EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
SORU - Pasaport Almak Gerekli Evraklar nelerdir ?
CEVAP
1-Nüfus Cüzdanı
2-2 Adet Biyometrik Fotoğraf
3-Zıraat Bankasına Cüzdan ve Harç Bedeli yatırılarak alınacak dekont
4-18 Yaşından küçükler için Anne ve Baba Muvafakatnamesi
SORU – Pasaport harçları ne kadardır ?
CEVAP:
6 Aylık 164,55
1 Yıllık 207,20
2 Yıllık 292,65
3 Yıllık 385,25
5 Yıllık 513,40
SORU - Silah Ruhsatı Almak Gerekli Evraklar nelerdir ?
CEVAP
1
Kaymakamlık Makamına Hitaben Dilekçe
2
5 Adet Fotoğraf
3
Zıraat Bankasına Cüzdan ve Harç Bedeli yatırılarak alınacak dekont
4
Sağlık Raporu (Heyet)
SORU - Araç Tescil Belgesi Almak Gerekli Evraklar nelerdir ?
CEVAP
İlk defa tescili yapılacak araçların tescil işlemi;
1- Gerçek kişiler için; sahiplerinin Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi’nde belirtilen yerleşim yeri
adreslerinin,
2- Şirketler için; ticaret sicil gazetesinde belirtilen adreslerinin, diğer tüzel kişilerin tüzük veya diğer
resmi kayıt belgelerinde belirtilen adreslerinin,
3- Yabancılar için; varsa Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi’nde belirtilen yerleşim yeri adreslerinin, yoksa
ikamet tezkerelerinde gösterilen adreslerinin, bu da yoksa yazılı olarak beyan ettikleri adreslerinin,
bulunduğu yerdeki trafik tescil şube veya bürosunda yapılır.
Tescil sırasında ibraz edilecek ve araç dosyasına konulacak belgeler;
1- Araç gümrük şahadetnameli ise aslı, fatura veya satış belgesi gibi diğer sahiplik belgeleri ise aslı
mutlaka görülmek suretiyle fotokopileri,
2- Uygunluk belgesinin aslı,
3- Araçta tadilat yapılmış ise, TSE tarafından onaylanmış olan “Münferit Araç Uygunluk Belgesi” aslı,
4- Özel Tüketim Vergisi Ödeme Belgesinin aslı,
5- Zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin aslı görülmek suretiyle fotokopisi,
6- Varsa vekâletname veya yetki belgesinin aslı görülmek suretiyle fotokopisi, gereklidir.
SORU - Araç Tescil Belgesi Nasıl Teslim Edilir ?
CEVAP
15 gün içerisinde elden teslim alınmayan araç tescil belgeleri;
1- 15 gün içerisinde elden teslim alınmayan araç tescil belgeleri, 16 ncı gün (16 ncı gün tatil gününe
rastlıyor ise ilk mesai gününden bir sonraki gün) gönderi ücreti teslimat sırasında araç sahibi
tarafından ödenmek üzere, araç sahibinin ikamet adresine (Talimatın 11/b maddesinde belirtilen
adresler) PTT aracılığı ile (APS) olarak gönderilir. Tescile ilişkin geçici belge ile satış yapılmış olma
ihtimaline karşı, belge gönderilmeden önce PolNet üzerinden sorgulama yapılarak, satış yapılıp
yapılmadığı kontrol edilir, satış yapıldığı anlaşılırsa belgeler araç sahibine gönderilmeyerek bu hususta
düzenlenecek tutanakla birlikte muhafaza edilir.
2- APS gönderi zarfları PTT Genel Müdürlüğünce temin edilerek ücretsiz olarak 81 İl Emniyet
Müdürlüğü Trafik Tescil Şube Müdürlüklerine gönderilmektedir. Bu zarflar Trafik Tescil Şube
Müdürlüklerince merkez ve dış ilçelerdeki trafik tescil büro amirliklerine iş hacmine göre yeterince
dağıtılır.
3- Düzenlenen araç tescil belgesi ile ilgili teslimat adresi ve barkodun yer aldığı belgenin bilgisayar
sistemi üzerinden dökümü alınır (baskı A4 kağıdına yapılacak ve kağıt eşit oranda üçe katlanacaktır.),
adres kısmı ve barkot zarf penceresinden okunabilecek şekilde yerleştirilerek zarfın sol üst köşesine
trafik tescil kuruluşunun tam adını ihtiva eden kaşesi basılır. (Belgenin araç sahibine teslim
edilememesi halinde, bu kaşe bilgisine göre belgeler PTT tarafından iade edilecektir.)
4- Bu şekilde hazırlanan zarflar, yine bilgisayar sistemi üzerinden döküm alınacak liste ile birlikte PTT
şubelerine imza karşılığı teslim edilir.
5- Belgeler, PTT görevlisince araç sahibine veya araç sahibi ile aynı adreste yaşayan eşi, reşit
çocukları, babası veya annesine teslim edilir. Bu kişilerden hiç birinin adreste bulunmaması halinde,
PTT görevlisince kapıya not bırakılarak bir sonraki gün tekrar adrese gidilir, yine adreste kimse
bulunamamış ise, 10 gün süreyle ilgili PTT şubesinde bekletilir. 10 gün içerisinde buradan da teslim
alınmaması halinde, ilgili trafik tescil kuruluşuna PTT tarafından iade edilir, araç sahibi veya vekili
tarafından buradan elden teslim alınabilir.
6- Araç sahibine teslim edilen belgeler PTT tarafından bilgisayar sistemine kaydedilecektir. Teslime
ilişkin bilgiler gerektiğinde plaka veya barkot numarası kullanılarak trafik tescil kuruluşlarınca
sorgulanabilir.
SORU - Sürücü Belgesi Nasıl Almak İçin Gerekli Belgeler Nelerdir ?
CEVAP
İstenilen Belgeler;
1- Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu (MTSK) eğitim ve sınavlarını başarıyla tamamlayan sürücü adayları,
aşağıdaki belgelerle birlikte sürücü belgesi almak için bizzat müracaat etmelidirler;
2- Sürücü sertifikasının aslı,
3- Müracaat tarihi itibariyle son 1 yıl içerisinde alınmış olan Sağlık Raporu’nun aslı veya sürücü kursu
tarafından tasdik edilmiş sureti,
4- Müracaat tarihi itibariyle son 1 yıl içerisinde alınmış Adli Sicil Belgesi aslı veya sürücü kursu
tarafından tasdik edilmiş sureti,
5- Harç Makbuzu (Sınıfına göre),
6- Sürücü Belgesi Müracaat Formu (Ek-18-A)
7- MTSK Müdürlüğüne müracaat formu, (İlgili kurs tarafından onaylanmış fotokopisi)
8- Şoförler ve Otomobilciler Odasından almış olduğu sürücü belgesi dosyası,
9- Nüfus Cüzdanının aslı ve fotokopisi,
10- 4 Adet vesikalık fotoğraf
11- T.C. Kimlik numarası,
12- Kan Grubunu belirtir belge,
13- Örnek-5 (GBT) formu (GBT kayıtları trafik tescil kuruluşunca bilgisayar kayıtlarından
sorgulanabilmesi halinde Örnek-5 formu gerekmez, müracaat formunun uygun bir yerine GBT
sorgusu yapıldığına ilişkin şerh düşülür.),
14- Şahıs yabancı uyruklu ise ikamet tezkeresi ve fotokopisi, ikamet tezkeresinin bulunduğu yerden
alınan sabıka kaydı belgesi.,
15- Haymatlozlar için 05.12.2005 tarih ve B.05.1.EGM.0.85.02.04.2372-64011/2005-13144-206484
sayılı talimat dikkate alınacaktır
16- 5203 Sayılı Kanunla Tanınan Hakların Kullanılmasına İlişkin belge (Türk vatandaşlığından çıkan
şahıslar)
17- Öğrenim Belgesinin aslı veya sürücü kursu tarafından tasdik edilmiş sureti
GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ
Çiftçi Kayıt Sistemi Uygulamalarında Sıkça Sorulan Sorular
Soru : Başvurularda Çiftçi belgesi istenecek mi?
Cevap : Çiftçi belgesi örneği istenir. (diğer uygulamalar için alınan belgeler geçerlidir)
Soru : Çiftçi belgeleri hangi tarihli olmalıdır?
Cevap : Başvurularda alınacak çiftçi belgelerinin Üretim Sezonu bilgilerini içermesi gerekmektedir.
Soru : Üretim Sezonu ortasında yapılacak satış, devir ve kira sözleşmeleri geçerli midir?
Cevap : Tapu intikali, devir ve kira sözleşmeleri yeni tarihli olabilir, fakat kira sözleşmelerinin üretim
sezonunu kapsayacak şekilde olması gerekmektedir. Hissedarlar dışında üçüncü şahsa yapılacak yeni
satışların da üretim sezonu dikkate alınarak kabul edilmesi gerekmektedir.
Soru : Bir hanede eşlerden ya da aile bireylerinden her birinin adına kayıtlı tarım arazisi var. Bu
işletmelerin ÇKS kayıtlarında nasıl bir yol izlenecektir?
Cevap : Arazilerin tamamının aile bireylerinden biri tarafından kullanılması durumunda söz konusu
araziler Muvafakatname 2 düzenlenerek araziyi kullanan aile bireyine kaydedilebilir. Arazilerin aile
bireylerince ayrı ayrı kullanılması durumunda söz konusu araziler kullanan kişi adına ayrı ayrı
kaydedilebilir.
Soru: Gıda maddeleri satın alırken nelere dikkat etmeli?
Cevap: Özellikle Son kullanma tarihi kontrol edilmeli.Son kullanım tarihi geçmiş ürünler hakkında
Bakanlığımız Alo 174 hattı aranmalıdır.
Soru: Gıda ile ilgili şikayetler nereye başvurusu yapılır?
Cevap: Alo 174 hattına başvurulur.
Soru: Gıda zehirlenmelerinde neler yapılmalı?
Cevap: Hemen en yakın sağlık kuruluşuna müracaat edilmelidir.
SORU : Yeni doğan Hayvanlarımı nasıl küpelettirebilirim?
CEVAP : Sığır türü hayvanlarda küpe uygulaması Hatay İli Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği tarafından
yapılmakta olup küpeleme işlemi en fazla 20 günlük yaşa kadar olan buzağılara uygulanabildiğinden
hayvan sahipleri buzağılarının doğumundan hemen sonra doğum bildirimlerini DSYB’ne yapmaları i
gerekmektedir.
Koyun-Keçi türü hayvanların küpeleme işlemleri İlçe Müdürlüğümüz tarafından sadece yeni doğan
oğlak ve kuzulara 180 günlük yaşa kadar yapılmaktadır.
SORU : Kulak küpesi düşmüş olan hayvanlarım var ne yapmam gerekiyor?
CEVAP : Tek taraflı ya da her iki kulağında küpesi düşmüş hayvanı olan yetiştiriciler dilekçe ile ilgili
birimlere (Damızlık Sığır yetiştiricileri Birliği,İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü) müracaatları
halinde hayvanlar yerinde tespit edilerek Bakanlık tarafından basılacak aynı numaralı kulak küpesi
tekrar takılacaktır.
SORU : Hayvan alım satımlarında yapılması gereken işlemler nelerdir?
CEVAP : Sığır cinsi hayvanların satışında alıcı ve satıcı 7 gün içerisinde satın aldığı ve ya sattığı
hayvana ait pasaportun imzalı ve ilgili kısmı ile bağlı bulunduğu İl /İlçe Tarım Müdürlüğüne bildirmesi
gerekmektedir.7 gün içerisinde bildirim yapılmamamsı durumunda gerekli cezai müeyyide uygulanır.İl
içersinde hayvan nakilleri Büyükbaş Hayvan Pasaportu ile yapılırken İl dışına yapılacak sığır cinsi
hayvanların nakillerinde İl/İlçe Müdürlüklerince verilecek Yurt içi Veteriner Sağlık Raporu ile
yapılmaktadır.
Koyun keçi türü hayvanların satışı İlçe Müdürlüğümüzden ve ya muhtarlardan temin edebilecekleri
Koyun-keçi türü hayvanlara ait nakil belgesi doldurulup imzalandıktan sonra İlçe müdürlüğümüzce
nakilleri yapılmaktadır.İl dışı Küçükbaş hayvan nakillerinde Nakil belgesi ile birlikte İl/İlçe Müdürlüğü
tarafından verilecek Yurt içi Veteriner Sağlık Raporu gerekmektedir.
SORU :Hayvan nakillerinde hayvanların aşılı olması şartı varmıdır? Varsa hangi aşılar aranmaktadır?
CEVAP : Büyük baş hayvan nakillerinde Şap hastalığına karşı en fazla 6 ay öncesine kadar hayvanın
aşılanmış ve aşı kaydının Türk-Vet sistemine işlenmiş olması şartı arandığından serbest hekimlerce
yapılan aşılamalara ait makbuzların yetiştiriciler tarafından muhafaza edilmesi ve sevk esnasında ibraz
etmeleri gerekmektedir.
Küçükbaş Hayvan nakillerinde Koyun-Keçi vebası hastalığı (PPR) ‘na karşı aşılanmış ve oc.Türkvet
kayıt sistemine işlenmiş olma şartı aranır.
SORU : İlçe Müdürlüğünüzce hangi aşılar hangi zamanlarda yapılmaktadır?
CEVAP :Baknlığımız Gıda Kontrol Genel Müdürlüğü Salgın hastalıklarla mücadele genelgesi
kapsamında hazırlanan program dahilinde Brucella,Şap,Koyun keçi vebası ve kuduz aşıları yapılmakta
olup,hastalık çıkışı halinde Şarbon,çiçek gibi aşılar yapılabilmektedir.
Brucella s-19 göz damla aşısı : 3 aydan büyük dişi sığırlara gebe olmaması şartı ile yıl boyu.
Brucella Rev 1 göz damla aşısı :3 aydan büyük dişi ve damızlık erkek,küçükbaş hayvanlara gebe
olmaması şartı ile yıl boyu
Kuduz: 2 aydan büyük kedi ve köpeklere yılda 1 defa.
PPR : Küçükbaş hayvanlara martmayıs
Şap: 3 aydan büyük sığır cinsi hayvanlara ilkbahar ve sonbahar olmak üzere yılda 2 defa.
Program dahilinde aşılama yapılmaktadır.
SORU : Hayvancılıkla ilgili tarımsal desteklemeler hangileridir?
CEVAP : Anaç sığır,Anaç manda,Suni tohumlamadan doğan buzağı,Anaç koyun-keçi,besilik erkek sığır,
hastalıktan ari işletme, Çiğ Süt,Brucella ve şap aşısı uygulayıcı desteklemeleri ile arılı kovan ve
bombus arısı desteklemeleri mevcutlur.
SORU: Anaç sığır ve manda desteklemesi başvuru şartları nelerdir?
CEVAP : (1) Anaç sığır ve manda yetiştiriciliği yapan, 31/12/2013 tarihi itibariyle en az beş baş anaç
sığıra sahip, örgütlü yetiştiriciler yılda bir kez olmak üzere hayvan başına desteklemeden
yararlandırılır. Tarımsal amaçlı kooperatifler ve süt üreticileri birlikleri, bu Tebliğin 3 üncü
maddesinde belirtilen yetiştirici/üretici örgütlerinden birine tüzel kişilik olarak üye olması halinde tek
işletme olarak kabul edilir ve 200 baştan fazla hayvan bulunduran yetiştiriciler hariç, tam ödeme
yapılır. Anaç manda desteğinden yararlanacak olan yetiştiricilerde örgütlülük ve sayı şartı aranmaz.
(2) Müracaat yeri, şekli ve zamanı;
a) Anaç sığır desteklemesinden yararlanmak isteyen yetiştiriciler, üyesi bulunduğu örgüte dilekçe ile
başvurur. Yetiştirici/Üretici örgütleri, kooperatifler bölge veya il üst örgütleri aracılığıyla olmak üzere
üyeleri adına 1/12/20123ile 31/12/2013 tarihleri arasında il/ilçe müdürlüklerine müracaat eder.
b) Anaç manda desteklemesinden yararlanmak isteyen yetiştiriciler, 1/11/2013 ile 31/12/2013
tarihleri arasında yazılı olarak şahsen veya üyesi bulunduğu Damızlık Manda Yetiştiricileri Birliği
aracılığıyla il/ilçe müdürlüklerine müracaat eder.
c) Müracaatında usule ilişkin eksikleri bulunanlar yazılı olarak uyarılır ve on gün içerisinde eksikliğin
tamamlanması istenir.
(3) İstenecek belgeler;
a) Anaç sığır desteklemesinde; ekinde, başvuruda bulunan üyelerinin listesi ile merkez birliklerinden
alınan üyelik belgesi bulunan yetiştirici/üretici örgütlerinin başvuru dilekçesi,
b) Anaç manda desteklemesinde, başvuru dilekçesi ve Türkvet İşletme Tescil belgesi.
(4) Desteklenecek anaç sığır ve mandalarda aranacak şartlar;
a) Anaç sığır ve manda desteklemesinden faydalanacak yetiştiricilerin; işletmeleri ve sığırları, Türkvet
ve e-ıslah veri tabanına, anaç mandaları ise Türkvet veri tabanına 31/12/2013 tarihinde kayıtlı
olmalıdır.
b) Anaç sığırlar kültür ırkı veya kültür ırkı melezi olmalıdır, işletmede bulunan anaç sığırların aynı
ırktan olma şartı aranmaz.
c) Anaç sığırlar, 1/11/2011 ile 31/12/2013 tarihleri arasında ülkemizde suni tohumlama veya saf etçi
ırklarda Bakanlıktan izin almış tabii tohumlama boğası ile tohumlama yapılmış ve 15/2/2014 tarihine
kadar e-ıslaha kaydedilmiş olmalıdır. Sığırlarda on dört aylık (420 gün) yaştan önce tohumlanan
hayvanlar desteklemeden faydalanamaz.
ç) Anaç sığırlar Türkvet ve e-ıslah kayıt sistemlerinde 31/12/2013 tarihi itibariyle aynı işletmede kayıtlı
ve yaşıyor olmalıdır. Anaç sığırların Türkvet ve/veya e-ıslah kayıt sistemlerinde, anaç mandaların ise
Türkvet kayıt sisteminde desteklemeye müracaat eden işletmeye geliş tarihi 1/10/2013 tarihinden
önce olmalıdır.
d) Anaç sığır desteklemesinde; işletmenin anaç sığır mevcudu ve hayvanların tanımlama bilgileri
Türkvet ve e-ıslah, diğer bilgileri e-ıslah kayıt sistemlerinden alınır.
e) Soykütüğü farkından faydalanacak yetiştirici, e-ıslah’ın soykütüğü bölümüne 1/10/2013 tarihinden
önce kayıt edilmeli, müracaatını Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği aracılığı ile yapmalı, 2012 yılında
soy kütüğünde ay olarak üyelik süresinin 2/3’ü kadar işletmesinde süt ölçümü yapmalı ve soykütüğü
ve döl kontrolü çalışmaları ile ilgili talimatlara uymalıdır. Bu şartları sağlamayan ve talimatları
uygulamayan üretici ile soy kütüğüne 1/10/2012 tarihinden sonra üye olanlara soykütüğü için verilen
fark ödenmez. Soykütüğü faaliyetlerinin ve desteklemesinin yürütülmesinden Türkiye Damızlık Sığır
Yetiştiricileri Merkez Birliği ve il birlikleri sorumlu olup, gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Saf etçi
ırk anaç sığırlara soykütüğü farkı ödenmez.
f) Yetiştiriciler, işletmelerindeki anaç sığırlar ile desteklemeye esas kayıtlarının 31/12/2013 tarihine
kadar Türkvet ve e-ıslah veri tabanında güncellenmesinden sorumludur.
(5) Hastalıklardan ari işletme ve 2012/3106 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4 üncü maddesi 14 üncü
fıkrası kapsamında halk elinde manda ıslahı desteklemesinden faydalandırılan işletmeler bu
desteklemeden faydalandırılmaz.
SORU : Anaç koyun keçi desteklemesi si başvuru şartları nelerdir?
CEVAP : Başvuru :Yetiştiriciler tarafından 01 Eylül – 30Kasım 2013 tarihleri arasında dilekçe ile bizzat
Birliğe başvuru yapılır. Birlik bu başvuruları listeleyerek 30 Kasım tarihli KKKS'deki verilere göre
17/01/2014 tarihine kadar KKBS'ne aktararak düzenlemiş oldukları, başvurusunu aldıkları üyelerinin
isim, hayvan sayısı ve küpe numaralarının listesinin kaydedilidği CD/DVD'ye eklenmiş dilekçe ile İl/İlçe
müdürlüklerine müracaat eder.
Başvuru öncesinde yetiştiriciler tarafından yapılması gerekenler:Yetiştiriciler işletmelerinde mevcut
olan hayvanlarının kulak küpe numaralarını tespit ederek liste halinde yazıp İl veya ilgili İlçe
Müdürlüğünde oc.turkvet sisteminde (KKKS) hayvan listesini en geç 30 Kasım 2013 mesai bitimine
kadar güncellettirmek zorundadırlar.
Güncelleme işlemini yaptırdıktan sonra İl veya İlçe Müdürlüğünden alınan güncel hayvan
listelerini, Batman İli Damızlık Koyun-Keçi Yetiştiricileri Birliğine belirtilen tarihler arasında başvuru
dilekçelerine ek yaparak destekleme başvurusunda bulunmakla yükümlüdürler.
Başvuru öncesinde Birlik tarafından yapılması gerekenler:Yetiştiricilerin başvuru dilekçelerinin ekinde
bulunan güncel oc.turkvet hayvan listelerine uygun şekilde Koyun Keçi Bilgi Sisteminde (KKBS) gerekli
güncellemeleri en geç 17/01/2014 tarihine kadar yapmakla yükümlü ve sorumludur ve 17/01/2014
tarihine kadar KKBS'ne aktararak düzenlemiş oldukları, başvurusunu aldıkları üyelerinin isim, hayvan
sayısı ve küpe numaralarının listesinin kaydedilidği CD/DVD'ye eklenmiş dilekçe ile İl/İlçe
müdürlüklerine müracaat eder.
Bazı önemli hususlar: 30 Kasım 2013 tarihinde gerek oc.turkvet (KKKS) gerekse Koyun Keçi Bilgi
Sisteminde (KKBS) kayıtlı olmayan işletmeler ve/veya işletmelerin hayvanları hiçbir surette
desteklemeden yararlanamazlar.Destekleme ödemesi anaç koyun-keçinin 30 Kasım 2013 tarihinde
KKKS ve KKBS’de aynı işletmede kayıtlı olması şartıyla hayvanların tespit edildiği işletmeye yapılır.
Hayvanların, 30 Kasım 2013 ile İl/İlçe Müdürlüğünün yapacağı yerinde kontrol tarihine kadar geçen
süre içerisinde aynı işletmede bulunması zorunludur. Destekleme, İl/İlçe Müdürlüklerince işletme
kontrollerinin yapıldığı tarihteki hayvan sayısı esas alınarak yapılır ancak desteklemeye esas hayvan
sayısı, hiçbir şekilde yetiştiricinin başvuru dilekçesinde beyan etmiş olduğu anaç koyun keçi
sayısından fazla olamaz.Anaç koyun ve keçilerin ölüm, kesim, satış ile desteklemeye esas kayıtlarının
KKKS ve KKBS veri tabanlarına işlenmesi için gerekli bilgilerin zamanında bildirilmesinden hayvan
sahibi sorumludur.Destekleme ile ilgili kayıtların düzenli olarak işlenmesi, güncellenmesi ve
işletmelerdeki tüm koyun-keçiler ile ilgili verilerin KKBS’ye girilmesinden birlikler sorumludur.
Birliklerce, KKKS’de kaydedilmemiş işletme ve hayvanlar için KKBS’de hiçbir işlem yapılamaz. Yani
KKKS’de kayıtlı olmayan işletme ve hayvanlar KKBS’ye kaydedilmeyecektir.İşletme güncel hayvan
listelerinin işletmede tespiti ile güncelleme işlemi için İl veya ilgili İlçe Müdürlüğüne bildirilmesinden,
başvuru dilekçelerinin zamanında teslim edilmesinden yetiştiriciler sorumludur.
Göçer yetiştiricilere ait hayvanların tespiti ve kontrolleri:Göçer yetiştiriciler, hayvanlarının başvuru ve
yerinde tespit tarihlerinde bulunduğu yerin İl/İlçe Müdürlüklerine başvurarak hayvan sevklerine
mahsus yurt içi Veteriner Sağlık Raporunu ibraz etmek şartı ile desteklemeye esas hayvan sayısı ve
listesinin tespit edilmesini sağlarlar. Tespiti yapan İl / İlçe Müdürlükleri İcmal-1 Askı Listelerinin askı
süresi sonuna kadar tespit tutanaklarını, ekindeki güncel hayvan listelerini ve hayvanların sevk
raporlarının onaylı fotokopilerini işletmelerin kayıtlı oldukları İl/İlçe Müdürlüklerine gönderir. Hayvan
sevklerine dair Veteriner Sağlık Raporu ile nakledilmeyen yetiştiricilerin hayvan tespitleri yapılmaz ve
bu yetiştiriciler desteklemeden hiçbir suretle yararlandırılmazlar.Göçer yetiştiricilerin hayvanlarının
kayıtlı olduğu İl/İlçe Müdürlükleri kendilerine ulaşan tespit tutanaklarını ve ekindeki güncel hayvan
listelerini KKKS ve KKBS sistemleri üzerinden kontrol ederek desteklemeyle ilgili iş ve işlemleri yerine
getirir. Göçer işletmeler ve bu işletmelerin hayvanları ile ilgili gerek KKKS, gerekse KKBS işlemlerinin
tamamı İl/İlçe Müdürlükleri tarafından yapılmak zorundadır.Göçer yetiştiriciler, ikamet ettikleri İldeki
İl Birliği dışındaki Birliklere KKBS Sisteminde işletme ve hayvan kaydı yaptıramazlar. Esasen KKKS’de
de işletme ve hayvan kaydının sadece yetiştiricinin ikamet ettiği İlde kayıtlı bulunması zorunludur.
SORU : Çiğ Süt desteklemsi başvuru şartları nelerdir?
CEVAP : Çiğ süt primi; üretmiş olduğu çiğ sütü, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair
Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren süt işleme tesislerine, fatura ve/veya müstahsil makbuzları
karşılığında kendisi veya üyesi bulunduğu yetiştirici/üretici örgütü vasıtasıyla satan, yetiştiricilere
manda, koyun ve keçi sütü ile inek sütü için soğutulmuş süte farklı olmak üzere beher litre için
destekleme ödemesi yapılır.
Müracaat yeri, şekli ve zamanı;
a) Desteklemeden yararlanmak isteyen üreticiler; üyesi bulunduğu yetiştirici/üretici örgütü aracılığı
ile SKS’ye veri girişi için yetkilendirilmiş süt üretici birliklerinin olduğu yerlerde bu birliklere, olmayan
yerlerde il/ilçe müdürlüklerine müracaat ederler.
b) Satılan çiğ süte ait fatura veya müstahsil makbuzları, takip eden ayın en geç son iş gününe kadar
üyelerinin icmal-1’ini hazırlayacak olan süt üretici birliklerine veya üyelerinin icmale esas tablosunu
hazırlayacak olan kooperatif üst birlikleri ile yetiştirici birliklerine teslim edilir.
c) Kooperatif üst birlikleri ile yetiştirici birlikleri, kendilerine teslim edilen belgeleri, icmal-1’e esas
tabloları ve eklerini, takip eden ayın beşinci iş günü sonuna kadar SKS’ye veri girişi yetkisi bulunan süt
üretici birliklerine, olmayan yerlerde ise il/ilçe müdürlüklerine teslim ederler.
d) Yürürlükteki mevzuata uygun, aylık olarak düzenlenen müstahsil makbuzu ve/veya faturaların
asılları veya nüshaları destekleme için esas alınır. Her ne suretle olursa olsun bunların, fotokopileri
veya onaylı suretleri kesinlikle dikkate alınmaz. Müstahsil makbuzu ve/veya faturalarda süt teşvik kod
numarası veya işletme onay belge numarası, süt işleme tesisinin adı, adresi, üreticinin adı, soyadı,
adresi ve teslim edilen sütün türü, litre olarak miktarı, litre fiyatı ve tutarı ile soğutma tankı üzerinden
pazarlanmış ise “soğutulmuş çiğ süt” ibaresi, süt işleme tesisi yetkilisinin imzası ve kaşesi, süt
soğutma tankı sahibi, sorumlusu veya yetkilisince onaylanmış süt soğutma tankı kod numarası
bulunmalıdır.
e) 2013 yılı için başvuru şartlarını yerine getirmiş ve il/ilçe müdürlüklerince uygun bulunmasına
rağmen destekleme alamayan üreticiler için tüm ödemeler tamamlandıktan sonra ek icmal
düzenlenerek ödeme yapılır.
Desteklemesi çıkan ancak yapılan kontrolde satış, kesim veya ölüm nedeniyle işletmede tespit
edilemeyen hayvanların desteklemesi iptal edilecektir. Aynı zamanda bu durumda Bakanlıkça
belirlenen esaslara uygun olarak hayvanlarını tanımlatmayan, işletmelerini ve hayvanlarını kayıt altına
aldırmayan, gerekli bildirimlerde bulunmayan, kayıt tutmayan hayvan sahiplerine 639TL idari para
cezası kesilecektir.
Destek ödemelerinin amacına uygun ve gerçek hak sahiplerine ödenmesi ve mağduriyetlerin
önlenebilmesi için; yetiştiricilerimizin işletme ve hayvan güncellemelerini yaptırmaları ve
Bakanlığımızın “Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar (2013/4463) ve Uygulama Esasları Tebliği
(2013/29)” doğrultusunda gerekli bütün kurallara uymaları gerekmektedir.
SORU: Buzağı desteklemesi başvuru şartları nelerdir?
CEVAP : Soykütüğü-Önsoykütüğü Sistemine kayıtlı analardan, e-ıslah veri tabanına kayıtlı saf kültür
ırkı veya melezi sığırların aynı kültür ırkı boğanın spermasıyla suni tohumlanma sonucu doğmuş
olmalıdır.
-Soykütüğü-Önsoykütüğü Sistemine kayıtlı, yerli ırk ve melezi sığırların etçi ırk boğa sperması ile suni
tohumlanması sonucu doğanları çevirme melezlemesi kapsamında olmak üzere, ırkına bakılmaksızın
suni tohumlama sonucu doğmuş olmalıdır.
