülkemiz her yıl bir önceki yıla göre daha fazla gelişmekte, kalkınmakta ve ümitlerimizi artıracak olumlu
gelişmeler yaşanmaktadır. Bu gelişim düzeyi, hayatın her alanında kendini hissettirmekte, kendini
yetiştirmiş, vatanını ve ülkesini seven, gayretli ve idealist bireyler toplumsal hayatta kendini göstermektedir.
Bunun neticesi olarak her tür faaliyet; verimlilik, ekonomiklik, estetiklik ve yararlılık unsurları gözetilerek
ele alınmaktadır.
Geleceğin dünyası
Sosyolog ve toplum mühendislerinin geleceğe dönük farklı yorumları bulunmaktadır. Geleceğe dönük
yorumlar genellikle yorumcunun bakış açısına göre farklılaşmakta, geleceğin birçok sıkıntıları da
beraberinde getireceğine dönük yorumlar olduğu gibi umut vadeden yorumlar da bulunmaktadır. Bizim
dünyamızda gelecek hep aydınlık olmuştur. Ülkemizin içinde bulunduğu durum ile sahip olduğu tüm
kaynaklar bir bütün olarak değerlendirildiğinde dünyamızın yakın geleceğinde en güçlü ve huzurlu
ülkelerden birinin Türkiye olacağı görülecektir. Her şeyden önce berrak bir düşünceye sahip insan gücü
yeterliğimiz, yer altı ve yerüstü kaynak potansiyelimiz ve geçmişimizden aldığımız güç, gelecek adına
önemli vaadler sunmakta ve insanımıza yeni bir hayatın muştusunu bestelemektedir:
Ey mayesi nurlarla yoğrulmuş millet,
Hele dişini sık az daha sabret!
Aman, sönmesin sinendeki himmet!
Son durağın ''devlet-i ebed müddet''
***
Amerikan istihbarat kurumlarından NIC (Ulusal İstihbarat Konseyi)'nin 2025 yılında dünyada nelerin
olacağına dair tahminlerini ihtiva eden raporunda Türkiye'nin geleceğin en önemli üç ülkesinden biri olacağı
yer almıştır. Önümüzdeki 10-20 yıl içinde Türkiye'nin çok farklı ve güzel bir konumda olacağını kuşkusuz
pek çok düşünür ve bilim insanının görebildiği bir gerçektir.
O halde gelecek her yönüyle güzel görünmektedir. Biz düşen görev ise tekniğin, teknolojinin, bilginin
esas alındığı, geleceğin o engin ufkunda bireysel olarak var olabilmek ve geleceğe hazırlanabilmektir.
Geleceğin dünyasında bilime önem verilecektir. Teknoloji baş döndürücü hızına hız katacak ve şu anda
gelinen noktanın çok ötesinde bir teknolojik ortamın içinde olunacaktır. Bu nedenle geleceğin dünyasında
bilgiye sahip olanlar her zaman lider konumda olacaktır.
Geleceğin Türkiye’sinde her kademede dürüst ve temiz insanlara ihtiyaç olacaktır. Her kademede tercih
edilirliğin başında bu kavramlar gelecektir.
Etkileme gücü, psikolojik yaklaşım ve sosyolojik bakış, geleceğin dünyasında önem kazanacak, ifade
etmedeki hitabet yeterliliği her zaman geçerli olacaktır.
Çevre şartları değişime uğrayacak, doğal kaynaklara sahip olma bir ayrıcalık haline gelecektir.
Su ve enerji dünya gündeminin en önemli gücü haline gelecek, devletlerin sınırlarında en azından doğal
nedenlerle değişimler yaşanacaktır.
Liderlik
Liderlik öteden beri yönetim ve bilim dünyasında tartışılan bir konu olmuştur. Genel kanaatimiz
liderliğin, yaratılıştan gelen yeterliklerin eğitim ve yaşantı yoluyla geliştirilerek elde edildiği şeklindedir.
Ülkemizde liderlik türleri dört başlık alında ele alınabilir:
1. Kamu kurumlarında görülen ve atanma yoluyla elde edilen “müdür, şube müdürü, genel müdür vb”
olarak adlandırılan liderlik.
2. Toplam kalite anlayışında öngörülen anlamda her kademedeki kişinin kendi kapsama alanında
sergilediği liderlik.
3. Siyasi parti, toplumsal örgüt vb kuruluşların başında temsil edilen liderlik.
4. Kitleleri sürükleyen, yönlendiren, etkileyen zaman üstü etkiye sahip liderlik.
Lider, insanları belirlenmiş hedefler doğrultusunda sevk ve idare eden kişidir. Liderlik bir yönetim
yeterliğidir. Liderlik; yönlendiricilik, sevk ve idare edicilik, geleceği şekillendirme, hedef belirleme ve
gerçekleştirme, problem çözme gibi kavramlarla anlatılmıştır. Genel anlamda yöneticinin eş değer adıdır.
