KPSS
TABLOLARLA
EĞİTİM BİLİMLERİ
EBİM KPSS Kurslarının hediyesidir.
ÖLÇME-DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR
Nesneleri veya özellikleri gözlemleyerek, sonucu sayı veya sembollerle ifade etmektir.
Temel Ölçme: Ölçülecek değişkenin değerleri doğrudan doğruya gözlenebilmesidir.
Doğrudan Ölçme: Ölçme konusu olan özelliğin kendisinin bir araç yardımı ile ölçülmesidir. Ölçme aracının özellikleri ile ölçülen özellik birbiri ile aynıdır.
Dolaylı Ölçme: Ölçülecek olan özelliğin kendisinin, başka bir özellikten yararlanılarak ölçülmesidir. Ölçme aracının özellikleri ile ölçülen özellik
Ölçme Türleri
birbirinden farklıdır.
Türetilmiş Ölçme: Nitelik veya özellik, iki değişken arasındaki matematiksel bir işlem sonucunda elde edilebiliyorsa, bu tür ölçme işlemlerine türetilmiş
ölçme denir.
Ölçüm
Ölçme işlemi sonucunda elde edilen sayı veya semboldür.
Ölçme Kuralı
Ölçme işlemi yapılırken, nitelik veya özelliğin hangi miktarına ne değer verileceğinin belirlenmesidir.
Ölçek
Belirli bir niteliği veya özelliği ölçmek amacıyla, belli birimlerle bölümlenmiş ölçme araçladır.
Sınıflama (Adlandırma) Ölçekleri: Bir özelliğin, var olma veya yok olma durumuna göre gruplandırılması veya adlandırılmasıdır.
Sıralama Ölçekleri: Bir özelliğin, varlık veya yokluk miktarına göre büyükten küçüğe veya küçükten büyüğe doğru dizilmesidir.
Ölçek Türleri
Eşit Aralıklı Ölçekler: Başlangıç noktasının göreceli (tanımlanmış) olduğu, ölçek üzerindeki aralıkların birbirine eşit olduğu ölçeklerdir.
Eşit Oranlı Ölçekler: Başlangıç noktasının mutlak (doğal) olduğu, sıfır noktasının “yokluğu, hiçliği” ifade ettiği ölçeklerdir.
Ölçülmek istenen bir özellik veya niteliğin tamamının miktarı belirlenirken, onun daha küçük bir miktarının (biriminin) katları cinsinden ifade edilir. İşte
Birim
bu bütünün, standart kabul edilen küçük parçasına birim denir.
Doğal Birim: Bir nitelik veya özelliğin ne kadardaki miktarına 1 birim denileceğinin bilim adamları ya da uzmanlar tarafından tanımlanmadığı,
kendiliğinden belli olduğu birimlerdir. Değişkenin her bir parçası kendiliğinden 1 birim olarak kabul edilir.
Birim Türleri
Tanımlanmış Birim: Bir nitelik veya özelliğin ne kadardaki miktarına 1 birim denileceğinin bilim adamları veya uzmanlar tarafından tanımlandığı,
birimin kendiliğinden belli olmadığı birimlerdir. Değişkenin ne kadar miktarına 1 birim denileceği, bilim adamları veya uzmanlar tarafından
tanımlanmış ve belirlenmiştir.
Mutlak Sıfır
Bir özellik veya niteliğin, gerçek anlamda yokluğunu ifade eden sıfırdır. Sıfır göreceli değil mutlaktır. Sıfır öncesinde başka bir değer yoktur.
Başlangıç noktasının uzmanlar veya bilim adamları tarafından belirlendiği ve bu noktaya sıfır noktası denilerek ölçme işlemlerinin yapıldığı sıfır
Tanımlanmış Sıfır
noktasıdır.
Ölçüt (Kriter)
Ölçme işlemi sonucu hakkında yargıda bulunup, karar verebilmek için, ölçme işlemi sonucunda elde edilen verinin karşılaştırılıp kıyaslandığı değerdir.
Mutlak Ölçüt: Ölçme değerlendirme işlemine başlamadan önce ölçüt belirlenmiş ise bu tür ölçütlere mutlak ölçüt denir.