-Soykütüğü-Önsoykütüğü Sistemine kayıtlı, etçi ırk sığırlardan, aynı ırktan suni tohumlama veya
Bakanlıktan izin almış tabii tohumlama boğası ile tohumlanması sonucu doğmuş olmalıdır.
-Tüm buzağılar 2013 yılı doğumlu ve Türkvet’te kayıtlı olmalıdır.
-Dişi buzağılara Brusella S-19 aşısı yapılmış ve aşı bilgileri Türkvet’e kaydedilmiş olmalıdır.
-İşletmenin e-ıslah’a kayıt tarihinden önce doğan buzağılar desteklemeden yararlanamaz
-Desteklemeden her buzağı bir kez faydalanır.
-Doğum bilgileri ve doğduğu işletmesi e-ıslahta belirlenemeyen buzağılar için destekleme ödemesi
yapılmaz.
-Suni veya tabii tohumlama uygulaması, buzağının doğum tarihinden 210-295 gün öncesinde ve
ülkemizde yapılmış olmalıdır. Suni veya tabii tohumlama bilgisinin e-ıslah veri tabanında kayıt edilmiş
olması zorunludur.
-On dört aylık yaştan (420 gün) önce tohumlanan hayvanların buzağısı desteklemeden
faydalandırılmaz.
-Buzağılarını zamanında küpeletip, Türkvet ve E-ıslah kayıt sistemlerine kaydettirmekten yetiştiriciler
sorumludur.
SORU : İşletme açılış işlemleri nasıl yapılmaktadır?
CEVAP : İşletme açılış müracaat formu işletme sahibi tarafından doldurulup imzalandıktan sonra bağlı
bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne müracaat etmesi ve ikamet ve tapu kaydı bilgilerini beyan etmesi
halinde tespiti ilçe müdürlüğümüzce yapıldıktan sonra işletme kaydı açılarak kayıt altına alınır.
Soru : Müdürlüğünüzde Çiftçi eğitimi konusunda neler yapılmaktadır.
Cevap:İlçe müdürlüğümüzde çiftçilerin eğitimi konusunda Halk eğitim müdürlükleri ile işbirliği halinde
talep edilen konularda sertifikalı eğitim verilmektedir.(arıcılık,koyun yetiştiriciliği;el sanatları gibi)
Soru :Müdürlüğünüzde ev ekonomisi konularında eğitim veriliyor mu?
Cevap:Müdürlüğümüzde beslenme,çocuk eğitimi gıda hazırlama ve tarımsal konular hakkında
kadınlarımıza eğitim verilmektedir.
Soru:Tarım ve Ev ekonomisi konularında kurs talebi için nereye başvurmalıyım.
Cevap:Kurs başvuruları İlçe müdürlüğümüze yapılabilmektedir.yeter sayıya ulaşıldığında kurs
açılacaktır
SORU: Ürün prim desteklemelerinden faydalanmam için ne gibi işlemler yapmalıyım.
CEVAP: Çiftçinin Ürün Prim desteklemesinden faydalanabilmesi için öncelikle ÇKS kaydı yaptırmak
zorunluluğu vardır. ÇKS kaydı bulunmayan hiçbir üretici destekleme kapsamından faydalanamaz.
SORU: ÇKS kaydını yaptırdığım takdirde beyan ettiğim ürünlerden prim desteklemesi almam için ne
gibi işlemler yapılmaktadır.
CEVAP: Müdürlüğümüz Teknik elamanlarınca Mayıs- Haziran aylarında ilçenin bütün köylerinde ürün
tespit çalışmaları yapılır ve yapılan bu ürün tespitlerine göre prim destekleme ödemeleri yapılır.
Tespiti olmayan hiçbir üretici desteklemeden faydalanamaz.
SORU: Yapılan tespitlerden arazimin tespiti yapılmamışsa ne yapmalıyım.
CEVAP: Müdürlüğümüzce yapılan tespitler liste halinde köylerde ilam edilir. Üreticiler bu askı
listelerini kontrol ederler yapılan kontrollerde üreticinin ismi yoksa hemen ilçe müdürlüğümüze
müracaat ederek tespitlerini yaptırmak zorundalar.
SORU: Prim Destekleme Dosyalarını ne zaman teslim edeceğim
CEVAP: Destekleme Dosyalarının teslimi ve teslim bitiş tarihleri dosyaların tesliminden önce köy
muhtarlıklarına bildirilecektir. Belirtilen tarihlerde üreticiler mutlaka dosyalarını teslim etmek
zorundalar. Bu tarihten sonra yapılan müracaatlar kabul edilmeyecektir.
NÜFUS MÜDÜRLÜĞÜ İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
Cüzdan İşlemleri
1- Nüfus cüzdanı nasıl alınır?
Yurt içinde nüfus cüzdanı ile başvuru yapılması halinde cüzdan seri numarası sistemdeki bilgilerle aynı
ise müracaat edilen her nüfus müdürlüğünden nüfus cüzdanı düzenlenir. Ayrıca, nüfus cüzdanı talep
belgesi istenmez. Nüfus cüzdanının kayıp veya çalınmış olması halinde ise nüfus cüzdanı talepleri
yerleşim yeri veya diğer adresin bulunduğu nüfus müdürlüğüne yapılır. Bu durumda çalışılan resmi
kurum yetkilisi veya yerleşim yeri ya da diğer adres muhtarlığı tarafından düzenlenmiş nüfus cüzdanı
talep belgesi istenir.
Yurt dışında ise dış temsilciliklerimiz tarafından düzenlenen nüfus cüzdanı talep belgesi ile nüfus
cüzdanı verilir.
2- 18 yaşından büyüklerin nüfus cüzdanını kimler alır?
18 yaşından büyük olanların nüfus cüzdanı kendilerine veya resmi vekiline verilir.
3- 18 yaşından küçüklerin nüfus cüzdanını kimler alır?
18 yaşından küçüklerin nüfus cüzdanı ana, baba ya da vasileri ile çocuğu aile kütüklerine tescil
ettirmek için bildirimde bulunma yetkisi olan kişiye verilir. Evlilik birliğinin mahkeme kararı ile son
bulması halinde; ergin olmayan çocuğa ait nüfus cüzdanı velayete haiz olan ana veya babaya verilir.
Ergin olmayan çocuğun ana, babası yurt dışında veya ölmüş ise mahkeme tarafından vasi tayin edilen
kişi çocuğun nüfus cüzdanını almaya yetkilidir.
4- Nüfus cüzdanına fotoğraf yapıştırma yaşı kaçtır?
Talep edilmediği sürece onbeş yaşından küçüklerin nüfus cüzdanına ve nüfus cüzdanı talep belgesine
fotoğraf yapıştırılmaz. Talep halinde onbeş yaşını doldurmuş olanlara fotoğraflı nüfus
cüzdanı düzenlenir.
5- Nüfus cüzdanıma kan grubumu yazdırmak için ne yapmam gerekiyor?
Nüfus cüzdanlarında kan grubu alanı yazılırken cüzdan talep belgesindeki beyana itibar edilir, ayrıca
belge aranmaz, ilgililerin beyanına göre doldurulur.
6- Nüfus cüzdanlarını ne kadar sürede değiştirmem gerekiyor?
Üzerinde silinti, kazıntı ve bir düzeltme yapılmayan, taşıdığı bilgilerden tereddüt duyulmayan nüfus
cüzdanlarının değiştirilmesine gerek yoktur. Ancak kişi cüzdandaki fotoğrafı ile tanınmasına engel
teşkil edecek şekilde değişmişse cüzdan değiştirilir.
7- Yakınlarımın nüfus cüzdanlarını alabilir miyim?
Düzenlenen nüfus cüzdanının; ergin olanların (18 yaşından büyüklerin) kendilerine veya resmi
vekiline, ergin olmayanların ise ana veya baba ya da vasileri ile çocuğu aile kütüklerine tescil ettirmek
için bildirimde bulunma yetkisi olan kişiye verilmesi esastır.
8- Nüfus cüzdanımı değiştireceğim, renkli fotokopi fotoğrafım olmaz mı?
Fotokopi veya bilgisayarda çoğaltılan fotoğraflar zamanla niteliklerini kaybettiğinden kabul edilip
işleme alınmaz.
9- Nüfus ve uluslararası aile cüzdanına ödenen bedelin karşılığında makbuz verilir mi?
Nüfus ve uluslararası aile cüzdanlarının 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu hükümlerine göre mal
saymanlıklarından alınıp satılan değerli kâğıt olması ve makbuz yerine geçmesi nedeniyle alınan bedel
karşılığında herhangi bir makbuz verilmez.
10-Nüfus cüzdanıma özür oranımı nasıl yazdırabilirim?
Danıştay 10. Dairesinin 05.02.2008 tarihli, 2005/8667 Esas ve 2008/401 sayılı kararı ile özür oranı
bilgisinin nüfus cüzdanlarında yer alması uygulamasına son verilmiştir.
11-Nüfus müdürlükleri nüfus cüzdanı örneği düzenlemek zorunda mıdır?
Nüfus cüzdanı örneği, talep eden resmi kurum veya noter tarafından aslına uygun olarak düzenlenir
ve onaylanır. Nüfus cüzdanı örneği düzenleme yetkileri olmakla birlikte, nüfus müdürlükleri örnek
düzenlemekle yükümlü değildirler.
12-Nüfus cüzdanımı yanımda bulundurmam gerekli midir?
Nüfus cüzdanı kişinin Türk vatandaşı olduğunu ve aile kütüklerine kayıtlı bulunduğunu kanıtlayan
resmi bir belgedir. Kişilerin kimliklerinin tespiti açısından nüfus cüzdanlarını yanlarında
bulundurmaları gerekmektedir.
13-Nüfus cüzdanında T.C. Kimlik No bulunması zorunlu mudur?
Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ile nüfus cüzdanı seri ve numarasına dayanılarak pek çok kamu
kurumunca işlem yürütülmektedir. Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bulunmayan nüfus
cüzdanlarının yenilenmesi vatandaşlarımızın etkin ve hızlı bir şekilde hizmet almasına katkı
sağlayacağından, kimlik numarası bulunmayan nüfus cüzdanları değiştirilmelidir.
14-Kimliğimi kaybettim. Gazeteye ilan ve emniyet makamlarına bildirim zorunluluğu var mıdır?
Kaybedilen nüfus cüzdanları ile ilgili olarak gazeteye ilan vermek ve emniyet makamlarına bildirimde
bulunmak vatandaşın kendi şahsına ait bir işlemdir. Kaybedilen nüfus cüzdanının yerine yeni nüfus
cüzdanı alındığında, kaybedilen nüfus cüzdanı hukuken geçersiz hale gelmektedir.
15-Nüfus ve uluslararası aile cüzdanı bedeli alınmak zorunda mıdır?
Nüfus ve uluslararası aile cüzdanları 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu kapsamında olduğundan
değerli kâğıt bedeli olarak Maliye Bakanlığınca 2013 yılında nüfus cüzdanı için 6,50 TL. uluslararası
aile cüzdanı için 66,00 TL. cüzdan bedeli alınmaktadır.
16- Hangi hallerde İdari Para Cezaları uygulanır ne kadardır?
25.04.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 68 inci maddesinin (a)
bendi “Nüfus olaylarını bildirmekle görevli olup, bu görevlerini bu Kanunda belirtilen süreler içinde
yerine getirmeyen kamu görevlilerine, fiil başka bir suç oluştursa bile, nüfus memurunun teklifi
üzerine o yerin ilçe nüfus müdürünün kararı ile 25 YTL idarî para cezası verilir.”, (b) bendi “Nüfus
olaylarını bildirme yükümlülüğü olup, bu yükümlülüğünü bu Kanunda belirtilen süre içinde yerine
getirmeyenlere, nüfus ve aile cüzdanlarını kaybedenlere ve nüfus cüzdanının geçerlilik süresinin son
bulmasından itibaren altmış gün içinde bu cüzdanlarını değiştirmeyen kişilere veya bu durumdaki
çocukların veli veya vasilerine, yurt içinde ilçe nüfus müdürlüklerince, yurt dışında ise dış temsilcilik
veya dış temsilciliklerde görevli memurlarca idari para cezası verilir.” hükmünde olup, 01.01.2012
tarihi itibari ile yukarıdaki madde hükmünün (a) ve (b) bentleri uyarınca bildirim yükümlülüğünü
süresi içerisinde yerine getirmeyen kamu görevlileri için 35.00 TL., nüfus olaylarına yönelik bildirim
yükümlülüğünü süresi içerisinde yerine getirmeyen veya nüfus ve aile cüzdanlarını kaybeden
vatandaşlarımız için 73 TL. para cezası uygulanmaktadır.
17-İdari Para Cezasını nereye yatırabilirim?
Söz konusu para cezasının, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde defterdarlık muhasebe
müdürlüğüne veya mal müdürlüğüne ödenmesi gerekmektedir.
Doğum İşlemleri
1- Yeni doğan çocukları nüfus kütüğüne kimler kayıt ettirebilir?
Doğumları ana, baba, vasi veya kayyım, bunların bulunmaması halinde, çocuğun büyük ana, büyük
baba veya ergin kardeşleri ya da çocuğu yanında bulunduranlar bildirerek nüfus kütüğüne
kaydettirmekle yükümlüdür.
2- Çocuk yazdırmak için hangi belgeler gerekir?
Doğum olayı nüfus memuruna sözlü olarak bildirilir. Bildirim sırasında çocuğun baba ve anasının
nüfus cüzdanı ile varsa doğuma ait resmi belge ve raporlar memura verilir.
3- Çocuk doğum tarihinden itibaren ne kadar sürede kütüklere kayıt ettirilmelidir?
Her doğum olayının, doğumun olduğu tarihten başlayarak yurt içinde otuzgün içinde nüfus
memuruna, yurt dışında atmış gün içinde başkonsolosluklara bildirilmesi zorunludur.
4- Çocuğum evde doğdu ve doğum raporu yok. Ne yapmam gerekiyor?
Sözlü olarak bildirimde bulunulması gerekir.
5- Çocuğuma isim verirken, ailemde olan başka birisinin ismini verebilir miyim?
Verilebilir.
6- Çocuğumun dini alanı boş olmasını istiyorum. Ne yapmam gerekiyor?
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 341 inci maddesi gereğince çocuğun dini eğitimini belirleme
hakkı ana ve babaya ait olduğundan, anne ve babanın bu yönde tasarrufta bulunmaları halinde
çocuğun dini sütunu boş bırakılır.
7- Yeni doğan çocuğum kimlik numarasını ne zaman alacak?
Yeni doğan çocuklara aile kütüklerine tescil edilir edilmez Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası
verilmektedir.
8- Yeni doğan çocuğumun nüfus cüzdanını ne zaman alacağım?
Yeni doğan çocuk aile kütüklerine tescil edilir edilmez nüfus cüzdanı tanzim edilir.
9- Yurtdışında doğan çocuğumu nüfus kütüklerine tescil ettirmek için ne yapmam gerekiyor?
Yurt dışında en yakın Türk Başkonsolosluklarına, yurt içinde nüfus idarelerine başvurmaları gerekir.
10- 7 yaşını geçen çocuğumu nüfus kütüklerine nasıl tescil ettirebilirim?
Altı yaşından büyük (72 ay + 1 gün) ve on sekiz yaşından küçük (216 ay) çocuklara ait bildirim
yapılırken yaş tespiti için çocuğun bildirim yapılan nüfus idaresine getirilmesi zorunludur.
11-Doğum yeri olarak nereler yazılır?
Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 29 uncu maddesi gereğince, doğum
bildirimi için müracaat edenlerin köyde ve ilçede doğan çocuklarının doğum yeri olarak doğum
tutanağına sadece ilçe adı yazılır. İlin merkez ilçesine bağlı köy ve mahallelerde doğmuş olanların
doğum yeri il adı, büyükşehir statüsünde olan illerde merkez ilçe bulunmaması halinde doğum
olayının olduğu ilçe adı, merkez ilçe var ise il adı, doğum yeri köy adı olarak yazılmış olanların kayıtları
olduğu gibi muhafaza edilir. Ancak ilgilinin talebi halinde doğum yeri ilçe adı yazılmak suretiyle
tamamlanır.
12-Yabancı ülkede doğum yapılması durumunda doğum yeri olarak neresi yazılır?
Yurt dışında doğanların ise doğdukları yer adı ile birlikte ülke adı yazılır ve aile kütüklerine bu şekilde
tescil edilir.
13-Çocuğuma isim koyarken isim sınırlaması var mıdır?
Soyadı Nizamnamesinin 2 nci maddesi ve 5901 sayılı Türk vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına
İlişkin Yönetmeliğin 74 üncü maddesinde de kişiye en fazla iki isim verilmesi gerektiği belirtilmektedir.
14-Çocuğuma vermiş olduğum ismi değiştirmek istiyorum, ne yapmalıyım?
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 27 nci maddesi gereğince isim düzeltme yetkisi mahkemenin
takdirindedir.
15-Çocuğuma isim verirken çok fazla sayıda isim verdiğimde isim kısaltması yapabilir miyim?
Çocuklara konulacak adın, onu toplum içinde tanıtacak ve diğer bireylerden ayırmaya yarayacak
şekilde bir sözcükten oluşması gerektiğinden, herhangi bir harfin tek başına çocuklara ad olarak
verilmesi mümkün değildir. Konulan adlarda herhangi bir kısaltma yapılmadan doğum tutanaklarına
geçirilmektedir.
Ceza Hükümleri
Genel Hükümler
İdari para cezaları ile ilgili olarak 30/03/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümlerine
göre işlem yapılır.
Gerçek Dışı Beyan
Gerçeğe aykırı yerleşim yeri veya cüzdan talep belgesi veren köy veya mahalle muhtarları ile herhangi
bir işlem sebebiyle nüfus müdürlüğüne gerçek dışı beyanda bulunanlar ve bunlara tanıklık edenler altı
aydan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Adrese ilişkin yükümlülükleri yerine getirmeyen ve yasaklara aykırı hareket eden kamu görevlileri
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun kamu idaresinin güvenirliğine ve işleyişine karşı
suçlara ilişkin hükümlerine göre cezalandırılır.
İdari para cezaları
Nüfus olaylarını bildirmekle görevli olup, bu görevlerini bu Kanunda belirtilen süreler içinde yerine
getirmeyen kamu görevlilerine, fiil başka bir suç oluştursa bile, nüfus memurunun teklifi üzerine o
yerin ilçe nüfus müdürünün kararı ile 25 YTL idari para cezası verilir.
Nüfus olaylarını bildirme yükümlülüğü olup bu yükümlülüğünü bu Kanunda belirtilen süre içinde
yerine getirmeyenlere, nüfus ve aile cüzdanlarını kaybedenlere ve nüfus cüzdanının geçerlilik
süresinin son bulmasından itibaren altmış gün içinde bu cüzdanlarını değiştirmeyen kişilere veya bu
durumdaki çocukların veli veya vasilerine, yurt içinde ilçe nüfus müdürlüklerince, yurtdışında ise dış
temsilcilik veya dış temsilciliklerde görevli memurlarca 50 YTL idari para cezası verilir.
Mülki idare amirince bu Kanunun 50 nci maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen
kişilere 250 YTL, gerçeğe aykırı beyanda bulunanlara 500 YTL idari para cezası verilir.
Yurt dışında verilen idari para cezaları, işlem sırasında mahalli para karşılığı verildiği ülkede
konsolosluk hasılatının tahsil edildiği para birimi üzerinden tahsil edilir.
Bu Kanuna göre;
Her türlü doğal afet, gasp, hırsızlık, yangın ve terör nedeniyle nüfus ve aile cüzdanlarının
kaybedilmesi, nüfus olaylarının bildirim yükümlülüğünün yerine getirilememesi hallerinde,
Yetkili kurumların kimsesiz çocuklarla ilgili nüfus cüzdanı talepleri ve doğum bildirimlerinde,
Bu Kanunun 18 inci maddesinde belirtilen büyükana, büyükbaba veya kardeşlere ya da çocukları
yanlarında bulunduranlar ile muhtarlara,
Bu Kanunun 31 inci maddesinde belirtilen Cumhuriyet savcılıklarına,
bu maddede belirtilen idari para cezaları uygulanmaz.
İşlemlerde kullanılan formların muhafazası
Para cezası kararına ilişkin işlemleri kapsayan formlar her takvim yılı içinde tarih ve sıra sayılarına göre
muhafaza edilir.
Evlilik Dışı Doğum İşlemleri
1- Evli olmadığım bir erkekten/kadından çocuğum var, çocuğu kendi haneme kayıt ettirmek için ne
yapmam gerekiyor?
Evlilik dışında doğan çocuklar annesinin bekarlık hanesine annesinin bekarlık soyadıyla annenin
bildireceği baba adıyla yazılmaktadır. Bu çocuklar babaları tarafından tanındıkları veya babalık hükmü
kararı alınması halinde, bu çocuklar baba hanesine baba soyadıyla taşınmakta anne haneleri ile
soybağı kurulmaktadır.
2- Evli olmadığım bir erkekten bir çocuğum var, çocuğun benim haneme değil de babasının hanesine
tescil edilmesini istiyorum. Bunun için ne yapmalıyım?
Evlilik dışında doğan çocukların baba hanesine tescil edilebilmesi için tanınması ya da babalık hükmü
kararının alınması gerekmektedir.
Evlat Edinme İşlemleri
1- Evlat edinmek için evli olmak gerekiyor mu?
Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.
2- Bekâr bir bayanım ve bir çocuğu evlat edinmek istiyorum. Ne yapmam gerekiyor?
Yetkili mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinden evlat edinme kararı alınması gereklidir.
3- Bekâr bir bayım ve bir çocuğu evlat edinmek istiyorum. Ne yapmam gerekiyor?
İkinci maddede belirtildiği şekilde işlem yapılması gerekmektedir.
Evlilik İşlemleri
1- Evlenme dosyasında bulunması zorunlu belgeler nelerdir?
Evlendirme Yönetmeliğinin 20 nci maddesi gereğince evlenme dosyasında; iki örnek olarak
düzenlenen evlenme beyannamesi, fotoğraflı nüfus cüzdanı örneği, resmî veya özel sağlık kurum ve
kuruluşlarından alınacak sağlık raporu/resmi sağlık kurulu raporu, rıza belgesi, vesikalık fotoğraf,
nüfus kayıt örneği ve evlenme ehliyet belgesinin bulunması zorunludur.
2- Evlenme müracaatı nerelere yapılır?
Birbiri ile evlenmeye karar vermiş olan kadın ve erkeğin, oturdukları yer evlendirme memurluğuna
müracaatları esastır. Ancak, evleneceklerin ayrı illerde bulunması veya birinin yurt dışında olması gibi
hallerde ayrı ayrı müracaat da mümkündür
3- Evlenme için sağlık raporu nerelerden alınır?
Evlenmeye engel hastalık bulunmadığına dair sağlık raporları, sağlık ocakları, ana çocuk sağlığı ve aile
planlaması merkezlerinden alınmalıdır.
4- Evlendikten sonra bekar nüfus cüzdanlarımız ne kadar geçerlidir ?
Evlenme nüfus kütüklerine tescil edilir edilmez, nüfus cüzdanlarının değiştirilmesi gerekmektedir.
5- Yurtdışında yabancı veya türk ile evlendiğim zaman, Türkiye’deki kayıtlarıma nasıl ve nezaman
tescil ettirmem gerekiyor?
Yurt dışında yabancı yetkili makam önünde yapılan evlenme, o yerdeki Türkiye Cumhuriyeti Dış
Temsilciliklerine eşlerden biri tarafından bildirilir. Bildirim evlenmeyi yapan yetkili makamlardan
alınacak evlenme belgesinin o yerdeki konsolosluğa verilmesiyle yapılır. Evlenmenin yapıldığı yerde
Türkiye Cumhuriyeti Temsilciliği bulunmadığı takdirde yabancı makamlardan alınan evlenme belgesi,
Türkçe'ye çevrilip usulune göre onaylanmış ve Dışişleri Bakanlığınca tasdik edilmiş olmak şartıyla, yurt
içinde her hangi bir nüfus müdürlüğüne verilmek suretiyle de evlenme bildirimi yapılabilir.
Evlenme belgesinde yer alan yabancı uyruklu kişilerin kimlik bilgilerinin eksik olması halinde
eksik bilgiler ve bu bilgileri gösterir şekilde kişilerin uyruğunda bulunduğu devletin yetkili
makamlarından verilmiş ve Türkçe'ye çevrilmiş belgeler evlenme belgesine eklenmek suretiyle
tamamlanır. Yabancı resmi belgelerin onaylanması Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına
İlişkin yönetmeliğin 167 nci maddesinde belirtilen esaslara tabidir.
6- Yurt dışında yabancı birisi ile evleneceğim, benden evlenme ehliyet belgesi istiyorlar. Nasıl
alabilirim?
Nüfusta kayıtlı olduğu nüfus idaresinden yada bulunduğu yerdeki nüfus idaresinden evlenme ehliyet
belgesi alınabilir.
7- Evlenme belgeleri ne kadar süre geçerlidir?
Evlenme yapılmasına ilişkin olarak tanzim edilen belgelerin Ülkemizde altı ay süre ile geçerlidir.
Yabancı ülkelerdeki geçerlilik süresi o ülkenin milli kanunlarını ilgilendirmektedir
8- 15 yaşında birisi evlenebilir mi? Evlenme yaşını kim neye göre tayin eder?
Medeni Kanunun 124 üncü maddesine göre; onbeş yaşındaki küçüğün evlenmesi mümkün değildir.
9- Evlenme cüzdanı sadece evlenme sırasında mı verilir?
Evlenme töreni biter bitmez evlendirme memurluğunca verilmesi gerekmekte ise de, evlenmenin
nüfus kütüklerine tescilinden sonra da ilgililerin müracaatları halinde nüfus müdürlüğünce de
verilmektedir.
10- Çocuklarımı evlenme cüzdanıma kayıt ettirmek istiyorum. Bunun için neler gereklidir?
Eşlerin çocukları olması veya eş ve çocukların bilgilerinde değişiklik olması halinde; nüfus
müdürlüğüne yapılan müracaat üzerine uluslararası aile cüzdanında gerekli düzeltmeler ve eklemeler
yapılır.
11-Yabancı uyruklu bir kişi ile evlenmek için gerekli belgeler nelerdir?
Evlendirme Yönetmeliğinin 20 nci maddesi gereğince evlenme dosyasında; iki örnek olarak
düzenlenen evlenme beyannamesi, fotoğraflı nüfus cüzdanı örneği, resmî veya özel sağlık kurum ve
kuruluşlarından alınacak sağlık raporu/resmi sağlık kurulu raporu, rıza belgesi, vesikalık fotoğraf,
nüfus kayıt örneği ve evlenme ehliyet belgesinin bulunması zorunludur.
Ayrıca, yabancı ülke vatandaşı ile Türkiye’ de yapacağı evlenme için yabancı ülke vatandaşının uyruğu
bulunduğu ülke makamlarından alacağı evlenme ehliyet belgesinde, kişinin evlenmesinde sakınca
olmadığı hususunun yanı sıra “bekâr, boşanmış, dul” gibi medeni durumunu gösterir “Evlenme Ehliyet
Belgesi” ibraz etmesi gerekmektedir.
12-Kızlık soyadımı kullanmak istiyorum? Nereye müracaat etmem gerekli?
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 187 nci maddesi “Kadın evlenmekle kocasının soyadını alır, ancak
evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla kocasının soyadı
önünde önceki soyadını da kullanabilir. Daha önce iki soyadı kullanan kadın, bu haktan sadece bir
soyadı için yararlanabilir.”hükmünde olup, uygulamada bu istikamette sürdürülmektedir.
13-Yabancı uyruklu bir kişiyle evlenmek istiyorum. Evlilik işlemlerinde diğer belgelerin yanı sıra
“Vatandaşlık Belgesi”nin de gerekli olduğunu söylediler. Bu belgeyi nereden alabilirim?
“Vatandaşlık Belgesi” Milletlerarası Ahvali Şahsiye Komisyonunun (C.I.E.C.) 28 nolu "Vatandaşlık
Belgesi Verilmesine İlişkin Sözleşme"sinin ekidir.
Bu Sözleşme ülkemiz tarafından onaylanmasına rağmen ikinci bir ülke tarafından onaylanmamıştır.
Anılan Sözleşmenin yürürlük kazanabilmesi için 17 nci maddesi gereği en az iki devlet tarafından
onaylanması ve İsviçre Federal Konseyi tarafından Sözleşmenin yürürlüğüne ilişkin tebliğ yayınlanması
gerekmektedir. Dolayısıyla herhangi bir ülke için düzenlenmesi mümkün değildir.
Sözleşme eki bu belge yerine iç mevzuatımız gereği nüfus kayıt örneği, aynı Komisyonun 16 nolu
Sözleşmesi eki çok dilli doğum kayıt örneği (Formül-A) ve 20 nolu Sözleşmesi eki “Evlenme Ehliyet
Belgesi" temin edilebilir.
Diğer taraftan, Sözleşmelere ilişkin tüm bilgi ve belge örneklerine Genel Müdürlüğümüz web sitesi
olanwww.nvi.gov.tr adresinden de ulaşılabilmektedir.
14-Yabancı bir ülkede evlendim. Evlilik belgemi nereden apostille ettirebilirim?
Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansınca hazırlanan 12 nolu “Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki
Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi”nin eki olan apostille tasdik şerhi; La Haye'e üye
devletlerin yerel makamları tarafından bizzat belgenin aslına veya buna eklenecek bir kağıdın üzerine
konur. Apostille tasdik şerhinin ayrı bir belgede yer alması halinde ise, şerh, tasdik edilen belge ile
birleştirilerek, tasdik eden makamın mührü, birleşme yerine basılacaktır.
Apostille tasdikli belge, noter onaylı Türkçe tercümesi ile birlikte kabul edilip işleme alınır.
15-Yabancı bir ülkede evlendim. Söz konusu ülke Apostille Sözleşmesine üye midir?
Üyeolan ve sonradan katılan ülkelerin listesine La Haye’in resmi sitesi olan www.hcch.net adresinden
ulaşılabilmektedir.
Boşanma İşlemleri
1- Boşanma için hangi mahkemeye müracaat edeceğim?
Aile mahkemesine, aile mahkemesi bulunmayan yerlerde ise asliye hukuk mahkemesine müracaat
edilmesi gerekir.
