Günlük Bülten
17 Haziran 2014
PİYASALAR
 Döviz Piyasası
 Irak kaynaklı jeopolitik riskler nedeniyle TL'nin Dolar karşısındaki değer kaybı devam ederken, TCMB Başkanı Erdem Başçı'nın
katıldığı bir konferansta olası bir faiz indiriminin temkinli, ölçülü ve kademeli olacağını söylemesi faizlerde sert bir indirim olacağı
ihtimalini azaltarak TL'deki baskıyı azalttı. USD/TL kuru günü %1,1 artışla 2,1432 seviyesinden sonlandırdı.
31 Ara 13 13 Haz 14 16 Haz 14
Günlük
Değişim
Yıl Sonuna
Göre Değişim
$/TL
2,1482
2,1195
2,1432
1,1%
-0,2%
€/TL
2,9529
2,8743
2,9089
1,2%
-1,5%
Sepet*
2,5515
2,4965
2,5261
1,2%
-1,0%
€/$
1,3743
1,3540
1,3574
0,3%
-1,2%
$/Yen
105,31
102,04
101,83
-0,2%
-3,3%
80,04
80,58
80,47
-0,1%
$ Endeks
Ka yna k: Reuters , Bl oomberg
0,5%
* (0,5$+0,5€)
$/TL
2,6
2,4
2,2
2
1,8
1,6
1,4
1,2
Kaynak: Bloomberg
1
Oca 13 Mar 13 May 13 Tem 13 Eyl 13
€/$
Sepet
2,5261
2,1432
1,3574
Kas 13 Oca 14 Mar 14 May 14
--- FED Çıkış Stratejisinin Açıklanması
 Güne 1,3550 seviyesinden başlayan EUR/USD paritesi Euro Bölgesi enflasyon verisi ve ABD’de açıklanan verilerle dalgalı bir
seyir izlediği günü %0,3 yükselerek 1,3574 seviyesinden tamamladı.
 Gelişmekte olan ülke para birimlerinin Dolar karşısında değer kaybetmeye devam ederken TL günün en çok değer kaybeden
para birimi oldu. Sepet bazında TL günü %1,2 yükselerek 2,5261 seviyesinden sonlandırdı.
 Emtia Piyasası
 Geçen haftadan beri Irak’ta yaşanan gerginlikten destek bulan altın, çarşamba günü yapılacak olan FOMC toplantısının
sonuçlarının beklenmeye başlanmasıyla günü %0,4 gerileyerek tamamladı.
 Brent ham petrolün varil fiyatı yükseliş trendine ara verdiği günü %0,4 gerileyerek sonlandırdı.
2.000
130
Altın ($/Ons)
1.900
31 Ara 13 13 Haz 14 16 Haz 14
Altın($/Ons)
1.202
1.277
1.272
Günlük
Yıl Sonuna
Değişim Göre Değişim
-0,4%
5,9%
Petrol(Brent)
110,8
113,4
112,9
-0,4%
1,9%
Gümüş($/Ons)
19,5
19,7
19,7
-0,1%
1,0%
Kaynak: Reuters, Bloomberg
1.800
118,9
1.700
1.600
1.500
Brent Petrol ( $/Varil, sağ eksen)
120
112,9
105
1.272
1.300
1.200
115
110
1.693
1.400
125
100
95
Kaynak: Bloomberg
1.100
Oca 13 Mar 13 May 13 Tem 13 Eyl 13 Kas 13 Oca 14 Mar 14 May 14
90
85
1
Günlük Bülten
17 Haziran 2014
 Faiz Piyasası
Top. Piyasa Hacmi
13
 Jeopolitik risklerin yanında TCMB Başkanı Başçı’nın kısa dönemde
faiz indirimlerinin sert değil ılımlı bir şekilde olacağı açıklamalarıyla
yükselen 2 yıllık gösterge tahvilin faizi günü %8,50 seviyesinden
sonlandırdı.
