ÖLÇMEDE HATA KAYNAKLARI
Ölçmeciden kaynaklanan hatalar:
 Hatanın ölçmeyi yapan kişiden çıkmasıdır.
 Nesnel davranmaması
 Dikkatsiz olması
 Önyargıları
 Eğitim düzeyi
ÖLÇMEDE HATA KAYNAKLARI
Ölçülen özellikten kaynaklanan hatalar:
 Hatanın üzerinde ölçme yapılan kişiden çıkmasıdır.
 Psikolojik durumu
 Önyargıları
 Stres
 Kişinin dikkatsizliği
 Kişinin sağlık durumu
ÖLÇMEDE HATA KAYNAKLARI
Ölçme aracı ya da yöntemden kaynaklanan hatalar:
Ölçmek istediğimiz özelliği yanlış araç ya da yanlış
yöntemle ölçmemiz sonucunda ortaya çıkan hatalardır.
Psikomotor davranışların yazılı yoklamayla ölçülmesi
bu hata türüne örnektir.
ÖLÇMEDE HATA KAYNAKLARI
Ölçme ortamından kaynaklanan hatalar:
Ölçme ortamındaki eksikliklerden ya da olumsuzluklardan
ortaya çıkan hatalardır.
Sıcak ortam
Gürültü
Işık vs.
ÖLÇMEDE HATA TÜRLERİ
Sabit Hata:
 Ölçmede hata türleri içinde yer alan sabit hata, ölçümden
ölçüme değişmeyen hata türüdür. Her ölçümde hata
aynıdır ve kaynağı bellidir. Ayıklanabilir bir hata türüdür.
 Sabit hatanın olması için her ölçmede miktarın eşit olması
gerekir. Oran verilmesi durumunda hata türü sabit olmaz.
 Öğretmenin herkese 10 puan fazla vermesi. (Sınıfta 90
üzeri alan yoksa sabit hata örneği olur.)
 Öğretmen herkese 10 puan fazla verirken sınıfta 91 alan
birisi varsa o zaman sabit hata olmaz ve sistematik hataya
dönüşür.
ÖLÇMEDE HATA TÜRLERİ
Sistematik Hata:
Hata belli oranda karışır. Hatanın kaynağı bellidir ve hata düzeltilebilir. İki
türlü olmaktadır:
Biri yanlılık türüdür. Doğrudan geçerlilik ile ilgilidir
İkincisi sistemli kısmıdır. Güvenirlik ile ilgilidir.
Sabit hatadan ayrılan kısmı her ölçmeye hatanın karışmaması ya da
karışıyorsa hata miktarının farklı olmasıdır.
Yazısı güzel olanlara 10 puan fazla vermek. Ölçmek istediği değişkene başka
değişken kattığı için geçerliliği etkiliyor. Hatanın yanlılık türünden
kaynaklanmaktadır.
Her öğrenciye puanlarının %10’u kadar fazla puan vermek. Ölçmek istediği
değişkene başka değişken katılmıyor ancak sadece miktarda değişim oluyor.
Güvenirliği etkiler.
Sistematik hatanın temel özelliği hatanın belli bir kurala göre yapılmasıdır.
Miktarın değişmesi hatayı sistematik yapmaz. Sistematik hata olması için
mutlaka belli bir kuralın olması gerekmektedir.
ÖLÇMEDE HATA TÜRLERİ
Tesadüfi Hata:
Hata kaynağı belli değildir. Hata düzeltilemez. Ölçme sonuçlarına nereden ,
hangi miktarda, nasıl karıştığı bilinmeyen hatalar tesadüfi hatalardır.
Tesadüfi hatalar güvenirliği düşürür.
Bir öğretmenin yazılı kağıtlarını okurken bazı soruların cevaplarını görmemesi
tesadüfi hatalara örnek teşkil eder.
ÖLÇME ARAÇLARINDA BULUNMASI
GEREKEN NİTELİKLER
GEÇERLİLİK
Bir ölçme aracının ölçmek üzere hazırlandığı amacını
ölçme derecesi
Bir ölçme aracının ölçmeyi amaçladığı özelliği başka
herhangi bir özellikle karıştırmadan doğru olarak
ölçebilme derecesi
Ölçeğin kullanış amacına uygunluk niteliği
ÖLÇME ARAÇLARINDA BULUNMASI
GEREKEN NİTELİKLER
GEÇERLİLİK
Kapsam
Geçerl.
Yapı
Geçerliliği
Görünüş
Geçerliliği
Kriter Geçerl.