2- Boşanma kararımı elden aldım. Nüfusa tescil ettirmek için neler yapmalıyım?
Boşanma kararının verildiği yerdeki nüfus müdürlüğüne müracaat edilmesi gerekir.
3- Boşandıktan sonra eşimin soyadını kullanmak istiyorum. Ne yapmam gerekiyor?
Boşanan kadın boşandığı kocasının soyadını kullanabilmesi için bu konuda hakimden karar alması
gerekir.
4- Boşandıktan sonra evlenmek istiyorum. Ne yapmam gerekiyor?
Boşanan erkek boşanma kararının kesinleşmesinden sonra hemen evlenebilir, kadın ise 4721 sayılı
Türk Medeni Kanununun 132 nci maddesinde belirtilen 300 günlük bekleme süresini doldurmadan
evlenemez. Ancak, kadının önceki evliliğinden gebe olmadığının anlaşılması veya evliliği sona eren
eşlerin yeniden birbirleriyle evlenmek istemeleri hallerinde mahkeme bu süreyi kaldırır.
5- Türk Vatandaşlığımı kaybettim ama boşanmamın Türkiye’de ki kayıtlarıma tescil edilmesini
istiyorum. Ne yapmam gerekiyor?
Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerin, kayıp tarihinden sonraki nüfus olayları aile kütüklerine
işlenmemektedir.
6- Türk vatandaşlığını sonradan kazanan bayan, eşinden ayrıldıktan sonra nüfus kütüklerine tescili
nasıl yapılır?
Türk vatandaşlığını sonradan kazanan kadının boşanması halinde; kayıtlı bulunduğu idari birimdeki
aile kütüğüne bağımsız bir kütük sıra numarası altında, evlenmeden önceki soyadıyla tescil edilir.
7- Dul olarak evlenen bayan boşandıktan sonra hangi haneye döner?
Dul olarak evlenen kadının boşanması halinde; evlenmeden önceki kayıtlı bulunduğu haneye,
evlenmeden önceki soyadıyla döner. Bekarlık soyadını taşıyabilmesi için hakimden izin alması
gerekmektedir.
Ölüm İşlemleri
1- Hastanede ölen birisinin ölümü nüfus kayıtlarına nasıl tescil edilir?
Hastanelerde ölen kişilere ait ölüm tutanakları o kurumlarda görevli memurlarca düzenlenerek
hastanenin bulunduğu yerdeki nüfus idaresine gönderilmek suretiyle ölüm aile kütüklerine işlenir.
2- Ölüm evrağı bende ve nüfus kütüklerine tescil edilmesini istiyorum. Ne yapmam gerekiyor?
Ölüm belgesi ile birlikte yerleşim yerindeki nüfus idaresine başvurulması gerekir.
3- Çok eski tarihte ölmüş bir kişi nüfus kütüklerinde sağ görünüyor ölümü nüfus kütüklerine tescil
ettirmek için ne yapmak gerekiyor?
Ölmüş olduğu halde aile kütüklerinde sağ görülenlere ait ölüm tutanakları, ölüm olayını gösterir belge
ile başvurulması halinde nüfus müdürlüklerince düzenlenir ve gerekli işlem yapılır. Herhangi bir belge
ibraz edilememesi durumunda ölüm beyanının doğruluğu nüfus müdürlüklerince tahkik ettirildikten
sonra düzenlenecek ölüm tutanağı, mülkî idare amirinin emri ile işleme konulur.
Nüfus Kayıt Örneği İle İlgili Sorular
1- Nüfus kayıt örneğini kimler nasıl ve nereden alabilir?
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 43 üncü ve 44 üncü maddeleri çerçevesinde alt ve üst soylar
ile ilgili nüfus kayıt örnekleri için kaydın sahipleri veya bunların eşleri ile veli, vasi, alt ve üst soyları ya
da bu kişilere ait vekillik belgesini ibraz edenler, nüfus müdürlüklerinden doğrudan almaya
yetkilidirler.
2- Üçüncü kişilere ait kimlik bilgilerini öğrenebilir miyim?
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 44 üncü maddesinin ( g ) bendinde “Kaydın sahipleri veya
bunların eşleri ile veli, vasi, alt ve üst soyları ya da bu kişilere ait vekillik belgesini ibraz edenler, nüfus
müdürlüklerinden doğrudan almaya yetkilidirler.”Aynı maddenin 4 üncü fıkrasında ise “(g) bendinde
sayılan kişiler dışında kalan üçüncü şahıslar medeni hal bilgisi dışında bir kişinin nüfus kaydına ilişkin
örnek veya bilgi alamazlar.” hükmündedir.
3-Çok dilli belgeleri nereden alabilirim?
Çok dilde düzenlenen kayıt örnekleri yurt dışında konsolosluk aracılığı ile, Türkiye’de ise yerleşim yeri
nüfus müdürlüğünden temin edilebilir.
4-Veraset ilamı çıkartmak için ne yapmalıyım?
Veraset ilamı için mahkemeye veya notere başvurulması gerekmektedir.
5-Nüfus kayıtları ne kadar eskidir?
Nüfus kayıtları,1904-1905 yıllarında Genel Nüfus Yazımı ile sadece o tarihte sağ olanların tescilleri ile
tesis edilmiştir. Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti geçirmiş olduğu savaşlar ve coğrafi olaylar ile
doğal afetler gibi nedenlerle her idari birimde aynı tarihi içeren kayıtlar bulunmamaktadır.
6-Aile büyüklerimin kayıtlarını biriminizden alabilir miyim?
Mevcut nüfus kayıtlarımız Osmanlıcadan Türkçeye tercüme edilmiş ve bilgi işlem ortamına
aktarılmıştır. Bu itibarla nedenini ve aile bağınızı 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 44 üncü
maddesi uyarınca alt ve üst soylarınızı belirterek ikamet ettiğiniz nüfus müdürlüğünden alabilirsiniz.
7-Nüfus defterleri elektronik ortama aktarıldı mı? İnternetten ulaşılabilir mi?
Nüfus kütükleri Türkiye genelinde yapılan yenileme çalışmaları sonrasında bilgi işlem ortamına
aktarılmış olup, nüfus müdürlükleri tarafından mevzuatımız gereğince verilmektedir. Nüfus
kayıtlarınıza internet üzerinden ulaşma imkânı bulunmamaktadır.
8-Şehit olan aile büyüklerimin bilgilerine ulaşabilir miyim?
Mevcut nüfus kütüklerinde kaydı bulunan ve kaydına bu yolda şerh verilmiş olan kişilerle ilgili bilgi
verilebilir. Bunun dışında Milli Savunma Bakanlığı arşivinden de bilgi alınabilir.
Soyağacı
Nüfus Hizmetlerinin yürütülmesi ve nüfus kayıtlarının tutulmasına ve nüfus kayıtlarına ilişkin bilgi ve
belge verilmesine ilişkin hususlar 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve bu Kanunun Uygulanmasına
İlişkin Yönetmelik ile düzenlenmiştir.
Nüfus kayıt örneği kişinin aile kütüğündeki nüfus kaydının çıkartılarak aslına uygunluğu onaylanmış
aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olan resmi belge olup birçok hak ve yükümlülüğün yerine
getirilmesinde karine teşkil etmektedir. Nüfus kayıt örneğinin verilmesindeki usuller ise 5490 sayılı
Nüfus Hizmetleri Kanununun 43 ve 44 üncü maddelerinde ayrıntılı bir şekilde belirlenmiş olup
Kanunun 44 üncü maddesinin g bendinde kaydın sahipleri ancak, alt ve üst soylarına ait nüfus kayıt
örneklerini doğrudan almaya yetkili olup bunlar dışında diğer kişilerin nüfus kayıt örneklerini almaları
mümkün değildir. Ayrıca, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununda soyağacı ya da soy kütüğü
verilmesine yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır.
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun gizlilik başlıklı 9 uncu maddesi “Nüfus kayıtları ve bu
kayıtların tutulmasına dayanak olan belgeler gizlidir. Bunlar, yetkili ve sorumlu memurlar ile teftiş ve
denetim yetkisi olanlar dışında kimse tarafından görülüp incelenemez. Mahkemeler bu hükmün
dışındadır. Nüfus kayıtlarına bu bilgileri işleyen memurlar ve Kimlik Paylaşımı Sistemi kapsamında
nüfus kayıtlarından faydalanan diğer görevliler de bu gizliliğe uymak zorundadırlar. Bu yükümlülük,
kamu görevlilerinin görevlerinden ayrılmalarından sonra da devam eder.” hükmündedir.
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 21 inci ve bu Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin
32 nci maddesi ile de kişinin izin verdiği hâller saklı kalmak üzere, özel hayatın gizliliği kapsamında,
açıklanması hâlinde kişinin sağlık bilgileri ile özel ve aile hayatına, şeref ve haysiyetine, meslekî ve
ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşturacak bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı
dışında tutulmuştur.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca kişiler ancak alt ve üst soylarını kapsayan nüfus kayıt
örneklerini yerleşim yeri nüfus müdürlüğünden alması mümkündür. Bunun dışındaki talepler 5490
sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 44 üncü maddesinin (g) bendi ve 4982 sayılı Kanununun 7, 9,
21’inci maddelerine aykırılık teşkil etmektedir.
Belirtilen nedenlerle, alt ve üst soyunu kapsayan nüfus kayıt örneklerinin dışında soyağacı ya da soy
kütüğü olarak tanımlanan taleplerin yerine getirilmesi mümkün değildir.
Soyağacına Yönelik Bilgi Edinme Kurulu Kararları
Nakil İşlemleri
1- Bağlı bulunduğum ilçeden başka bir ilçeye kaydımı taşıyabilir miyim?
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununda yerdeğiştirme işlemine yer verilmediğinden başka bir ilçeye
kaydınızın taşınması söz konusu değildir.
2- Eşimin/ çocuklarımın nüfus kaydı farklı ilçelerdedir. Hepsini aynı hanede toplamak istiyoruz. Ne
yapmamız gerekir?
Bu soru ancak ayrı ayrı Türk vatandaşlığına sonradan alınan aile bireyleri için geçerlidir. Bu durumdaki
kişiler aynı aileden olduklarına ilişkin resmi belgeler ile birlikte bulundukları yerdeki nüfus
müdürlüklerine müracaat etmeleri gerekmektedir.
Kayıt Düzeltme İşlemleri
1- Nüfus bilgilerimde (Örneğin ad, soyad, doğum tarihi) değişiklik yapmak istiyorum. Ne yapmam
gerekiyor?
Mahkeme kararı olmadıkça, kişisel durum sicilinin hiçbir kaydında düzeltme yapılamaz. Bu nedenle;
nüfus kayıtlarında değişiklik yaptırmak isteyen kişilerin kayıt düzeltme davası açmak üzere
bulundukları yerdeki Asliye Hukuk Mahkemelerine müracaat etmeleri gerekmektedir.
Vatandaşlık İşlemleri
1-Türk Vatandaşlığına alınmak için 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununda aranılan şartları
öğrenmek istiyorum nereden ulaşabilirim?
Anılan Kanunda aranılan şartlar www.nvi.gov.tr Genel Müdürlüğümüz sitesinde mevcuttur.
2- Türk Vatandaşlığına alınma başvurusu yapmak istiyorum. Nereye başvurmam gerekiyor?
Türk Vatandaşlığının kazanılmasında başvurular yurt içinde yerleşim yerinin bulunduğu valiliğe, yurt
dışında ise dış temsilciliklere bizzat veya bu hakkın kullanılmasına ilişkin özel vekâletname ile yapılır.
Posta ile yapılan müracaatlar kabul edilmez.
3- Vatandaşlık başvurularına ilişkin evrakların Genel Müdürlüğe intikal edip etmediği öğrenilebilir mi?
Genel Müdürlüğümüz Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğünden bilgi alabilirsiniz
4- Vatandaşlık başvuru dosya numarası öğrenilebilir mi?
Genel Müdürlüğümüz Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğünden öğrenebilirsiniz.
5- Türk Vatandaşlığına alınma başvurusu yaptım işlemlerimin hangi aşamada olduğunu nasıl
öğrenebilirim.
Genel Müdürlüğümüze ait www.nvi.gov.tr sitesinden dosya numarası ya da kimlik bilgilerinizi girmek
suretiyle işlemlerinizin son durumu hakkında bilgi alabilirsiniz.
6- Vatandaşlığı kazanma işlemleri ne kadar sürede sonuçlandırılır?
Vatandaşlık başvurularında aranılan belgelerin eksiksiz olması durumunda makul bir süre içerisinde
işlem tamamlanmaktadır. Aksi takdirde eksik olan bilgi ve belgelerin kurum ve kuruluşlardan temin
edilmekte olup işlemin sonuçlandırılması temin süresine göre değişmektedir.
7- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden vatandaşlık işlemlerinin sonuçlanmasına ilişkin
tebligatı elden alabilir miyim?
İşlemleriniz sonuçlandığında başvuru makamlarınca tarafınıza duyuru yapılmaktadır.
8- Kanun yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması ve kaybı ile seçme hakkı ile Türk Vatandaşlığının
kazanılması ya da kaybına ilişkin başvurularda gerekli belgeler nelerdir?
Vatandaşlık Hizmetleri ile ilgili bölümlerden gerekli bilgileri alabilirsiniz.
9- Türk vatandaşı ana ya da babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığı kazanılması mümkün müdür?
403 sayılı Türk Vatandaşlık Kanununun 1. Maddesi uyarınca Türk vatandaşı ana veya babadan
doğanlar Türk vatandaşlığını kazanma hakkına sahiptirler. Bu yolda yapılacak başvuru üzerine
gösterilen ana yada babanın Türk vatandaşı olduğu ilgilinin de bu ailenin çocuğu olduğu tespiti
halinde Türk vatandaşlığını kazanırlar. Bu yolla vatandaşlığın kazanılmasına ilişkin bilgi ve belgelerin
eksiksiz olması halinde işlemleri makul bir süre içerisinde tamamlanmaktadır. Aksi takdirde eksik bilgi
ve belgeler ilgili kurum ve kuruluşlardan temin edilmekte olup işlemin sonuçlandırılması belgelerin
temin süresine göre değişmektedir.
10- Bir Türk vatandaşı ile evlilik yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması mümkün müdür?
3 yıldan beri Türk vatandaşı ile evli olan ve halen evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını
kazanmak üzere başvuruda bulunabilirler. Baş vuru üzerine yapılacak inceleme ve soruşturma
sonucunda durumu uygun görülenler Türk vatandaşlığını kazanırlar, durumları uygun
görülmeyenlerin ise talepleri reddedilir.
11- Türk vatandaşlığını muhafaza ederek yabancı bir devlet vatandaşlığına geçilebilmesi mümkün
müdür?
Yabancı bir devlet vatandaşlığına geçmek üzere baş vuruda bulunmanız ve bu izin verilmesine ilişkin
gerekli şartları taşımanız halinde Türk vatandaşlığınızı muhafaza kaydıyla yabancı bir devlet
vatandaşlığına geçmenize izin verilebilir.
12- Türk Vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin başvurularda gerekli belgeler nelerdir?
Türk Vatandaşlığının Kazanılması ile ilgili bölümden gerekli bilgileri alabilirsiniz.
13- Türk Vatandaşlığını kazanma başvurusu sırasında yaşı küçük olmakla birlikte işlemlerin devamı
sırasında reşit yaşa gelen çocuklar için ne yapılmalıdır?
Anne ve babalarına bağlı olarak vatandaşlık durumları incelenen küçük çocukların, vatandaşlık
işlemleri sonuçlanmadan reşit yaşa gelmeleri halinde, müracaat makamlarına bilgi verilerek adlarına
vatandaşlık dosyasının düzenlenmesi gerekir.
14- Vatandaşlık işlemlerimin makul sürede sonuçlandırılabilmesi için ne yapılabilir?
Başvuru tarihinden sonra yapılan adres değişikliklerinizi bildirmeniz, İkamet sürelerinizin yenilenmesi
halinde ikamet tezkerenizin noter tasdikli bir örneğinin, medeni halinizde değişiklik olduğu takdirde
buna ilişkin belgelerin, çocuğunuzun doğması halinde doğum belgesinin tasdikli birer örneklerini
dilekçeniz ekinde Genel Müdürlüğümüze göndermeniz gerekmektedir.
15- Türk Vatandaşlığına alınma başvurum reddedilmiştir. Yeniden müracaat edebiliriyim?
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununda aranılan şartları taşımanız halinde ikamet ettiğiniz yer
valiliğine müracaat ederek yeniden başvuru yapabilirsiniz.
16- Yeniden Türk vatandaşlığına alınmak için nereye ve hangi evraklarla başvurmam gerekir?
Yeniden Türk vatandaşlığına alınmak isteyen kişi yurt içinde ikamet ettiği yer valiliğine, yurt dışında
ise dış temsilciliklere bizzat müracaat ederek düzenlenecek dosyasının Bakanlığımıza gönderilmesi
gerekmektedir.
Türk vatandaşlığını yeniden kazanmak isteyen kişi adına müracaat makamlarınca aşağıda belirtilen
belgelerden oluşan dosya düzenlenir.
a) İsteği belirten form dilekçe.
b) Müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği.
c) Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise
temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge.
d) Medeni hal belgesi
e) Kişi Türk vatandaşlığını kaybettikten sonra varsa medeni halinde meydana gelen değişikliklere
ilişkin belge.
f) Evli ise eş ve çocuklarının aile bağını gösteren nüfus kayıt örneği veya benzeri belge.
g) Türk vatandaşlığını kaybettikten sonra kişinin kimlik bilgilerinde değişiklik olmuş ise bunu gösteren
belge.
h) Hizmet bedelinin maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz.
17-Türk Vatandaşlığına alınmak için Türkiye’de ne kadar süre ikamet etmem gerekiyor ve bu süreler
içerisinde ne kadar süre yurt dışında bulunabilirim?
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 11. maddesi ve bu Kanunun Uygulanmasına İlişkin
Yönetmeliğin, Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılması başlığı altında yer alan (b) bendi uyarınca
başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’ de kesintisiz beş yıl ikamet etmiş olmanız gerekmektedir.
Ancak, ilgili bentte öngörülen ikamet süresi Türk soylu yabancılar için 31.12.2010 tarihine kadar iki yıl
olarak uygulanmaktadır. İkamet edilen süreler içerisinde altı aydan fazla yurt dışında bulunulması
veya ikamet tezkeresi alınmadan kalınması ikameti kesintiye uğratır.
18-İstisnai olarak Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlığına geçmek için başvuru nasıl yapılır?
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 12 nci maddesi, istisnai olarak Türk Vatandaşlığının
kazanılması ile ilgilidir. Bahsi geçen Kanunda kişilerin istisnai olarak Türk Vatandaşlığını kazanmaları
ile ilgili bizzat başvurma hususu düzenlenmemiştir.
19-Türk Vatandaşlığını kazanmak için başvuran yabancılardan Türkiye’ de öğrenim, geçici barınma,
turistik seyahat, öğrenim gören çocuğuna refakat, iltica talebi tetkik edilen yabancı kişiler sıfatı ile
ikametlerine izin verilen kişilerin taleplerinin red edilme nedeni nedir?
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunun 11. maddesi ve bu Kanunun Uygulanmasına İlişkin
Yönetmeliğin 16. maddesinin (2) fıkrasının (c) bendi uyarınca “ yasal ikamet izni olmaksızın veya yasal
olmakla birlikte Türkiye’ de yerleşme niyetini göstermeyen; sığınma iltica başvuru sahibi, sığınmacı,
öğrenim, turistik, öğrenim gören çocuğuna refakat, tedavi, diplomatik veya konsüller ayrıcalıkla
bağışıklık sağlayan yabancı misyon personeli kimlik kartı sahibi gibi amaçlarla ikamete bağlandığı
anlaşılan” kişilerin başvurusu kabul edilmez ve bu husus yazılı olarak kendisine bildirilir. Kişinin
başvurusunun kabul edilebilmesi için öncelikle geçici ikamet olarak kabul edilen ikamet tezkeresinin
veriliş maksadının değişmesi (oturum, çalışma, Türk vatandaşı anne baba yanında v.b.)
gerekmektedir. İkametin veriliş maksadının değişmesi halinde önceki almış olduğu ikametler (turistik
ikamet hariç) ikamet süresine dâhil edilir.
20-İkamet tezkeresini nereden alabilirim?
İkamet tezkerenizi ikamet ettiğiniz il emniyet müdürlüğünden ya da Emniyet Genel Müdürlüğünden
alabilirsiniz.
21-İsim denklik belgesini nasıl alabilirim?
Denklik belgesi talebinde bulunan kişinin nüfus kaydında Türk vatandaşlığını kazanmadan önceki ad
ve soyadının bulunmaması halinde imzalı dilekçelerini Genel Müdürlüğümüze göndermeleri, varsa
muhacir belgelerinin bir örneğini dilekçelerine eklemeleri gerekmektedir.
Vatandaşlıktan Çıkma, Çıkarılma ve Kaybettirme
1- Türk vatandaşlığından çıkma izni almak isteyenler hangi makamlara müracaat etmelidir?
Kişilerin bizzat kendilerinin, yurt dışında; Dış Temsilciliklerimize, yurt içinde; İl Nüfus ve Vatandaşlık
Müdürlüklerine müracaat etmeleri gerekmektedir.
2- Türk vatandaşlığından çıkma izni almak için gerekli şartlar nelerdir?
a) Ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak.
b) Yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış olmak veya kazanacağına ilişkin inandırıcı belirtiler
bulunmak.
c) Herhangi bir suç veya askerlik hizmeti nedeniyle aranan kişilerden olmamak.
ç) Hakkında herhangi bir mali ve cezai tahdit bulunmamak.
3- Türk vatandaşlığından çıkma izni almak isteyenler müracaat makamlarına hangi belgeleri ibraz
etmelidir?
-İsteği belirten form dilekçe.
-Uyrukluğuna geçmek istenilen devlet vatandaşlığının kazanıldığına ya da o ülke vatandaşlığına
alınacağına ilişkin teminat belgesinin onaylı Türkçe tercümesi.
4- Türk vatandaşlığından çıkma izni işlemleri ne kadar süresi içerisinde sonuçlanır?
İlgiliye ait başvuru belgelerinin Genel Müdürlüğümüze ulaştığı tarih itibariyle en geç 3 ay içerisinde
sonuçlanmaktadır.
5- Türk vatandaşlığından çıkma belgesi nereden teslim alınır?
Bakanlıkça Türk vatandaşlığından çıkma izni verilenlere ait çıkma belgeleri ilgililerin başvuru
makamlarına gönderilmekte ve söz konusu başvuru makamlarınca ilgililere imza karşılığında teslim
edilmektedir.
6- Türk vatandaşlığından çıkma belgesinin ikamet adresine gönderilebilir mi?
Bakanlıkça Türk vatandaşlığından çıkma izni verilenlere ait çıkma belgeleri ilgililerin başvuru
makamlarına gönderilmekte ve söz konusu başvuru makamlarınca ilgililere imza karşılığında teslim
edilmektedir.
7- Türk vatandaşlığından çıkma izin belgesini teslim almakla Türk vatandaşlığı kaybedilir mi?
Türk vatandaşlığından çıkma izni belgesini teslim alınması, kişilerin Türk vatandaşlığını kaybettikleri
anlamına gelmez. Çıkma belgesinin ilgiliye imza karşılığı teslimi ile Türk vatandaşlığı kaybedilir.
8- Çıkma Belgesinin teslim almalarına rağmen nüfus kütüklerindeki kayıtları halen açık olan kişiler ne
yapmalıdır?
Müracaat makamlarına konu ile ilgili dilekçe vermelidirler.
9- Herhangi bir suç nedeniyle çıkma izni talebi uygun görülmeyen kişiler ne yapmalıdır?
İlgililerin aranma nedeninin ilgili makamlarca kayıtlardan düşülmesinin sağlanması halinde, ilgilinin
müracaat makamlarından konuya ilişkin dilekçesinin Bakanlığımıza gönderilmesi gerekmektedir.
10- Vatandaşlıktan çıkarılan bir kişi tekrar Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olabilir mi?
Vatandaşlıktan çıkarılan kişiler, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 13 ve 14 üncü maddesi
hükümlerine göre yeniden Türk vatandaşlığına alınabilir.
11- Vatandaşlığı kaybettirilen bir kişi tekrar Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olabilir mi?
Vatandaşlığı kaybettirilen kişiler, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 13 ve 14 üncü maddesi
hükümlerine göre yeniden Türk vatandaşlığına alınabilir.
Personel İşlemleri
1-Sicil notlarımı nasıl öğrenebilirim?
Personelin sicil notlarını öğrenebilmesi için Personel Genel Müdürlüğüne müracaat etmesi
gerekmektedir.
2-Taşra teşkilatında görev yapan personelin sicil notlarını nereden öğrenmesi gerekmektedir?
Taşra teşkilatında görev yapan personelin özlük dosyaları görev yaptıkları valiliklerce tutulduğundan
sicil notlarını görev yaptıkları valiliklerden öğrenmeleri gerekmektedir.
3-Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün Merkez veya Taşra Teşkilatına naklen nasıl
atanılır?
İlgililerin Genel Müdürlüğümüz merkez veya taşra teşkilatına naklen atanabilmesi için bir dilekçe ile
müracaat etmesi gerekmektedir. Yapılan müracaatın hem çalıştığı kurum, hem de naklen geçmek
istediği kurum tarafından olumlu olarak değerlendirilmesi halinde geçiş yapılabilir.
4-Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün Merkez veya Taşra Teşkilatına Sözleşmeli Personel
alımı nasıl yapılmaktadır?
28 Haziran 2007 gün ve 26566 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2007/12251 Bakanlar Kurulu Kararı
“ Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar” ile sınav
şartı getirilmiştir. Her unvan için KPSS sınavında alınan puanlar sonucunda, sözleşmeli personel
istihdamı mümkün olmaktadır.
5-Genel Müdürlüğümüz taşra teşkilatına atanmak isteyen, taşra teşkilatında görev yapmakta iken
görev yaptığı il veya ilçesini değiştirmek isteyen veya geçici olarak başka yerde görevlendirilmek
isteyen personel için başvurular nereye yapılmalıdır ve halen devam etmekte olan atama evraklarının
takibi nereden yapılmalıdır?
İçişleri Bakanlığı Personeli Yer Değiştirme ve Atama Yönetmeliğinin 11/c maddesi uyarınca taşra
teşkilatına atanmak isteyen veya taşra teşkilatında görev yapan personelin her türlü işlemleri
valiliklerce yapıldığından ilgili valiliğe müracaat edilmesi gerekmektedir.
6-Uzman Çavuşluktan ayrılanlar kurumunuza atanabilir mi ?
05 Haziran 2004 gün ve 25483 sayılı Resmi Gazetede; 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununa tabi uzman
erbaş olarak en az 2 yıl süreyle çalışmış olup, kendi istekleriyle sözleşmelerini feshetmiş olanlardan,
kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur olarak istihdam
edilmek isteyenlerin, atanmak istedikleri kamu kurum ve kuruluşlarına başvurmaları gerekmektedir.
Bu durumda olanların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur olarak istihdamları;
durumlarına uygun boş kadro bulunması ve hizmetlerine ihtiyaç duyulması halinde, başvuracakları
kurum ve kuruluşların takdirinde bulunmaktadır. Bu nedenle; ilgilinin bir dilekçe ile Personel Genel
Müdürlüğümüze müracaat etmesi gerekmektedir.
7-Genel Müdürlüğünüz taşra teşkilatıyla ilgili şikâyetler nereye yapılmalıdır?
İlgili valiliğe yapılmalıdır.
8-Genel Müdürlüğümüz taşra teşkilatındaki münhal kadroları öğrenebilir miyiz?
Genel Müdürlüğümüzde tutulan kayıtlar valiliklerden gelen bilgiler üzerine güncellendiğinden en
sağlıklı bilginin ilgili valilikten öğrenilmesi gerekmektedir.
9-Taşra teşkilatından emekli olan veya ayrılan personelin yeşil pasaport işlemleri nereden
yapılmaktadır?
Genel Müdürlüğümüz taşra teşkilatında görev yapan personelin özlük işlemleri valiliklerce
yapıldığından ilgilinin en son görev yaptığı il valiliğine müracaat etmesi gerekmektedir.
10-İlçe Nüfus Müdürlüklerinin çalışma saatleri nedir?
Türkiye genelinde hizmet vermekte olan ilçe nüfus müdürlüklerindeki çalışma saatleri bağlı oldukları
valiliklerce belirlendiğinden ilgilinin istediği bilgileri il valiliğinden öğrenmesi gerekmektedir.
11- 2010 yılı içerisinde özellikle nüfus müdürlükleri personelinin maaşlarında iyileştirme çalışması
yapılıyor mu?
Kurumumuz merkez ve taşra teşkilatı personelinin özlük hakları ve ücret iyileştirmeleri ile ilgili
çalışmalar Bakanlığımız Personel Genel Müdürlüğü tarafından yapılmaktadır.
Adres işlemleri
1-Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü web sitesinden adres sorgulanabilir mi?
Kişilerin ve adreslerinin sistemde kayıtlı olup olmadığı http://adres.nvi.gov.tr web adresinden
sorgulanabilir.
2-Adres beyanında bulunmak için istenilen belgeler nelerdir?
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 48 inci maddesi çerçevesinde adres bilgilerinin sağlıklı ve
güncel tutulması amacıyla;
a) Beyan edilen adresin boş konut olması halinde, herhangi bir belge istenmez.
b) Daha önce beyan edilmiş bir adresin birlikte oturma gerekçesiyle bir başka kişi tarafından beyan
edilmesi halinde, ilgilinin hali hazırda o adreste oturan kişi ile birlikte müracaatı istenir. Birlikte
müracaatın mümkün olmaması durumunda, adreste hali hazırda oturan kişinin apartman-site
yöneticisi, lojman idaresi sorumlusu veya muhtar tarafından birlikte oturulduğuna ilişkin yazılı beyanı
kabul edilir.
c) Beyan edilen adresin daha önce bir başkası tarafından beyan edilmiş olması nedeniyle halen dolu
olarak gözükmesi durumunda; adres beyanında bulunan kişiden beyanını teyit edici elektrik, su,
telefon, doğalgaz abonelik sözleşmesi veya faturası, noterden tasdikli kira sözleşmesi gibi belgeler
istenir.
3-Muhtarlıklara adres beyanı bildirme yükümlülüğü var mıdır?