Ölçüt Türleri
Bağıl Ölçüt: Ölçüt, ölçme işlemi sonucunda elde edilecek verilerin ortalamalarına göre belirleniyorsa, bir başka deyişle ölçüt, ölçme işleminden sonra
belirleniyorsa bu tür ölçütlere bağıl ölçüt denir.
Değerlendirme
Ölçme işlemi sonucunda elde edilen sayı veya sembollerin bir ölçütle karşılaştırılıp kıyaslanarak, bir yargıda bulunma ve karar verme sürecidir.
Kulanılan Ölçüte Mutlak Değerlendirme: Ölçütün önceden belli ve kesin olduğu değerlendirmelerdir. Okullarda yapılan değerlendirmelerin hepsi mutlak
Göre
değerlendirmedir. Çünkü; değerlendirmede kullanılan ölçütler önceden yönetmeliklerle belirlenmiştir.
Bağıl Değerlendirme: Ölçütün, ölçme işlemi sonucunda grubun başarısına göre belirlendiği değerlendirmelerdir. Bireyin başarısı, grubun başarısına
Değerlendirme
Türleri
bağlıdır. Değerlendirme, ölçme sonucunda elde edilecek verilerin birbiriyle ilişkilendirilmesiyle elde edilecek ölçütlerle yapılır.
 Tanıma Yerleştirme: Eğitim-öğretim sürecinin başında, bir kurs, okul, dershaneye başlangıçta veya bir konu ya da ünitenin başlangıcında, öğrenme
konularının gerektirdiği ön öğrenmelerin varolma derecesini belirlemek amacıyla yapılan değerlendirmelerdir.
Öğretimin
 Biçimlendirme-Yetiştirme (Öğrenmeleri İzleme): Öğrencilerin belli bir konu veya ünitedeki öğrenme eksikliklerinin belirlenerek, bu eksikliklerin
Değerlendirilmesi:
giderilmesinin amaçlandığı değerlendirmelerdir.
Eğitim
Değer Biçme-Başarıyı Belirleme (Öğrenme Düzeylerini Belirleme): Eğitim-öğretim etkinliklerinin, programın hedeflerine ulaşma düzeyinin ve
programlarında
öğrencilerin başarılarının belirlenmesi amacıyla yapılan değerlendirmelerdir.
belirlenen
 Yöneltme (Rehberlik) Amacıyla Yapılan Değerlendirme: Öğrencilerin ilgi ve yeteneklerinin belirlenerek, ilerideki eğitim veya mesleki gelişim
hedeflere ulaşma
alanlarına yöneltilmesi amacıyla yapılan değerlendirme türüdür.
düzeyini
belirleyerek, bu
 Öğretim Programının Değerlendirmesi: Öğretim programlarının değerlendirilmesi amacıyla yapılan ölçmelerle, programa alınan davranışların
hedeflere ulaşmak
öğrenci düzeyine uygun olup olmadığı, ulaşılabilirliği, hedef ve davranışların tutarlılığı ve de davranışlar arasındaki örüntünün uygunluğu sınanır. Bu
için düzenlenen
yolla elde edilen bilgilerle programın sağlamlığı denetlenebildiği gibi, elde edilen bilgilerle programa dönüt sağlanarak gerekli düzeltme çalışmaları da
eğitim öğretim
yapılabilir.
etkinliklerinin ne
 Eğitim Sisteminin Değerlendirilmesi - Uluslararası Düzeydeki Durum Belirleme Sınavları (PISA, TIMMS, PIRLS):
derecede uygun
Uluslararası ölçme-değerlendirmeler yapan bir kuruluş tarafından gerçekleştirilen TIMSS fen ve matematik alanında, dört yılda bir yinelenen
olduğunu
uluslararası bir düzey belirleme sınavıdır.
değerlendirmeye
Uluslararası Eğitim Başarılarını Belirleme Kuruluşu’nun Uluslararası Okuma Becerilerinde Gelişim Projesi (PIRLS), 35 ülkede ilköğretim 4. sınıf
dönük çalışmaları
öğrencileri arasında yaptığı “Okuma Becerileri Araştırması”dır.
içerir.