Yordama
Uyum
ÖLÇME ARAÇLARINDA BULUNMASI
GEREKEN NİTELİKLER
KAPSAM GEÇERLİĞİ
 Bir bütün olarak testin ve testteki her bir maddenin
amaca ne derece hizmet ettiğidir.
ÖLÇME ARAÇLARINDA BULUNMASI
GEREKEN NİTELİKLER
GÖRÜNÜŞ GEÇERLİĞİ
 Bir ölçme aracının ölçmek istediği özelliği ne derece
ölçüyor göründüğü ile ilgilidir.
ÖLÇME ARAÇLARINDA BULUNMASI
GEREKEN NİTELİKLER
ÖLÇÜT GEÇERLİĞİ
 Yordama Geçerliği: ölçüt olarak kullanılacak veriler
gelecekte oluşuyor yada ortaya çıkıyorsa
 Uygunluk Geçerliği: Ölçüt, test puanları ile aynı, yakın
zamanda ve önceden elde ediliyorsa
ÖLÇME ARAÇLARINDA BULUNMASI
GEREKEN NİTELİKLER
YAPI GEÇERLİĞİ
Bir testin teorik bir yapıyı ölçüp ölçmediğinin
belirlenmesidir
Amaç doğrulanmış teorilere uygun ölçümler elde
etmektir.
ÖLÇME ARAÇLARINDA BULUNMASI
GEREKEN NİTELİKLER
GÜVENİRLİK
•Bir ölçme aracının ölçme sonuçlarındaki kararlılık derecesidir.Yani şartlarda bir değişiklik
olmadıkça ölçüm sonuçlarının aynı olması gerekir.
Örnek1;
• birinci ölçümde bir masanın boyu 95 cm
• ikinci ölçümde bir masanın boyu 85 cm
• üçüncü ölçümde bir masanın boyu 110 cm
•Örnek 2;
•birinci ölçümde bir masanın boyu 90 cm
• ikinci ölçümde bir masanın boyu 90 cm
• üçüncü ölçümde bir masanın boyu 90 cm
kararlı değil
kararlı-güvenilir
• Güvenirlik ölçümlerin hatasızlık derecesi ya da gerçeği yansıtma derecesidir
•Ölçmede güvenirlik; öğrencilerin aldıkları puanlarla gerçek puanları arasındaki korelasyonun
karesidir
•Ölçümlere, ölçmeye konu olmayan faktörlerin karışması güvenirliği azaltır
•Sistematik hatalar geçerliliği, tesadüfi hatalar güvenirliği azaltır.
•Örneğin yanlış hazırlandığı için cetvelin 20 cm yerine 19 santim ölçmesi-geçerliliği düşürür
•Örneğin 20 cm’lik bir cetvelin dikkatsizlik sonucu 19, 18, 21 cm ölçmesi-güvenirliği düşürür
ÖLÇME ARAÇLARINDA BULUNMASI
GEREKEN NİTELİKLER
GÜVENİRLİK
Testin Tekrarı
Puanlayıcı
Güvenirliği
Eşdeğer
Formlar
İç Tutarlılık
Testi
Yarılama
Cronbach
Alpha
KR-20 ve
KR-21
KPSS
Bir sınavda her öğrenciye 5 puan fazla verilmesi _____ hataya
örnektir. Öğrencilerin puanlarını, aldıkları puanların yüzde
10’u kadar artırmak ise _____ hataya örnek olabilir.
Bu parçadaki boşluklara, aşağıdakilerden hangisindeki
sözcükler sırasıyla getirilmelidir?
A)Rastgele - sabit
B)Rastgele – sistematik
C)Sabit – sistematik
D)Sabit- rastgele
E)Sistematik - sabit
KPSS
Bir araştırmacı çoklu zekâ alanlarını ölçmek amacıyla geliştirdiği
çok boyutlu testi, dil bilimi, matematik, resim, heykel, müzik,
beden eğitimi, iletişim, psikoloji bölümlerindeki öğrencilere
uygulamıştır. Uygulama sonucunda farklı bölümlerdeki
öğrencilerin kendi alanıyla ilgili sorulardan yüksek, diğer
alanlardaki sorulardan ise daha düşük puan aldıklarını saptamıştır.
Buna göre, ölçme aracı için aşağıdakilerden hangisi
söylenebilir?
A) Amaca hizmet etme derecesi düşüktür.
B) Hata düzeyi düşüktür.
C) Geçerliği yüksektir.
D) Kullanışlılığı yüksektir.