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ile 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunun 5 inci maddesi, 6 ıncı
maddesinin (a) ve (d) bentleri, 8 inci maddesi, 16 ıncı maddesi ve 17 nci maddesinde yer alan “8”
ibaresi yürürlükten kaldırılmış olup, bu çerçevede adres bildirimlerinin muhtarlıklara bildirilmesi
yükümlülüğü bulunmamaktadır.
4-İnternet üzerinden adres beyanı nasıl yapılır?
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 50 nci maddesinin yedinci fıkrası gereğince, adres bildirimi
şahsen, iadeli taahhütlü mektup veya kargo ya da elektronik imza sahiplerince elektronik posta ile
yapılabilir.
Elektronik posta ile adres bildiriminde bulunulabilmesi için, TURKCELL ya da AVEA operatörü ile mobil
imza sözleşmesi yapılmak suretiyle ya da Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından
yetkilendirilmiş bir elektronik sertifika hizmet sağlayıcısından edinilmiş geçerli ve nitelikli, bir
elektronik sertifikanın olması gerekmektedir.
5-Adres değişiklik bildirimi hangi kurumlara yapılır?
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 50 ve 51 inci maddeleri uyarınca, yerleşim yeri adres
değişiklikleri yirmi iş günü içinde nüfus müdürlüklerine, adrese dayalı hizmet veren kurumlara (su
idaresi gibi) ya da dış temsilciliklere bildirilir.
6-İkamet tezkeresine sahip yabancılar adres değişikliklerine ilişkin beyanlarını nereye bildirebilirler?
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 8 inci maddesi ve Türkiye’de Oturan Yabancıların Nüfus
Kayıtlarının Tutulması Hakkındaki Yönetmeliğin 22 nci maddesi gereğince yabancılar, yerleşim yeri
adreslerine ilişkin değişiklikleri yirmi iş günü içinde nüfus müdürlüğüne bildirirler.
7-Yurt dışında yaşayan vatandaşlar adres beyanında nasıl bulunabilir?
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 50 inci maddesinin ikinci fıkrası “Yerleşim yeri adreslerinin
tutulmasında kişilerin yazılı beyanı esas alınır. Bildirim nüfus müdürlüklerine ve dış temsilciliklerimize
adres beyan formuyla yapılır.” Adres Kayıt Sistemi Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin ikinci fıkrası “Dış
temsilciliklere verilen adres beyan formları Genel Müdürlüğe elektronik ortamda veya nüfus kaydının
bulunduğu yerin nüfus müdürlüğüne form olarak gönderilir. Dış temsilciliğin bulunmadığı ülkelerdeki
vatandaşların adres bildirimleri Genel Müdürlüğe posta ile gönderilebilir ya da elektronik ortamda
yapılabilir.” hükmündedir.
8-Adres Beyanında bulunmama cezası ne kadardır?
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 68 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince, 2010
yılı için adres bildirimlerinin süresi içinde yapılmaması halinde 329,00 TL, gerçeğe aykırı beyanda
bulunulması halinde ise, 660,00 TL idari para cezası uygulanması öngörülmüştür.
9-İdari para cezalarının oranları nasıl tespit edilir?
14/11/2009 tarih ve 27406 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 392 sıra nolu Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliğinde 2009 yılı için “yeniden değerleme oranı” %2,2 olarak belirlenmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince idari para cezaları her
takvim yılı başında geçerli olmak üzere o yıl için 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında
arttırılarak uygulanır. Bu suretle idari para cezasının hesabında bir Türk Lirasının küsuru dikkate
alınmaz. Bu fıkra hükmü nispi nitelikteki idari para cezaları açısından uygulanmaz.
10-Adres kapsamında uygulanan idari para cezalarına itiraz yolu ve süresi nedir?
Kabahatler Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde idari yaptırım kararına esas savunmanın kişiye
tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde ilçe nüfus müdürlüğüne bilgi ve belgelerle müracaat
edilmesi gerekmektedir.
Aynı Kanunun 27 nci maddesinin birinci fıkrasında İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya
geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en
geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.
11-Adres bileşenlerinde meydana gelen değişikliklerin kişilerce bildirim yükümlülüğü var mıdır?
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 51 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince adres
bileşenlerinde meydana gelen değişiklikler hususunda kişilerin bildirimde bulunma sorumluluğu
yoktur. Bu değişiklikler belediyelerce, belediye sınırları dışında kalan yerlerde ise il özel idarelerince
en geç değişikliği takip eden on iş günü içinde, elektronik ortamda ulusal adres veri tabanına işlenir.
12-Adres Bilgisini almaya yetkili kişiler kimlerdir?
1-Adres Bilgisini;
a) Bakanlık,
b) Kurumlar,
c) Kaydın sahipleri,
d) 5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesinde faaliyette bulunan bankalar alabilirler.
2- Bu konuda yetki verdiğine dair vekillik belgesinin nüfus müdürlüğüne ibrazı halinde adres bilgisi
alınabilir. Bu belgeler nüfus müdürlüklerince ilgili dosyasında saklanır.
13-Yerleşim yeri ve diğer adresin tanımı nedir?
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun ilgili hükümlerinde,
yerleşim yeri adresi ”sürekli kalma niyetiyle oturulan yer”, diğer adres ise “yerleşim yeri adresi
dışında kalan yerler” olarak tanımlanmıştır.
14-Yerleşim Yeri Belgesi nereden alınabilir?
Yerleşim Yeri ve Diğer Adres Belgesi ilçe nüfus müdürlükleri ya da Kimlik Paylaşımı Sistemine
bağlanan muhtarlıklardan temin edinilebilir.
15-UAVT parolalarını nereden ve nasıl alabiliriz?
UAVT programına giriş yetkisi yetkili idarelere (belediye, özel İdare ve osb ) Genel Müdürlüğümüz
Adres Daire Başkanlığınca verilmektedir. Yetkili idare UAVT programı üzerinden numarataj ve yapı
belgeleri ile ilgili işlem yapmak için belirledikleri kişilerin bilgilerini (T.C. Kimlik No, isim, e-mail adresi,
unvan, tel. no ) Genel Müdürlüğümüze resmi yazı ile bildirmeleri durumunda yetkilendirme işlemi
yapılır. Yetki verilen kişinin sisteme ilk giriş şifresi “Nüfus Cüzdanı Seri No” olarak otomatik belirlenir.
16-Adres bileşenlerinde değişiklik yapılması sonucu adres değiştiğinde, güncel adres ve değişiklikler
nereden öğrenilebilir?
Cadde, Sokak, Bulvar, Meydan, Kümeevler, Bina ve Bağımsız Bölümler (Hane) ile ilgili değişiklikler ve
güncellemeler yetkili idareler (belediye, özel İdare ) tarafından yapılmaktadır.
Adres bileşenlerinde yetkili idarelerin güncelleme yapması durumunda güncel adres nüfus
müdürlüklerinin adres modülünde görülmektedir. Nüfus müdürlükleri adres bileşenlerinde değişiklik
yapma yetkisine sahip değildir.
17-Adres Kayıt Sistemine göre en son il, ilçe, belde, istatistik sonuçları hangi kurumdan alınır?
5429sayılı Türkiye İstatistik Kanununun 8 nci maddesinin (f) bendi gereğince istatistikî bilgiler,
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığınca yayınlanmakta olup, Genel Müdürlüğümüz görev alanına
girmemektedir.
18-Anne, baba, kardeş veya yakınların adres bilgileri öğrenilebilir mi?
1-Adres Bilgisini;
a) Bakanlık,
b) Kurumlar,
c) Kaydın sahipleri,
d) 5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesinde faaliyette bulunan bankalar olarak belirlenmiştir.
2- Bu konuda yetki verdiğine dair vekillik belgesinin nüfus müdürlüğüne ibrazı halinde adres bilgisi
alınabilir. Bu belgeler nüfus müdürlüklerince ilgili dosyasında saklanır.
19-Adres Kayıt Sistemine göre hangi okula kayıt yapılır?
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 52 nci maddesinin üçüncü fıkrasına göre kurumlar,
yürütecekleri iş ve işlemlerde Genel Müdürlükte tutulan adres bilgilerini esas alırlar.
Milli Eğitim Bakanlığı okul kayıtlarında Adres Kayıt Sisteminde yer alan adres bilgilerini esas
almaktadır. Ancak sınırları Milli Eğitim Bakanlığı belirlemektedir. Bu nedenle Genel Müdürlüğümüz
görev alanına girmemektedir.
T.C. Kimlik No İşlemleri
1-T.C. Kimlik Numaramı nasıl öğrenebilirim?
T.C. Kimlik Numarası ilçe nüfus müdürlüklerinden ve http://tckimlik.nvi.gov.tr internet adresinden
öğrenilebilir.
2-T.C. Kimlik Numaraları neye göre tespit edilmiştir?
T.C. Kimlik Numarası 11 basamaktan oluşan bir numaradır. Son iki rakamı doğrulama sayısıdır. Bu son
iki basamak ilk dokuz basamaktan bir algoritma ile hesaplanmaktadır. Doğrulama sayısı algoritması,
sadece bir numaranın tarafımızdan verilen bir T.C. Kimlik Numarası olup olmadığı hakkında bilgi
vermektedir. Bu algoritma T.C. Kimlik numaralarının doğruluğunu kontrol etmeleri için diğer kamu
kurum ve kuruluşları ile de paylaşılmaktadır.
Vatandaşlarımıza verilmek üzere 2000 yılında T.C. Kimlik Numarası havuzu oluşturulmuştur.
Oluşturulan havuzdaki T.C. Kimlik Numaraları, ilçe, cilt, aile sıra numarası ve birey sıra numarasına
göre sıralı olarak kaydedilmiş vatandaşlara verilmiştir. Bir kişinin T.C. Kimlik Numarasından akrabası
olan başka bir kişinin kimlik bilgilerini elde etmek mümkün değildir. Ayrıca kişilerin T.C. Kimlik
Numaralarında kişinin kim olduğu, cinsiyeti, yaşı, dini ve doğum yeri gibi anlamlı bilgiler yoktur.
3-T.C. Kimlik Numaramı değiştirebilir miyim?
Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası kişiye bir defa verilir ve değiştirilemez.
4-Kimlik Sorgulama ekranından tüm bilgilerimi doğru girmeme rağmen neden sorgulama
yapamıyorum?
Her hangi bir ilçe nüfus müdürlüğüne başvurarak nüfus cüzdanındaki bilgiler ile MERNİS sistemindeki
kimlik bilgilerinin karşılaştırılarak kontrol edilmesi gerekmektedir.
Yabancı Kimlik No İşlemleri
1-Yabancılara Kimlik Numarası veriliyor mu? Şayet veriliyorsa nereye başvurmam gerekir?
Türkiye’de altı aydan fazla ikamet eden yabancı uyruklu vatandaşlara kimlik numarası verilmektedir. İl
Emniyet Müdürlüğü Yabancılar Şubesine müracaat edilmesi gerekmektedir.
2-Yabancı uyruklu vatandaşların kimlik numaraları Genel Müdürlüğümüzün web sitesinde neden
gözükmemektedir?
Yabancı uyruklu vatandaşların kimlik numaralarıhttp://tckimlik.nvi.gov.tr/web/foreign.aspx internet
adresinden öğrenilebilir.
3-İnternet sayfanızdan Yabancı Kimlik No Sorgulama kısmından tüm bilgilerimi doğru girmeme
rağmen yabancı kimlik numaramı öğrenemedim ne yapmalıyım?
Türkiye’de altı aydan fazla ikamet eden yabancı uyruklu vatandaşlar ile ilgili bilgiler Emniyet Genel
Müdürlüğü’nden kurumumuza gönderilmektedir. Yabancı Kimlik Numarası için bulundukları yer il
emniyet müdürlüğü yabancılar şubesine müracaat etmeleri gerekmektedir.
4-Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarına Yabancılara Mahsus Kimlik Numarası veriliyor mu?
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarına, talep etmeleri halinde yabancı kimlik numarası
verilmektedir. İlgililer bu yöndeki başvurularını yerleşim yeri adreslerinin bulunduğu il valiliklerine
yapabilirler.
5-Yabancı uyruklu vatandaşların kimlik bilgilerinde (ad, soyad, doğum tarihi v.b.) bir yanlışlık varsa
nasıl düzeltilebilir?
Türkiye’de altı aydan fazla ikamet eden Yabancı uyruklu vatandaşlar ile ilgili bilgiler Emniyet Genel
Müdürlüğü’nden kurumumuza gönderilmektedir. Yabancı uyruklu vatandaşların kimlik bilgilerinde bir
yanlışlık varsa, bulundukları yer il emniyet müdürlüğü yabancılar şubesine müracaat etmeleri
gerekmektedir.
Kimlik Paylaşımı Sistemi (KPS)
1-KPS Sistemi ile ilgili şifreyi nereden ve nasıl alabiliriz?
KPS Sistemi ile ilgili http://www.nvi.gov.tr/Files/File/KPS/KAMU_KURUMLARI.doc internet adresinde
gerekli açıklamalar bulunmaktadır.
2-Kimlik Paylaşımı Sisteminden kimler faydalanabilir?
KPS Sistemi ile ilgili http://www.nvi.gov.tr/Files/File/KPS/KAMU_KURUMLARI.doc internet adresinde
gerekli açıklamalar bulunmaktadır.
3-Türkiye genelinde il ve ilçe kodlarına nasıl ulaşabilirim?
http://www.nvi.gov.tr/Hakkimizda/Projeler,Spot_Mernis.html internet adresinden ulaşılabilir.
Mavi Kart
1-
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesinin amacı nedir?
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 25 inci maddesi uyarınca Türk vatandaşlığından çıkma izni
isteyen vatandaşlarımız bulundukları ve çalıştıkları ülkelerde daha iyi yaşam şartlarına kavuşmak,
ekonomik, sosyal ve siyasal haklardan yararlanmak amacı ile başka bir devlet vatandaşlığına geçmek
istemektedirler. Türk vatandaşlığından çıkma izni alan kişilerin nüfus kütüklerindeki kayıtları
kapatılmakta ve yabancı muamelesine tabi tutulmakta, dolayısı ile ancak Türk kanunlarının
yabancılara tanıdığı haklardan yararlanabilmekte idiler. Bu nedenle de vatandaşlarımız Türkiye’de
kazanmış oldukları müktesep haklarını yitirmekteydiler. İşte, 29/05/2009 tarihinde yürürlüğe giren ve
6304 sayılı Kanunla değiştirilen 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ile yurt dışında yaşayan
vatandaşlarımızdan 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi gereğince yararlanacak
olanlar ve yararlanacakları hakların kapsamı genişletilmiştir.
2-
Mavi Kart nedir?
Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve
bunların 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesinde belirtilen altsoylarına verilen ve
söz konusu maddede belirtilen haklardan faydalanabileceklerini gösteren resmi belgedir.
3-
Mavi Kartlılar Kütüğü nedir?
Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve
bunların 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesinde belirtilen altsoylarının
kayıtlarının elektronik ortamda tutulduğu kütüktür.
4-
Kimler Mavi Kartlılar Kütüğüne kayıt olabilir?
Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve 5901
sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesinde belirtilen altsoyları kayıt olabilirler.
5-
Mavi Kartlılar Kütüğüne kaydolunca kimlik numaram değişir mi?
MERNİS veri tabanında kayıtlı doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk
vatandaşlığını kaybeden kişilerin kayıtları Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası değiştirilmeksizin Mavi
Kartlılar Kütüğüne taşınmaktadır.
Mavi Kartlılar Kütüğünde kayıtlı kişinin Türk vatandaşı olmayan 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı
Kanununun 28 inci maddesinde belirtilen altsoyları, başvurmaları halinde Mavi Kartlılar Kütüğüne
kaydedilir ve bu kişilere yabancılar kimlik numarası verilir.
6-
Mavi Kartlılar Kütüğünde kayıtlı kişilere tanınan haklar nelerdir?
* Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve 5901
sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesinde belirtilen altsoyları, 5901 sayılı Türk
Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesinde belirtilen istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan
haklardan aynen yararlanmaya devam ederler. Millî güvenliğe ve kamu düzenine ilişkin hükümler
saklıdır.
* Mavi Kartlılar Kütüğünde kayıtlı kişilerin, seçme ve seçilme, muafen araç veya ev eşyası ithal etme
hakları ile askerlik hizmetini yapma yükümlülüğü yoktur. Bu kişilerin sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış
hakları saklı olup bu hakların kullanımında ilgili kanunlardaki hükümlere tabidirler.
* Mavi Kartlılar Kütüğünde kayıtlı kişiler, bir kadroya dayalı ve kamu hukuku rejimine tabi olarak asli
ve sürekli kamu hizmeti görevlerinde bulunamazlar. Ancak kamu kurum ve kuruluşlarında işçi, geçici
veya sözleşmeli personel olarak çalıştırılabilirler.
7-
Mavi Kart’tan kimler yararlanmaktadır?
Mavi Kartlılar Kütüğünde kayıtlı kişiler, Mavi Kart’ın sağladığı haklardan yararlanabilmektedir.
8-
Mavi Kart’tan kimler yararlanamaz?
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi kapsamına girmeyenlere söz konusu belge
verilmez ve böyle bir belgeden yararlanamazlar.
9-
Mavi Kart nasıl talep edilir?
Mavi Kart talebine ilişkin dilekçe ekinde 2 adet fotoğrafla birlikte, yabancı ülke makamlarınca verilmiş
olan kimlik belgesi ya da pasaport ibraz edilmek suretiyle müracaat edilir. Bunun dışında herhangi bir
belge talep edilmez.
10- Mavi Kart hangi makamlarca verilmektedir?
Kişilerin bizzat kendilerinin talebi halinde verilmektedir. Bu belgeyi, uyruğunu taşıdıkları diğer ülke
makamlarınca düzenlenmiş kimlik kartı veya pasaport ile başvurulduğunda yurt içinde ilçe nüfus
müdürlükleri, yurt dışında ise dış temsilcilikler vermeye yetkilidirler.
11- Mavi Kart karşılığında herhangi bir ücret ödenmesi gerekir mi?
Mavi Kart, 21/2/1963 tarihli ve 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu kapsamında yer aldığından her yıl
Maliye Bakanlığınca belirlenen değerli kağıtlar bedeli talep edilir.
12- Mavi Kart’ın hangi hallerde değiştirilmesi mümkündür?
Mavi kart; doğum, yeni kayıt, yenileme, değiştirme veya kayıp nedeniyle 9 uncu maddeye göre, 10
uncu madde de belirtilen müracaat makamlarınca düzenlenmesi mümkündür.
13- Mavi kartımdaki kimlik bilgilerimde (ad, soyad, doğum tarihi, vb.) değişiklik oldu, buna ilişkin
düzeltme nasıl yapılabilir?
Mavi Kartlılar Kütüğünde kayıtlı kişilerin kişisel durumlarına ilişkin olarak nüfus müdürlüklerine ya da
dış temsilciliklere intikal eden her türlü form, tutanak, yazı, evrak ve belgelerin Nüfus Hizmetleri
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 167 nci maddesine göre usulüne göre onaylanmış
olması halinde,
Milletlerarası Ahvali Şahsiye Komisyonunca hazırlanarak uygulamaya konulan sözleşme gereği
düzenlenen ve belirli bir formüle sahip, çok dilde düzenlenmiş olan kişi hallerine ilişkin belgeler
tasdike yönelik herhangi bir işlem görmeden doğrudan kabul edilerek,
Mavi Kartlılar Kütüğünde kayıtlı kişilerin uyruğu bulunduğu ülke makamlarından almış oldukları karar
ve idarî belgeler usulüne göre tasdik edilmiş ve onaylanmış ise, ayrıca 27/11/2007 tarihli ve 5718
sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümleri uyarınca tanınması veya
tenfizi talep edilmeden işlem yapılır.
14- Nüfus olaylarımda (Evlenme, boşanma, vb.) meydana gelen değişiklikleri beyan etmek zorunda
mıyım?
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 8/A maddesi uyarınca, Mavi Kart Kütüğüne kaydedilenler,
her türlü nüfus olaylarını yurt içinde ilçe nüfus müdürlüklerine, yurt dışında ise dış temsilciliklere
beyan etmekle yükümlüdürler.
15- Türk vatandaşlığından çıktıktan sonra çocuğum oldu. Çocuğumu Mavi Kartlılar Kütüğüne
kaydettirebilir miyim?
Resmî makamlarca verilmiş doğuma ilişkin belgeye dayanılarak bildirimde bulunulması üzerine, Mavi
Kartlılar Kütüğünde kayıtlı kişinin çocuğunun kaydı kütüğe işlenir.
Mavi Kartlılar Kütüğüne kayıt olmak isteyen altsoyların, Mavi Kart sahibi üstsoyu ile soy bağını
zincirleme olarak belgelendirmesi şarttır.
16- Mavi Kart çocuklar adına düzenlenebilir mi?
Mavi Kartlılar Kütüğünde kayıtlı çocuklar için, ebeveynlerinin müracaatları halinde bu çocukları adına
da müstakil bir belge düzenlenmektedir.
17- Herhangi bir kurumdan işlem yaptırabilmem için muhakkak Mavi Kart almam gerekli midir?
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesinde belirtilen hakların kullanılmasında Mavi
Kartın ibrazı yeterlidir. Kartın ibraz edilememesi durumunda Kimlik Paylaşımı Sistemi aracılığıyla Mavi
Kartlılar Kütüğünden alınacak kayıt örneği ve uyruğunda bulunulan devlet makamlarınca verilmiş
kimlik bilgilerini gösteren belge ile işlem yapılır. Bu kişilerin kimlik bilgilerinde değişiklik olması
durumunda uyruğunda bulunduğu devlet makamından alınmış eski ve yeni kimlik bilgilerini gösteren
belgenin usulüne göre tasdik edilmiş Türkçe tercümesi ile birlikte ibrazı zorunludur.
18- Mavi Kart, resmi kurumlarda iş ve işlem yapılırken tek başına kimlik belgesi olarak kullanılabilir
mi?
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesinin 7 nci fıkrası “Bu maddenin sağladığı
hakların kullanılmasında Mavi Kartın ibrazı yeterlidir.” hükmü gereğince değerli kağıtlar kapsamındaki
yeni Mavi Kart, kimlik belgesi olarak kullanılabilecektir.
19- Mavi Kart’ın herhangi bir geçerlilik süresi var mıdır?
Mavi Kart’ın herhangi bir geçerlilik süresi bulunmamaktadır.
20- Mavi Kart sahibi olmama rağmen, bazı kurumlara gittiğimde nüfus kaydımın kapalı olmasından
dolayı işlem yaptıramamaktayım. Bunun sebebi nedir?
Mavi Kartlılar Kütüğünde kayıtlı kişilerin kimlik bilgileri Kimlik Paylaşımı Sistemi (KPS) aracılığıyla diğer
kamu kurum ve kuruluşları ile paylaşılmaktadır. Dolayısıyla başvurulan kurum veya kuruluşun KPS
servislerindeki yapılandırmasını kontrol etmesi gerekmektedir.
21- Mavi Kart sahibi olmama rağmen bazı kurumlardaki işlemlerimi yaptırmakta güçlük çekmekteyim.
Acaba bu sorunu nasıl çözebilirim?
Başbakanlığın 24/03/2005 tarih ve 2005/6 sayılı genelgesinde söz konusu Kanun ile ilgili olarak kurum
ve kuruluşlarca yapılacak uygulamalar açıkça belirtilmiştir.
Ayrıca söz konusu Kanunla ilgili olarak uygulamada karşılaşılan sorunlara ilişkin olarak Başbakanlığa
bağlı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı’na başvurulması gerekmektedir.
22- Mavi Kartlılar Nüfus Kayıt Örneğinin geçerlilik süresi var mıdır?
Mavi Kartlılar Nüfus Kayıt Örneğiningeçerlilik süresi 30 gündür.
23- 18 yaşından büyüklerin Mavi Kartını kimler alabilir?
18 yaşından büyük olanların Mavi Kartı kendilerine veya resmi vekiline verilir.
24- 18 yaşından küçüklerin Mavi Kartını kimler alabilir?
18 yaşından küçüklerin Mavi Kartı ana, baba ya da vasileri ile çocuğu aile kütüklerine tescil ettirmek
için bildirimde bulunma yetkisi olan kişiye verilir. Evlilik birliğinin mahkeme kararı ile son bulması
halinde; ergin olmayan çocuğa ait Mavi Kartı velayete haiz olan ana veya babaya verilir. Ergin
olmayan çocuğun ana, babası yurt dışında veya ölmüş ise mahkeme tarafından vasi tayin edilen kişi
çocuğun Mavi Kartını almaya yetkilidir.
25- Mavi Kartı ne kadar sürede değiştirmem gerekiyor?
Üzerinde silinti, kazıntı ve bir düzeltme yapılmayan, taşıdığı bilgilerden tereddüt duyulmayan Mavi
Kartların değiştirilmesine gerek yoktur. Ancak kişi Mavi Kartındaki fotoğrafı ile tanınmasına engel
teşkil edecek şekilde değişmişse Mavi Kart değiştirilir.
26- Yakınlarımın Mavi Kartını alabilir miyim?
Düzenlenen Mavi Kartın; ergin olanların (18 yaşından büyüklerin) kendilerine veya resmi vekiline,
ergin olmayanların ise ana veya baba ya da vasileri ile çocuğu Mavi Kartlılar Kütüğüne tescil ettirmek
için bildirimde bulunma yetkisi olan kişiye verilmesi esastır.
27- Mavi Kartımı değiştireceğim, renkli fotokopi fotoğrafım olmaz mı?
Fotokopi veya bilgisayarda çoğaltılan fotoğraflar zamanla niteliklerini kaybettiğinden kabul edilip
işleme alınmaz.
28- Mavi Kart bedeli alınmak zorunda mıdır?
Mavi Kart, 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu kapsamında olduğundan değerli kâğıt bedeli olarak
Maliye Bakanlığınca 2013 yılında için belirlenen 6 TL Mavi Kart bedeli alınmaktadır.
29- Mavi Karta ödenen bedelin karşılığında makbuz verilir mi?
Mavi Kartın 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu hükümlerine göre mal saymanlıklarından alınıp satılan
değerli kâğıt olması ve makbuz yerine geçmesi nedeniyle alınan bedel karşılığında herhangi bir
makbuz verilmez.
30- Mavi Kartımı kaybettim. Gazeteye ilan ve emniyet makamlarına bildirim zorunluluğu var mıdır?
Kaybedilen Mavi Kartlar ile ilgili olarak gazeteye ilan vermek ve emniyet makamlarına bildirimde
bulunmak kişileri kendi şahsına ait bir işlemdir. Kaybedilen Mavi Kartın yerine yeni Mavi Kart
alındığında, kaybedilen Mavi Kart hukuken geçersiz hale gelmektedir.
Bilgi Edinme
1- Bilgi Edinme Hakkı Nedir?
Demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin
bilgi edinme hakkını kullanmalarıdır.
2- Kimler Bu Hakka Sahiptir?
Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir. Türkiye'de ikamet eden yabancılar ile Türkiye'de faaliyette
bulunan yabancı tüzel kişiler, isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlarıyla ilgili olmak
kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, bu Kanun hükümlerinden yararlanırlar.
3-Kimler veya Hangi Kurumlar Hakkında Başvuru Yapılabilir?
Vatandaşlarımız tüm kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki tüm mesleki
kuruluşların faaliyetleri hakkında bilgi alabilirler. Türkiye’de ikamet eden yabancılar ile tüzel kişiler de
kendi faaliyet alanlarıyla ilgili olarak bilgi isteyebilirler.
4-Başvuru Nasıl Yapılır?
Genel Müdürlüğümüz web sitesinde ana sayfada yer alan Bilgi Edinme bölümü altındaki Bilgi Edinme
Başvuru Formu linkine ya da buraya tıklayarak Bilgi Edinme Başvuru Formuna ulaşılabilinir. Posta ya
da fax yolu ile başvuruda bulunabilinir.
5 – Başvuru Formunda Hangi Bilgiler Bulunmalıdır?
Başvuru formunda TC Kimlik numarası, ad ve soyad, oturma yeri veya iş yeri adresine ilişkin bilgiler
bulunmalıdır.
Başvuru sahibi tüzel kişi ise tüzel kişinin unvanı ve adresi ile yetkili kişinin imzasını ve yetki belgesini
içeren dilekçe ile istenen bilgi veya belgenin bulunduğu kurum veya kuruluşa yapılır.
6- Hangi Konularda Bilgi, Belge İstenebilir?
Genel Müdürlüğün görev alanına giren veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi veya belgelere
ilişkin olmalıdır.
7- Hangi Konularda Bilgi ve Belge İstenemez?
Devlet sırrına ilişkin bilgi veya belgeler, ülkenin ekonomik çıkarlarına ilişkin bilgi veya belgeler,
istihbarata ilişkin bilgi veya belgeler, idari soruşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler, adli soruşturma ve
kovuşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler, özel hayatın gizliliği (kişinin izin verdiği haller saklı kalmak
üzere), haberleşmenin gizliliği, ticari sır, fikir ve sanat eserlerine ilişkin bilgi ve belgeler bilgi edinme
hakkı kapsamı dışındadır.
8-Başvurulara Ne Kadar Sürede Cevap Verilmelidir?
Bilgi Edinme Hakkı Kanunundan yararlanmak için yapılan başvurular 15 iş günü içinde cevaplandırılır.
9- Verilen Cevaba İtiraz Etme Hakkı Var Mıdır? Nereye İtiraz Edilebilir?
Başvurunun reddedilmesi halinde, 15 gün içerisinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz
edilebilir.
KIRIKHAN VERGİ DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜ
E-Beyanname
SORU 1-Elektronik ortamda gönderilebilecek beyannameler hangileridir?