12
Göst. Tahvilin Hacmi
11
Göst. Faizi (Sol Eks,*)
5.000
%8,50
4.500
4.000
3.500
10
3.000
9
991
8
2.500
2.000
7
 TCMB’nin yaptığı toplam fonlama miktarı 43 milyar TL düzeyine
gerilerken; bu rakamın tamamı %9,50’den haftalık repo
fonlamasından oluştu.
1.500
6
1.000
5
500
4
Haz.14
Nis.14
May.14
Şub.14
Mar.14
Oca.14
Kas.13
Ara.13
Eyl.13
Eki.13
Ağu.13
Haz.13
Tem.13
Nis.13
May.13
Şub.13
Mar.13
Oca.13
0
16
Milyon TL
Kaynak: BIST,*bileşik faiz (Ağırlıklı Ort)
Günlük
Yıl Sonuna
Değişim Göre Değişim
31 Ara 13
13 Haz 14
16 Haz 14
Gösterge Tahvil*
10,10
8,28
8,50
0,22
-1,60
USD Libor( 3 aylık)
0,25
0,23
0,23
0,00
-0,02
EUR Libor( 3 aylık)
0,27
0,21
0,21
0,00
-0,06
O/N İMKB Repo
7,60
9,14
9,35
0,21
1,75
Eurobond 2030*
6,91
5,31
5,34
0,03
-1,57
TCMB Ağırlıklı Fonlama Faizi ve Faiz Koridoru
13
12
11
10
9
%9,50
8
7
6
5
4
3
Ağırlıklı Fonlama Faizi
Gecelik Borç Alma-Verme Faizi
2
May 12 Ağu 12 Kas 12 Şub 13 May 13 Ağu 13 Kas 13 Şub 14 May 14
* bi l eşi k fa i z
Ka yna k: Reuters , BIST, Bl oomberg
Kaynak: TCMB
 Türkiye'nin 5 yıl vadeli CDS-kredi temerrüt faizi (Türkiye’nin borçlarını iflasa karşı sigortalamanın maliyeti) 183 seviyesine; 2030
vadeli USD cinsi gösterge Eurobond faizi ise %5,34 seviyesine yükseldi.
 Borsalar
 BIST-100 endeksi Irak'taki gelişmelerin sonucu devam eden jeopolitik riskin etkisiyle bankacılık hisseleri öncülüğünde günü
%1,7 ekside kapandı.
 ABD’de S&P 500 günü hafif artıda kapatırken, Dow Jones yatay bir kapanış gerçekleştirdi.
31 Ara 13 13 Haz 14 16 Haz 14
Günlük
Değişim
Yıl Sonuna
Göre Değişim
BIST-100
67.802
79.012
77.646
-1,7%
14,5%
BIST-30
82.448
97.628
95.734
-1,9%
16,1%
Sanayi
62.349
70.602
70.407
-0,3%
12,9%
Hizmetler
50.656
55.385
55.082
-0,5%
8,7%
8.000
7.000
6.000
5.000
98.000
İşlem Hacmi (milyon TL)
93.000
BIST 100 Endeks (sağ eksen)
88.000
77.646
83.000
78.000
4.000
73.000
3.000
68.000
Mali
90.498
108.868
105.867
-2,8%
17,0%
Bankalar Endeksi
122.226
151.758
146.912
-3,2%
20,2%
2.000
Dow Jones
16.577
16.776
16.781
0,0%
1,2%
1.000
53.000
S&P 500
1.848
1.936
1.938
0,1%
4,8%
0
48.000
DAX
9.552
9.913
9.884
-0,3%
3,5%
Nikkei 225
16.291
15.098
14.933
-1,1%
-8,3%
Bovespa
51.507
54.807
54.630
-0,3%
6,1%
Kaynak: Reuters , Bloomberg
63.000
58.000
Oca.13 Mar.13 May.13 Tem.13 Eyl.13 Kas.13 Oca.14 Mar.14 May.14
Kaynak: Reuters
2
Günlük Bülten
17 Haziran 2014
PİYASALARDAKİ GELİŞMELER
 Mayıs ayında merkezi yönetim bütçesi 1.5 milyar TL fazla verirken, faiz dışı fazla 8,6 milyar TL oldu.