Liderlik söz konusu olduğunda liderlik yapılan bir grubun ya da kesimin varlığı da söz konusudur. Bu
durumda yönetilen ya da liderlik yapılan grup, kurum, toplum ya da düşünce tarzı liderliğin özelliğini ve
gereklerini farklılaştırmaktadır.
Geleceğin liderleri
Geleceğin liderleri, karizmasını rütbe, unvan, imtiyaz ve paradan değil, toplumun umut ve özlemlerine
güvenilir cevaplar verebilmesinden kazanacaktır. Ülkemizin hak ettiği muasır medeniyetler seviyesine
çıkması toplumu yönlendirecek liderlerin her kademede ortaya çıkmasına bağlıdır. Geleceğin liderlerinin
ortaya çıkmasında ülkemizin 21. yüzyıl dünyasının standartlarında, bilgi-fikir üreten kurumların var olması
ve bilgiye dayalı yaşamın hayatın her alanında hâkim olması büyük rol oynayacaktır. Geleceğin liderleri;
değişime ayak uydurabilen, bilgi teknolojisini bilen, kültürel duyarlılığı olan, global rekabete ayak
uydurabilen ve değişime ayak uydurabilen kişiler olacaktır.
Dünyanın jeo-politik yapısı ve ülkelerin sosyo-kültürel yapısı ile yönetim biliminin geldiği noktada
geleceğin liderlerinde aşağıdaki özelliklerin bulunması gerektiği söylenebilir:
A) Kişisel özellikler
1. Temiz ve dürüst yaşamak
2. Geleceği bugünden görebilmek
3. Emsaline nispeten üstün idrak sahibi olmak
4. Muhakeme gücünde berraklık ve yeterlilik
5. İlkeli ve kararlı hareket etmek.
B) Yönetim nitelikleri
1. Ekip anlayışı ile hareket etmek
2. Bilimsel yaklaşımları iyi takip etmek
3. Bir vizyon etrafında sürekli kendini yenileyebilmek
4. Teknolojiyi iyi derecede kullanabilmek
Kişisel özellikler
Temiz ve dürüst yaşamak: Temizlik ve dürüstlük her zaman en geçerli hazine olmuştur. Hiçbir miras,
dürüstlük kadar zengin görülmemiştir. Her kademede tercih edilebilir lider, geçmişinde kara leke
bulunmayan, etrafında dürüst olarak refere edilebilen kişiler arasından seçilecektir. Dikkat edilirse günümüz
dünyasında her kurum toplum karşısına, dejenere olmamış, bilgili ve kabul düzeyi yüksek insanlarla çıkmak
istemektedir. Bu durum geleceğin dünyasında çok daha fazla önem kazanacaktır.
Geleceğin lideri, her şeyden önce temsil etmek istediği topluma örnek olabilecek üstün karakterde
olmalıdır. Elbette her insan gibi liderler de hata yapabilir; hatalı durumlara düşebilirler. Liderleri öldüren ve
hiçliğe sürükleyen unsur hata değil, yanlış yollara tevessül etme ve inatla yanlışta devam etmedir. Hata
doğru yolda ilerlerken kabul edilebilir. Şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkesini benimseyen tüm liderler,
yenilikçilik ruhu içerisinde hatayı amorti edebilirler.
Geleceği bugünden görebilmek: Yarının alt yapısı, bugün hazırlanır. Bugünkü olaylar ve çalışmalar
yarınların şekillenmesindeki en büyük etmenlerdir. Geleceğin lideri kendisi, kurumu ve toplumu için her
zaman yarınların ne getireceğini düşünüp olması muhtemel unsurları göz önüne alabilmelidir. Futuristik
bakış, ya da futuroloji bilimi bu amaçla ortaya konulmuş bilgiler bütünüdür. Geleceğin liderlerinde futuristik
bakış açısının olması ve geleceğin getirilerinin bugünden tahmin edilebilmesi uzun süreli ayakta kalmanın
temel şartlarındandır. Risk üstlenebilmek, riskleri yönetebilmek ve riskleri asgari düzeye indirebilmek bu
gücün varlığıyla doğru orantılıdır.
Emsaline nispeten üstün idrak sahibi olmak: Geleceğin lideri üstün idrak sahibi olmalıdır. Liderleri
diğer liderlerden ayıran ve üst liderlik ufkuna yükselten unsur, idrak yeteneğinin düzeyidir. Problemi
tanımlayıp hedefleri belirlerken olası varsayımların idrak süzgecinden geçirilmesi, olayları gelişim
durumlarının ve sonuçlarının detaylı irdelenebilmesi, geleceğin liderini başarılı kılan etkenler arasındadır.