Elektronik ortamda gönderilebilecek beyannameler;
Kurumlar vergisi beyannamesi,
Kurumlar vergisi mükellefleri için geçici vergi beyannamesi,
Yıllık gelir vergisi beyannamesi,
Gelir vergisi mükellefleri için geçici vergi beyannamesi,
Katma değer vergisi beyannamesi (1 No’lu)
Katma değer vergisi beyannamesi (2 No’lu)
Muhtasar beyanname
Damga vergisi beyannamesi,
Özel iletişim vergisi beyannamesi,
Şans oyunları vergisi beyannamesi,
Banka muameleleri vergisi beyannamesi,
Sigorta muameleleri vergisi beyannamesi,
Özel tüketim vergisi beyannamesi (I Sayılı Liste: Petrol Ürünleri Doğalgaz İle Diğer Malların Teslimleri
İçin) (OTV 1),
Özel tüketim vergisi beyannamesi (II Sayılı Liste: Kayıt ve Tescile Tabi Olan Motorlu Taşıtlar İçin) (OTV
2A),
Özel tüketim vergisi beyannamesi (II Sayılı Liste: Kayıt ve Tescile Tabi Olmayan Motorlu Taşıtlar İçin)
(OTV 2B),
Özel tüketim vergisi beyannamesi (III Sayılı Liste: Alkollü İçkiler İçin) (OTV 3A),
Özel tüketim vergisi beyannamesi (III Sayılı Liste: Tütün Mamülleri İçin) (OTV 3B),
Özel tüketim vergisi beyannamesi (III Sayılı Liste: Kolalı Gazozlar İçin) (OTV 3C),
Özel tüketim vergisi beyannamesi (IV Sayılı Liste: Dayanıklı Tüketim ve Diğer Malların Teslimi İçin)
(OTV4),
SOSORU 2-Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmayanlar tarafından verilmesi gereken muhtasar ve
katma değer vergisi beyannamelerinin elektronik ortamda verilmesi zorunlu mudur?RU 2-Gelir veya
kurumlar vergisi mükellefi olmayanlar tarafından verilmesi gereken muhtasar ve katma değer vergisi
beyannamelerinin elektronik ortamda verilmesi zorunlu mudur?
Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmayanlar tarafından verilmesi gereken muhtasar ve katma
değer vergisi beyannamelerinin elektronik ortamda verilme zorunluluğu bulunmamaktadır.
SORU 3-Ticari kazancı basit usulde vergilendirilen mükellef, beyannamelerini elektronik ortamda
vermek zorunda mıdır?
Ticari faaliyetlerinden dolayı basit usulde vergilendirilen mükelleflerin beyannamelerini elektronik
ortamda gönderme zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, elektronik beyanname gönderme aracılık
yetkisi almış olan, basit usul mükelleflerinin bağlı olduğu meslek odaları veya 3568 sayılı Kanun
uyarınca yetki almış olup bağımsız çalışan Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve
Yeminli Mali Müşavirler aracılığı ile elektronik ortamda gönderebilirler.
SORU 4-Avukatların e-beyanname gönderme şifresi alıp aracı kullanmaksızın kendi beyannamelerini
elektronik ortamda göndermeleri mümkün müdür?
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’na göre ruhsat almış avukatlar, elektronik ortamda verilmesi gereken
kendi beyannamelerini aracı kullanmaksızın elektronik ortamda verebileceklerdir.
SORU 5-Aile hekimleri tarafından verilmesi gereken muhtasar beyannamelerin elektronik ortamda
verilmesi zorunlu mudur?
Aile hekimleri tarafından verilmesi gereken muhtasar beyannamelerin elektronik ortamda verilmesi
zorunludur.
SORU 6-Elektronik ortamda beyanname verme zorunluluğu bulunan mükellefler, kanuni verilme
süresi geçmiş bulunan beyannameleri ile düzeltme ve pişmanlık talebi içeren beyannamelerini kağıt
ortamında vergi dairesine verebilir mi?
Elektronik ortamda beyanname verme zorunluluğu bulunan mükelleflerin, kanuni verilme süresi
geçmiş bulunan beyannameleri ile düzeltme ve pişmanlık talebi içeren beyannamelerini de elektronik
ortamda vermeleri gerekmektedir.
SORU 7-Tüzel kişiler için tasfiye, devir, birleşme ve hesap döneminin değişmesi durumunda verilmesi
gereken kıst dönem beyannamelerin elektronik ortamda verilmesi zorunlu mudur?
Tasfiye, devir, birleşme ve hesap döneminin değişmesi durumunda verilmesi gereken kıst dönem
beyannameler henüz elektronik ortamda alınamamaktadır. Bu nedenle, anılan kıst dönem
beyannamelerinin kağıt ortamında vergi dairelerine verilmesi gerekmekte olup bu beyannameler için
elektronik ortamda gönderilmediğinden dolayı ceza kesilmesi mümkün değildir.
SORU 8-Mükellefler tarafından elektronik ortamda pişmanlık talepli olarak verilmek istenilirken
yanlışlıkla “kanuni süresinden sonra” seçeneği işaretlenerek verilen beyannameler için Vergi Usul
Kanunu’nun pişmanlık ve ıslah hükmünden faydalanılabilir mi?
Elektronik ortamda sehven “kanuni süresinden sonra” seçeneği işaretlenerek verilen beyannamelerin
elektronik ortamda bulunan açıklama kısmında açık olarak pişmanlık hükmünden yararlanma
taleplerinin belirtildiğinin yazılı olarak yapılacak müracaat ile ifade edilmesi ve yapılan araştırma
neticesinde mükellefin durumunun Vergi Usul Kanunu’nun “Pişmanlık ve Islah” başlıklı 371’inci
maddesinde belirtilen şartları taşıması halinde anılan madde hükmünden faydalanılması mümkün
bulunmaktadır.
SORU 9-Elektronik ortamda verilecek beyanname, kanunen verilmesi gereken son günün mesai saati
bitiminden sonra verilebilir mi?
Elektronik ortamda verilecek beyannamenin, kanunen verilmesi gereken son günde saat 24:00’a
kadar elektronik ortamda gönderilmesi mümkündür.
SORU 10-Kanunen belirlenmiş sürede elektronik ortamda beyanname vermeyen mükelleflere
kesilecek özel usulsüzlük cezasında beyannamenin veriliş tarihi baz alınarak indirimli ceza uygulaması
var mıdır?
Elektronik ortamda beyanname verilmesi mecburiyetine uyulmaması halinde kesilmesi gereken özel
usulsüzlük cezası, beyannamenin kanuni süresinin sonundan başlayarak elektronik ortamda 30 gün
içinde verilmesi halinde 1/10 oranında, bu sürenin dolmasını takip eden 30 gün içinde verilmesi
halinde ise 1/5 oranında uygulanır.
ENGELLİLER İÇİN MTV VE ÖTV KANUNUNDA YER ALAN ÖZELLİKLİ DURUMLAR İLE İLGİLİ SIK SORULAN
SORULAR
Soru 1– Engelli istisnasından kimler faydalanabilir ?
İşgücü kayıp oranı % 90’dan küçük olanlardan (Oran sağlık kurulu raporunda belirtilmektedir)
sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibat (debriyaj, fren ve gaz pedalları ile vites kolunda
sabitlenmiş bir şekilde) taktırabilen engelliler ile işgücü kayıp oranı %90’dan fazla olanlar ile söz
konusu istisnadan yararlanabilir. Aracın 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alması halinde (binek
otomobilleri ve esas itibari ile insan taşımak için imal edilmiş taşıtlar yalnız binek otomobiller, steyşın
vagonlar, yarış arabaları, arazi taşıtları, motoru karavanlar, elektrik, gaz güneş, enerjili v.b. motorlu
taşıtlar) motor silindir hacminin 1600 cc den küçük; 87.04 G.T.İ.P. numarasında yer alması halinde
(eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar) motor silindir hacminin 2800 cc den küçük olması
gerekmektedir.
Soru 2- Engelli istisnasından yararlanmak için istenen belgeler hangileridir ?
İşgücü kaybı %90’dan fazla olanlar için tam teşekkülü devlet hastanesinden alınacak rapor yeterli olup
diğer gruptakiler için aşağıdaki belgelerin noter onaylı örneklerinin beyannameye eklenmesi
gerekmektedir:
·
* Noter onaylı tam teşekkülü devlet hastanesinden alınacak rapor.
·
* Aracın sakatlığa uygun hareket ettirici tertibat ile tadil edildiğine dair tadilat projesi.
·
* H sınıfı sürücü belgesi.
Soru 3- Engelli istisnasından faydalanan aracını satabilir mi ? Ne zaman satabilir ? Özel tüketim
vergisini kim öder?
Engelli istisnasından faydalanılan araç 5 yıl içinde satılır ise ilk iktisabındaki matrah esas alınarak adına
kayıt ve tescil yapılandan, kayıt ve tescil tarihinde geçerli olan oran üzerinden Özel Tüketim Vergisi
(ÖTV) hesaplanır ve ödenir.
Soru 4- Engelli istisnasından faydalanan vefat ederse mirasçılar ÖTV öder mi?
Aracın mirasçılara eşit olarak veya miras taksim sözleşmesi ile devri halinde özel tüketim vergisi
ödenmez. Ancak Muristen mirasçılara sadece bir aracın intikal etmiş olması, bundan başka
mirasçılara intikal etmiş başka bir mal bulunmaması halinde, aracın miras hisselerinin tek bir
mirasçıya devredilmesinin, devralan mirasçı açısından (kendi miras hissesine karşılık gelen kısmı hariç
olmak üzere) "veraset yoluyla intikal" olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Muristen
mirasçılara intikal etmiş olan terekenin birden fazla mal veya haktan ibaret olması halinde, diğer
mirasçıların lehine miras hakkından feragatini gösteren belgenin ibrazı şartıyla istisnadan
yararlanılmış olan aracın lehine feragat edilen mirasçıya intikalinin, "veraset yoluyla intikal" olarak
değerlendirilmesi mümkün bulunmaktadır. Bu durumda istisnadan yararlanılan aracın bu şekilde
varise intikali ve murisin istisnadan yararlandığı tarihten itibaren 5 yıllık sürenin bitimine kadar varis
adına kayıt ve tescilli kaldıktan sonra satışında da ÖTV uygulanmayacaktır.
Soru 5- Engelli istisnasından faydalanan araç hurdaya ayrılırsa ne olur ? Yeniden ÖTV istisnasından
faydalanabilir mi?
Özel Tüketim Vergisi istisnasından yararlanılarak ilk iktisabı sağlanan araç deprem, heyelan, sel,
yangın, ve kaza sonucu kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle hurdaya ayrılırsa, yeniden özel tüketim
vergisi ödemeden araç alınabilir.
VADESİNDE ÖDENMEYEN ALACAKLARIN TAKİBİ İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
SORU 1-6183 Sayılı Kanun kapsamında yapılan takiplerde neler teminat olarak kabul edilmektedir?
Para, banka teminat mektupları, devlet iç borçlanma senetleri, milli esham ve tahvilat, ilgililer veya
ilgililer lehine üçüncü şahıslar tarafından gösterilen gayrimenkul ve menkul mallar.
SORU 2-Limitet şirket ortakları şirket borçlarından ne şekilde sorumludurlar?
Limitet şirket ortakları sorumlu oldukları dönemlere ait olup şirketten tamamen veya kısmen tahsil
edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından 6183 sayılı Kanun’un 35 inci
maddesi gereği sermaye hisseleri oranında sorumlu olurlar ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre
takibe tabii tutulurlar.
SORU 3-Anonim ve Limitet şirketlerin Kanuni temsilcileri şirket borçlarından ne şekilde
sorumludurlar?
Anonim ve Limitet şirketlerin kanuni temsilcileri sorumlu oldukları dönemlere ait olup şirketten
tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağının
tamamından 6183 sayılı Kanun’un mükerrer 35 inci maddesi gereği sorumlu olurlar ve 6183 sayılı
Kanun hükümlerine göre takibe tabii tutulurlar.
SORU 4-Limitet şirket ortakları ile kanuni temsilciler hakkında yapılacak takip işlemlerinde öncelik
sıralaması var mıdır?
Ortak ve kanuni temsilcilerin takibinde bir öncelik sıralaması söz konusu olmadığından, bu kişiler
hakkında yapılacak takip işlemlerine aynı zamanda başlanılacaktır.
SORU 5-Vergi ödemede zor durumda olan borçlular için nasıl bir kolaylık sağlanmaktadır?
6183 sayılı Kanun’un 48 inci maddesi gereğince mükelleflere teminat göstermek (teminat
gösterilmesi şartı 50.000 TL üzeri borçlar için gerekli olup 50.000 TL’yi aşan kısmın yarısı tutarında) ve
tecil faizi uygulanması şartıyla tecil ve taksitlendirme yapılmaktadır.
SORU 6-6183 sayılı Kanun’un 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendirilebilecek borçlar nelerdir?
Katma Değer Vergisi, Geçici Vergi, Özel Tüketim Vergisi, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, Özel
İletişim Vergisi, Harçlar (İkmalen tarhiyata dayanan tapu harçları hariç), Fonlar, Ecrimisil ve Eğitime
Katkı Payı ve Eğitime Katkı Payına ait gecikme zammı ile sınırlı uygulama süresine sahip ek vergiler
dışındaki diğer tüm borçlar tecil ve taksitlendirilebilir.
SORU 7-Ödeme emrine, ihtiyati hacze ve kati hacze hangi sürede dava açılır?
Ödeme emrine tebliğ tarihinden itibaren 7 gün, ihtiyati hacze karşı haczin tatbikinden itibaren 7 gün,
gıyapta yapılan ihtiyati hacizlerde haczin tebliği tarihinden itibaren 7 gün, kati hacze ise tebliğin veya
tebliğ yerine geçen işlemin yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde dava açılır.
SORU 8-Borçlular hakkında yapılan haciz ve ihtiyati haciz işlemi dava konusu edildiğinde nasıl bir yol
izlenmektedir?
İlk derece mahkemesinde mükellef lehine haczin kaldırılması yönünde karar verilmesi durumunda
İYUK’un 28 inci maddesi gereği haczin kaldırılması mümkün bulunmadığından verilecek nihai karara
göre işlem yapılması gerekmektedir.
SORU 9-Mükellefler tarafından ödeme emirlerine veya haciz işlemlerine karşı açılan davalarda verilen
yürütmeyi durdurma kararları üzerine yapılacak işlemler nelerdir?
Yürütmenin durdurulması “mevcut hukuki durumun muhafazası” anlamında olup, buna
hükmolunması ile mevcut hukuki durumun ileriye veya geriye doğru yürütülmesine imkan
bulunmamaktadır.
Buna göre Ödeme emirlerine ilişkin olarak verilen yürütmeyi durdurma kararları üzerine ödeme
emrine konu borç için takip işlemleri durur borçlunun malvarlığı üzerine haciz konulamaz.
Haciz işlemine ilişkin olarak verilen yürütmeyi durdurma kararları üzerine borçlunun malvarlığı
üzerine tatbik edilmiş olan haciz kaldırılmaz. Ancak söz konusu hacizli malın satışı yapılamaz.
SORU 10- Emekli maaşları üzerine haciz tatbik edilebilir mi?
Mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, mülga 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız
Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu (BAĞKUR) ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanunu’na göre bağlanmış olan emekli maaşları üzerine haciz tatbik edilemeyecektir.
Diğer taraftan 30.09.2008 günü ve öncesinde işe girmiş memurlar (kamu görevlileri) 5434 sayılı
Kanun’a tabi olduklarından vergi borçları nedeniyle emekli aylıklarının haczedilmesi mümkün
bulunmakta olup, 01.10.2008 günü ve sonrasında işe girenler ise 5510 sayılı Kanun’a tabi
olduklarından emekli aylıklarının haczedilmesine imkan bulunmamaktadır.
SORU 11-6183 sayılı Kanun’un 79 uncu maddesi gereği üçüncü şahıslara tebliğ edilen haciz
bildirilerine karşı itiraz süresi kaç gündür? Süresi içinde itiraz edilmez ise sorumluluk ne şekilde
olacaktır?
Üçüncü şahıslara tebliğ edilen haciz bildirilerine karşı 7 gün içinde tahsil dairesine yazılı olarak
bildirimde bulunulması gerekmektedir. Üçüncü şahsın 7 gün içinde herhangi bir bildirimde
bulunmaması halinde mal elinde ve borç zimmetinde sayılarak hakkında 6183 sayılı Kanun hükümleri
tatbik olunur.
Üçüncü şahısların kendilerine tebliğ edilen haciz bildirilerine karşılık alacaklı tahsil dairesine yazılı
olarak verecekleri cevapları, elden teslim etmeleri ya da taahhütlü posta yoluyla göndermeleri
gerekmektedir. Kanun ile üçüncü şahıslara tanınan 7 günlük cevap verme süresinin hesaplanmasında;
cevapların elden teslimi halinde alacaklı tahsil dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarih, taahhütlü postayla
gönderilmesi halinde postaya verildiği tarih esas alınacaktır.
SORU 12-Tüm vergi borçlarımı kredi kartı ile ödeyebilir miyim?
Hayır. Sadece aşağıda belirtilen vergiler kredi kartıyla ödenebilir.
a) 6111 sayılı kanuna göre ödenecek vergiler.
b) MTV ve Trafik İ.P.Cezaları, Karayolu Taşıma Kanununa göre verilen İdari Para Cezaları ve erişime
kontrollü karayollarından kaçak geçiş yapanlardan aranılan geçiş ücreti ve idari para cezaları internet
vergi dairesinden kredi kartı ile ödenebilir.
SORU 13-Kabahatler Kanuna göre kesilen cezaları nereye ödeyebiliriz?
İdari yaptırım kararları, Genel bütçeye gelir kaydedilecek olanlar ödeme süresi içerisinde Muhasebe
Yetkilisi Mutemetleri (Sayman Mutemedi) ve Saymanlıklara (Merkez Saymanlıkları, Malmüdürlükleri,
Defterdarlık Muhasebe Müdürlükleri) ödenebilir. Ancak ödeme süresi geçmiş ve kesinleşmiş İdari
yaptırım kararları süreksiz vergi dairelerine (Yeditepe, Rıhtım ve Hisar Veraset ve Harçlar Vergi
Daireleri) ödenebilir.
Sosyal Güvenlik Kurumları ve mahalli idareler tarafından verilen idari para cezaları, ilgili kanunlarında
aksine hüküm bulunmadığı takdirde, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre idari yaptırım kararını
düzenleyen kurum tarafından tahsil olunur.
SORU 14-Kanuni süresinde verilen beyannamelere ait tüm borçlarımı vergi dairesi veznelerine
ödeyebilir miyim?
Kurumlar vergisi mükelleflerince kanuni süresinde verilen ve kanuni süresinde ödenmesi gereken
kurumlar vergisi, kurum geçici vergi, KDV, (KDV tevkifat dahil), kurum-gelir stopaj vergileri bankalara
ödenmesi zorunlu olup diğer vergiler vergi dairesi veznelerine ödenebilir.
İŞE BAŞLAMA – NAKİL – TERK İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
SORU 1-İşe Başlama Hangi Vergi Dairesine yapılmalıdır?
1-Gelir vergisi mükellefleri;
İşyerinin veya iş merkezinin bulunduğu yer vergi dairesi.
-Gelirleri sadece zirai kazanç, ücret, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç
ve iratlardan veya bunların bir kaçından veya tamamından ibaret olan mükellefler, ikametgahlarının
bulunduğu yer vergi dairesi.
-Belli bir işyeri bulunmaksızın çalışan ticaret ve serbest meslek erbabı, ikametgahlarının bulunduğu
yer vergi dairesi.
-Vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanların tevkif edilen vergilerle ilgili işlemlerinde ödeme ve
tahakkukun yapıldığı yerin bağlı olduğu vergi dairesi.
2-Kurumlar vergisi mükellefleri;
-Tam mükellefiyette, kurumun kanuni veya iş merkezinin bulunduğu yer vergi dairesi,
-Dar mükellefiyette, kurumun Türkiye’deki işyerinin veya daimi temsilcisinin bulunduğu yerin; bunlar
olmadığı takdirde yabancı kuruma kazanç sağlayanların bağlı bulunduğu, yer vergi dairesidir.
SORU 2-İşe başlamada istenilen evraklar nelerdir?
İşe başlama/bırakma bildirimi ekinde;
1- Nüfus Cüzdanı aslı (Gerekli kontrol ve teyit yapıldıktan sonra geri verilecektir.)
2- Ticaret sicili memurluklarınca şirket kuruluş dilekçesi ve bildirim formu ile bildirimde bulunulması
zorunlu olmayan tüzel kişilerden;
a)Şirketin ana sözleşmesinin / ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş tüzel kişiliğin kuruluşuna ait
belgenin aslı veya noter onaylı bir örneği yada vergi dairesi yetkililerine onaylatılmak üzere aslı ve
fotokopisi ile Ticaret Siciline müracaatına ait belgenin bir örneği,
b)Temsile yetkili kişilerin Nüfus Cüzdanı aslı (Gerekli kontrol ve teyit yapıldıktan sonra geri
verilecektir), noter onaylı imza sirküleri,
Farklı vergi daireleri yetki alanı içinde ilave işyeri açılması veya adres değişikliği nedeniyle yeni
mükellefiyet tesisinde yukarıda sayılan belgeler istenir. Ancak, mükellefin daha önce vergi dairesine
verilmiş olup değişmediğini yazılı olarak beyan ettikleri belgeler ilgili vergi dairesi tarafından
mükelleflerden yeniden istenilmemektedir.
Ayrıca, tüzel kişilerden bu hususlarla ilgili yönetim kurulu kararının noter tasdikli bir örneği alınır. Bu
değişikliklerle ilgili Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi aranmaz.
Gelirleri; Ücret, Gayrimenkul Sermaye iradı, Menkul Sermaye iradı ile Diğer Kazanç ve iratlardan veya
bunların bir kaçından ibaret olanların mükellefiyete giriş işlemleri verdikleri ilk beyannameler üzerine
yapılır.
Diğer ücret kapsamına giren hizmet erbabının mükellefiyet tesisi işverenden alacakları iş bildirimi
üzerine yapılır ve kendilerine vergi karnesi verilir. İş bildiriminde işverenin adı soyadı, bağlı olduğu
vergi dairesi, vergi kimlik numarası, adresi ve imzasının bulunmasına dikkat edilir.
SORU 3-İşe başlama bildirimi hangi sürede ve kimler tarafından yapılmalıdır?
- Gerçek kişilerde işe başlama bildirimleri, işe başlama tarihinden itibaren 10 gün içinde kendilerince
veya 1136 sayılı Avukatlık Kanununa göre ruhsat almış avukatlar veya 3568 sayılı kanuna göre yetki
almış meslek mensuplarınca ilgili vergi dairesine yapılır.
- Tüzel kişilerde işe başlama bildirimleri şirketlerin kuruluş aşamasında işe başlama tarihinden itibaren
10 gün içinde ticaret sicili memurluğunca ilgili vergi dairesine yapılır.
SORU 4-Nakil işlemlerinde talep hangi vergi dairesine yapılmalıdır?
Nakil nedeniyle vergi dairesi değişikliği yapacak mükellefler ister yeni kayıt yaptıracakları vergi
dairesine, isterlerse ayrıldıkları vergi dairesine 1 aylık süre içerisinde, dilekçeyle başvurabilir
SORU 5-Nakil işlemlerinde istenilen belgeler nelerdir?
Farklı vergi daireleri yetki alanı içinde ilave işyeri açılması veya adres değişikliği nedeniyle yeni
mükellefiyet tesisinde işe başlama bildiriminde istenilen belgeler istenir. Ancak, mükellefin daha önce
vergi dairesine verilmiş olup değişmediğini yazılı olarak beyan ettikleri belgeler ilgili vergi dairesi
tarafından mükelleflerden yeniden istenilmemektedir.
SORU 6-Nakil bildirimleri hangi sürede yapılmalıdır?
Mükellefler ister yeni kayıt yaptıracakları vergi dairesine, isterlerse ayrıldıkları vergi dairesine 1 aylık
süre içerisinde nakil bildirimde bulunmalıdır.
SORU 7-Şube açılışları hangi vergi dairesine hangi sürede bildirilecektir?
Şube açılışları bir ay içinde merkez veya şube işyerinin bulunduğu mahal vergi dairesine
bildirilebilecektir.
SORU 8-İşi bırakma hangi sürede yapılacaktır?
Mükellefiyetin başlangıcında işe başlamayı bildirmek zorunda olan mükellefler, işi bıraktıklarında da
bu hususu işi bırakma tarihinden itibaren 1 ay içinde ilgili vergi dairesine bildirmek zorundadırlar.
SORU 9-İşi bırakmada istenilen belgeler nelerdir?
İşi bırakan mükelleflerin işi bıraktıklarını, “İşe Başlama/İşi Bırakma Bildirimi” veya dilekçe ile vergi
dairesine bildirmeleri gerekmektedir. İşe başlama/bırakma bildirimi ekinde, kullanılan belgelerin en
son ciltleri, kullanılmamış olarak ellerinde kalan belgelerin ciltleri ve ödeme kaydedici cihazlara ait
levha istenir.
SORU 10-İşi bıraktıktan sonra mükelleflerin vergi ödevleri devam eder mi?
İşi bırakan mükellefler işi bıraktıktan sonra;
- işi bırakma bildiriminde bulunma,
- kullanılan belgelerin en son ciltlerini ve kullanılmamış olarak ellerinde kalan belgelerin ciltlerini ve
ödeme kaydedici cihazlara ait levhaları vergi dairesine ibraz etme,
- kıst dönem beyanda bulunma,
ödevlerini yerine getirmek zorundadır.
VERGİ LEVHASI İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
Soru 1 –Vergi levhasını kimler bulundurmak zorundadır?
Gelir vergisinde;
l. Ticari kazanç sahipleri,
2. Zirai kazanç sahipleri (Gelir Vergisi Kanununun 52 nci maddesinin altıncı fıkrasında sözü edilen
yazıhaneyi açmış olanlar)
3. Serbest meslek erbabı,
ve adi ortaklık, kolektif ve adi komandit şirket şeklindeki işletmelerde her bir ortak
Kurumlar Vergisinde;
l. Anonim şirketler,
2. Limited şirketler,
3. Eshamlı komandit şirketler,
Vergi levhası almak ve bulundurmak zorundadır
Soru 2 -Vergi levhası nereden alınacaktır?
Vergi levhası İnternet Vergi Dairesinden alınacaktır.
Soru 3 -Vergi levhası internet vergi dairesinden nasıl alınacaktır?
Gelir/kurumlar vergisi mükellefleri tarafından gelir/kurumlar vergisi beyannamelerinin verilmesinden
sonra vergi levhası, Gelir İdaresi Başkanlığı bilgi işlem sistemi tarafından söz konusu beyannamelerde
yer alan bilgilere göre oluşturulacak ve mükellefin İnternet Vergi Dairesi hesabına aktarılacaktır. Vergi
levhaları sistem tarafından İnternet Vergi Dairesi hesaplarına aktarıldıktan sonra mükellefler İnternet
Vergi Dairesinden bizzat kendileri veya 3568 sayılı Kanun uyarınca yetki almış olup bağımsız çalışan
serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirler (meslek
mensupları) aracılığıyla, gelir vergisi mükellefleri için (kazancı basit usulde tespit edilenler dâhil) 1
Nisandan itibaren, kurumlar vergisi mükellefleri için 1 Mayıstan itibaren, vergi levhalarını 31 Mayıs
günü sonuna kadar yazdıracaklardır.
Soru 4 -Vergi levhasının bulundurulmak zorunda olunan yerler nerelerdir?
Vergi levhası almak mecburiyetinde olan mükellefler bu levhaları,
a) Merkezlerinde,
b) Şubelerinde,
c) Satış mağazalarında,
ç) Çiftçilerin doğrudan doğruya zirai faaliyetleri ile ilgili alım satım işlerinin tedviri için açtıkları
yazıhanelerinde,
d) Taşıt işletmeleri ayrıca taşıtlarında (taşıt işletmesi ifadesi, ücret karşılığında yolcu veya eşya
taşımacılığını ifade ettiğinden, diğer iş kollarında faaliyet gösteren mükelleflerin taşıtlarında vergi
levhası bulundurma mecburiyetleri bulunmamaktadır.) yetkililerce istenildiğinde ibraz etmek üzere
bulunduracaklardır. İş yerinde birden fazla kat veya reyon olması halinde her kat veya reyon için ayrı
birer levha alma ve bulundurma zorunluluğu bulunmamaktadır. Birden fazla yerde vergi levhası
bulundurmak mecburiyetinde olan mükellefler ile levhalarını başka kurumlara ibraz edecek
mükellefler vergi levhalarını internet vergi dairesinden ihtiyaç duydukları adet kadar çıktı
alabileceklerdir.
Soru 5 -Vergi levhasını kim tasdik edecektir?
İnternet Vergi Dairesinden alınan vergi levhaları ayrıca vergi dairesine veya meslek mensuplarına
imzalattırılmayacak veya tasdik ettirilmeyecektir. İnternet vergi dairesinden erişilebilen vergi levhası
üzerinde yer alan, sistem tarafından verilmiş olan onay kodu vergi levhasının tasdiki hükmündedir.
VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
Soru 1 – Veraset ve İntikal Vergisi’nin konusu nedir?
Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların; ölüm,
bağış (hibe) ya da herhangi bir şekilde karşılıksız olarak bir kişinin mülkiyetinden diğer bir kişinin
mülkiyetine geçmesi Veraset ve İntikal Vergisinin konusunu oluşturur.
Soru 2 -Beyanname verme süresi ne kadardır?
Ölen kişinin kanuni ikametgahı Türkiye’de ve ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ise, mükelleflerin de
Türkiye’de bulunmaları halinde ölüm tarihini takip eden 4 ay içinde;
Ölen kişinin kanuni ikametgahı Türkiye’de ve ölüm yabancı bir memlekette gerçekleşmiş ise; ölüm
tarihini takip eden 6 ay içinde;
Mükellefler vefat eden kişinin bulunduğu yerin dışında başka bir yabancı memlekette olduğu takdirde
ise ölüm tarihini takip eden 8 ay içerisinde ilgili Vergi Dairesine verilir.
Soru 3 -Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi hangi Vergi Dairesine verilir?
Vefat eden kişinin son kanuni ikametgâhının bağlı bulunduğu yetkili Vergi Dairesine verilir. Kişinin
nerede vefat ettiği, terekenin ( gayrimenkul, menkul v.s. malların) nerede bulunduğu ya da nüfus
kütüğünün nerede olduğu beyannamenin verileceği yer açısından önemli değildir.
Muris veya tasarrufu yapan şahıs Türkiye’de hiç ikamet etmemiş ya da son ikametgâhı tespit
edilememiş ise beyanname verilecek yetkili vergi dairesi Gelir İdaresi Başkanlığınca tayin edilir. Ancak
mükellef bununla ilgili dilekçesini evraklarıyla birlikte süreksiz vergi daireleri ya da Vergi Dairesi
Başkanlığı Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü Diğer Vergiler Müdürlüğü’ne verebilir.
Soru 4 -Veraset yoluyla intikallerde neler beyan edilmelidir?