En kapsamlı uluslararası değerlendirme projesi olan PISA, OECD ülkelerindeki 15 yaş grubu öğrencilerinin zorunlu eğitimin sonunda yeterince yaşama
hazırlanıp hazırlanmadıklarını, matematik, fen ve okur-yazarlık düzeylerini ve problem çözme becerilerini ölçmeyi hedeflemektedir.
Ölçme
ÖLÇME ARAÇLARINDA BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER / 1
GÜVENİRLİK
Ölçme sonuçlarının tesadüfi hatalardan arınıklık derecesini ifade eder.
 Dış tutarlılık kestirme yöntemleri
1. Test – Tekrar Test (Tek Form) Yöntemi: Bir testin, aynı gruba belirli aralıklarla tekrar uygulanarak iki ölçüm arasındaki korelasyonun
belirlenmesi ve testin güvenirliğinin kestirilmesi yöntemidir.
2. Alternatif Form (Paralel Testler) Yöntemi: Aynı hedefleri ölçen iki ayrı testin aynı gruba uygulanarak güvenirliğin belirlenmesidir.
 İç tutarlılık kestirme yöntemleri
1.Testi Yarılama Yöntemi: Aynı hedefleri ölçen iki testin tek form haline dönüştürülerek bir kerede uygulandıktan sonra ayrıştırılarak (iki eş
yarıya bölerek) testin iç tutarlılığının belirlenmesidir.
2. Kuder-Richardson (KR20 ve KR21) Güvenirlik Katsayısı: Bir kerede uygulanan ölçme aracının iç tutarlılığını hesaplamada kullanılan bir
yöntemdir.
3. Cronbach Alpha () Güvenirlik Katsayısı: Dereceleme veya ağırlıklı puanlama yöntemiyle puanlama işlemi yapılan değerlendirmelerde
kullanılan bir iç tutarlılık katsayısı belirleme yöntemidir.
Güvenirlik
Güvenirlik
Kestirme
Yöntemleri
Ölçmenin güvenirliği ile standart hatası arasında ters yönlü bir ilişki vardır. Hata miktarı azaldıkça güvenirlik artarken, hata miktarı arttıkça güvenirlik
düşer. Güvenirlik en yüksek (r = 1.00) iken standart hata en düşük (Se = 0) olur. Güvenirlik en düşük (r = 0) iken ise standart hata en yüksektir.
Standart Hata
Puanlama
Güvenirliği
Puanlama
Objektifliği
Ölçülen puanların gerçek puanlara yakınlığını, puanlara karışan hata miktarının az veya fazla olmasını ifade eder.
Puanlamaya, puanlama yapan kişinin kişisel düşünce ve görüşlerinin karışmasıdır.
Gerçek değer ile ölçme işlemi sonucunda elde edilen değer arasındaki fark, ölçmede hata olarak tanımlanır. Her ölçme işlemine bir miktar hata
karışabilir.
Sabit Hata: Hata miktarının ölçümden ölçüme değişmediği, her ölçme işleminde aynı miktarda hatanın meydana geldiği hata türüdür.
Sistematik Hata: Hata miktarının, ölçümden ölçüme belli bir oranda az veya fazla olduğu, daha çok ölçme işlemini yapanın subjektifliğinden
kaynaklanan hatalardır.
Rastlantısal Hata: Hata miktarının ölçmeden ölçmeye, kuralsız ve tamamen rastlantısal bir şekilde değiştiği, hatanın kaynağının bilinmediği hata
türüdür.
 Kopya çekme
 Test maddelerinin homojenliği
 Testin uzunluğu
 Puanlamada nesnellik
 Süre-Zaman
 Soru sayısı
 Şans puanı
 Test maddelerinin ayırıcılık gücü
 Uygulama koşulları
 Deneme grubunun yapısı
 Ortam
 Test Yönergesinin ve Testteki Maddelerin İfadesi
 Testin güçlük düzeyi (Ranjda daralma)
 Testi Alan Öğrenci ve Testin Uygulandığı Grup İle İlgili Etkenler
Ölçmede Hata ve
Türleri
Güvenirliği
Etkileyen
Faktörler
ÖLÇME ARAÇLARINDA BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER / 2
GEÇERLİK
Ölçme aracının, amacına hizmet etme derecesini, ölçmek istediği özellikleri başka özelliklerle karıştırmadan ölçüp ölçmediğini ifade eder.