Muhakeme gücünde berraklık ve yeterlilik: Düşünce duruluğu, başarılı olmanın gereği olduğu gibi
liderliğin dayandığı temellerden birisidir. Geleceğin liderinde etkileme gücü çoğu kez liderlik sahasının
sınırlarını belirler. Stratejik düşünebilme ve karar verme yetkinliği geleceğin liderinde olması gereken
özelliktir. Lider, konulara bütüncül bakabilmeli, farklı bakış açıları geliştirebilmeli, somut veriler kadar,
soyut kavramları da değerlendirebilmelidir. Akıl insana verilmiş en büyük nimettir. Zekâ, aklın kullanılması
yeteneğidir. Akıl ve zekânın kullanılması muhakeme gücünü oluşturur. Bu nedenle aklın ve zekânın çokluğu
geleceğin lideri olmak isteyen herkesin sahip olması gereken bir özelliktir. Bu nedenle geleceğin lideri
beynini işe yaramaz şeylerden sıyırmalı, lüzumsuz işlerle uğraşmamalı, yararlı bilgiye ulaşarak düşüncede
berraklık ve yeterliliğe ulaşmanın gayreti içerisinde olmalıdır.
İlkeli ve kararlı hareket etmek: Geleceğin liderleri ilkelere bağlı çalışır ve temel değerler ve ilkeler
belirlerler. İlkelere dayalı çalışma, stratejik yaklaşımın da birincil adımlarındandır. Şüphesiz her durum
kendine has davranış gerektirir. Ancak temel değerler, ilkesel hale geldiğinde güven kazanımı üst düzeye
çıkar. “Dürüstlük” temel bir değer olduğu halde, “Hayatın her anında dürüst davranış esastır” cümlesi ilkesel
bir yaklaşım olarak karşımıza çıkar. O halde geleceğin liderlerinde kendine has ilkeler vardır ve bu ilkeler
liderlik yapılan tüm grubun kabullendiği bir gerçekliktir. İlkeli yaşam, kararlı yaşamın bir parçasıdır.
Liderler uygulamanın gerektirdiği esnekliğe sahip olmakla birlikte, liderliğin gereklerini yerine getirmede
kararlı olmalıdırlar. Kararlı hareket etme liderin kendine olan özgüveni ile doğru orantılıdır. Bu doğrultuda
geleceğin lideri stratejik düşünür, planlı yaşar ve pratik davranış sergiler.
Yönetim nitelikleri
Ekip anlayışı ile hareket etmek: Geleceğin lideri iyi bir orkestra şefi gibidir. Orkestra şefi otoritesini
unvanından değil, deneyiminden, sorumluluk duygusundan ve kişilik özelliklerinden alır. Ekip çalışması,
bereketi ve verimliliği temsil eder. Günümüzde olduğu gibi geleceğin dünyasında da ne kadar bireysel
kabiliyetleri ne kadar üstün olursa olsun, ancak ekip ruhu ile hareket eden bireyler beklenen başarıyı yakalar.
Bu nedenle geleceğin lideri, gerekli motivasyonu sağlayarak ekip arkadaşlarını aynı amaç ya da amaçlar
etrafında örgütleyebilen kişidir. O, her zaman bitmeyen bir enerji ve sınırsız coşku içinde hareket eder;
insanlara başarı için fırsatlar verir; başarıları gönülden alkışlar; kişisel olaylara takılmaz ve hataları olumlu
yönde gidermeyi ve onlardan ders almayı düşünür.
Bilimsel yaklaşımları iyi takip etmek: Bilim, geleceğin dünyasında yüksek geçerliliği olan bir
kavramdır. Geleceğin lideri, kendisine lazım olan bilgiyi iştahla takip eder. Bilgiye ulaştıran tüm yolları
araştırır. Bilimin getirdiği yenilikler, araştırma ruhu ile elde edilebilir. Bu nedenle geleceğin lideri her zaman
araştırma ruhuna sahip insanlar arasından çıkacaktır.
Bir vizyon etrafında sürekli kendini yenileyebilmek: Geleceğin lideri vizyon sahibidir. Kendine ve
kurumuna verebileceği en büyük motivasyon kaynağı ortaya koyduğu vizyonudur. Geleceğin lideri; yüksek,
gerçekçi ve doğru hedefler oluşturur. Hayat bir süreçtir. Bu süreçte zaman zaman farklı nedenlere bağlı
olarak kırılmalar meydana gelebilir. Bunun önüne geçmemin tek yolu vizyona bağlı yaşamak ve vizyonu
gerçekleştirebilmek için kendini sürekli yenileyebilmektir. Her gün dünya yeniden kurulur ve her yeni gün
taze bir başlangıçtır. O halde kendini yenilemek yaratılışın bir gereğidir. Geleceğin lideri de bunu en iyi
biçimde yerine getirecek şekilde hareket eder, insanları motive eder ve güven verir. Sorunlar karşısında
yılmaz ve hemen her durumda iyi bir çıkış yolu bulur.
Teknolojiyi iyi derecede kullanabilmek: Geleceğin lideri, kendisine gerekli olan teknolojik araç ve
gereçleri çok iyi kullanacak ve teknolojik yenilikleri yakından takip edecektir.
Download

Geleceğin Liderleri