 İşsizlik oranı mart ayında %9,7 oldu, mevsimsellikten arındırılmış oranı %9,1 oldu.
 Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı Konya Ticaret Odası tarafından düzenlenen toplantıda bir sunum yaptı.
 Avrupa Birliği istatistik ofisi Eurostat'ın verilerine göre, Euro Bölgesi mayıs enflasyonu yıllık bazda nihai %0,5 ile öncü veri ve
beklentiler seviyesinde gerçekleşti.
 Rusya Merkez Bankası, hedefin üzerinde yer alan enflasyonla ilgili endişelerle politika faizi olan bir haftalık repo faizini
değiştirmeyerek beklendiği gibi %7,5 seviyesinde bıraktı.
 Moody's, Çin‘in kredi notunun yeniden dengelenmenin zorluklarına büyük olasılıkla karşı koyacağını kaydetti.
 ABD'nin New York eyaletindeki üretim büyümesi verisi haziranda 19,28 ile beklentilerin üzerinde açıklandı.
 ABD'de sanayi üretimi mayısta %0,6 ile beklentilerin üzerinde yükselirken, imalat sanayi kapasite kullanım oranı ise 79,1'e
yükseldi.
 IMF, ABD için büyüme beklentisini aşağı yönlü revize etti.
 FED'in 3 üyesi Lael Brainard, Stanley Fischer ve Jerome Powell yemin ederek görevlerine başladılar.
Mayıs ayında merkezi yönetim bütçesi 1,5 milyar TL fazla verirken, faiz dışı fazla 8,6 milyar TL oldu. Maliye Bakanlığı tarafından
açıklanan bütçe gerçekleşmelerine göre geçen yılın mayıs ayında 4,6 milyar TL fazla veren bütçe; bu yılın aynı döneminde 1,5
milyar TL fazla verdi. Bir önceki yılın aynı döneminde 8,1 milyar TL olan faiz dışı denge 2014 Mayıs döneminde 8,6 milyar TL oldu.
Mayıs ayı bütçe giderleri toplam 36,1 milyar TL olarak gerçekleşti. Personel giderleri, geçen yılın aynı ayına göre %17 oranında
artarak 9,2 milyar TL olurken, faiz harcamaları %100 yükselerek 7,1 milyar TL olarak gerçekleşti.
Mayıs ayı toplam bütçe gelirleri ise geçen yıla göre %7,6 artışla 37,8 milyar TL oldu. Vergi gelirleri %7,3 oranında artarak 32,4
milyar TL düzeyinde gerçekleşti. Vergi türleri itibarıyla 2014 yılı mayıs ayı gerçekleşmelerine bakıldığında, geçen yılın aynı ayına
göre kurumlar vergisi %28,4; gelir vergisi %11,7 artarken; ÖTV %1,1 ve ithalde alınan KDV %2,1 azaldı.
