MOTİVASYON
MOTİVASYON
* Aç ayı oynamaz..
• İnanmak başarmanın yarısıdır..
• Azimle çalışan mermeri delermiş..
• Kaplumbağa olmayı tavşan olmaya
yeğlemek.
• Bir atı suya götürebilirsiniz ama ona
zorla su içiremezsiniz.
MOTİVASYON
1. Motive teriminin Türkçe karşılığı güdü bir insanı
belirli bir amaç için harekete geçiren güç demektir.
2. Organizmayı davranışa iten, bu davranışların
düzenlilik ve sürekliliğini belirleyen, davranışa yön
ve amaç veren çeşitli iç ve dış etkenler ile bunların
işleyişini sağlayan mekanizmalardır.
MOTİVASYON
• Güdüleme öğretmen tarafından öğrencilere
özendirici ve caydırıcılar kullanarak uygulanan
bir aksiyon, buna karşın Güdülenme ise
öğrencilerin güdüleme aksiyonlarına karşı
gösterdikleri davranış yada sonuçlar olduğu
şeklinde ifade edilebilir.
MOTİVASYON
Davranışa enerji sağlayan organizmanın içindeki ve
çevredeki güçler,
• Davranışın yönünü belirleyen ve ona rotasını veren
unsur ve süreçler,
• Davranışın SÜREKLİLİĞİNİ sağlayan faktörler ve
süreçlerdir.
Motivasyon neden önemlidir?
MOTİVASYON
SÜRECİNDEKİ AŞAMALAR
ihtiyaç
su
uyarılma
Su içme
isteği
davranış
Suyu almaya
gitmek
Amaç(doyum)
Su içmek
MOTİVASYON TÜRLERİ
Doğal (içsel) Motivasyon
- Öğrendiği konular güdüyü doyuruyor,
- Sorunlarını çözmede yardım ediyor,
- Kendisinden kaynaklanan gereksinimlerini
gideriyorsa motive olur.
- Örneğin, birincil güdülerin doyurulması
İÇSEL MOTİVASYON ARAÇLARI
TAMAMLAMA
GERİBİLDİRİM
YENİLİK
SÜRPRİZ
UYGULAMA
KARŞI KOYMA
SEZİNLEME
GÜVENLİK
ÖZDEŞLEŞME
YANSITMA
BAŞARI
SAHİP OLMA
AİT OLMA
YARIŞMA
MOTİVASYON TÜRLERİ
Yapay (dışsal) Motivasyon
- Öğrenme konumunun kendisi için yararını,
- Güdülerini doyurma değerini göremediği
durumlarda,
- Öğretmen tarafından ödül ve cezalarla
güdülenmesidir.
- İkincil güdülerin doyurulması hedeflenir. Başarı…
Yapay (dışsal) Motivasyon
Dışsal uyarıcılar ödül, ceza, takdir edilme, baskı,
rica, sevilmek, kabul görmek olabilir.
Dışsal
güdülemeyi destekleyici etmenler not, mükafat, ödül,
sertifika, kupa, madalya, öğrenci gençlik teşkilatına
üyelik, rekabet, tasdik edilme arzusu, öğretmen
baskısı, ebeveyn baskısı, arkadaş baskısıdır.
Olumsuz dış odaklı güdüleme faktörleri ise alay,
aşağılama, sözlü olarak incitme, azarlama, saldırma,
cezalandırma, haklarını geri almadır.
İçsel-Dışsal Motivasyonu Arttırmaya Yönelik
Etkinlikler
• İçsel Motivasyon
• Dışsal Motivasyon
Dışsal ödülleri kullanırken
Beklentileri kesinleştirin
 Net geribildirimler sağlayın
 Geribildirimi anında kullanın
 Geribildirimin sürekliliğini sağlayın
 Dışsal ödüle yüklenen değer ve
ulaşılabilirliğini yükseltin
Başarı Güdüsü
Başarı ihtiyacından kaynaklanan,
Öğrenme görevlerini mükemmelleştirme
güdüsüdür.
Başarılı olma ile başarısızlıktan kaçınma..
Zeka düzeyi eşit olanlardan başarma isteği
yüksek olanlar daha başarılı..
• Başarı mı, yoksa başarısızlık mı başarıyı getirir?
Yetişkin Eğitiminde Motivasyon
1) Güdülemenin temeli, kişinin kendi yeteneğine, gücüne
inanması ve güvenmesidir. Yetişkin bilgilendirilerek bu inanç ve
güven sağlanmalıdır.
2) Yetişkin, ilgi duyduğu; merak ettiği; kişisel, sosyal, mesleki
sorunlarını çözeceğine inandığı; kendisine mutluluk getireceğini
düşündüğü ve ön deneyimi olan konuları öğrenmek için
güdülenir ve başarılı olur.
Motivasyonu Etkileyen Kişisel
Faktörler
UYARILMA
İHTİYAÇLAR
İNANÇLAR
AMAÇLAR
Derse Başlama
Tutumlar
İhtiyaçlar
Dersi Sürdürme
Uyarma
Etkilenme
Dersi Bitirme
Yetenek
Pekiştirme
MOTİVASYON KURAMLARI
İçerik teorileri
Maslow’un
ihtiyaçlar
hiyerarşisi
Alderfer’in ERG
teorisi
Süreç teorileri
Motivasyon
Yaklaşımları
Davranışçı
Vroom’un beklenti
Bilişsel
teorisi
Sosyal Öğrenme
Herzberg’in iki
faktör teorisi
Adam’ın eşitlik
veya adillik teorisi
Hümanistik
Mc Clelland’ın
öğrenilmiş
ihtiyaçlar teorisi
Locke’nin hedef
belirleme teorisi
Wloodowski modeli
Keller modeli
Target modeli
Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi
Gelişme
İhtiyaçları
Temel
İhtiyaçlar
İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı
• Temel ihtiyaçlar dikkate alınmadan
öğrenme beklenen kalitede olamaz.