Vefat eden kişiye ait tüm gayrimenkuller, menkuller ve diğer servet unsurları (Banka hesaplarındaki
paralar, kiralık kasalar, motorlu araçlar, şirket hisseleri vs. ) beyan edilmelidir.
Soru 5 -Beyannamede olması gereken unsurlar nelerdir?
İntikale konu olan tüm mal varlığı haricinde vefat eden kişiye ve varislere ait T.C. kimlik numaraları ya
da vergi kimlik numaraları, doğum tarihleri, varislerin adresleri yazılmalı ve her varis tarafından
imzalanmalıdır.
Soru 6 -Vekaletname ile beyanname verilebilir mi?
Veraset ve İntikal Vergisi beyannamelerinin mükellefler tarafından imzalanması gerekmektedir.
Ancak reşit olmayan varislerin yerine anne ya da babası imzalayabilir. Anne ve babası yoksa ve
kısıtlıların yerine vasi kararına istinaden vasisi imzalayabilir. Vekil tarafından imzalanan
beyannamelerde vekaletin aslı V.İ.V beyannamesine eklenmelidir. Vekaletnamelerde özel olarak
Veraset ve İntikal Vergisine ilişkin “beyanname vermeye, imzalamaya yetkilidir” vb. ifadelerin de yer
alması gerekmektedir.
Soru 7 -Beyanname ile birlikte verilmesi gereken belgeler nelerdir?
Verilecek beyannameye aşağıdaki belgelerin eklenmesi gerekir:
* Veraset İlamı aslı,
* 01/06/2008 tarihinden önce vefat eden kişinin son kanuni ikametgahını da gösteren Ölüm ve
Mirasçı Bildirimi, (Muhtarlık ya da Nüfus Müdürlüklerinden)
* Gayrimenkullerde tapunun fotokopisi ve ilgili belediyelerden alınacak emlak vergisine esas olan
ölüm tarihine ait değeri gösterir tasdikli belgenin aslı, (İmzalı ve mühürlü)
* Murise ait banka hesaplarında bankalardan ya da alacağı varsa bulunduğu kurumlardan ölüm tarihi
itibariyle alacağını ve faizli bakiye tutarını gösterir yazı,
* Ruhsata tabi taşınır malların (Kara, deniz, hava taşıtı, silah vb.) ruhsat fotokopileri, sigorta poliçesi,
gemi sicil tasdiknamesi
* İndirilmesi talep edilen borç ve masraflara ait belgeler, (Ölüm tarihi itibariyle)
* Vefat eden kişinin ticari ya da serbest meslek faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olması
halinde;
- Ölüm günü tarihli kıst dönem bilançosu ya da işletme hesabı hülasası ya da serbest meslek kazanç
bildirimi ( Serbest Muhasebeci veya S.M.M.M tasdikli)
- Aynı belgelerin ölüm tarihinden bir önceki takvim yılına ait Gelir Vergisi açısından bağlı olduğu yetkili
Vergi Dairesi tarafından tasdikli suretleri ( 2 nüsha)
- Stok ve demirbaşların listesi,
- İşletme aktifinde kayıtlı araçların ruhsat fotokopileri ya da ilgili Trafik Şube Müdürlüğü’nden alınacak
araç bilgilerini gösterir yazı,
- İşletme aktifinde kayıtlı gayrimenkullerin tasdikli emlak bildirimleri,
* Vefat eden kişiye ait şirket hissesi bulunması halinde;
- Murisin şirkette ölüm günündeki hisse nispetini belirtir Anonim Şirketler için Hazirun Cetveli /
Limited Şirketler için Ticaret Sicil gazetesi,
- Ölüm tarihinden önceki takvim yılına ait vergi dairesi tasdikli bilanço, (2 nüsha)
- Ölüm günü tarihli kıst dönem bilançosu ve mizan (SM veya SMMM veya kanuni temsilci tarafından
tasdikli 2’şer nüsha)
- İşletme aktifinde kayıtlı araçların ruhsat fotokopileri ya da ilgili Trafik Şube Müdürlüğü’nden alınacak
araç bilgilerini gösterir yazı,
- İşletme aktifinde kayıtlı gayrimenkullerin tasdikli emlak bildirimleri,
- Ortaklara borçlar ya da alacaklar varsa ayrıntılı olarak listesi, mizanda belirtilmesi.
ENGELLİ İNDİRİMİ İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
Soru 1 – Engelli indirimi nedir ?
Engelli İndirimi; çalışma gücü kayıp oranı asgari % 40 ve üzerinde olanların ücret ve/veya kazançlarına
girecekleri derecelere göre belirlenen miktarda indirimin uygulanmasıdır. Engellilik bulgularına göre
girecekleri derecelere esas oranlar; çalışma gücünün asgari % 80'ini kaybetmiş bulunanlar birinci
derece engelli, asgari % 60'ını kaybetmiş bulunanlar ikinci derece engelli, asgari % 40'ını kaybetmiş
bulunanlar ise üçüncü derece engelli olarak belirlenmektedir.
Soru 2 - Engelli indiriminden kimler faydalanabilir?
Engelli indirimine hak kazanan;
-Ücretli hizmet erbabı,
-Serbest meslek erbabı,
Ailesinde bakmakla yükümlü olduğu özürlü bulunan,
- Ücretli hizmet erbabı,
- Serbest meslek erbabı,
Basit Usulde vergilendirilenler,
Soru 3 -Engelli indiriminden faydalanmak isteyen engellilerin nereye müracaat etmesi
gerekmektedir?
Başkanlığımız Mükellef Hizmetleri Gelir ve Kurumlar Vergileri Müdürlüğü Engelli İndirimi Servisine
(Akşemsettin Mah.Vatan Cad.Adnan Menderes Bulvarı No:56 Fatih-İST) müracaat edilmelidir.
Ancak çalışılan işyerinin bağlı olduğu vergi dairesi Büyük Mükellefler veya Silivri, Şile, Çatalca Vergi
Daireleri ise ilgili vergi dairelerine müracaat edilecektir.
Soru 4- Emeklilik talebinde bulunacak engelliler nereye müracaatta bulunmalıdır?
Müdürlüğümüzde sadece engelli indiriminden faydalanmak isteyen engellilerin işlemleri yapılmakta
olup, emeklilik ile ilgili soru ve müracaatlar Sosyal Güvenlik Merkezlerine yapılacaktır.
Soru 5 -Engelli indiriminden faydalanmak için müracaat eden engellilerden istenilen bilgi ve belgeler
nelerdir?
Kendisi özürlü olanlar için;
- Çalışmaya devam ettiğine dair işveren tarafından düzenlenen imzalı, tarihli ve kaşeli yazı,
- Nüfus cüzdanı,
- Bir adet fotoğraf,
- Varsa ilgili yönetmeliğe uygun özürlü sağlık kurulu raporu (16/12/2010 tarih ve 27787 (mükerrer)
sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık
Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik)
ÖTV İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
Soru 1 – Özel tüketim vergisinin mükellefi kimlerdir?
(I), (III) ve (IV) sayılı listelerdeki mallar ile (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olmayanları
imal, inşa veya ithal edenler ile bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler ile (II) sayılı
listedeki mallardan, kayıt ve tescile tabi olanlar için; motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere
ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler özel tüketim vergisinin mükellefidir.
Soru 2 -Malul ve engelli tarafından otomatik vitesli araç alımı ÖTV’den istisna mıdır?
Sakatlık derecesi % 90’ın altında olan malul ve engellilerce iktisap edilecek araçlarda istisna
uygulaması “H” sınıfı sürücü belgesini haiz olanların bizzat kullanmaları şartıyla araçta sakatlığa uygun
hareket ettirici özel tertibat yaptırılmaları halinde mümkün olacaktır.
Ancak, sakatlık derecesi % 90’ın altında olup sadece sol alt ekstremitede sakatlığı bulunan malul ve
engellilerce başkaca bir tadilat yaptırılmaksızın istisna kapsamında otomatik vitesli araç iktisabı da
mümkündür.
Soru 3 -ÖTV Kanununa ekli (II) sayılı listede 87.04 GTİP numarasında yer alan aracın 87.03 GTİP
numaralı araca dönüştürülmesi halinde fark ÖTV ödenmesi gerekir mi?
Kanuna ekli (II) sayılı listede 87.04 GTİP numarasında “Diğerleri” grubunda yer alan ve ilk iktisabında
% 4 oranında ÖTV uygulanan aracın ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılan tadilatla 87.03
GTİP numaralı araca dönüştürülmesi halinde ilk iktisaptaki matrah üzerinden dönüşüm tarihinde bu
araç için geçerli olan orana göre ÖTV hesaplanması ve ilk iktisapta ödenen vergi mahsup edildikten
sonra kalan tutarın ödenmesi gerekmektedir.
Soru 4 -Gümrükte yersiz olarak ödenen ÖTV’nin iadesi mümkün müdür?
Özel tüketim vergisinden müstesna olan bir malın ithali esnasında yanlışlıkla alınan veya fazla alındığı
anlaşılan özel tüketim vergisinin iadesinin Kanunun 16/3. maddesi uyarınca 4458 sayılı Gümrük
Kanunu’na göre ilgili gümrük idaresinden talep edilmesi gerekmektedir.
ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ KULLANIMI İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
Soru 1 – Ödeme kaydedici cihazları kimler kullanacaktır?
Perakende mal satan veya hizmet ifa eden birinci ve ikinci sınıf tacirlerin, Vergi Usul Kanunu’na göre
fatura kullanma mecburiyeti bulunmayan satışları için ödeme kaydedici cihaz kullanmaları
gerekmektedir.
Soru 2 -Ödeme kaydedici cihaz ruhsatı kaybolduğunda neler yapılmalıdır?
Ödeme kaydedici cihaz ruhsatının kaybolması halinde, gecikilmeksizin yetkili ödeme kaydedici cihaz
firmasına müracaat edilerek yeni ruhsat çıkartılması gerekmektedir.
Soru 3 -Kullanılmış ödeme kaydedici cihazların satışında yapılması gereken işlemler nelerdir?
Kullandıkları cihazları satmak veya devretmek isteyen mükelleflerin yetkili servise başvuruda
bulunarak cihaz hafızasında kayıtlı bilgileri tespit ettirmeleri gerekmektedir.
- Yetkili servise yapılan bu başvuru üzerine servis, cihazın kullanıldığı döneme ilişkin mali hafıza
raporunu alacak ve servisin, satıcının ve alıcının imzalarını taşıyan bir tutanak düzenleyecektir.
- Düzenlenen mali hafıza raporu ve tutanağın birer örneği mükelleflere (alıcıya yalnızca tutanak)
verilecek, diğer örneği ise serviste kalacaktır.
- Servis, cihaz bünyesindeki eski mali hafızayı söküp, bunun yerine cihazla aynı numaraya sahip yeni
bir mali hafıza takacaktır. Sökülen hafıza ünitesi saklanmak üzere ilgili mükellefe verilecektir. Yeni
mali hafıza takılmadan cihaz satılmayacaktır.
- Bu işlemleri müteakip kullandığı ödeme kaydedici cihazı satan mükellef, alıcıdan ödeme kaydedici
cihaz alımına ilişkin vergi dairesi izin yazısını almak ve bunu düzenleyeceği faturaya kaydetmek
suretiyle satış işlemini gerçekleştirecektir.
- Satıcı; cihazı, fatura, ruhsatname ve kullanma kılavuzu ile birlikte alıcıya teslim edecek ve satış
tarihinden itibaren 15 gün içerisinde, mali hafıza raporu, servis tutanağı ve ödeme kaydedici cihaz
levhası ile birlikte bağlı olduğu vergi dairesine müracaat ederek cihazın kaydını sildirecektir.
- Alıcının ise fatura tarihinden itibaren 15 gün içerisinde, fatura, ruhsat fotokopisi, mali hafıza raporu
ve servis tutanağı ile birlikte bağlı olduğu vergi dairesine müracaat ederek cihazın kaydını yaptırması
ve ödeme kaydedici cihaza ait levhayı alması gerekmektedir.
Soru 4 -Ödeme kaydedici cihaz hangi sürede alınmalıdır?
Yeni işe başlayan ve sonradan mecburiyet kapsamına giren mükelleflerin ödeme kaydedici cihazları
kullanma mecburiyetleri işe başlama ve mecburiyet kapsamına girme tarihinden itibaren 30 gündür.
Bu süre, mükelleflerin kalkınmada birinci ve ikinci derecede öncelikli yörelerdeki faaliyetleri ile ilgili
olarak 60 gün olarak belirlenmiştir.
Dolayısıyla ödeme kaydedici cihaz alma yükümlülüğü ile ilgili sürenin hesaplanmasında işe başlama ve
mecburiyete girme tarihinin dikkate alınması gerekmektedir.
Soru 5 -Kullanılan ödeme kaydedici cihaz arızalandığında yapılması gereken işlemler nelerdir?
Kullandığı ödeme kaydedici cihazı arızalanan mükellefin, en geç arızanın meydana geldiği günü takip
eden günün sonuna kadar yetkili bakım ve onarım servisine başvuruda bulunarak cihazın onarımını
yaptırması gerekmektedir.
Cihazın arızalı olduğu günlerde yapılan satışların Vergi Usul Kanunu’na göre düzenlenecek fatura veya
perakende satış fişleri ile belgelendirilmesi gerektiği tabiidir.
Soru 6 -Ödeme kaydedici cihaz levhasının alınmamasının cezası nedir?
Ödeme kaydedici cihaz levhasının alınmaması halinde, mükellef grupları da dikkate alınmak suretiyle,
Vergi Usul Kanunu’na bağlı "Usulsüzlük Cezalarına Ait Cetvel"de yazılı birinci derece usulsüzlük
cezasının beş katı tutarında usulsüzlük cezası kesilmesi gerekmektedir.
Soru 7 -Ödeme kaydedici cihaz levhası hangi sürede alınmalıdır?
Ödeme kaydedici cihaz kullanma mecburiyeti olan mükellefler ile isteğe bağlı olarak ödeme kaydedici
cihaz kullanmaya başlayacak olan mükelleflerin, aldıkları ödeme kaydedici cihazı gerekli belgelerle
birlikte iktisap tarihinden itibaren 15 gün içerisinde bağlı oldukları vergi dairesine kayıt ettirip “ödeme
kaydedici cihazlara ait levha”yı almaları gerekmektedir.
15 günlük süre, ödeme kaydedici cihaz kullanma mecburiyetinin başladığı süre olan 30 günlük süreye
dahildir.
ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ
> SORU 1: Asgari geçim indirimi maaşıma kaç TL uygulanacaktır?
ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİNİN HESAPLANMASINA İLİŞKİN TABLO
(Asgari ücret, 2013 yılı için aylık 978,60 TL yıllık 11.743 TL olarak dikkate alınmıştır)
MATRAH
ÜCRETLİNİN MEDENİ
ORAN
ASGARİ ÜCRET
(Yıllık Brüt Asgari
BRÜT TUTARI (TL) Ücret X AGİ
İNDİRİM AYLIK
TUTARI TUTAR
(TL) [(3) X (TL) [(4)
Oranı)(TL)
%15] (4) / 12] (5)
DURUMU
(%)
(YILLIK)
BEKAR
0,50
11.743
5.871,50
880,73
EVLİ EŞİ ÇALIŞMAYAN
0,60
11.743
7.045,80
1.056,87 88,07
EVLİ EŞİ ÇALIŞMAYAN 1
ÇOCUKLU
0,675
11.743
7.926,53
1.188,98 99,08
EVLİ EŞİ ÇALIŞMAYAN 2
ÇOCUKLU
0,75
11.743
8.807,25
1.321,09 110,09
EVLİ EŞİ ÇALIŞMAYAN 3
ÇOCUKLU
0,80
11.743
9.394,40
1.409,16 117,43
EVLİ EŞİ ÇALIŞMAYAN 4
ÇOCUKLU*
0,85
11.743
9.981,55
1.497,23 124,76
EVLİ EŞİ ÇALIŞAN
0,50
11.743
5.871,50
880,73
0,575
11.743
6.752,23
1.012,83 84,40
0,65
11.743
7.632,95
1.144,94 95,41
0,70
11.743
8.220,10
1.233,02 102,75
0,75
11.743
8.807,25
1.321,09 110,09
0,80
11.743
9.394,40
1.409,16 117,43
0,85
11.743
9.981,55
1.497,23 124,76
EVLİ EŞİ ÇALIŞAN
ÇOCUKLU
1
EVLİ EŞİ ÇALIŞAN
ÇOCUKLU
2
EVLİ EŞİ ÇALIŞAN
ÇOCUKLU
3
EVLİ EŞİ ÇALIŞAN
ÇOCUKLU
4
EVLİ EŞİ ÇALIŞAN
ÇOCUKLU
5
EVLİ EŞİ ÇALIŞAN
ÇOCUKLU
6
73,39
73,39
* Asgari ücretin 2013 yılı ilk 6 aylık dönemi için hesaplanan Gelir Vergisi tutarı 124,76 TL olduğundan
Asgari Geçim İndirimi 2013 yılında 124,76 TL yi aşamayacaktır.
> SORU 2: Asgari geçim indiriminden kimler yaralanır?
Asgari geçim indiriminden;
• Ücretleri gerçek usulde vergilendirilen tam mükellef gerçek kişiler (Diğer bir ifade ile ücretleri tevkif
suretiyle vergilendirilen tam mükellef kişiler),
• Tevkifata tabi tutulmamış ücret gelirlerini yıllık beyanname ile bildirenler,
• Gelir Vergisi Kanununun 61. maddesi kapsamında ücret kapsamında değerlendirilen ücret geliri
elde edenler (Örneğin; sosyal güvenlik destekleme primi ödemek suretiyle çalışanlar ile kurumların
yönetiminde görevli olanlar) yararlanır.
> SORU 3: Asgari geçim indiriminden kimler yararlanamaz?
Asgari geçim indiriminden;
• Ücretleri diğer ücret kapsamında vergilendirilen hizmet erbabı (Bunlar;
a) Kazançları basit usulde tespit edilen ticaret erbabı yanında çalışanlar;
b) Özel hizmetlerde çalışan şoförler;
c) Özel inşaat sahiplerinin ücretle çalıştırdığı inşaat işçileri;
d) Gayri menkul sermaye iradı sahibi yanında çalışanlar;
e) Gerçek ücretlerinin tespitine imkan olmaması sebebiyle, Danıştay’ın müspet mütalaasıyla, Maliye
Bakanlığınca bu kapsama alınanlar)
• Ücret geliri elde etmeyen diğer gerçek kişiler,
• Dar mükellefiyet kapsamında ücret geliri elde edenler (İkametgahı Türkiye'de olmayan ve Bir takvim
yılında 6 aydan az süre ile Türkiye'de ikamet edenler)
• Başka bir kanun hükmü (3218 Serbest Bölgeler Kanunu., 4490 Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu.,
4691 Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu v.b.) uyarınca ücretlerinden gelir vergisi tevkifatı
yapılmayanlar yararlanamazlar.
> SORU 4: Asgari geçim indirimi uygulamasında çocuk tabirinden ne anlamamız gerekiyor?
İndirimin uygulamasında çocuk tabiri, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan
(nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmiş torunlardan mükellefle birlikte
oturanlar dâhil) 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış çocukları ifade etmektedir.
> SORU 5: Eşlerin her ikisinin de ücretli olması durumunda asgari geçim indirimi uygulamasında
çocukları hangi eş bildirecektir?
Asgari geçim indirimi uygulamasında eşlerin her ikisinin de ücretli olması halinde çocuklar yalnızca
sosyal güvenlik yönünden tabi oldukları eşin bildirimine dahil edilecektir.
> SORU 6: Asgari geçim indiriminde; aile fertlerinin, emekli maaşı olanların ve boşanmış ücretlinin
çocukları asgari geçim indiriminden nasıl yararlanmaktadır?
- Ücret geliri elde eden aile fertlerinden her biri için ayrı ayrı,
- Emekli maaşı alanlar da çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş olarak kabul edilecek,
- Eşlerin her ikisinin de ücretli olması halinde çocuklar yalnızca sosyal güvenlik yönünden tabi
oldukları eşin bildirimine dahil edilecek,
- Çocuklar için asgari geçim indiriminden boşanan eşlerden her ikisinin de çalışması durumunda
nafakaya hükmedilen eşin,
- Çocuklar için nafaka ödenmesine karar verilmesine rağmen boşandığı eşi tarafından bu
yükümlülüğün yerine getirilmemesinin belgelendirilmesi durumunda, çalışanın bu çocukları için
asgari geçim indiriminden yararlanması mümkündür.
- Nafakaya hükmedilen ve bu yükümlülüğünü yerine getiren eşin çalışmaması veya emekli olması
durumunda, diğer çalışan eşin çocukları için asgari geçim indiriminden yararlanması söz konusu
değildir.
> SORU 7: Kimler çalışmayan eş statüsündedir?
Sadece aktif ücretli olarak çalışan eş, çalışan eş statüsündedir. Örneğin eşiniz serbest avukat ya da
serbest doktor olarak çalışıyorsa bu eş, asgari geçim indirimin hesabında çalışmayan eş olarak dikkate
alınacaktır. Örneğin eşiniz ücretli olarak devlet hastanesinde çalışıyorsa bu çalışan eş statüsünde
dikkate alınacaktır.
> SORU 8: Asgari geçim indirimi tutarı nasıl hesaplanır?
Asgarî geçim indirimi; ücretin elde edildiği takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan
16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık brüt tutarına;
• Mükellefin kendisi için % 50'si,
• Çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için % 10'u,
• Çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için % 7,5’i
• Diğer çocuklar için % 5'i
olmak üzere ücretlinin şahsi ve medeni durumu dikkate alınarak hesaplanan indirim oranlarının
uygulanması sonucu bulunacak matrahın, gelir vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine karşılık gelen
%15'lik oranla çarpımı suretiyle bulunan tutarın 12’ye bölünmesi sonucu her aya isabet eden tutar
hesaplanır. Hesaplanan bu tutar ise ödenecek vergiden mahsup edilir. Ancak, ödenecek asgari geçim
indirimi tutarı aylık asgari ücret üzerinden hesap edilen vergiden fazla olamayacaktır.
> SORU 9: Ay içinde kıst dönem çalışan ücretlinin asgari geçim indirimi nasıl hesaplanır?
Gelirin kısmî döneme ait olması halinde, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden
indirim tutarları esas alınacağından hesaplanan yıllık tutarın o aya isabet eden tutarından kıst
döneme ait gelir vergisi tutarı mahsup edilecektir. Dolayısıyla ücretlinin maaşına yansıyacak kısımda
mahsup edilen miktar kadar olacaktır.
> SORU 10: Medeni durum ve çocuk sayısının değişmesi durumunda asgari geçim indirimi nasıl
hesaplanacaktır?
Ücretliler, medeni durumları ve çocuk sayıları ile eşinin iş ve gelir durumu hakkında " Aile Durumu
Bildirimi" ile işverenlerine bildirimde bulunacaklardır. Durumlarında herhangi bir değişiklik olması
halinde (evlenme, boşanma, ölüm, doğum vb.) bu değişiklikleri işverene bir ay içerisinde
bildireceklerdir. Asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişiklikler, söz konusu değişikliğin işverene
bildirildiği tarih itibariyle uygulanacaktır.
> SORU 11: Doğum nedeniyle aylıksız/ücretsiz izine ayrılan memur veya işçi asgari geçim indiriminden
yararlanabilir mi?
Aylıksız izinde ücretlinin herhangi bir şekilde işvereninden aylık maaş alması söz konusu değildir.
Dolayısıyla, aylık maaş ödemesi olmadığı için, ödenmeyen ücret üzerinden gelir vergisi kesintisi
yapılması da söz konusu değildir. Sonuç olarak, aylıksız izine ayrılan hizmet erbabının asgari geçim
indirimden yararlanması mümkün değildir.
> SORU 12: Ücretlinin raporlu, izinli veya ücretsiz izinli olması durumunda asgari geçim indiriminden
nasıl yararlanır?
Raporlu ve izinli olunan dönemde de ücret alınması ve bu ücretten gelir vergisi kesilmesi halinde
asgari geçim indiriminden yararlanılabilir. Ancak ücretsiz izinli olunan dönemde gelir vergisi kesintisi
yapılmadığı için asgari geçim indiriminden yararlanılamayacaktır.
> SORU 13: Yıl içinde işyeri ve işvereni değişen ücretliler hangi tarihten itibaren asgari geçim
indiriminden yararlanacaklardır?
Yıl içinde işyeri ve işvereni değişen ücretliler, yeni işyerlerinde veya işverenleri nezdinde çalışmaya
başladıkları aydan itibaren asgari geçim indiriminden yaralanmaya devam edeceklerdir.
> SORU 14: Engellilik indiriminden faydalananlar için asgari geçim indirimi nasıl uygulanır?
Engellilik indirimi bulunan ücretlinin gelir vergisi matrahı hesaplanırken engellilik indirimi de mahsup
edilecek, engellilik indiriminin mahsubundan sonra kalan gelir vergisi matrahı üzerinden hesaplanan
gelir vergisi tutarından da yıllık asgari geçim indirimi tutarının 1/12'si mahsup edilecektir. Mahsup
edilecek tutar, kalan gelir vergisi tutarını aşamayacak ve asgari geçim indirimi farkı diğer dönemlerde
de değerlendirilmeyecektir. Ödenecek asgari geçim indirimi tutarı, aylık asgari ücret üzerinden hesap
edilen vergiden fazla olamayacaktır.
> SORU 15: Yıllık beyanname veren ücretlilerde asgari geçim indiriminden nasıl yararlanır?
Gelir Vergisi Kanununun 95 inci maddesi gereği ücretlerinden vergi tevkifatı yapılmayan ve bu
nedenle ücretlerini yıllık beyanname ile beyan etmek zorunda olan ücretlilerde asgari geçim indirimi,
yıllık beyannamede hesaplanan gelir vergisinin ücret gelirlerine isabet eden tutarından mahsup
edilmesi suretiyle gerçekleştirilecektir.
> SORU 16: Asgari geçim indirimi tutarının hesaplanmasında üst sınır nedir?
Asgari geçim indiriminin yıllık tutarı, her ücretli için takvim yılı başında geçerli olan asgarî ücret
üzerinden hesaplanan yıllık vergi tutarını aşamayacak ve yılı içerisinde asgari ücret tutarında
meydana gelen değişiklikler, asgari geçim indirimi uygulamasında dikkate alınmayacaktır. Asgari
geçim indirimi tutarının, ücretlinin aylık hesaplanan vergisinden fazla olması halinde, fazlası dikkate
alınmayacaktır. Dolayısıyla, ücretlinin yararlanacağı aylık asgari geçim indirimi tutarı, aylık asgari ücret
tutarı üzerinden hesaplanan aylık vergi tutarını aşamayacaktır
> SORU 17: Sosyal güvenlik destek primi ödeyenler asgari geçim indiriminden yararlanabilir mi?
Sosyal güvenlik destekleme primi ödemek suretiyle çalışanlar ile kurumların yönetiminde görevli
olanlar da genel hükümlere göre asgari geçim indiriminden yararlanacaklardır. Buna göre; asgari
geçim indirimi uygulamasından ücretleri gerçek usulde vergilendirilen gerçek kişiler
yararlanabileceğinden, emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başlanarak, gerçek usulde ücret
geliri elde edilmesi durumunda, asgari geçim indiriminden yararlanılması mümkün bulunmaktadır.
> SORU 18: Asgari ücrette yıl içinde (Temmuz ayında) meydana gelen değişiklik asgari geçim indirimi
hesaplamasını etkiler mi?
Yılı içerisinde asgari ücret tutarında meydana gelen değişiklikler, asgari geçim indirimi uygulamasında
dikkate alınmayacaktır.
> SORU 19: Birden fazla işverenden tevkifata tabi ücret elde edilmişse asgari geçim indirimi
uygulaması nasıl olacak?
Aynı zamanda birden fazla işverenden ücret alınması halinde, asgari geçim indirimi uygulaması, en
yüksek ücretin elde edildiği işveren tarafından gerçekleştirilecektir. Ücretliler medeni durumu ve
çocuk sayısı hakkında bildirimlerini, en yüksek ücret geliri elde ettikleri işverene vererek uygulamanın
ilgili işverence yerine getirilmesini sağlayacaklardır. En yüksek ücretin hangi işverenden alınacağının
belli olmaması halinde, indirimden yaralanacağı işvereni ücretli kendisi belirleyecektir.
> SORU 20: İşverenler, asgari geçim indirimini ücretliye ödemedikleri takdirde ne tür cezai işlem
uygulanacaktır?
İşverenler tarafından hizmet erbabının ücret gelirlerinden kesilen gelir vergisinden mahsup edilen
asgari geçim indirimi tutarının, o ayki ücretiyle birlikte ücretliye nakden ödenmesi gerekir. Aksi
takdirde, ücretliye nakden ödenmeyen asgari geçim indirimi, işverenler tarafından haksız yere yapılan
bir mahsup işlemi niteliği taşıyacak ve tevkif suretiyle kesilen verginin bu tutar kadar olan kısmı,
muhtasar beyanname ile eksik beyan edilmiş olacaktır.
Bu nedenle, yukarıda belirtilen şekilde ücretliye nakden ödenmeyen asgari geçim indirimi o ayda
eksik beyan edilmiş vergi tevkifatı olarak kabul edilerek, bu vergiler için de işverenler hakkında cezalı
tarhiyat yapılacaktır.
> SORU 21: Asgari geçim indirimi yüksek ve düşük ücret geliri elde eden herkese aynı oranda mı
uygulanacaktır?
Asgari geçim indirimi avantajından, ücret seviyesi ne olursa olsun, medeni durumları aynı olan gerçek
usulde ücret geliri elde eden tüm ücretliler aynı ölçüde yararlanacaktır. Yani eşi çalışmayan ve dört
çocuğu üzerinden sistemden yararlanan bir asgari ücretli ile aynı şartlarda eşi çalışmayan ve dört
çocuğu bulunan ve 10.000 TL ücret alan bir ücretlinin alacağı asgari geçim indirimi tutarı aynı
olmaktadır.
> SORU 22: Ücretlinin sağlık yönünden bakmakla yükümlü bulunduğu anne ve babası veya aynı evde
ikamet ettiği diğer aile üyeleri için asgari geçim indirimi uygulanacak mı?