Kapsam Geçerliği: Ölçme aracının, ölçmek istediği özellikleri ne düzeyde kapsadığını gösterir. En önemli geçerlik türüdür.
Yapı Geçerliği: Ölçme aracının veya ölçme işleminin, bir teorik yapıyı ölçüp ölçmediğinin belirlenmesidir. Teorik yapı olarak kastedilen şey,
yaratıcılık, zeka ve kişilik gibi, bireyin doğasında var olan özelliklerdir.
Görünüş Geçerliği: Ölçme aracının, ölçülmek istenen özellikleri ne derecede ölçebilir göründüğünün belirlenmesidir. Testteki soruların, herhangi
bir işleme tabi tutulmadan, herhangi bir istatistiki işlem yapmadan, ölçmek istediği özelliği ölçüp ölmediğinin gözlenmesidir.
Sonuçsal Geçerlik:. Değerlendirmenin, öğrenme üzerindeki etkisine dayanır. Daha çok, değerlendirme işleminin geçerliğini sorgular.
Ölçüt Geçerliği: Geçerliği kanıtlanacak olan testin puanlarıyla ölçüt olarak alınacak puanların benzerliğidir.
a) Yordama geçerliği: Eldeki sayısal verilerden yola çıkarak geleceğe yönelik tahminde bulunma işlemidir.
b) Uygunluk (Uyum) geçerliği: Yapılan bir ölçme işleminin ölçüt alınarak, önceki ölçmelerle uygunluğunun analiz edilmesidir.
1. Güvenirlik
2. Ölçme araçlarından kaynaklanan hatalar
3. İstenmeyen değişkenlerin ölçümlere karışması
4. Uygulamadan kaynaklanan hatalar
5. Soru belirsizliği
6. Aynı soruların kullanımı
7. Puanlama yanlılıkları
Geçerlik
Geçerlik Türleri
Geçerliği Etkileyen
Faktörler (Geçerliği
Arttırma Yolları)
ÖLÇME ARAÇLARINDA BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER / 3
KULLANIŞLILIK
Bir ölçme aracının hazırlanması, uygulanması, puanlanması ve değerlendirilmesinin kolay ve ekonomik olması demektir. Ölçme araçlarının
kullanışlılığında şu noktalar önem taşımaktadır.
 Ekonomi
 Yanıtlayıcıların nitelikleri
 Hazırlama süresi
 Uygulama kolaylıkları
 Uygulama süresi
 Puanlama kolaylıkları
 Hazırlayıcı ve uygulayıcıların nitelikleri
 Puanları yorumlama kolaylıkları
Kullanışlılık
Doğru-Yanlış
Testleri
Eşleştirmeli
Sorular
ÖLÇME – DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ, ARAÇLARI VE ÖZELLİKLERİ
Tanımı ve Özellikleri
Kullanılış Amacı ve Yararları
Verilen bir cümlenin, mevcut olan
bilgilere bağlı olarak doğru mu yanlış mı
Puanlaması kolay ve objektiftir
olduğunun belirlenmesini gerektiren
sorulardır.
İki grup hâlinde verilen ve birbirleriyle
ilgili olan bilgi ögelerinin, belli bir
Puanlaması kolay ve objektiftir
açıklamaya göre eşleştirilmesini
gerektiren soru tipleridir.
Çoktan
Seçmeli
Testler
Bir sorunun cevabını, verilen seçenekler
arasından bulmayı gerektiren sorulardır.
Kısa Yanıtlı
Testler
Öğrencilerin bir sayı, bir kelime veya bir
cümle ile cevaplayabilecekleri sorulardır.
Yazılı Sınavlar
Öğrenciden sorunun cevabını düşünüp
hatırlaması ve bulduğu cevabı yazılı olarak
ifade etmesini gerektiren sorularıdır.