İKİ FAKTÖR KURAMI
 Herzberg’e göre gerçek motivasyonun kaynağı içseldir.
 Dış faktörler ne olursa olsun kişi kendi kendisini motive edebilir.
 İnsan davranışlarında hijyen ve motivasyon olarak adlandırdığı faktörlerin
etkisinden bahseder
 İnsanları hijyen arayıcıları ve motivasyon arayıcıları olarak sınıflandırmaktadır
 Hijyen faktörlerini iyileştirmek motivasyonun artmasını garanti etmez.
 Hijyen faktörlerinin karşılanmaması memnuniyetsizlik yaratır. Ancak hijyen
faktörlerinin iyileştirilmesi performansı fazla etkilemez
İKİ FAKTÖR KURAMI
Hijyen Faktörleri
• Yaşanılan ortamın fiziki şartları
• Statü
• Araç - gereç
• Maddi imkanlar
• Güvenlik
• Öğrenci - öğrenci ilişkileri
• Öğretmen-öğrenci ilişkisi
Motivasyon Faktörleri
• Öğrendiğini hissetme
• Sorumluluk alma
• İlerleme gelişme imkanı
• Tanınma
• Takdir edilme
• Yapılanın değerinin bilinmesi
• Başarılı olma
Gerçek tatmini yaratan faktörlerdir. Kişinin
daha fazla ve isteyerek çalışmasını
sağlarlar. Kişi, yaptığı işi sever ve kendisini
geliştirme isteği duyar.
Alderfer’in ERG teorisi
 Alderfer, Maslow’un modelini modern durumlara uyarlamıştır.
ERG kuramına göre her bir basamağın tatmini, artan bir biçimde soyut ve zor
duruma gelir.
Bazıları bu basamaklarda ilerlerken mantıksal bir gelişme izler, buna karşılık
bazıları bunalım ve hayal kırıklığına uğrar.
Bu kişiler gelişme ihtiyaçlarını karşılayamıyorlarsa, diğer basamaklardan birine
dönerek, çabalarını onun üzerinde yoğunlaştırırlar.
 Existence, Relatedness, Growth
Kuramlar
Birinci basamak
İkinci basamak
Üçüncü basamak
Alderfer
Varlık sürdürme
İlişkili olma
Gelişme
Maslow
Fizyolojik
Güvenlik ve
Sosyal
Saygınlık,
Kendini
gerçekleştirme
McClelland'ın
Başarı Güdüsü Kuramı
3 çeşit öğrenilmiş ihtiyaç vardır:
Başarılı olma,
Güçlü olma,
İlişkili olma,
Başarılı olma ihtiyacı duyan insanın özellikleri:
 Bir problemi çözmek ya da zor bir görevi
tamamlamak için sorumluluk almaktan
çekinmez, buna büyük bir hevesle gönüllü olur.
 Kendisi için kolay olmayan aynı zamanda aşırı güç
olmayan hedefler belirler ve aşırı olmayan ama pek
çok insanın ürkeceği riskler alır.
 Yaptığı işlerin sonunda nasıl yaptığını anlamak için
açık, anlaşılır geri bildirim talep eder.
 Kendini görevine adar, gözü başka hiçbir şeyi görmez.
McClelland'ın Öğrenilmiş İhtiyaçlar
Teorisi
Güçlü olma ihtiyacı duyan kişinin özellikleri:
 Çevresini kontrol etme,
 Başkalarının davranışını şekillendirme, başkalarını
yönlendirme sorumluluğu alma çabası içindedir.
 Kendilerini göstermek için performanslarını hep
yüksek tutarlar. Yöneticiliği iyi yaparlar.
 Liderliği kaybetmemek için çaba harcarlar.
 İşe veya okula devamsızlık yapmazlar.
McClelland'ın Öğrenilmiş İhtiyaçlar
Teorisi
İlişkili olma ihtiyacı duyan kişilerin özellikleri:
 Başkalarından kabul görmeyi arzular.
 Başkalarının onayını almak önemlidir.
 Arkadaşlık, dostluk ilişkileri çok önemlidir.
 Başkalarını kırmak istemezler,
 Başkalarının koyduğu kuralları kabul
edebilirler.
 İnsanları kırmamaya özen gösterirler.
 Bencil değil vericidirler.
Adams'ın
Eşitlik veya Adillik Teorisi
İnsanlar, kendilerine adil ve eşit davranılmasını isterler. Bu
teoriye göre kişi,
 Kendisini karşılaştırabileceği bir eşitini ya da akranını
belirler.
 Kendisinin ne yaptığına ya da ne verdiğine bakar.
 Kendisinin yaptığı şeyden ne elde ettiğine bakar.
Kişi yaptığı hesap sonucu bir adaletsizliğe karar
verirse;
Çaba düzeyini değiştirebilir.
Menfaatinin eşitlenmesini talep edebilir.
Düşüncesini değiştirebilir.
Kendine eşit kabul ettiği başka birini seçebilir.
Kendi bulunduğu ortamı ya da durumu
değiştirebilir.
Locke'nin Hedef Belirleme Teorisi
Bir hedefin davranışı motive etme derecesi şunlara
bağlıdır:
 Hedefin spesifiklik derecesi.
 Hedefin ulaşılabilirliğindeki zorluk derecesi.
 Hedefe ulaşmada adanmışlık derecesi.
Download