Tedarik Zinciri Yönetimi
Yrd.Doç.Dr. Esra Tekez
02 Kasım 2015
1
İçerik
•
•
•
•
•
Tedarik Zinciri Yönetimi
Lojistik
Lojistik ve Tedarik Zinciri Yönetimi(TZY) İlişkisi
Malzeme İhtiyaç Planlama (MRP)
Malzeme Yönetimi
2
Tedarik Zinciri
Tedarikçi
Dağıtım
merkezi
İmalatha
ne
Satıcılar veya
müşteriler
Nakliye veya
taşıma
3
Tedarik Zinciri:
Müşteri memnuniyetini sağlayacak
hizmetleri veya ürünleri üreten ve
firmalar boyunca birbiri ile ilişkisi
olan süreçler dizisi.
4
•Rekabetçi Önceliklerin Kullanılması
• Müşteri İlişkileri
- Üstün kalite
- Tutarlı kalite
- Teslim hızı
- Çeşitlilik
• Yeni Hizmet Geliştirme
- Gelişme hızı
- Kişiye özelleştirme
- Üstün kalite
• Sipariş Karşılama
- Düşük maliyetli işlemler
- Üstün kalite
- Tutarlı kalite
- Zamanında teslim
- Çeşitlilik
• Tedarikçi İlişkileri
- Düşük maliyetli işlemler
- Tutarlı kalite
- Zamanında teslim
- Çeşitlilik
- Hacim esnekliği
Tedarik Zinciri Yönetimi Nedir?
• Tedarik Zinciri Yönetimi tedarikçiler, üreticiler, dağıtım
kanalları ve müşteriler arasındaki ağda bilgi, malzeme
ve para akışının yönetimidir.
Stanford Supply Chain Forum
7
Kaynaklar:
alanlar
satıcılar
limanlar
Müşteriler, Talep
merkezleri
Depo alanları,
Bölgesel Depolar: stoklama noktaları
Stok alanları
Tedarik
Envanter &
Depolama maliyetleri
Taşıma Maliyetleri
Üretim/
satınalma
maliyetleri
Taşıma Maliyetleri
Envanter ve Depolama
maliyetleri
8
Tedarik Zinciri Yönetimi ?
• Tedarik Zinciri Yönetimi tedarikçiler, üreticiler,
dağıtım kanalları ve müşteriler arasındaki ağda
bilgi, malzeme ve para akışının yönetimidir.
Stanford Supply Chain Forum
9
• Dışsal Nedenler
- Hacim Değişimi
- Mal veya Hizmet Karmasının Değişmesi
- Geç Teslimler
- Eksik Sevkiyat
• İçsel Nedenler
-İşletme İçi Yaratılan Arz Eksiklikleri
-Teknik Değişiklikler
-Sipariş Birikmesi
-Yeni Mal ya da Hizmet Tanıtımı
-Mal ya da Hizmet Promosyonları
-Bilgi Hataları
Tedarik zincirinin, 4 temel özelliği vardır.
• Tedarik Zinciri özerk fonksiyonlar dizisi değil bütünleşiktir.
– Zincir boyunca sistem entegre edilmiştir.
• Stratejik karar verme ile doğrudan bağlantılıdır.
• Tedarik Zinciri üzerindeki envanterler arasındaki
dengesizlikleri tespit etme ve uygun çözümler
(düzeltme, elimine etme, ayıklama vb.)
üretme tedarik zincirinin ana konularıdır.
12
• İmalat
ENVANTER VE TEDARİK ZİNCİRİ
Envanter: Müşteri talebini karşılamak ya da
mal ve hizmet üretimini desteklemek için
kullanılan malzeme stokudur.
BİR İMALATÇI FİRMA İÇİN TEDARİK ZİNCİRİ
ENVANTER OLUŞUMU
• Düşük Envanter İçin Baskı
-Envanter Tutma Maliyeti
Envanter Tutma Maliyeti: Depolama, elde
tutma maliyetleri ve vergileri, sigorta ve fi re
maliyetleri gibi malları elde tutmanın değişken
maliyetleri ile sermaye maliyetlerinin toplamı
olmaktadır.
- Sermaye Maliyeti
- Depolama ve Elleçleme Maliyeti
- Vergiler, Sigorta ve Fire
• Yüksek Envanter İçin Baskı
-Müşteri Hizmeti
Yok Satma: Satış kaybına neden olan
karşılanamayan sipariş.
Geciken Sipariş: Söz verilen ya da istenilen
zamanda karşılanamayan fakat daha sonra
karşılanacak müşteri siparişi.
-Sipariş Verme Maliyeti
Sipariş Verme Maliyeti: Tedarikçi için satın
alma emrinin ya da imalat için üretim emrinin
hazırlanması maliyeti.