Kısa sürede çok sayıda davranış ve beceri
ölçülebilir. Puanlanması kolay ve objektiftir. Daha
çok bilgi, zihinsel beceriler ve yeteneklerin
ölçülmesinde kullanılır.
Hazırlanması ve puanlanması kolaydır.
Geniş bir kapsam örneklenebilir.
Hazırlanması kolaydır.
Üst düzey düşünme becerilerin ölçülmesinde,
öğrencilerin kavramları bir bütün olarak kavrama
yeteneklerinin ve yazılı anlatım becerilerinin
ölçülmesinde kullanılır.
Öğrencilerin sözel ifade becerilerini (Dil becerileri)
ölçmek amacıyla kullanılır. Üst düzey zihinsel
becerilerin ölçülmesinde yeterlidir. Öğrencilerin
kendilerini ifade etme becerilerinin gelişmesine katkı
sağlar.
Öğrencinin veya öğretmenin gözlemlerini önceden
belirlenen ölçütlere göre yapmalarına olanak sağlar.
Öğrencinin performansı hakkında, eksik noktaların
belirlenip, telafi edilmesi adına, detaylı bilgiler içerir.
Performans ölçütlerini belirttiği için, beklenen
davranışın özelliklerine dair bilgiler verir.
Kontrol listesi, birçok kez kullanılabilir, farklı ya da
aynı öğrencinin davranışını gözlerken, bir önceki ile
karşılaştırılabilir.
Öğretmenin öğrencilerden beklentilerini somut ve
anlaşılır hâle getirir.
Hazırlanması kolaydır.
Birçok davranışın ölçülmesinde kullanılabilinir.
Öğretmenin öğrencilerden beklentilerini somut ve
anlaşılır hâle getirir.
Öğrencilerin kendilerinden beklenenin ne olduğunu
bilmelerini ve kabul edilebilir bir performans
görevinin hangi ölçütleri karşılaması gerektiğini
anlamalarını sağlar.
ı
Olumsuz Yönleri ve Sınırlılıkları
Üst düzey becerilerin ölçülmesinde
yetersizdir.
Yazılı anlatım gerektiren becerilerin
ölçülme olasılığı yoktur.
Üst düzey becerilerin ölçülmesinde
yetersizdir.
Yazılı anlatım gerektiren becerilerin
ölçülme olasılığı yoktur.
Özellikle üst düzey zihinsel becerilerin
ölçülmesine yönelik çoktan seçmeli
soruların hazırlanması zordur. Yazılı anlatım
vb. becerilerinin ölçülmesine imkan
vermez.
Üst düzey becerilerin ölçülmesinde yetersiz
kalır.
Puanlanması zaman alır ve öğretmenin
öznel yargıları puanlamaya karışabilir.
Açık uçlu sorularla hazırlanan bir sınavda
sınırlı sayıda soru sorulabileceğinden
kapsam geçerliği düşüktür.
Sözlü Sınavlar
Her öğrenciye ayrı ayrı sorular
yöneltilerek öğrencilerden sorunun sözlü
olarak yanıtlanmasının istendiği bireysel
sınavlardır.
Kontrol
Listeleri
Öğrenciden beklenen davranışın
özelliklerine ilişkin detaylı bilgileri içeren
ve öğrenci performansının eksik
noktalarını belirlemek amacıyla kullanılan
araçlardır.
Derecelendirme
Ölçekleri
Ölçülen özelliğe ilişkin performansı çeşitli
düzeyleriyle tanımlayabilen ve ölçütlerin
ne dereceye kadar karşılandığını görmeye
imkan sağlayan araçlardır.
Dereceli
Puanlama
Anahtarı
(Rubrik)
Bir çalışmanın, ürünün ya da cevabın
niteliğinin değerlendirilmesinde kullanılan
puanlama rehberidir.
Akran Değerlendirme
Öğrencilerin belli ölçütler çerçevesinde
birbirlerini değerlendirmesidir.
Öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinin
gelişmesine katkıda bulunurken eleştirilere karsı
hoşgörülü olmayı öğrenmelerine de yardımcı olur.
