PROF. DR. YASEMİN IŞIKTAÇ
SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLARIN
HAKLARI
 ÇOCUKLARIN CEZALARININ İNFAZ EDİLECEĞİ
KURUMLAR:
 Çocuk kapalı ceza infaz kurumları:
 Çocuk tutukluların veya çocuk eğitim evlerinden
disiplin vb nedenlerle kapalı cezaevine nakillerine
karar verilen çocukların barındırıldıkları ve firara karşı
engelleri olan, iç ve dış güvenlik görevlileri bulunan,
eğitim ve öğretime dayalı kurumlardır. yaş ve
cinsiyetleri gözönünde tutularak ayrı ayrı bölümlerde
barındırılırlar.
SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLARIN
HAKLARI
 Gençlik kapalı ceza infaz kurumları:
 Kapalı ceza kurumlarında cezasının başladığı tarihte 18
yaşını bitirmiş, 21 yaşını doldurmamış gençler, eğitim ve
öğretim ilkelerine dayalı, firara karşı engelleri olan, iç ve dış
güvenlik görevlileri bulunan kurumlardır.
 Çocuk eğitim evleri:
 Çocuk hükümlüler hakkında verilen cezaların
hükümlülerin eğitilmeleri, yeniden toplumla
bütünleştirilmeleri amaçları ile getirildikleri tesislerdir.
Firara karşı engel bulundurulmaz.
 Iç güvenlik görevlilerinin gözetimi söz konusudur.
SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUKLARIN
HAKLARI
 ÇOCUKLARIN YARARLANABİLECEĞİ HÜKÜMLER:
 Haberleşme yollarından yararlanma
 Eğitim programlarından yararlanma
 Beden eğitimi ve boş zamanları değerlendirme
 Ziyaret ve izin hakları
5490 SAYILI NÜFUS HİZMETLERİ
KANUNU
 Bulunmuş çocuklar ve zihinsel özürlü kişiler
 MADDE 19- (1) Yaşının küçüklüğü nedeniyle kendisini ifade edemeyen
bulunmuş çocukların nüfus kütüklerine kaydedilmesi, kolluk
görevlileri veya ilgili kurumların bu durumu belirten tutanaklarına
veya ilgililerin beyanlarına dayanılarak bulundukları yerin nüfus
müdürlüğünce yapılır.
 (2) Zihinsel özürlü olup da bulunmuş onsekiz yaşından büyük kişileri,
mahkemece tayin edilecek olan kayyımları bildirmekle yükümlüdür.
Bildirimin tam teşekküllü devlet hastahanesinden alınacak sağlık
kurulu raporu ile nüfus müdürlüğüne yapılması zorunludur.
 (3) Bu kişiler hakkında düzenlenen tutanaklarda doğum tarihi, adı ve
soyadı ile ana ve baba adı belirtilmemiş ise; nüfus müdürlüğünce ad ve
soyad ile ana ve baba adı verilir. Doğum tarihi belirlenmemişse resmi
sağlık kuruluşunca tespit edilmesi sağlanır.
5490 SAYILI NÜFUS HİZMETLERİ
KANUNU
 İstanbul Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Müdürü Mehmet Güngör, annenin
çocuğu nüfus idaresine kayda getirdiğinde, babasının adının
sorulacağını ve kütüğe tescilinin de 'annenin soyadını taşımak kaydıyla'
yapılacağını söyledi. Güngör, "Annesi, çocuğunun ismini istediği gibi
seçer. Bizim için fark etmez. Biz de çocuğu annenin kızlık hanesine
kaydederiz. Evlilik bağı olmadığı, ortada bir soy bağı da kurulmayacağı
için isim 'şu olmuş, bu olmuş' fark etmiyor, bizim için. Ancak baba
hanesi, boş bırakılmaz. Baba adını anne söylemese bile, biz bir isim
yazarız" dedi.
 Boş bırakılması daha iyi
 Medeni Hukuk Profesörü Hüseyin Hatemi de baba ortada yokken,
herhangi bir baba ismi yazılmasının doğru olmadığını söyledi. Prof.Dr.
Hatemi, "Baba hanesinin boş bırakılması daha doğru.