-Hazırlık Maliyeti
Hazırlık Maliyeti: Farklı bir ürün üretmek için makine
ya da iş yerinde yapılan değişikliğin neden olduğu
maliyet.
-İş Gücü ve Ekipman Kullanımı
-Taşıma Maliyeti
-Tedarikçilere Ödemeler
Miktar İndirimi: Sipariş yeterince büyük olduğunda
birim fiyatta düşüş.
• Envanter Çeşitleri
Ham Madde (RM): Hizmet veya mal üretimi için
gerekli envanter.
Ara Stok (WIP): İmalatta bitmiş ürünü üretmek
için gereken parça, bileşen veya aramontajlar.
Bitmiş Ürünler: İmalat tesislerinde, depolarda ve
perakende ucuzluk mağazalarında müşterilere
satılan ürünler.
ARDIŞIK STOKLAMA NOKTALARINDA ENVANTER
Lojistiğin Amacı:
Lojistik Neden Önemlidir?
• Ürünlerin teslim hızı artırılmalıdır.
• Sipariş teslim zamanları gün geçtikçe
azalmaktadır.
– 1993 te 18 gün iken,
– 2003 te 9 gündür.
• Siparişlerin yaklaşık %12’sinin geç teslim
edildiği, %8’inin eksik ve %2’sinin zarar
gördüğü belirlenmiştir.
22
Lojistik şunları gerektirir :
•
•
•
•
•
Değişime uyum sağlamak
Esnek olmak
Zaman iyi yönetmek
Planlama yapmak
Organize olmak.
23
TZY- Lojistik İlişkisi
Lojistik Faaliyetler
Lojistik Faaliyetler
Tedarikçi
Lojistik Faaliyetler
Dağıtım merkezi
Lojistik Faaliyetler
İmalathane
Satıcılar veya müşteriler
Nakliye veya taşıma
24
Etkin Tedarik Zinciri Yönetimi,
–Bir tedarik zinciri boyunca yer alan
her türlü girdi ve çıktı,
–Lojistik sistemi ve faaliyetlerinin
başarılı bir şekilde koordinasyonu
ile sağlanabilir
25
Tedarikçiler İle İlişkiler
•
•
•
•
Ortaklığa dayalı işbirliği
Disiplinler arası ekip çalışması
Proje Yönetimi
İç-Sürece yönelik çalışma
26
Tedarikçiler İle İlişkiler
•
•
•
•
Sipariş bilgisi
Termin bilgisi
Kalite bilgisi
Parça sayısı
•
•
•
•
•
•
•
•
Stok bilgileri
İmalat süresi
İşyeri düzenlemesi
Çalışma planı, kullanılacak formlar
Günlük, haftalık ve aylık stratejiler
Kısa dönem iyileştirme çalışmaları
Verimliliğe yönelik bilgiler
Ekip oluşturma
•
Öncelikler ve değerlendirme kriterlerinin oluşturulması
27
Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP)
• Malzeme İhtiyaç Planlaması,
bağımlı stok kalemleri için
Ne Zaman ve Ne Kadar Sipariş Edilmeli ?
Sorularına en ekonomik cevabı bulmaya çalışan
bir yöntemdir.
28
MRP
• Malzeme ihtiyaç planlama yönteminin
dayandığı prensip,
• bağımsız talebi olan bitmiş mamülden
geriye doğru giderek gerekli parça ve
malzemeleri tam ihtiyaç duyulduğu anda
hazır bulundurmaktır
29
Malzeme ihtiyaç planlama sisteminin üç
temel girdisi:
• Ana üretim planı
• Ürün ağacı bilgileri
• Stok kayıt bilgileridir.
30
MRP Girdi ve Çıktıları
MRP
Girdileri
Tasarım
Değişikliği
Müşteri
Talebi
Satış
Tahminleri
Stok
Hareketl
eri
MRP Süreci
Ürün
Ağacı
Bilgileri
Ana
Üretim
Planı
MRP
Çıktıları
Sipariş
Açma
Raporları
MRP
Sistemi
Sipariş
Öncelikli
Raporları
MRP
Kapasite
Planlama
Raporları
Stok
Kayıt
Bilgileri
Performans
Kontrolu
Raporları
31
MRP
• Malzeme ihtiyaç planlama yönetiminin başarı ile
uygulanması, lojistik sistemin başarısını artıracaktır.
Bunun içi gereken
– Tedarik kaynaklarının güvenilir ve dakik çalışmasıdır.
Gecikme payları çok küçük olduğundan tedarikte en
küçük aksaklık tüm üretimin durmasına sebep olabilir.