E) Güvenirliği düşüktür
KPSS
Aşağıdakilerden hangisi ingilizce muafiyet
sınavlarında kullanılacak testler için geçerlik kanıtı
sayılabilir?
a)puanlamanın hatasız yapılması
b)testin çoktan seçmeli maddelerden oluşması
c)testten alınan puanların ranjının geniş olması
d)yabancı dili iyi bilenlerin testten yüksek puan alması
e)testte farklı yapılarda sorular sorulması
KPSS
Bir başarı testinin «kapsam geçerliğinin yüksek olduğu»
ifadesinden aşağıdaki sonuçların hangisi çıkarılabilir?
a)Tutarlı ve kararlı sonuçlar veren bir testten yararlanıldığı
b)Testteki soruların pek çoğunu öğrencilerin doğru olarak
yanıtlayabildiklerini
c)Testteki soruların konu alanını iyi bir şekilde örneklediği
d)Testteki soruların güçlük düzeylerinin, gerçekleşmesi
beklenen öğrenme düzeylerine uygun olduğu
e)Öğrencilerin, testteki soruları yanıtlamaya çalıştıkları
KPSS
Aşağıdakilerden hangisi bir ölçme aracının yordama geçerliğini
belirlemeye yönelik bir uygulamadır?
a)Bir ölçme aracından elde edilen aritmetik ortalama ile aynı amaçla hazırlanmış
farklı bir ölçme aracından elde edilen aritmetik ortalama arasındaki anlamlı fark
olup olmadığını belirleme
b)Bir grubun belirli bir testten elde ettiği puanlarla, geçerliği daha önceden
belirlenmiş başka bir testten elde ettiği puanlar arasındaki korelasyonu hesaplama
c)Öğrencilerin belirli bir öğretim programı sonundaki başarıları ile bu öğretim
programına seçme amacıyla kullanılan ölçme aracından elde ettikleri puanlar
arasındaki korelasyonu hesaplama
d)Aynı davranışları ölçtüğü düşünülen iki ölçme aracını aynı gruba aynı
koşullarda uygulayıp bu uygulama sonunda elde edilen puanlar arasındaki
korelasyonu hesaplama
e)Bir testi, ölçülmek istenen özelliğe sahip oluş dereceleri farklı iki gruba
uygulama ve bu uygulama sonucunda elde edilen puanların gruplar arasındaki
farkı yansıtıp yansıtmadığını belirleme
KPSS
Aşağıda belirtilen değişkenler arasındaki
ilişkilerden hangisi, Kamu Personel Seçme Sınavı
Eğitim Bilimleri Testinin yordama geçerliği
hakkında bilgi verir?
1.Değişken
2. Değişken
a) Testten alınan toplam puanlar
Lisans mezuniyet not ortalamaları
b) Testten alınan toplam puanlar
Yeni atanan öğretmenlerin ilk yıl
sonundaki yeterlik puanları
c) 2010 yılında uygulanan testin madde
ayırt edicilik indeksleri
2011 yılında uygulanan testin madde ayırt
edicilik indeksleri
d) Testin 2010 yılı uygulamasından alınan
toplam puanlar
Testin 2011 yılı uygulamasından alınan
toplam puanlar
e) 2010 yılında uygulanan testin madde
güçlük indeksleri
2011 yılında uygulanan testin madde
güçlük indeksleri
KPSS
Bir öğretmen, geliştirdiği 5 seçenekli 20 maddelik
çoktan seçmeli testin cevap anahtarını aşağıdaki
örüntüyü oluşturacak şekilde hazırlamıştır.
Cevap anahtarındaki ilk 10 maddedeki örüntüyü fark
eden bazı öğrenciler, geride kalan maddeleri okumadan
doğru cevaplanmışlardır.
Bu öğrenciler için elde edilen ölçme sonuçlarının
hangi niteliği düşüktür?
A) Puan ortalaması
B) Kullanışlılık
C) Yapı geçerliği
D) Puanlama objektifliği
E) Kapsam geçerliği
KPSS
Pazarlama elemanları seçiminde kullanılmak üzere bir
test geliştirilmiş ve işe alımlarda bu test uygulanmıştır.
Daha sonra, işe alınan elemanların ilk aydaki başarılı
satış sayıları ile işe girişte aldıkları test puanları
arasındaki uyum incelenmiştir.
Yukarıda belirtilen inceleme, uygulanan testin hangi
özelliği hakkında bilgi verir.
a)Yordama geçerliği
b)Yapı geçerliği
c)Kapsam geçerliği
d)İç tutarlığı
e)Puanlayıcılar arası güvenirliği
Download

Ölçme ortamından kaynaklanan hatalar