2013
Milyon TL
18,9%
Ocak-Mayıs
2013-2014
Değişim
15,1%
153.795
8,2%
15,2%
24.891
99,9%
14,4%
37.555
175.924
7,6%
10,3%
32.385
143.337
7,3%
8,9%
2014
Mayıs 20132014
Değişim
Ocak-Mayıs
Mayıs
Ocak-Mayıs
Nisan
Mayıs
30.337
155.267
36.789
36.080
178.686
Faiz Hariç Giderler
26.794
133.501
32.951
28.999
Faiz Harcamaları
3.543
21.767
3.838
7.081
34.901
159.530
34.069
30.178
131.651
25.858
Bütçe Giderleri
Bütçe Gelirleri
Vergi Gelirleri
Bütçe Dengesi
4.564
4.262
-2.720
1.475
-2.762
-67,7%
-164,8%
Faiz Dışı Denge
8.107
26.029
1.118
8.556
22.129
5,5%
-15,0%
Kaynak: BUMKO
3
Günlük Bülten
17 Haziran 2014
İşsizlik oranı mart ayında %9,7 oldu, mevsimsellikten arındırılmış oranı %9,1 oldu. 2014 Mart dönemi işsizlik oranı bir önceki
yılın aynı dönemine göre 0,3 puan artış, bir önceki aya göre ise 0,5 puan azalış kaydederek %9,7 olarak gerçekleşti. İşsizlik oranı
erkeklerde %9,1, kadınlarda ise %11 oldu. Tarım dışı işsizlik oranı bir önceki yılın aynı dönemine göre 0,5 puan artarak %11,7
seviyesine yükselirken, işgücüne katılma oranı %49,9 oldu. İşgücüne katılma oranı erkeklerde %70,6, kadınlarda ise %29,8 oldu.
2014 yılı Mart döneminde 15-24 yaş grubunu içeren genç işsizlik oranı %16,7 iken, 15-64 yaş grubunda ise %9,9 olarak
gerçekleşti.
Hanehalkı işgücü araştırmasında bir önceki ay Avrupa Birliğine tam uyumun sağlanmasına yönelik yeni düzenlemelere geçildi. Bu
düzenlemelere göre anketin referans haftası ve işsizlik kriterinde iş arama süresi değişti, yeni nüfus projeksiyonu ve idari bölünüş
temel alındı. Ayrıca OECD ve diğer uluslararası kuruluşlar ile karşılaştırılabilirliği sağlamak amacıyla 15-64 yaş grubunda yer alan
nüfusa ilişkin temel işgücü göstergelerine de yer verildi.
Mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı, %9,1 olarak açıklanırken; geçen yılın aynı dönemine göre 0,4, bir önceki aya göre 0,1
artış kaydetti. Mevsimsellikten arındırılmış tarım dışı işsizlik oranı ise geçen aya göre değişim kaydetmezken; geçen yılın aynı
dönemine göre ise 0,4 puan yükselerek %11 seviyesinde gerçekleşti.
Mart 2014
İşsizlik Oranı (%)
17
15
(İstihdamın Sektörlere Göre Dağılımı)
Mevsimsellikten Arındırılmış İşsizlik
Oranı
İşsizlik Oranı
13,5
13
Tarım
20,8
9,7
11
Hizmet
51,2
9
2014 OVP İşsizlik
Oranı Hedefi %9,4
9,1
Sanayi
Sanayi 21
Ara.13
Ağu.13
Nis.13
Ara.12
Ağu.12
Nis.12
Ara.11
Ağu.11
Nis.11
Ara.10
Ağu.10
Nis.10
Ara.09
Nis.09
Ağu.09
İnşaat
Hizmet
Kaynak: TÜİK
7
Ara.08
Tarım
7,1
Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı Konya Ticaret Odası tarafından düzenlenen toplantıda bir sunum yaptı. Sunumda GSYH
büyüme hızının %4’e yakın seyrettiği; tasarruf bilinci ve basiretli borçlanma ile Türkiye’nin daha dengeli ve istikrarlı büyüme
sağlayabileceği; yıllık kredi büyüme hızının %15 seviyesine yaklaştığı; enflasyondaki düşüşün Haziran ayı verisinden itibaren
başlayacağının tahmin edildiği ve cari işlemler açığında iyileşmenin devam etmesinin beklendiği belirtildi.