– Malzeme ihtiyaç planlaması için gerekli olan büyük
bilgi işlem kapasitesidir. Bu nedenle, bilgisayarsız
malzeme ihtiyaç planlaması uygulaması
düşünülemez.
32
MRP
• Malzeme ihtiyaç planlaması, kitle üretimi yapan,
özellikle montaj hatları olan işletmelerde
oldukça iyi sonuçlar vermektedir.
• Bu işletmelerde süreç içi stok düzeyinin
azaltılması,
• İş gücü kullanımının geliştirilmesi,
• Müşteri servisinin artması ve
• Stok devrinde artış gibi gelişmelerin elde
edilmesini sağlamıştır.
33
ERP Nedir?
•
1960 lı yıllarda ortaya çıkan MRP sistemi, temelde stok
kontrole dayalı yazılım paketleridir.
•
1970 li yıllarda gelişerek adı Malzeme - hammadde
planlaması ve satın alma işlemleri için ürünün net
ihtiyaçlarını, ana üretim programına dönüştüren
MRP II – İmalat Kaynakları Planlaması adını almıştır. 1980 lerde
ise dağıtım kaynakları planlaması da eklenmiştir.
•
1990’ların başında ise MRP II nin uzantısı olarak
Mühendislik, Finans, İnsan Kaynakları, Proje Yönetimi gibi
bir çok kurumsal faaliyeti içine alan ve kullanılabilen bir
sistem olarak ERP ortaya çıkmıştır.
34
Bazı ERP üreticileri
•
•
•
•
•
•
•
•
SAP
ORACLE
BAAN
CODA
D&B
JD EDWARDS
IBM
PEOPLESOFT
35
ERP Avantajları
•
•
•
•
•
Gereksiz verilerin elenmesi
Güvenilir bilgiye daha kolay geçiş
Global dünya şartlarına uyum
Etkinliğin artmasıyla maliyetlerin azalması
Diğer modüllerle etkileşim sonucu etkinliğin
sağlanması
36
ERP’nin Faydaları
•
Tedarik zincirinin tamamında toplam maliyetlerin
düşürülmesi
•
Üretim süresinin kısaltılması
•
Stokların minimuma indirilmesi
•
Ürün çeşitliliğinin artırılması
•
Ürün kalitesinin yükseltilmesi
•
Daha etkin teslimat sürelerinin elde edilmesi
•
Müşteriye daha fazla hizmetin sağlanması
•
Küresel arz, talep ve üretimin daha verimli
koordinasyonu sağlamak
amaçları ile bu entegre sistemlere ihtiyaç duymuşlardır.
37
Malzeme Yönetimi
•
Malzeme yönetiminin ana amacı minimum stok ihtiyaçları ile
maksimum hizmet dengesini oluşturmaktır.
•
Bu sebeple malzeme yönetimin genel prensipleri aşağıdaki
gibidir:
–
–
–
–
–
Talebe Bağlı Olarak Stokları Mümkün En Düşük Seviyede
Tutmak,
Satın Alınan Malzemeleri Ve Malları En Ekonomik Düzeyde
Satın Almak,
Malzeme İsrafının Muhtemel Tüm Kaynaklarını Yok Etmek İçin
Diğer Bölümlerle Birlikte Çalışmak,
Doğru Stok Kayıtları Tutmak,
Üretimin, malzemenin elde bulunmaması sebebiyle
engellenmemesini sağlamak.
38
Bağımsız ve bağımlı talep
• Bağımsız Talep: Tedarikçinin doğrudan
kontrolü olamadığı nihai ürünler ve yedek
parçalar gibi mallar için müşterinin
talepleridir.
• Bağımlı Talep: Bağımsız taleple ilgili parçalar
için olan taleptir ve tedarikçi tarafından
yönetilip kontrol edilebilir.
39
• Bağımsız talep; bir takım satış tahminleri ile
belirlenir ve ölçülür, ve bu bilgiye dayanarak bağımlı
değişkenler belirlenir.
• Bazı teknikler – mümkün olduğunca – malzeme
stoklarının talep şablonuyla eşleşeceğini temin
etmek için kullanılabilir. Bunlar;
•
•
•
•
MRP
Stok yenileme politikaları
Hizmet seviyesi ayarları
Envanter yönetimi
Bazı durumlarda bu tekniklerin bir kombinasyonu da
kullanılabilir
40
Teşekkürler…
41
Quiz
• Tedarik Zinciri Yönetimi ve Lojistik
Nedir ? Kendi tanımınızı bir şekil
yardımı ile açıklayınız
• Bağımlı bağımsız talep nedir?
Sınıftakilerden farklı örnekler vererek
açıklayınız.
– Süre : 15 dak.
42
Download

Tedarik Zinciri Yönetimi