Yakın arkadaşlarına gereken, fazla yakın
olmadıkları arkadaşlarına ise gerekenden
düşük puan verebilirler. Ayrıca akranlar
kendi aralarında anlaşarak birbirlerine
yüksek puan verebilirler.
Öz Değerlendirme
Belli bir konuda bireyin belli ölçütler
çerçevesinde kendini değerlendirmesidir.
Öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerine aktif olarak
katılmalarını, kendilerini sürecin bir parçası olarak
görmelerini sağlar. Ayrıca öğrencilerin kendi güçlü ve
zayıf yönlerini tanımalarına, kendilerine dışarıdan
bakma yetilerinin gelişmesine katkıda bulunur.
Öğrenciler kendilerini değerlendirirken
yanlı davranabilirler.
Öğrenci Ürün
Dosyası
(Portfolyo)
Öğrencinin bir öğrenme alanındaki
çaba, başarı ve gelişimini
kanıtlayan, belirli bir
zaman dilimindeki (bir dönem, bir
yıl) çalışmalarının, organize edilmiş
sistemli bir koleksiyonudur.
Proje
Ödevleri
Geniş içerikli, uzun süreli performans
ödevleridir.
Performans
Ödevleri
Test
Hazırlama
Aşamaları
Madde Analizi
Değişken
Bağımlı ve
Bağımsız
Değişkenler
Nicel ve Nitel
Değişkenler
Sürekli ve
Süreksiz
Değişkenler
Korelasyon
Grafik Türleri
Merkezi Eğilim
(Yığılma-Vasat)
Ölçüleri
Merkezi
Değişim
(Yayılma)
Ölçüleri
Öğrencilerin sahip oldukları bilgi ve
becerileri günlük yaşamla da
ilişkilendirerek ortaya koymalarını
gerektiren kısa süreli çalışmalardır.
İnsanların bilgiyi kullanmasını ve gerçek yaşam
durumlarına yakın ürünler ortaya koymasını sağlar.
Performans değerlendirme kaynakları tekrar tekrar
kullanılabilir.
Performansın belirli bölümlerine odaklanıldığından,
öğretmenin her bir parçayı gözlemleyebilmesini ve
değerlendirebilmesini sağlar.
Aynı değerlendirme aracı kullanılarak öğrencinin
zaman içindeki gelişimi bir çizelge dâhilinde
izlenebilir.
Üst düzey zihinsel becerilerin gelişmesine yardımcı
olur.
Ayrıca grupla çalışma, teknolojiyi kullanma, iletişim
vb. becerilerinin gelişmesine de katkıda bulunur.
Değerlendirme sürecinde objektifliği
sağlamak zordur. Geçerliği ve güvenirliği
düşüktür. Az sayıda soru sorulabildiği için
kapsam geçerliği düşüktür.
Öğretmeni bir davranışla ilgili sadece
gözlemlenen veya gözlemlenemeyen
şeklinde iki ölçüte göre karar vermeye
zorlar.
Performans sürecine ilişkin ayrıntı bilgi elde
edilemez.
Gözlem zaman alır, öznel algılar, değer
yargıları ve duygular gözlem sonuçlarını
etkileyebilir.
Hazırlanması uzmanlık gerektirir ve zaman
alır.
İçerik önceden belirlenmezse ürün dosyası
nitelikli veya niteliksiz birçok çalışmayı
içerebilir.
Kalabalık sınıflarda dosyaların saklanması
ve değerlendirilmesi sorun olabilir.
Bazı ürünler evde hazırlandığından
çalışmanın öğrenciye ait olup olmadığından
emin olunamaz.
Uzun süreli ve evde yapılan çalışmalar
olduğu için çalışmanın öğrenciye ait olup
olmadığından emin olunamaz.
Ödevler, öğrencinin sahip olduğu olanaklar
düşünülerek hazırlanmadığında adil
olmayan durumlar ortaya çıkabilir.