5490 SAYILI NÜFUS HİZMETLERİ
KANUNU
 nüfuz cüzdanında ise baba ismini ne isim koymak
istese onu yazdırabiliyor ve hatta boş bırakabiliyor.
 çok eskiden baba adını boş bırakamıyordum zira
bilgisayar sistemi kabul etmiyordu(2002 yılında bir
müvekkilem için mecburan baba adını doldurmak
zorunda kaldık ve ancak bu şekilde cüzdanı sisitemden
çıkışını alabildik)
 ancak artık bu sorun çozüldü ve bu kısım boş
bıraklılabiliyor.
 bu tamamen annenin tercihine kalmıştır.
YARARLANILAN KAYNAKLAR
 ÇOCUK HUKUKU – Prof. Dr. Emine Akyüz
 ÇOCUK HUKUKU – Prof. D. Rona Serozan
 MEKANDAN İMKANA Çocuk suçluluğunun habitusu ve
ceza ehliyeti ilişkisi – Dr. Eylem Ümit
 ÇOCUĞUN HAKLARININ VE GÜVENLİĞİNİN
KORUNMASI – Prof. Dr. Emine Akyüz
 TÜM BOYUTLARIYLA ÇOCUK İSTİSMARI – Prof. Dr.
Oğuz Polat
 BOŞANMALARDA ÇOCUĞUN KİŞİVARLIĞI HAKKININ
KORUNMASI – Av. Sevde Keçer
KORUYUCU AİLE
 14 bin çocuğa koruyucu aile (Sabah Gaz. 20.08.2012)
 Devlet korumasına alınan ve yetiştirme yurtlarında kalan 14
bin çocuğun ev ortamına geçişini sağlamak amacıyla Aile ve
Sosyal Politikalar Bakanlığı uzun süredir üzerinde çalıştığı
"koruyucu aile" modeli son şekline kavuşturuldu. Bakanlık,
ilk olarak vatandaşlara "Kimsesiz çocukların kimsesi olun.
Gelin sizi onların koruyucu ailesi yapalım" diyerek
uygulamayı tanıtacakKampanya kapsamında iş adamları,
sivil toplum ve medyanın da içerisinde bulunduğu platform
kurulacak.
KORUYUCU AİLE
 Koruyucu aile yönetmeliğinde de değişikliğe gidecek olan
Bakanlık, vatandaşları teşvik etmek amacıyla koruyucu
ailelere çocuk başına verilen ortalama 350 liralık desteği
arttıracak. Koruyucu aile olmak isteyenler yaklaşık 6 ay
süren eğitimlere katılacak. "Çocukların yuvalarda tüm
ihtiyaçları karşılanıyor. Bir tek aile sıcaklığı eksik kalıyor.
Her çocuğun bir ailesiolsun" düşüncesiyle yürütülecek
kampanyanın talimatı da Bakan Fatma Şahin'den geldi.
 Şahin, sonbaharda yeni yönetmelik ve kampanyanın
detaylarını açıklayacak. Yeni koruyucu aile modelinde daha
önce belirlenen 45 yaş sınırının da değiştirilmesi
planlanıyor. Koruyucu aile olma ve evlat edinmek isteyenler
için söz konusu yaş sınırının 65'e yükseltilmesi için
planlama yapılıyor.
KORUYUCU AİLE
 HEDEF 3 KAT ARTIRMAK
 Bin 280 koruyucu aile yanında bin 370 çocuk kalırken,
kampanya ile bu sayının 2014 sonuna kadar 3 kat
arttırılması hedefliyor. Yeni modelde çocuklar, ailesinin
yanında desteklenecek, koruyucu aileye verilecek, evlatlık
verilecek şeklinde ayrılacak. Hiçbirine uymayanların
apartman lardaki çocuk evlerine geçişi sağlanacak. Ücretli
veya gönüllü statüde gerçekleştirilebilen koruyucu aileler,
20 yaşına kadar ya da üniversitede okuyan 25 yaşını
doldurmamış gençlerin de sorumluluğunu alabiliyor.
İsteyen bekarlarda korucu aile olabiliyor.