Başçı küresel ekonomiye ilişkin değerlendirmelerinde dünya ekonomisinin genel büyümesinin ılımlı seyrettiği ve bunun devamının
beklendiğine değinerek; Türkiye’de 2013 yılındaki %4’lük büyüme trendinin devam ettiğini açıkladı. Başçı sözlerinin devamında
“2014 yılında nihai yurt iç talebin pozitif katkısı devam ederken net ihracat da olumlu katkı yapmaktadır. Öncü göstergeler Euro
Bölgesi’ndeki toparlanmanın süreceğine işaret etmektedir. AB ülkelerindeki toparlanma ihracat artışına katkıda bulunmaktadır.
İhracatın büyümeyi ve dengelenmeyi desteklediği gözlemlenmektedir.” dedi.
4
Günlük Bülten
17 Haziran 2014
Merkez Bankası Başkanı dış dengeye ilişkin değerlendirmelerde bulunurken öncelikle Türkiye’de tasarruf oranlarının düşük
olduğunu dile getirdi ve tasarruf oranlarının düşük olmasının cari açığın yüksek olmasına sebep olduğu değerlendirmesinde
bulundu. Başçı alınan önlemler sonucunda cari işlemler açığında iyileşmenin devam ettiğini açıkladı ve “ihracatın ithalatı karşılama
oranındaki artış eğilimi sürmektedir. Kredi büyüme hızı %15 seviyesine yaklaşmaktadır. Makroihtiyati tedbirler sonrasında
bankacılık sektörü finansman ağırlığını tüketimden yatırım ve üretime kaydırmaktadır.” dedi.
Başçı Türkiye ekonomisinin dezenflasyon sürecinde olduğunu belirterek “Döviz kuru gelişmeleri enflasyon artışında önemli bir rol
oynamıştır. Enflasyondaki düşüşün Haziran ayı verisinden itibaren gözleneceği tahmin edilmektedir.” açıklamasında bulundu.
Başçı zorunlu karşılıklara faiz ödenmesinin gündemde olduğunu ve haziran ayında bu yönde adım atılması şeklinde beklentiler
oluştuğunu ancak bu konuda bir zaman vermediklerini açıkladı. Başçı bu konuda bir bankanın kredi/mevduat oranı yüksek ise
Merkez Bankası’ndan daha az telafi faizi alması, düşük ise daha fazla faiz alması yönünde görüşlerinin olduğunu belirtti. Böylece
kredi/mevduat oranının düşmesinde fayda beklediklerini sözlerine ekledi.
Avrupa Birliği istatistik ofisi Eurostat'ın verilerine göre, Euro Bölgesi mayıs enflasyonu yıllık bazda nihai %0,5 ile öncü veri ve
beklentiler seviyesinde gerçekleşti. Enerji ve işlenmemiş gıda fiyatlarındaki değişimleri içermeyen çekirdek endeks de %0,8 ile
beklentilerin hafif üzerinde açıklandı. Euro Bölgesinde nisanda enflasyon yıllık bazda nihai %0,7 seviyesinde açıklanmıştı. Avrupa
Merkez Bankası'nın enflasyon hedefi %2'nin biraz altı düzeyinde bulunuyor.
5
4
Euro Bölgesi (Enflasyon, YoY, %)
Enflasyon
Çekirdek Enflasyon
3
Hedef
2
0,8
1
0
0,5
Ara 07
Mar 08
Haz 08
Eyl 08
Ara 08
Mar 09
Haz 09
Eyl 09
Ara 09
Mar 10
Haz 10
Eyl 10
Ara 10
Mar 11
Haz 11
Eyl 11
Ara 11
Mar 12
Haz 12
Eyl 12
Ara 12
Mar 13
Haz 13
Eyl 13
Ara 13
Mar 14
-1
Moody's, Çin‘in kredi notunun yeniden dengelenmenin zorluklarına büyük olasılıkla karşı koyacağını kaydetti. Moody's, Çin'in
A3 olan kredi notu ve 'durağan' görünümünün ülkenin güçlü makroekonomik göstergeleri kadar mali ve dış tamponları ile
desteklendiğini belirterek, ülkenin kredi profilinin ekonomideki yeniden dengelenmenin yarattığı zorluklara karşı koyabilecek
durumda olduğuna inandıklarını bildirdi. Bununla birlikte Moody's, uygulanan politika tedbirlerinin başarısının Çin'in yeniden
dengelenmenin zorlukları ile başarılı şekilde mücadele etme kabiliyeti azısından kritik önemde olacağını da vurguladı. Çin için
hazırladıkları senaryolarda reel büyümenin bu yıl ve gelecek yıl %6,5-7,5 aralığında dalgalanmakta olduğunu belirten Moody's,
uzun vadeli büyüme görünümünün ise kredi sıkılaştırma politikalarının başarısına ve yapısal reformlarının hızına bağlı olduğunu
ifade etti.