TEST VE MADDE ANALİZİ / 1
1. Hazırlanacak olan testin amacı
5. Testin düzenlenmesine ilişkin ilkeler
2. Testin kapsamı (Davranışların belirlenmesi)
6. Testin düzenlenmesi
3. Konuların belirlenmesi-Belirtke tablosunun hazırlanması
7. Testin denenmesi
4. Madde türünün seçimi
8. Testin uygulanması
5. Madde düzeltme ve yazımı
9. Testin puanlanması
Madde Güçlük İndeksi: Test maddelerinin (soruların) zorluk veya kolaylığı hakkında fikir verir. Bir testteki herhangi bir maddeye verilen doğru
cevapların sayısının, testi alan tüm öğrenci sayısına oranı, o soru maddesinin güçlük derecesini gösterir.
Madde Ayırtedicilik İndeksi: Test maddesinin (sorunun) bilen veya bilmeyen öğrenciyi ayırt edip etmediğini gösterir. Ayırt ediciliği belirleyebilmek için,
o testten yüksek puan alan öğrenciler ile düşük puan alan öğrencilerin, bu soruya verdiği yanıtları incelemek gerekir.
Madde Varyansı: Soruya doğru yanıt verenlerin oranı ile, doğru yanıt veremeyenlerin oranının çarpımı ile elde edilir. 0,00 ile 0,25 arasında değer alır.
Madde Standart Sapması: Madde varyansının kareköküne eşittir. Sorunun güvenirliğinin hesaplanmasında kullanılır.
Madde Güvenirliği: Madde ayırt edicilik indeksi ile madde standart sapmasının çarpımı ile elde edilir. Güvenirlik indekslerinin toplamı, testin standart
sapmasını verir. Ayırıcılık gücü ve sapma arttıkça, güvenirlik artar.
TEST VE MADDE ANALİZİ / 2
Gözlemden gözleme farklı değerler alabilen özelliklere değişken denir.
Bağımlı Değişken: Bağımsız değişkenin etkisinin incelendiği, kontrol edilemeyen, bağımsız değişkenin durumuna bağlı olarak değişim gösteren
değişkenlerdir.
Bağımsız Değişken: Bir ilişkinin sonucunu etkileyen, araştırmada kontrol altında tutulan ve farklı değişiklikler yapılabilen değişkenlerdir.
Nicel Değişken: Gözlenen değişkenin sayısal sembollerle ifade edilmesidir.
Nitel Değişken: Bazı özellikler tür veya kalite yönünden değişkenlik gösterirler. Bu özelliklere sayılar yerine semboller veya sıfatlar karşı getirilebilir.
Sürekli Değişken: Herhangi iki değeri arasında sonsuz sayıda değer alabilen değişkenlerdir. Bu iki değer arasındaki değerler arasında süreklilik vardır.
Süreksiz Değişken: Tüm değerleri almayan, sınırlı değerler alabilen değişkenlerdir. Değerler arasında bir süreklilik yoktur.
Süreksizleştirilmiş Değişken: Aslında sürekli olmasına karşın, yapay olarak süreksiz bir değişkene dönüştürülüp kodlanmış değişkenlerdir.
İki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkilerin sayısal ifadelerle gösterilmesini sağlayan istatistiksel tekniktir. – 1 ile +1 arasında değer alır.
Korelasyon katsayısının +1’e yakın olması yüksek-doğrusal ilişkiyi, - 1’e yakın olması yüksek-negatif (ters yönlü ilişkiyi) 0 olması ise iki değişken
arasında ilişki olmadrığını gösterir.
TEST VE MADDE ANALİZİ / 3
 Çizgi grafikler
 Sütun grafikler (bar grafiği)
 Toplamlı (Yığmalı) frekans grafiği
Mod (Tepe değer): Bir ölçme işleminde en fazla tekrar edilen (frekansı en yüksek olan) değer, o puan dağılımının modunu oluşturur. Ortalamanın
kabaca bulunmasıdır. Bir dağılımda birden fazla mod bulunabilir.
Medyan (Ortanca): Sıralanmış bir veri grubunu tam ortadan ikiye bölen, dağılımın tam ortasında yer alan puan, o puan dağılımının medyanını oluşturur.