KORUYUCU AİLE
www.koruyucuaile.gov.tr
 Koruyucu Aile Bakım Modelleri
 Akraba veya Yakın Çevre Koruyucu Aile Modeli
 Veli ya da vasi dışında kalan kan bağı bulunan akrabalar ya da
çocuğun iletişim içinde olduğu veya tanıdığı bakıcı, komşu gibi
yakın çevresinde olan, tercih etmeleri halinde en az temel ana,
baba eğitimleri kapsamında eğitim almış kişi ve ailelerin
sağladığı bakımdır.
 Geçici Koruyucu Aile Modeli
 Acil koruma gereken ya da hakkında hizmet planı
oluşturulmamış ve kuruluş bakımına yerleştirilmemiş ya da
kendisi için planlanan hizmet modelinden çeşitli nedenlerle
henüz yararlandırılamamış çocuklar için, temel ana, baba
eğitimleri ve Koruyucu Aile Birinci ve İkinci Kademe Eğitimini
almış profesyonel kişi ve ailelerin sağladığı birkaç gün ile en fazla
bir ay arasında değişen bakımdır.
KORUYUCU AİLE
 Süreli Koruyucu Aile Modeli
 Öz ailesi yanına kısa sürede döndürülme imkanı
bulunmayan ya da kalıcı olarak aile yanına
yerleştirilemeyen çocuklara, tercihen temel ana-baba
eğitimleri ve Koruyucu Aile Birinci Kademe Eğitimini almış
kişi ve ailelerin sağladığı bakımdır.
 Uzmanlaşmış Koruyucu Aile Modeli
 Özel zorlukları ve ihtiyaçları olan çocuklara yardımcı
olabilecek lisans eğitimine sahip olan veya eşlerden biri en
az ilköğretim düzeyinde olmak üzere temel ana, baba
eğitimleri, Koruyucu Aile Birinci ve İkinci Kademe
Eğitimlerini almış kişi ve ailelerin sağladığı bakımdır.
KORUYUCU AİLE
 Çocukla Tanışma ve Yerleşme Süreci
 Koruyucu aile sözleşmesi imzalanıncaya kadar çocuk ve
ailenin birlikte zaman geçirmeleri sağlanarak birbirlerini
tanımaları ve alışmalarına uygun ortam sağlanması
yönünde yerleştirme öncesi süreç planlanır. Bu süreçte
çocuk önce saatlik, daha sonra günlük, iki haftalık olarak ve
toplamda en çok iki ayı geçmeyecek süreyle koruyucu
aileye izinli verilebilir. Süreçte olumlu kanaat oluşması,
çocuğun ve ailenin de istekliliklerini belirtmeleri halinde İl
Müdürlükleri ile yanına çocuk yerleştirilmesine karar
verilen koruyucu aile arasında, Kurumun ve koruyucu
ailenin yükümlülüklerini içeren bir sözleşme imzalanır.
Sözleşme onaylandıktan sonra çocuk aileye teslim edilir.
KORUYUCU AİLE
 Çocukla sorunların çözümlenmesinde sağlanan destekler
 Koruyucu aile ve yanına yerleştirilen çocuk ile öz aile vakanın





özelliklerine göre belirlenen aralıklarla, düzenli olarak mevzuat
kapsamında izlenmektedir.
Bu izlemelerde;
- Ekibin bir parçası olarak hareket etmeniz,
- Bakım sürecinde Kuruma çocuk hakkındaki bilgileri aktarmanın
gerekliliğini bilmeniz,
- Koruyucu aile hizmetinden yararlandırılacak çocukla masallardaki
gibi bir hayat sürecekleri yönünde duygulara sahip olabilmektedirler.
Ancak birlikte yaşam, hayal edilenden farklıdır. Bu nedenle yapılan
izlemelerde bu duruma ilişkin duygularınızı da paylaşmanız önemlidir.
İzlemelerin sürecin çocuk yararına olup olmadığının gözlemlenmesinin
yanı sıra danışmanlık verilmesi amaçlı olduğunu bilmeniz kendinizi
daha güçlü hissetmenizi sağlayacaktır.
Dersimiz bitmiştir, teşekkür ederim

Download

çocuk hukuku – 14