5
Günlük Bülten
17 Haziran 2014
IMF, ABD için büyüme beklentisini aşağı yönlü revize etti. ABD ekonomisi için Madde 4 kapsamında yapılan yıllık gözden geçirme
raporunu açıklayan IMF, toparlanmanın güçlenmesi ve görünümün iyileşmesi için yapılması gerekenleri 5 madde halinde sıraladı.
ABD'nin verimlilikte büyümeyi ve işgücüne katılımı artırması gerektiğini ifade eden IMF, bunun yanı sıra kamu borcunun
sürdürülebilir düşüş trendine sokulması, sıfır faizden çıkışın yönetilmesi ve daha güvenli finansal sistem oluşturulması gerektiğini
vurguladı.
Bu hedeflerin başarılması ve ülkenin ekonomik geleceğinin sağlamlaştırılması için uzun vadeli işsizliği düşürecek ve işgücüne
katılımı artıracak daha proaktif istihdam piyasası politikaları izlenmesi gerektiğini belirten IMF, bir taraftan asgari ücret artırılırken,
diğer taraftan vergi yapısının iyileştirilmesi, vergi gelirlerinin artırılması, sosyal güvenlik sisteminde temel reform yapılması ve
sağlık harcama maliyetlerinde büyümenin düşürülmesi gerektiğini ifade etti.
ABD'nin yapması gerekenler listesinin uzun ve zorlu olduğunu ve listenin tamamlanmasının yıllar alacağını dile getiren IMF, ancak
bu listenin gerçekleştirilmesiyle somut ilerlemenin uzun vadeli büyüme görünümünü artıracağını, yoksulluğu azaltacağını, kamu
finansmanının sürdürülebilir bir yola sokacağını ve finansal istikrar risklerini azaltacağını vurguladı. IMF, tüm bunların hem ABD
hem de dünya ekonomisi için avantajlar ortaya çıkaracağını da belirtti.
IMF raporunda, ABD ekonomisinin bu yıl %2,0 ve gelecek yıl %3,0 büyüyeceği öngörülürken, enflasyonun bu yıl %1,9, gelecek yıl
%1,8, işsizlik oranının %6,2 ve %5,0 olacağı tahminlerine yer verildi.
VERİ GÜNDEMİ
Yurtiçinde açıklanacak bir veri bulunmazken; Almanya’da ZEW endeksi, ABD’de TÜFE, yeni konut inşaatları ve inşaat ruhsatları
takip edilecek.
UYARI: Bu bülten T.C. Ziraat Bankası A.Ş. tarafından, kamuya ilan edilen veriler kullanılarak hazırlanmış olup; sadece Bankamız
müşterilerini bilgilendirme amacını taşımaktadır. Bültende yer alan veriler ve değerlendirmeler yatırım danışmanlığı kapsamında
değildir. Bülten sayfalarında yer alan yazı, tablo ve grafikler Bankamızın izni olmaksızın kısmen veya tamamen çoğaltılamaz,
dağıtılamaz ya da yayınlanamaz.
6
Download

Günlük Bülten 17 Haziran 2014