Tek sayılı ölçümlerde tam ortadaki puan medyandır. Çift sayılı ölçümlerde ise, ortada kalan iki puanın toplanarak ikiye bölünmesiyle elde edilir.
Aritmetik Ortalama: Puanların toplamının, puan sayısına bölümü ile elde edilir. Merkezi eğilim ölçüleri içerisinde en istikrarlı olan ortalamadır.
Ağırlıklı Ortalama: Bazı ölçüm değerlerinin ağırlığının, diğer değerlerden daha fazla olması gerektiği durumlarda kullanılır. Okullarda yılsonu başarı
ortalamasının hesaplanması, üniversitede vize ve final puanlarının belli ağırlıklarıyla sınıf geçme puanlarının belirlenmesi gibi.
Ranj (Dizi Genişliği): Bir puan dağılımındaki en yüksek değer ile en düşük değer arasındaki farktır.
Çeyrek Sapma: Puan dağılımının iki ucunda bulunan % 25’lik bölümler dikkate alınmadan hesaplanır.
Standart Sapma (Kayma): Puanların aritmetik ortalamadan uzaklıklarını ifade eder. Puanların veya grubun homojenliğini ortaya koyar.
Varyans: Bir dizi puanın varyansı, o dizideki değişkenliğin ölçüsünü ifade eder. Standart sapmanın karesine eşittir.
Bağıl Değişkenlik Katsayısı: Aynı grubun katıldığı farklı testlerdeki puan dağılımlarının farklılıklarını ortaya koyar. Bağıl değişkenlik katsayısı arttıkça
puanların daha fazla değişkenlik gösterdiği söylenir.
Çarpıklık Katsayısı: Testteki çarpıklığı ortaya koyar ve testin güçlük derecesi hakkında bilgi verir. Sonucun negatif olması testin kolay, pozitif olması ise
zor olduğunu ifade eder.
 Normal dağılım
: Aritmetik ortalama = Medyan = Mod
 Sağa çarpık dağılım : Aritmetik ortalama > Medyan >Mod
 Sola çarpık dağılım : Aritmetik ortalama < Medyan < Mod
Basıklık Katsayısı: Basıklık katsayısı, puan dağılımının belli bir puanda yığıldığını mı yoksa farklı puanlara bir dağılım olduğunu mu ortaya koyar. Sonuç
negatif ise dağılımın normalden daha basık, pozitif ise daha sivri, sıfır ise normal dağılım olduğu söylenir.
Normal Dağılım Eğrisi
Z Puanı
T Puanı
Mutlak Başarı Yüzdesi
Mutlak Başarı Puanı
Mutlak Değerlendirme
Bağıl Değerlendirme
TEST PUANLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE YORUMLANMASI
Puanların aritmetik ortalama, mod ve medyanının birbirine eşit olduğu, herhangi bir çarpıklığın söz konusu olmadığı dağılımlardır. Normal
dağılımlar, aritmetik ortalama noktasından simetriklik özelliği taşır.
Puanların, aritmetik ortalaması 0, standart sapması 1 olan sistemde standartlaştırılmış durumudur.
Puanların, aritmetik ortalaması 50, standart sapması 10 olan sistemde standartlaştırılmış durumudur.
Herhangi bir testten elde edilen puanın, % lik ifadelerde başarı oranını ortaya koyar.
Herhangi bir testten elde edilen puanın, 100’lük puan sistemindeki değerini ifade eder.
Puanların, önceden belirlenmiş ölçütlerle karşılaştırılarak değerlendirilmesidir. (Mutlak ölçüt kullanılarak gerçekleştirilen
değerlendirmelerdir)
Puanların, elde edilen verilerle veya öğrenci grubunun özellikleri dikkate alınarak belirlenen ölçütlerle değerlendirilmesidir. (Bağıl ölçüt
kullanılarak yapılan değerlendirmelerdir.)
Eğitim Bilimleri Merkezi KPSS Kursları
Gaziosmanpaşa Bulv. No: 46 Kat: 5-6-7 Çankaya/İzmir Tel: 0 232 445 21 25 www.ebimegitim.com
Download

Ölçme ve Değerlendirme - Etik Kariyer Akademisi