Kanuni düzenlemede ücretlinin kendisi, eşi ve çocukları dışında bir kişinin asgari geçim indiriminden
yararlanacağına ilişkin bir düzenleme yoktur. Bu nedenle, ücretlinin anne veya babasına sağlık
güvencesi yönünden bakmakla yükümlü bulunması farklı bir konu olup, bu durumun asgari geçim
indirimi sistemiyle bir ilişkisi yoktur. Ancak, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmiş
torunlardan mükellefle birlikte oturanlar da çocuk tanımı içinde yer aldıklarından bunlar içinde asgari
geçim indiriminden faydalanılması mümkün bulunmaktadır.
> SORU 23: Sadece emekli maaşı alanların ücret geliri dışında diğer gelir unsurlarını da elde etmesi
sistemden yararlanmasına engel midir?
Genel Tebliğde yer alan, “…münhasıran emekli maaşı alanlar da çalışmayan ve herhangi bir geliri
olmayan eş olarak kabul edilecektir.” ifadesi yer almaktadır. Emekli aylığı elde edenlerin, bu
gelirlerinin dışında diğer gelir unsurlarını (gerçek usulde elde edilen ücret geliri hariç) elde etmeleri
durumunda da asgari geçim indirimi uygulamasında dikkate alınmalarına engel bir durum yoktur.
Örneğin; ücretli Bay (A) özel sektörde çalışmakta olup, eşi Bayan (B) ise bir kamu kurumundan emekli
olmuş ve emekli aylığı almaktadır. Bu durumda, ücretli Bay (A)’nın emekli aylığı geliri olan eşi,
çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş kapsamında değerlendirilecek ve asgari geçim indirimi
oranının tespitinde %10 olarak dikkate alınacaktır.
> SORU 24: Her ikisi de ücretli olan eşlerden birinin ücretsiz izne ayrılması durumunda asgari geçim
indirimi nasıl uygulanacaktır?
Asgari geçim indirimi uygulamasından yararlanmaya başladıktan sonra çeşitli sebeplerle ücretsiz izne
(aylıksız izin) ayrılan bir ücretlinin, ücretsiz izne ayrıldıktan sonra artık ücret geliri elde etmesi söz
konusu olmadığından, asgari geçim indirimi uygulanması mümkün değildir. Ancak, ücretsiz izne
ayrılan çalışanın ücret geliri elde eden bir eşinin olması durumunda, bu eşin ücretsiz izinde olan eşini
işverenine bildirmesi durumunda, asgari geçim indirimi oranının hesabında ücretsiz izindeki
çalışmayan eşi için %10 oranını dikkate alması mümkün bulunmaktadır.
> SORU 25: Bir şirketi olan veya şirkette ortak olan bir kişi aynı zamanda ücret geliri de elde etmesi
durumunda asgari geçim indiriminden yararlanabilir mi?
Ücretli olarak çalışıp gerçek usulde ücret geliri elde eden bir kişinin, bir şirketinin olması veya bir
şirkete ya da ücret geliri elde ettiği şirkette ortak olması halinde genel hükümlere uymak kaydıyla
asgari geçim indiriminden yararlanmasına engel değildir. Önemli olan, gerçek usulde ücret gelirinin
elde edilmiş olmasıdır.
BASİT USULDE VERGİLENDİRME
> SORU 1: Kimler Basit Usulde Vergilendirilmektedir?
Gelir Vergisi Kanununun 46 ncı maddesine göre; Kanunun 47 ve 48 inci maddelerinde yazılı şartları
topluca haiz olanların ticari kazançları basit usulde tespit olunur.
Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun 51 inci maddesinde yazılı faaliyetlerde bulunanlar, Kanunda
belirtilen şartları taşısalar dahi basit usulde vergilendirmeden yararlanamazlar.
> SORU 2 Basit Usulde Vergilendirilmenin Avantajları Nelerdir?
Basit usulde vergilendirilmede;
- Defter tutulmaz.
- İsteyen mükellefler ödeme kaydedici cihaz kullanabilirler.
- Vergi tevkifatı yapılmaz ve muhtasar beyanname verilmez.
- Geçici vergi ödenmez.
- Mal teslimi ve hizmet ifası işlemleri katma değer vergisinden istisnadır.
- Ticari kazancın tespitinde amortismana tabi iktisadi kıymet alışları ve satışları dikkate alınmaz.
- Alınan ve verilen belgelerin kayıtları mükelleflerin bağlı oldukları meslek odalarındaki bürolarda
tutulur. Ancak, isteyen mükellefler kayıtlarını hiçbir yerden izin almadan kendileri tutabilecekleri gibi
meslek mensuplarına da tutturabilirler.
- 31.12.2012 tarihine kadar, belge vermedikleri hasılatları için gün sonunda toplu belge düzenleme
imkanları bulunmaktadır.
> SORU 3: Basit Usulde Vergilendirilmenin Genel Şartları Nelerdir?
1. Kendi işinde bilfiil çalışmak veya bulunmak: İşinde yardımcı işçi ve çırak kullanmak; seyahat,
hastalık, ihtiyarlık, askerlik, tutukluluk ve hükümlülük gibi zaruri ayrılmalar dolayısıyla geçici olarak
bilfiil işinin başında bulunmamak bu şartı bozmaz. Ölüm halinde iş sahibinin dul eşi veya küçük
çocukları namına işe devam olunduğu takdirde bunların bilfiil işin başında bulunup bulunmamalarına
bakılmaz.
2. İşyeri mülkiyetinin iş sahibine ait olması halinde emsal kira bedeli, kiralanmış olması halinde yıllık
kira bedeli toplamı aşağıda yazılı miktarları aşmamalıdır:
- Büyükşehir belediye sınırları içinde 280 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 01.01.2012
tarihinden itibaren 5.000 TL,
- Diğer yerlerde 280 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 01.01.2012 tarihinden itibaren 3.500 TL.
3. Ticari, zirai ve mesleki faaliyetler dolayısıyla gerçek usulde gelir vergisine tabi olmamak.
Yukarıda yer alan, (2) ve (3) numaralı bent hükümleri, öteden beri işe devam edenlerde takvim yılı
başındaki, yeni işe başlayanlarda ise işe başlama tarihindeki duruma göre uygulanır.
> SORU 4: Basit Usulde Vergilendirilmenin Özel Şartları Nelerdir?
1. Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satanların yıllık alımları tutarının;
-2011 takvim yılı için 64.000 TL,
-2012 takvim yılı için 70.000 TL,
veya yıllık satışları tutarının;
-2011 takvim yılı için 96.000 TL,
-2012 takvim yılı için 105.000 TL’yi aşmaması.
2. (1) numaralı bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşanların bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi
iş hâsılatının;
-2011 takvim yılı için 32.000 TL,
-2012 takvim yılı için 35.000 TL’yi aşmaması.
3. (1) ve (2) numaralı bentlerde yazılı işlerin birlikte yapılması halinde, yıllık satış tutarı ile iş hasılatı
toplamının;
-2011 takvim yılı için 64.000 TL,
-2012 takvim yılı için 70.000 TL’yi aşmaması.
Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine nazaran bariz şekilde düşük
olarak tespit edilmiş bulunan emtia için (1) ve (3) numaralı bentlerde yazılı hadler yerine ilgili
bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenecek alım satım hadleri uygulanır.
Anılan maddelerin ticaretini yapanların 2012 yılında basit usulden yararlanmaları için belirlenen
hadler 280 Seri No.lu Gelir Vergisi Tebliğinde yayımlanmıştır.
> SORU 5: Basit Usulden Yararlanamayacak Olanlar Kimlerdir?
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 51 inci Maddesi Hükmüne Göre Faydalanamayacaklar:
1. Kollektif şirket ortakları ile, komandit şirketlerin komandite ortakları,
2. İkrazat (ödünç para verme) işleriyle uğraşanlar,
3. Sarraflar ve kıymetli mücevherat alım satımı ile uğraşanlar,
4. Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında sayılan kişi ve kurumlara karşı inşaat
ve onarma işini taahhüt edenler ile bu mükelleflere karşı derece derece taahhütte bulunanlar,
5. Sigorta prodüktörleri,
6. Her türlü ilan ve reklam işleriyle uğraşanlar veya bu işlere tavassut (aracılık) edenler,
7. Gayrimenkul ve gemi alım satımı ile uğraşanlar,
8. Tavassut (aracılık) işi yapanlar (dayıbaşılar hariç),
9. Maden işletmeleri, taş ve kireç ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları
işletenler,
10. Şehirlerarası yük ve yolcu taşımacılığı yapanlar ile treyler, çekici ve benzerlerinin sahip veya
işleticileri, (Yapısı itibarıyla sürücüsünden başka on dört ve daha aşağı oturma yeri olan ve insan
taşımaya mahsus motorlu kara taşıtları ile yolcu taşıyanlar hariç),
11. Maliye Bakanlığınca teklif edilen ve Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan iş grupları, sektörler, il ve
ilçeler, büyükşehir belediyeleri dahil olmak üzere il ve ilçelerin belediye sınırları (mücavir alanlar
dahil), belediyelerin nüfusları, yöreler itibarıyla veya sabit bir işyerinde faaliyette bulunulup
bulunulmadığına göre gerçek usulde vergilendirilmesi gerekli görülenler.
Bakanlar Kurulu Kararları Uyarınca Gerçek Usul Kapsamına Alınanlar:
Gelir Vergisi Kanununun 51 nci maddesinin 12 numaralı bendinde yer alan yetkiye istinaden
yayımlanan ve halen yürürlükte olan Bakanlar Kurulu Kararlarında belirtilen faaliyetleri yapan
mükellefler de basit usulden faydalanamazlar.
a) 95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları Uyarınca Gerçek Usul Kapsamına Alınanlar;
Büyükşehir belediyesi olan illerin (Erzurum, Diyarbakır, Sakarya ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi
Kanunu ile Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisine alınan yerlerden, yeni bağlanan mahallelerle
birlikte 2000 yılı genel nüfus sayımındaki nüfusu 30.000’den az olan yerler hariç), mücavir alan
sınırları dahil olmak üzere büyükşehir belediye sınırları içinde;
a) Her türlü emtia imalatı ile uğraşanlar,
b) Her türlü emtia alım-satımı ile uğraşanlar,
c) İnşaat ile ilgili her türlü işlerle uğraşanlar,
d) Motorlu taşıtların her türlü bakım ve onarım işleriyle uğraşanlar,
e) Lokanta ve benzeri hizmet işletmelerini işletenler,
f) Eğlence ve istirahat yerlerini işletenler,
01.05.1995 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınmıştır.
b) 8/5521 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları Uyarınca Gerçek Usul Kapsamına Alınanlar;
Zirai mahsul satın alarak bu mahsulleri kısmen veya tamamen tüketici dışında kalanlara satan ticaret
erbabı 01.01.1983 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınmıştır.
c) 92/2683 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları Uyarınca Gerçek Usul Kapsamına Alınanlar;
Her türlü televizyon, video, radyo, teyp, müzik seti, disk-çalar, kamera, bilgisayar, soğutucu, çamaşır
ve bulaşık makinası, elektrikli süpürge, elektronik müzik aletleri, elektrikli dikiş makinası ile elektrikle
çalışan benzeri eşyaların alım-satımı ve üretimi ile uğraşan mükellefler gerçek usulde vergilendirme
kapsamına alınmıştır.
> SORU 6: Basit Usulde Ticari Kazancın Tespiti Nasıl Yapılır?
Basit usulde ticari kazanç, bir hesap dönemi içinde elde edilen hasılat ile giderler ve satılan malların
alış bedelleri arasındaki müspet farktır. Bu fark yapılan faaliyetle ilgili olarak Vergi Usul Kanunu
hükümlerine göre alınması ve verilmesi mecburi olan alış ve giderler ile hasılatlara ilişkin belgelerde
yazılı tutarlara göre hesaplanacaktır.
> SORU 7: Ortaklık Halinde Basit Usulde Vergilendirme Ne Şekilde Yapılacaktır?
Aynı işte ortak olarak çalışanlar hakkında Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinde yazılı yıllık kira
bedeli ve 48 inci maddede yazılı iş hacmi ölçüleri toplu olarak, diğer şartlar ortakların her biri için ayrı
ayrı aranacaktır. Ortaklarından birisi gerçek usule göre gelir vergisine tabi bulunan ortaklıklarda, diğer
ortakların ticari kazancı da gerçek usulde tespit olunacaktır.
Adi ortaklık halinde çalışanlardan aynı zamanda diğer şahsi bir işle de iştigal edenlerin gerçek veya
basit usulden hangisine göre vergilendirileceği, 47 nci maddenin 2 numaralı bendinde yer alan yıllık
kira tutarı ile 48 inci maddede yer alan alım, satım ve hasılat ölçülerinden şahsi işine ait olanlara
ortaklıklardan hissesine düşen miktarların eklenmesi suretiyle tespit olunacaktır. Şahsi işin mevcut
olmaması halinde, muhtelif ortaklıklardaki hisselerin toplanması ile yetinilecektir.
> SORU 8: Basit Usule Tabi Mükelleflerin Defter Tutma Yükümlülüğü Var Mıdır?
Bu usulde vergilendirilenler defter tutmayacaklardır. Bu mükellefler, kazancın tespiti ve Vergi Usul
Kanununun defter tutma hükümleri hariç, bildirme, vesikalar, muhafaza, ibraz, diğer ödevler ve ceza
hükümleri ile bu Kanun ve diğer kanunlarda yer alan ikinci sınıf tüccarlar hakkındaki hükümlere tabi
olacaklardır.
> SORU 9: Basit Usulde Vergilendirilen Mükellefler Mal Alış ve Satışlarında Belge Düzenlemek
Zorunda Mıdır?
Basit usulde vergilendirilen mükellefler, faaliyetlerine ilişkin olarak, mal alışları ile giderleri için
mutlaka belge alacak, hasılatları için de belge düzenleyip vereceklerdir. Bu mükellefler için 215 Seri
No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir
fatura düzenlenme imkanı getirilmiş olup, toplu belge düzenleme uygulaması 280 Seri No.lu Gelir
Vergisi Genel Tebliği ile 31.12.2012 tarihine kadar uzatılmıştır.
Bu imkandan yararlanmak isteyen mükellefler, müşterilerinin istemeleri halinde fatura veya
perakende satış vesikası (dolmuş işletenler hariç) vermek zorundadırlar.
> SORU 10: Basit Usule Tabi Mükellefler Kullandıkları Belgeleri ve Zarfları Nasıl Temin Etmektedir?
Basit usule tabi mükelleflerin kullandıkları belgeler ve zarflar sadece Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar
Konfederasyonu (TESK) tarafından bastırılmaktadır. Mükellefler bu belgeleri bağlı oldukları odalardan
temin edeceklerdir.
Mükelleflerin bulunduğu yerde bağlı oldukları oda veya birlik yoksa veya bulunduğu yerde bağlı
olacağı oda veya birlik kurulmamış ise; en yakın oda veya birliğe veya karma odaya kayıt
yaptıracaklardır. Belgelerini de kayıt yaptırdığı bu odadan temin edeceklerdir.
Basit usulde vergilendirme kapsamında bulunup, meslek odalarına üye kayıtları yapılamayan,
traktörle nakliyecilik yapanlar, hususi oto ile ticari faaliyette bulunanlar, biçerdöver işletmecileri ile
inşaat ustaları gibi mükellefler, kullanacakları belgeleri ikinci sınıf tüccarların tabi oldukları esaslar
çerçevesinde (anlaşmalı matbaalara bastırmak veya noterlere tasdik ettirmek suretiyle) temin
edebilmektedirler. Anılan mükellefler, diledikleri takdirde kullanacakları belgeleri faaliyette
bulundukları yerdeki herhangi bir oda veya birlikten de temin edebilmektedirler.
> SORU 11: Basit Usul Mükelleflerinin Kayıtları Nasıl Tutulmaktadır?
Basit usule tabi mükelleflerin kayıtları, bağlı oldukları oda veya birlikler bünyesinde kurulan
muhasebe bürolarında tutulmaktadır. Bu bürolarda 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış yeterli sayıda
meslek mensubunun çalıştırılması zorunludur.
İsteyen mükellefler, kayıtlarını hiçbir izne gerek olmadan kendileri de tutabilmektedir. Bu takdirde,
vergilendirme ile ilgili ödevlerin tamamı kendilerince yerine getirilecektir. İsteyen mükellefler ise
kayıtlarını Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir gibi meslek mensuplarına
tutturabilirler.
Mükellefler, satış ve hizmetleri için düzenledikleri hasılat belgelerini bir zarfta, faaliyetleri ile ilgili
olarak mal ve hizmet alışları ile giderleri için aldıkları gider belgelerini başka bir zarfta toplayıp
saklayacaklardır. Kayıtları odalarda tutulan mükellefler ise her aya ait zarfları izleyen ayın 10’una
kadar kaydının tutulduğu büroya teslim edeceklerdir.
Mükelleflerden zarf içinde alınan belgeler bürolarda işletme hesabı defterinin gelir ve gider
sayfalarındaki işlem başlıkları esas alınarak bilgisayar ortamına aktarılacaktır. Bu belgeler cari
yılsonuna kadar bürolarda saklanacaktır.
> SORU 12: Basit Usul Mükelleflerinden Sahte veya Yanıltıcı Belge Düzenleyenler Hakkında Ne Gibi
İşlem Yapılmaktadır?
Basit usulde vergilendirilen mükelleflerden sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge
düzenlediği veya kullandığı tespit edilenler, bu hususun kendilerine tebliğ edildiği tarihi takip eden
aybaşından itibaren ikinci sınıf tüccarlara ilişkin hükümlere tabi olacaklardır.
> SORU 13: Basit Usulde Vergilendirilen Mükellefler Hangi Hallerde Gerçek Usule Geçerler?
Basit usule tabi olmanın şartlarından herhangi birini takvim yılı içinde kaybedenler, ertesi takvim yılı
başından itibaren gerçek usulde vergilendirilirler. Basit usulün şartlarına haiz olanlardan, bu usulden
yararlanmak istemediklerini yazı ile bildirenler, dilekçelerinde belirttikleri tarihten veya izleyen takvim
yılı başından itibaren gerçek usulde vergilendirileceklerdir. Yeni işe başlayanlar ise işe başlama
tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirileceklerdir.
> SORU 14: Gerçek Usulde Vergilendirilen Mükellefler Basit Usulde Vergilendirmeye Geçebilirler mi?
Gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerden belirlenen şartları sağlayanlar basit usule geçebilirler.
Buna göre, gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin;
- Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinde yazılı şartları topluca taşıması,
- Arka arkaya iki hesap dönemi iş hacminin Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yazılı
hadlerden düşük olması,
- Yazılı talepte bulunması
halinde, bu şartların gerçekleşmesini takip eden takvim yılından başlayarak basit usule geçmeleri
mümkün bulunmaktadır.
İşin eş ve/veya çocuklara devri halinde iş hacminin hesabında devirden önceki süreler de dikkate
alınır.
Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenledikleri tespit edilen mükellefler hiç bir suretle
basit usule dönemeyeceklerdir.
Gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin basit usule geçmeleri için alış, satış ve/veya hasılat
tutarlarının her birinin arka arkaya iki yıl süreyle Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yazılı
hadlerden düşük olması gerekmektedir.
> SORU 15: Gerçek Usulden Basit Usule Geçişte Uygulanan İki Yıllık Süre Ne Zaman Başlayacaktır?
6322 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 81 inci madde
hükmüne göre, gerçek usulden basit usule geçmeye ilişkin şartların tespitine ve iki yıllık sürenin
hesabına 01.01.2012 tarihinden itibaren başlanacaktır.
> SORU 16: Gerçek Usulde Vergilendirilmiş Olan veya Gerçek Usulde Vergilendirilmesi Gerekmekte
İken İşini Terk Eden Mükellefler Yeniden İşe Başlamaları Halinde Basit Usulde Vergilendirilebilirler mi?
Gerçek usulde vergilendirilenler ile basit usulün şartlarını kaybeden mükelleflerin; işin terk edilmesi
veya eş ve/veya çocuklara devredilmesi hallerinde ilgisine göre terk veya devir tarihini takip eden yılın
başından itibaren iki yıl geçmedikçe basit usule dönmeleri mümkün değildir.
Gerçek usulde vergilendirilmiş olan veya vergilendirilmesi gereken faaliyetini 01.01.2012 tarihinden
önce terk eden mükellefler için iki yıllık sürenin hesaplanmasına 01.01.2012 tarihinden itibaren
başlanacaktır.
Gerçek usulde vergilendirilmiş olan veya vergilendirilmesi gereken faaliyetini 01.01.2012 tarihinden
itibaren terk eden mükellefler terk tarihini takip eden yılın başından itibaren iki yıl geçmedikçe basit
usulden yararlanamayacaklardır.
> SORU 17: Basit Usule Tabi Mükelleflerin Beyanname Verme ve Vergi Ödeme Zamanları Nasıldır?
Basit usulde vergilendirilen mükellefler, gelirin sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançtan
ibaret olması halinde beyannamelerini ŞUBAT ayının başından yirmibeşinci günü akşamına kadar
vergi dairesine verecekler ve vergilerini de ŞUBAT ve HAZİRAN aylarında ödeyeceklerdir. Basit usulde
tespit edilen ticari kazancın yanında, beyana tabi başka bir gelir unsurunun da bulunması halinde,
beyanname MART ayının başından yirmibeşinci günü akşamına kadar verilecek, vergiler de MART ve
TEMMUZ aylarında ödenecektir.
DAMGA VERGİSİ
> SORU 1: Kira sözleşmesine istinaden damga vergisi doğar mı? Doğması durumunda damga vergisi
nereye ödenecektir?
Kira sözleşmeleri sözleşme süresine göre kira bedeli üzerinden binde 1,65 nispetinde damga vergisine
tabi tutulur. Bu kağıtlara ilişkin damga vergisi kağıdı imzalayanların sürekli damga vergisi mükellefi
olması halinde Damga Vergisi Kanununun 22/a maddesi uyarınca ertesi ayın yirmi üçüncü günü
akşamına kadar vergi dairesine bir beyanname ile bildirilir ve yirmialtıncı günü akşamına kadar
ödenir. Sözleşmeyi düzenleyenlerin sürekli mükellefiyeti olmaması halinde ise sözleşmenin
düzenlendiği tarihi izleyen onbeş gün içinde vergi dairesine bir beyanname ile bildirilir ve aynı süre
içinde ödenir.
Damga vergisine tabi kağıtları imzalayanların damga vergisi açısından müteselsil sorumluluğu vardır.
Bu nedenle kağıdı düzenleyen taraflardan birinin vergiyi ödemesi yeterlidir.
Gelir vergisinden muaf esnaf, muaf serbest meslek erbabı ile basit usulde vergilendirilen mükellefler
tarafından işyeri olarak kullanılmak üzere kiralanan ve iktisadî işletmelere dahil olmayan taşınmazlara
ilişkin kira mukavelenameleri ile dernek ve vakıflarca yerleşim yeri, gerçek kişilerce mesken olarak
kullanılmak üzere kiralanan ve iktisadî işletmelere dahil olmayan taşınmazlara ilişkin kira
mukavelenameleri damga vergisinden istisnadır.
> SORU 2: Kira sözleşmelerinde kefalet durumu olması halinde Damga Vergisi ne şekilde hesaplanır?
Bir kağıtta birbirinden tamamen ayrı birden fazla akit ve işlem bulunduğu takdirde bunların her
birinden ayrı ayrı vergi alınır. Kira sözleşmesinde adi kefalet olması halinde kefalet işlemi için binde
8,25 nispetinde, kiralama işlemi için binde 1,65 nispetinde ayrı ayrı damga vergisi hesaplanması
gerekmektedir.
Bir kağıtta toplanan akit ve işlemler birbirine bağlı ve bir asıldan doğma oldukları takdirde damga
vergisi, en yüksek vergi alınmasını gerektiren akit veya işlem üzerinden alınır. Kira sözleşmesinin
müteselsil kefalet durumunu da içermesi halinde, söz konusu sözleşmenin en yüksek vergi alınmasını
gerektiren kefalet işlemi üzerinden binde 8,25 nispetinde damga vergisine tabi tutulması
gerekmektedir.
> SORU 3: Kira sözleşmesinin süresinin uzatılmasında damga vergisi uygulaması nasıldır?
Kira sözleşmesinin süresinin, süre uzatımına ilişkin yazılı bir karar/olur alınmaksızın veya yeni bir
sözleşme düzenlenmeksizin veyahut mevcut sözleşmeye bu hususa ilişkin ayrıca bir şerh
konulmaksızın otomatik olarak uzaması halinde, damga vergisine tabi bir kağıt bulunmadığından,
uzatılan süre için damga vergisi aranılmayacaktır.
Ancak, söz konusu sözleşmeye süre uzatımına ilişkin şerh konulması veya bu konuda bir karar/olur
alınması veyahut süre uzatımına dair ilk kağıda atıf yapan yeni bir kağıt düzenlenmesi halinde,
sözleşme değişikliğine ilişkin bu kağıdın/şerhin, uzatılan süre ve kira bedeli esas alınmak suretiyle
hesaplanacak matrah üzerinden Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tablonun I/A-2 fıkrasına göre
damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.
> SORU 4: Konut kira sözleşmesine istinaden damga vergisi doğar mı?
İktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin gerçek kişilerce mesken olarak kiralanması
durumunda buna ilişkin olarak düzenlenen kira sözleşmeleri damga vergisinden istisnadır.
> SORU 5: Ücret ödemelerinde damga vergisi kesintisi yapılmakta mıdır?
Maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah,
tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak ödenenler
dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak
cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi
temin eden kağıtlar binde 6,6 damga vergisine tabidir.
> SORU 6: Konut kapıcı ücretlerinden damga vergisi kesilir mi?
Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun "IV Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar" başlıklı
bölümünün 34 numaralı fıkrasında, Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinde belirtilen ücretlere
ilişkin kağıtların damga vergisinden istisna olduğu hükme bağlanmıştır. Buna göre söz konusu istisna
şartlarını taşıyan kapıcıların ücret ödemesine ilişkin olarak düzenlenen kağıtlardan damga vergisi
aranmayacaktır.
> SORU 7: Ücret avanslarından damga vergisi kesilmesi gerekir mi?
Ücret avanslarına ilişkin yapılan ödemelerin binde 6,6 nispetinde damga vergisine tabi tutulması;
avansın kapatılması, diğer bir ifadeyle kesin ödeme sırasında ise brüt hizmet karşılığı ödeme
tutarından daha önce yapılan avans tutarının mahsup edilmesi suretiyle kalan tutar üzerinden, binde
6,6 nispetinde damga vergisi kesilmesi gerekmektedir.
> SORU 8: Harcırah ödemelerinde damga vergisi kesintisi yapılmakta mıdır?
Harcırah ödemelerinden, hizmet erbabına hizmet karşılığı ödeme olarak ücret ödemelerinde olduğu
gibi binde 6,6 oranında damga vergisi kesilmesi gerekmektedir.
ESNAF MUAFLIĞI
> SORU 1: Esnaf Muaflığından Kimler Yararlanabilir?
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinde vergiden muaf esnafa ilişkin düzenlemelere
yer verilmiş, kimlerin esnaf muaflığından yararlanacakları da aynı maddede sayılmıştır. Buna göre,
ticaret ve sanat erbabından aşağıda yazılı şekil ve suretle çalışanlar gelir vergisinden muaftır.
1. Motorlu nakil vasıtaları kullanmamak şartı ile gezici olarak veya bir iş yeri açmaksızın perakende
ticaret ile iştigal edenler (Giyim eşyalarıyla zati ve süs eşyaları, değeri yüksek olan ev eşyaları ile pazar
takibi suretiyle gıda, bakkaliye ve temizlik maddelerini ve sabit iş yerlerinin önünde sergi açmak
suretiyle o iş yerlerinde satışı yapılan aynı neviden malları satanlar hariç).
2. Bir iş yeri açmaksızın gezici olarak ve doğrudan doğruya müstehlike iş yapan hallaç, kalaycı, lehimci,
musluk tamircisi, çilingir, ayakkabı tamircisi, kundura boyacısı, berber, nalbant, fotoğrafçı, odun ve
kömür kırıcısı, çamaşır yıkayıcısı ve hamallar gibi küçük sanat erbabı.
3. Köylerde gezici olarak her türlü sanat işleri ile uğraşanlar ile aynı yerlerde aynı işleri bir iş yeri
açmak suretiyle yapanlardan Gelir vergisi Kanununun 47 nci maddesinde yazılı şartları haiz bulunanlar
(51 inci madde şümulüne girenler bu muafiyetten faydalanamazlar).
4. Nehir, göl ve denizlerde ve su geçitlerinde toplamı 50 rüsum tonilatoya (50 rüsum tonilato dahil)
kadar makinesiz veya motorsuz nakil vasıtaları işletenler; hayvanla veya bir adet hayvan arabası ile
nakliyecilik yapanlar (Bu bentte yazılı ölçüler, birlikte yaşayan eşlerle velayet altındaki çocuklar
hakkında veya ortaklık halindeki işletmelerde, bu kimselerin veya ortaklığın işlettiği vasıtalar toplu
olarak nazara alınmak suretiyle tespit edilir).
5. Ziraat işlerinde kullandıkları hayvan, hayvan arabası, motor, traktör gibi vasıtalar veya sandallarla
nakliyeciliği mutat hale getirmeksizin ara sıra ücret karşılığında eşya ve insan taşıyan çiftçiler.
6. Evlerde kullanılan dikiş, nakış, mutfak robotu, ütü ve benzeri makine ve aletler hariç olmak üzere,
muharrik kuvvet kullanmamak ve dışarıdan işçi almamak şartıyla; oturdukları evlerde imal ettikleri
havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma mamulleri, kırpıntı deriden üretilen mamuller, örgü,
dantel, her nevi nakış işleri ve turistik eşya, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, pul,
payet, boncuk işleme, tığ örgü işleri, ip ve urganları, tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri işyeri
açmaksızın satanlar. Bu ürünlerin, pazar takibi suretiyle satılması ile ticarî, ziraî veya meslekî
faaliyetleri dolayısıyla gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olanların düzenledikleri hariç olmak üzere;
düzenlenen kermes, festival, panayır ile kamu kurum ve kuruluşlarınca geçici olarak belirlenen
yerlerde satılması muaflıktan faydalanmaya engel değildir.
7. Ticari işletmelere ait atıkları mutat olarak veya belli aralıklarla satın alanlar hariç olmak üzere, bir
işyeri açmaksızın kendi nam ve hesabına münhasıran kapı kapı dolaşmak suretiyle her türlü hurda
maddeyi toplayarak veya satın alarak bu malların ticaretini yapanlara veya tekrar işleyenlere satanlar.
8. Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinde yazılı şartları haiz olanlardan kendi ürettikleri ürünleri
satanlara münhasır olmak üzere el dokuma işleri, bakır işlemeciliği, çini ve çömlek yapımı, sedef
kakma ve ahşap oyma işleri, kaşıkçılık, bastonculuk, semercilik, yazmacılık, yorgancılık, keçecilik, lüle
ve oltu taşı işçiliği, çarıkçılık, yemenicilik, oyacılık ve bunlar gibi geleneksel, kültürel, sanatsal değeri
olan ve kaybolmaya yüz tutan meslek kollarında faaliyette bulunanlar.
9. Yukarıdaki bentlerde sözü edilen işlere benzerlik gösterdikleri Maliye Bakanlığınca kabul edilen
ticaret ve sanat işleri ile iştigal edenler.
> SORU 2: Esnaf Muaflığından Kimler Yararlanamaz?
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesine göre;
- Ticarî, ziraî veya meslekî kazancı dolayısı ile gerçek usulde gelir vergisine tâbi olanlar,
- Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinde sayılan işleri gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine
bağlılık arz edecek şekilde yapanlar,
esnaf muaflığından faydalanamazlar.
> SORU 3: Esnaf Muaflığından Yararlanmak İçin “Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi” Alınması Zorunlu
mudur?
Esnaf muaflığına ilişkin şartları topluca taşıyanlar talep etmeleri halinde vergi dairelerinden “Esnaf
Vergi Muafiyeti Belgesi” alabilirler.
Bu belgeyi almak isteyenlerin, 283 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ekinde yer alan dilekçe ile
varsa işyerlerinin, işyeri olmayanların ise ikametgâhlarının bulunduğu yerdeki tarha yetkili vergi
dairesine başvurmaları gerekmektedir.
Esnaf muaflığından faydalananların söz konusu belgeyi almaları isteğe bağlı olup, belge alanlardan
herhangi bir bedel talep edilmemektedir.
“Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi” düzenlendiği tarihten itibaren üç yıl için geçerli olup, bu sürenin
sonunda vergi dairesine başvurularak yeni belge alabilirler.
> SORU 4: Gezici Olarak Milli Piyango Bileti Satanlar Esnaf Muaflığından Yararlanabilir mi?
Bir işyeri açmaksızın münhasıran gezici olarak milli piyango bileti satanlar Gelir Vergisi Kanununun 9
uncu maddesi kapsamında esnaf muaflığından yararlanabilirler. Milli Piyango İdaresince çıkarılan
diğer bilet ve kuponları aynı şartlarla satanlar da muafiyetten faydalanabilirler. Bu kişilere Milli
Piyango İdaresince yapılacak komisyon, prim ve benzeri ödemeler üzerinden Gelir Vergisi Kanununun
94/10-a maddesi uyarınca gelir vergisi tevkifatı yapılmaktadır.
> SORU 5: Kapı Kapı Dolaşarak Satış Yapanlar Esnaf Muaflığından Yararlanabilir mi?
4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna göre gerçek ve tüzel kişilerin mallarını iş akdi ile
bağlı olmaksızın bunlar adına kapı kapı dolaşmak suretiyle tüketiciye satanlar gelir vergisinden
muaftır. Bu şekilde vergiden muaf olanlara yapılan komisyon, prim ve benzeri ödemeler üzerinden,
Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin (10-b) bendi uyarınca gelir vergisi tevkifatı yapılacaktır.
Bir işyeri açarak faaliyette bulunanlar ile hizmet sözleşmesine bağlı olarak ücretli kapsamında
çalışanlar bu muafiyetten faydalanamazlar.
> SORU 6: Oturdukları Evlerde Havlu, Örtü, Çarşaf, Çorap, Halı, Kilim, Dokuma Mamulleri, Kırpıntı
Deriden Üretilen Mamuller, Örgü, Dantel, Her Nevi Nakış İşleri ve Turistik Eşya, Hasır, Sepet, Süpürge,
Paspas, Fırça, Yapma Çiçek, Pul, Payet, Boncuk İşleme, Tığ Örgü İşleri, İp ve Urganları, Tarhana, Erişte,
Mantı Gibi Ürünleri Yaparak Satan Ev Kadınları Vergiden Muaf Esnaf Sayılır mı?
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin 6 numaralı bendi uyarınca; kendi el emekleriyle veya
küçük ev aletleri kullanarak, oturdukları evlerde imal ettikleri havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim,
dokuma mamulleri, kırpıntı deriden üretilen mamuller, örgü, dantel, her nevi nakış işleri ve turistik
eşya, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, pul, payet, boncuk işleme, tığ örgü işleri, ip ve
urganları, tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri işyeri açmaksızın satanlar esnaf muaflığından
yararlanmaktadırlar. Ancak, söz konusu ürünlerin; pazar takibi suretiyle satışını yapanlar, gelir ve
kurumlar vergisi mükelleflerince düzenlenen kermes, festival ve panayırlarda satışını yapanlar ile
kamu kurum ve kuruluşlarınca devamlılık arz edecek şekilde belirlenen yerlerde satışını
yapanlar, esnaf muaflığından faydalanamayacaktır.
> SORU 7: Her Türlü Hurda Maddeyi Toplayarak Satanlar Esnaf Muaflığından Yararlanabilir mi?
Ticari işletmelere ait atıkları mutat olarak veya belli aralıklarla satın alanlar hariç olmak üzere bir
işyeri açmaksızın kendi nam ve hesabına münhasıran kapı kapı dolaşmak suretiyle her türlü hurda
maddeyi toplayarak veya satın alarak bu malların ticaretini yapanlara veya tekrar işleyenlere satanlar
esnaf muaflığından yararlanabilirler.
> SORU 8: Esnaf Muaflığı Kapsamında Bulunanlar Ne Şekilde Vergilendirilmektedir?
Esnaf muaflığı kapsamında bulunanlar, mal veya hizmet teslim ettikleri kişilerin durumuna bağlı
olarak tevkif suretiyle vergilendirilmektedir.
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesine göre esnaf muaflığı, aynı Kanunun 94 üncü maddesi
uyarınca tevkif suretiyle vergilendirmeye engel teşkil etmemektedir.
Bu hükme göre, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi uyarınca tevkifat yapmak zorunda olanlar;
esnaf muaflığından yararlananlardan mal ve hizmet alımları karşılığında yaptıkları ödemeler
üzerinden Kanunda belirlenen oranlarda gelir vergisi tevkifatı yapacaklardır.
> SORU 9: Vergiden Muaf Esnaftan Mal ve Hizmet Alımları Karşılığı Yapılacak Ödemeler Üzerinden
Vergi Tevkifatı Yapılacak mı? Yapılacaksa Oranı Nedir?
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin son fıkrasında, "Bu muaflığın, 94 üncü madde uyarınca
tevkif suretiyle kesilen vergiye şümulü yoktur." hükmü yer almakta olup, aynı Kanunun 94 üncü
maddesinde, nakden veya hesaben yaptığı ödemelerden vergi tevkifatı yapmak zorunda olanlar ile
tevkifata tabi tutulacak ödemeler belirtilmiştir.
Buna göre, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca tevkifat yapmak
zorunda olanların, aynı maddenin 13 numaralı bendi uyarınca esnaf muaflığından yararlananlardan
mal ve hizmet alımları karşılığında yaptıkları ödemeler üzerinden;
a) 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (6) ve (8) numaralı bentlerinde yer alan emtia bedelleri veya bu
emtianın imalinde ödenen hizmet bedelleri üzerinden (2012/3322 sayılı B.K.K uyarınca) % 2,
b) Hurda mal alımları için (2009/14592 sayılı B.K.K uyarınca) % 2,
c) Diğer mal alımları için (2009/14592 sayılı B.K.K uyarınca) % 5,
d) Diğer hizmet alımları (a, b ve c alt bentleri hariç olmak üzere mal ve hizmet bedelinin ayrılamaması
hali de bu kapsamdadır) için (2009/14592 sayılı B.K.K uyarınca) % 10,
oranında gelir vergisi tevkifatı yapmaları gerekmektedir.
> SORU 10: Geleneksel, Kültürel, Sanatsal Değeri Olan ve Kaybolmaya Yüz Tuttuğu Belirlenen Meslek
Kollarında Faaliyette Bulunanlar Esnaf Muaflığından Yararlanabilirler mi?
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesi uyarınca; el dokuma işleri, bakır işlemeciliği, çini ve çömlek
yapımı, sedef kakma ve ahşap oyma işleri, kaşıkçılık, bastonculuk, semercilik, yazmacılık, yorgancılık,
keçecilik, lüle ve oltu taşı işçiliği, çarıkçılık, yemenicilik, oyacılık ve bunlar gibi geleneksel, kültürel,
sanatsal değeri olan ve kaybolmaya yüz tutan meslek kollarında faaliyette bulunanlar esnaf
muaflığından yararlanabilirler.
Anılan meslek kollarında faaliyette bulunanların söz konusu muafiyetten yararlanabilmeleri için Gelir
Vergisi Kanununda yazılı basit usule tabi olmanın genel şartlarını topluca taşımaları ve münhasıran
kendi ürettikleri ürünleri satmak suretiyle faaliyette bulunmaları gerekmektedir.
Öte yandan, söz konusu meslek kollarında; devamlı veya arızi olarak, işyeri açılarak, motorlu araç
kullanılarak, yardımcı işçi veya çırak çalıştırılarak faaliyette bulunulması muafiyetten yararlanmaya
engel teşkil etmemektedir. Ancak, sanayi tipi makine kullanarak üretim yapanlar ile seri şekilde
üretim yapanlar muaflıktan faydalanamazlar.
KİRA GELİRLERİ (GAYRİMENKUL SERMAYE İRADI)
> SORU 1: Gayrimenkul sermaye iradının mükellefi kimlerdir?
Gelir Vergisi Kanununda belirtilen mal ve hakların kiraya verilmesi karşılığında elde edilen gelirler
“Gayrimenkul sermaye iradı” olarak ifade edilmektedir. Gayrimenkul sermaye iradının mükellefi, kira
gelirine konu mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri ile
kiralanmış bir mal veya hakkın kiraya verilmesi durumunda kiracılarıdır.
> SORU 2: Kira gelirlerine istisna nasıl uygulanır?
2013 yılı için mesken kira gelirlerinin 3.200 TL’si (284 Seri No.lu G.V. Genel Tebliği) gelir vergisinden
istisnadır. Bu tutarın altında kalan mesken kira gelirleri için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmez.
İstisna tutarının üzerinde mesken kira geliri elde edilmesi halinde verilecek yıllık beyannamede beyan
edilen kira gelirinden istisna tutarının düşülmesi gerekir.
Kira gelirinin yanında ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan etmek zorunda olanlar, istisna
uygulamasından yararlanamazlar.
Ayrıca, istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine
bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı
ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı Gelir Vergisi Kanununun 103. maddesinde
yazılı vergi tarifesinin 3. diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı (2013 yılı için 94.000 TL) aşanlar
bu istisnadan faydalanamazlar.
İstisna uygulaması, sadece, konut olarak kiraya verilen gayrimenkullerden elde edilen gelirler için söz
konusudur. Örneğin, mesken ve işyeri kira gelirinin birlikte elde edilip beyan edilmesi halinde, istisna
sadece mesken kira gelirine uygulanır. İşyeri kira gelirine istisna uygulanmaz.
Bir konuta birden fazla kişinin ortak olması halinde; bu konuttan elde edilen kira gelirlerinin
vergilendirmesinde, her bir ortak için istisna ayrı ayrı uygulanacaktır. Bir mükellefin birden fazla
konuttan kira geliri elde etmesi halinde ise istisna kira gelirleri toplamına bir defa uygulanacaktır.
Konut kira gelirinin beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde istisnadan yararlanılamaz.
Ancak, idarece herhangi bir tespit yapılmadan önce, süresinde beyan etmedikleri veya süresinde
verdikleri beyannamede yer almayan konut kira gelirlerini kendiliklerinden verecekleri beyanname ile
beyan edenler istisnadan yararlanabilirler.
> SORU 3: Sadece konut kira geliri elde edenlerin istisna tutarının altında konut kira geliri elde etmesi
halinde bildirimde bulunması gerekir mi?
Konut kira geliri elde eden kişilerin, yıllık olarak tespit edilen istisna tutarının altında kira geliri elde
etmesi halinde vergi dairesinde mükellefiyet kaydı açtırmasına ve beyanname vermesine gerek
bulunmamaktadır.
> SORU 4: Geçmiş yıllara ait kira bedellerinin tahsil edilmesi halinde beyan nasıl yapılır?
Mükellefler tarafından o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak tahsil edilen kira bedelleri, tahsil edildiği
yılın hasılatı sayılır.
Örneğin; 2009 ve 2010 yılları kira gelirleri topluca 2011 yılında tahsil edilirse, 2011 yılının geliri olarak
dikkate alınacaktır.
> SORU 5: Gelecek yıllara ait kira bedelinin peşin tahsil edilmesi halinde beyan nasıl yapılır?
Gelecek yıllara ait olup, peşin tahsil edilen kira bedelleri, ödemenin yapıldığı yılın değil, gelirin ilgili
olduğu yılın hasılatı olarak kabul edilir.
Örneğin; 2011 ve 2012 yılları kira gelirleri topluca 2011 yılında tahsil edilirse, her yıla ait kira bedeli
ilgili yılda beyan edilecektir.
> SORU 6: Kira bedelinin hiç olmaması veya düşük olması halinde ne yapılmalıdır?
Kira bedelinin hiç olmaması veya düşük olması halinde, “emsal kira bedeli” esas alınır. Buna göre;
- Gayrimenkulün bedelsiz olarak başkalarının kullanımına bırakılması,
- Kiraya verilen gayrimenkulün kira bedelinin emsal kira bedelinden düşük olması,
hallerinde emsal kira bedeli esası uygulanacaktır.
Kiraya verilen bina ve arazilerde emsal kira bedeli, varsa yetkili özel makamlarca veya mahkemelerce
saptanmış kira bedelidir. O bina ya da arazi için kira takdiri veya tespiti yapılmamışsa; emsal kira
bedeli, emlak vergisi değerinin % 5’idir.
Bina veya arazi dışında kalan mal ve haklarda emsal kira bedeli, bunların maliyet bedelinin % 10’udur.
Bu bedel bilinmiyorsa, Vergi Usul Kanununun servetlerin değerlemesi hakkındaki hükümlerine göre
belli edilen değerlerinin %10’udur.
Örnek: Bay C, emlak vergisi değeri 100.000 TL olan bir apartman dairesini arkadaşına bedelsiz olarak
kiralamıştır.
Bu durumda, Bay C’nin kira geliri elde etmediği halde, emsal kira bedeli hesaplaması ve buna göre
bulunacak tutar kadar kira geliri elde etmiş sayılması gerekmektedir.
Emsal Kira Bedeli: 100.000 x %5= 5.000 TL olacaktır.
> SORU 7: Hangi hallerde emsal kira bedeli esası uygulanmaz?
- Boş kalan gayrimenkullerin korunması amacıyla bedelsiz olarak başkalarının ikametine bırakılması,
- Binaların mal sahiplerinin çocuklarının, anne ve babalarının veya kardeşlerinin ikametine tahsis
edilmesi (Ancak, bu kimselerin her birinin ikametine birden fazla konut tahsis edilmişse bu konutların
yalnız birisi hakkında emsal kira bedeli hesaplanmaz),
- Mal sahibi ile birlikte akrabaların da aynı evde veya dairede oturması,
- Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile diğer kamu
kurum ve kuruluşlarınca yapılan kiralamalar
durumlarında emsal kira bedeli esası uygulanmaz.
> SORU 8: Kira gelirinden indirilebilecek giderler nelerdir?
Kira gelirinin vergilendirilmesinde, elde edilen gelirin safi tutarı iki farklı şekilde tespit
edilebilmektedir:
- Götürü Gider Yöntemi (hakları kiraya verenler hariç)
- Gerçek Gider Yöntemi
Götürü veya gerçek gider yönteminin seçimi, taşınmaz malların tümü için yapılır. Bunlardan bir kısmı
için gerçek gider, diğer kısmı için götürü gider yöntemi seçilemez.
> SORU 9: Götürü gider yönteminin seçilmesi durumunda gider indirimi nasıl yapılır?
Götürü gider yöntemini seçen mükellefler, kira gelirlerinden istisna tutarını düştükten sonra kalan
tutarın % 25’i oranındaki götürü gideri gerçek giderlere karşılık olmak üzere indirebilirler. Ancak, bu
usulü seçen mükellefler iki yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine dönemezler.
> SORU 10: Gerçek gider yönteminin seçilmesi durumunda indirilecek giderler nelerdir?
Gerçek gider yönteminin seçilmesi durumunda;
- Kiraya veren tarafından, kiraya verilen gayrimenkul için ödenen; aydınlatma, ısıtma, su ve asansör
giderleri,
- Kiraya verilen malların idaresi için yapılan ve gayrimenkulün önemi ile orantılı olan idare giderleri,
- Kiraya verilen mal ve haklara ait sigorta giderleri,
- Kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara harcanan borçların faiz giderleri,
- Konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren 5 yıl süre ile
iktisap bedelinin % 5’i (iktisap bedelinin % 5’i tutarındaki bu indirim, sadece ilgili gayrimenkule ait
hasılata uygulanacak, indirilmeyen kısım gider fazlalığı sayılmayacaktır.)
- Kiraya verilen mal ve haklar için ödenen vergi, resim, harç ve şerefiyelerle kiraya veren
tarafından belediyelere ödenen harcamalara katılma payları,
- Amortismanlar,
- Kiraya veren tarafından kiraya verilen gayrimenkul için yapılan onarım giderleri ile bakım ve idame
giderleri,
- Kira ile tuttukları mal ve hakları kiraya verenlerin ödedikleri kiralar ve diğer gerçek giderler,
- Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları konut veya lojmanların kira bedeli,
Türkiye’de yerleşik olmayan mükelleflerin (çalışma veya oturma izni alarak altı aydan daha fazla bir
süredir yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları dahil) yabancı ülkelerde ödedikleri kira bedelleri
Türkiye’de elde ettikleri kira gelirinden gider olarak indirim konusu yapılamaz.
- Kiraya verilen mal ve haklarla ilgili olarak sözleşmeye, kanuna veya ilama istinaden ödenen zarar,
ziyan ve tazminatlar.
Brüt kira tutarından indirilir. Ancak, bu giderlerin vergiden istisna edilen tutara isabet eden kısmı
indirilemez.
> SORU 11: Sahibi oldukları konutu kiraya verenler elde ettikleri kira gelirinden oturdukları konut için
ödedikleri kira bedelini gider olarak indirebilirler mi?
Sahibi oldukları binaları konut olarak kiraya verenler gerçek gider usulünü seçmeleri halinde, buradan
elde ettikleri gelirden, oturdukları konut için ödedikleri kira bedelini gider olarak indirebilirler.
Ancak, Türkiye’de yerleşik olmayan kişilerin (çalışma veya oturma izni alarak altı aydan daha fazla bir
süredir yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları dahil), yabancı ülkelerde ödedikleri kira bedelleri
Türkiye’de elde ettikleri kira gelirinden gider olarak indirim konusu yapılamaz.
Buna karşın, Türkiye’de yerleşmiş olan Türk ve yabancılarla,resmi daire ve müesseselere veya merkezi
Türkiye’de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül ve
teşebbüslerin işleri dolayısıyla yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşları Türkiye’de elde
ettikleri kira gelirlerinden yurtdışında ödedikleri konut kira giderini indirim konusu yapabilirler.
> SORU 12: Kiraya ilişkin tahsilatların ve ödemelerin belgelendirilmesi nasıl olur?
Kira ödemeleri ve tahsilatları; konutlarda kira tutarının 500 TL ve üzeri olması halinde, işyeri
kiralarında ise tutar ne olursa olsun mutlaka banka, benzeri finans kurumları veya posta idareleri
aracılığı ile yapılmalıdır.
Banka, benzeri finans kurumları veya posta idareleri aracı kılınmak suretiyle yapılan tahsilat ve
ödemeler karşılığında dekont veya hesap bildirim cetvelleri düzenlendiğinde, bu belgeler tevsik edici
belge kabul edilecektir. Bankaların internet şubeleri üzerinden yapılan ödeme ve tahsilatlar da aynı
kapsamdadır.
> SORU 13: Bir konuta birden fazla kişinin ortak olması halinde beyanname nasıl verilir?
Bu durumda, şahıslardan her biri sadece kendi hissesine karşılık gelen kira gelirini beyan edecektir.
> SORU 14: Kira geliri elde edildiği halde beyanname verilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde
ne olur?
- Konutlardan elde edilen kira gelirleri beyan edilmez veya eksik beyan edilirse, istisna
uygulamasından yararlanılamaz. Ancak, idarece herhangi bir tespit yapılmadan önce, süresinde beyan
etmedikleri veya süresinde verdikleri beyannamede yer almayan mesken kirası gelirlerini,
kendiliklerinden, süresinden sonra verecekleri beyanname ile beyan edenler söz konusu istisnadan
yararlanabileceklerdir.
- Geçmiş takvim yıllarına ait kira gelirlerini ilgili beyan döneminde hiç beyan etmeyen veya eksik
beyan eden kira geliri sahiplerinin bu gelirlerini, Vergi Usul Kanununda yer alan Pişmanlık ve Islah
hükümlerinden yararlanarak beyan etmeleri de mümkündür.
- Beyan edilmesi gereken kira gelirinin bildirilmemesi halinde, mükellef adına ceza kesilir ve gelir
takdir komisyonunca takdir edilir. Takdir edilen gelir üzerinden, gelir vergisi ile vergi ziyaı cezası
hesaplanır. Ayrıca gecikilen her ay için gecikme faizi talep edilir. Bu şekilde tahakkuk eden vergi, ceza
ve gecikme faizinin tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekmektedir. Ödenmediği
takdirde, vergi dairesince ayrıca her ay için ayrı ayrı gecikme zammı hesaplanmak suretiyle cebren
tahsil yoluna gidilir.
> SORU 15: Kira geliri beyannamesi ne zaman ve nereye verilir?
Mükelleflerin, 1 Ocak – 31 Aralık dönemine ait beyana tabi gayrimenkul sermaye iradı gelirleri için
MART ayının 1 inci gününden 25 inci günü akşamına kadar beyannamelerini vermeleri gerekmektedir.
Beyanname verme süresinin son gününün resmi tatil gününe rastlaması halinde, tatilden sonraki ilk iş
gününün tatil saatine kadar beyanname verilebilir.
Takvim yılı içinde ülkeyi terk edenler, yurt dışına çıkma tarihinden önceki 15 gün içinde beyanname
vermek zorundadırlar. Ölüm halinde ise beyanname ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde mirasçılar
tarafından verilir.
Beyanname, mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine verilecektir. Mükellefler normal olarak
ikametgahlarının bulunduğu yerin vergi dairesine bağlıdırlar.
> SORU 16: Kira geliri elde edenler beyannamelerini elektronik ortamda gönderebilirler mi?
Beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükellefler, istemeleri halinde
vergi dairesinden alacakları kullanıcı kodu, parola ve şifreyi kullanmak suretiyle yıllık gelir vergisi
beyannamelerini elektronik ortamda doğrudan kendileri gönderebilecekleri gibi elektronik
beyanname gönderme aracılık yetkisi almış meslek mensubu aracılığıyla da elektronik ortamda
gönderebileceklerdir.
> SORU 17: Vergi ne zaman ve nereye ödenir?
Beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisi MART ve TEMMUZ aylarında olmak üzere iki eşit
taksitte ödenir. Hesaplanan vergi;
- Vergi tahsiline yetkili olan banka şubelerine,
- Bağlı bulunulan vergi dairesine,
- Bağlı bulunulan vergi dairesinin bildirilmesi şartı ile herhangi bir vergi dairesine
ödenebilir.
MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ
> SORU 1: Motorlu taşıtlar vergisi ne zaman ödenir?
Motorlu Taşıtlar Vergisi, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir.
> SORU 2: Yeni taşıt alımında ne zaman motorlu taşıtlar vergisi ödenir?
Taşıt, takvim yılının ilk altı aylık döneminde (Ocak-Temmuz) ve birinci taksitin ödenme süresi
geçtikten sonra alınmış ise, birinci taksit bir ay içinde, ikinci taksit ise Temmuz ayında ödenir. Taşıt,
takvim yılının son altı aylık döneminde (Temmuz-Aralık) ve ikinci taksitin ödenme süresi geçtikten
sonra alınmış ise ikinci taksit bir ay içinde ödenir. Birinci taksit ise ödenmez.
> SORU 3: Motorlu taşıtlar vergisinde bir alt dilimden vergilendirme şartları nelerdir?
I) sayılı tarifede yer alan otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtları ve benzerlerine ait yıllık tahakkuk eden
vergi tutarlarının Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği tarafından o yılın Ocak ayında ilan
edilen kasko sigortası değerlerinin % 5'ini aşması halinde, o yıl için ödenecek motorlu taşıtlar vergisi
aynı yaş grubundan bir alt kademeye indirilir.
Taşıtları "Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi"nde yer alan mükellefler kasko sigortası değeri
uygulamasından yararlanmak için yetkili sigorta acentelerine müracaat etmeden, Tebliğ ekinde yer
alan "Kasko Sigortası Değeri Uygulaması Başvuru Formu"nu (Ek-2) düzenleyerek motorlu taşıtlar
vergisi yönünden bağlı bulundukları vergi dairesine müracaat ederler.
Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko
Değer Listesi nde yer almayan taşıtların kasko sigortasına esas olan değerleri; yetkili sigorta acenteleri
tarafından Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği'nden alınarak, buna göre ilgili Yıl Motorlu
Taşıtlar Vergisi Tutarına Esas Olan Kasko Sigortası Değeri Bildirim Formu düzenlenecektir.
Vergi daireleri, bu şekilde müracaatta bulunan mükelleflerin ibraz edecekleri söz konusu formda yer
alan bilgileri, motorlu taşıtlar kütüğünde ve ilgili yılın Ocak ayında ilan edilen "Motorlu Kara Taşıtları
Kasko Değer Listesi"nde yer alan bilgilerle karşılaştırarak, bilgilerin birbirini tutması halinde,
başvuruda bulunan mükellefleri kasko sigortası değeri uygulamasından faydalandırırlar.
> SORU 4: Engellilere (engelli) ait özel tertibatlı araçlarda motorlu taşıt vergisi var mı?
Engellilik dereceleri % 90 ve daha fazla olan malûl ve engellilerin adlarına kayıtlı taşıtları ile diğer
malûl ve engellilerin, bu durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtları motorlu taşıtlar
vergisinden istisna edilmiştir.
> SORU 5: Ağustos ayında ikinci el binek otomobili alan şahsın Motorlu Taşıtlar Vergisi mükellefiyeti
ne zaman başlar?
Kayıt ve tescil yapılmış olup da devir ve temlik sebebiyle kayıt ve tescil yapılan taşıtlarda değişiklik son
altı ayında yapılmış ise takip eden takvim yılı başından itibaren başlar.
> SORU 6: Çalınan araçlarla ilgili motorlu taşıtlar vergisi uygulaması nasıldır?
Çalınan araçların tescil kayıtlarının silinmesi ve tescil kayıtlarının silindiğinin trafik tescil kuruluşlarınca
ilgili vergi dairelerine bildirilmesi halinde; tescil kaydının silindiği tarihi takip eden dönemin başından
itibaren Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesi hükmü gereğince, bu araçlardan dolayı
motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyetleri bulunan kişilerin mükellefiyetleri sona erdirilecektir.
Çalınan araçların bulunması halinde ise bu araçların tescil kaydı üzerinde gerekli düzeltme işleminin
yapıldığının trafik tescil kuruluşu tarafından ilgili vergi dairesine bildirilmesi halinde tescil kaydının
yapıldığı tarihten itibaren motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti yeniden başlatılacaktır. Mükellefiyetin
sona erdiği tarih ile mükellefiyetin başladığı tarih arasında geçen dönemler içerisinde motorlu taşıtlar
vergisi tahakkuku yapılmayacaktır.
> SORU 7: Araç, kimlik, tescil ve trafik para ceza bilgilerinde hata olması durumunda, düzeltme işlemi
için vergi dairesine başvurunuzda bulundurmanız gereken evraklar nelerdir?
A.Araç Bilgilerinizde Hata Varsa
1..Ruhsat,
2..Teknik Belge,
3..Şahadetname ( Gümrük Girişli Araçlar için ),
4..Aracınızda herhangi bir tadilat var ve işlem görmemişse Karayolları Uygunluk Belgesi,
B.Tescil Tarihinizde Hata Varsa
1..Ruhsat,
2..Satış işleminiz varsa satış senediniz,
3..Veraset işleminiz varsa veraset ilamınız ve varislerin Vergi Numaraları,
C.Mükellef bilgilerinizde hata varsa
1. Kimlik bilgilerinizde hata varsa
a-Nüfus Cüzdanı,
b-Vergi Kimlik Numaranız,
c-Ruhsat,
2. Adres bilgilerinizde hata varsa
a - Vergi Kimlik Numaranız,
b - Adresiniz değişmişse yeni adresinizi bildirir dilekçe,
D. Trafik para cezaları bilgileri
a- Polis, Banka ve diğer vergi dairelerine yaptığınız ödemeleriniz halen plakanızda borç olarak
gözüküyorsa makbuzlarınız,
b- Trafik Para Cezası konusunda mahkeme kararınız varsa kararın aslı,
Yukarıda açıklanan bilgilerden konunuza uyan belgelerle birlikte plakanın kayıtlı olduğu vergi
dairesine müracaat edilmesi gerekmektedir.
> SORU 8: Trafik para cezalarının ödemesi nasıl yapılır?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre verilen idari para cezaları kesinleşmeden önce muhasebe
yetkilisi mutemetlerine ve vergi dairelerine veya vergi daireleri adına tahsilat yetkisi bulunan
bankalara ya da posta idaresine ödenebilmektedir.
Söz konusu cezaların kesinleşmesinden sonra ise ödemeler, ilgili vergi dairesinin hesabının bulunduğu
bankalara veya vergi dairelerine yapılacaktır.
Trafik idari para cezasını ödemek isteyen borçlunun ceza tutanağı ile vergi dairesine başvurması
halinde, emniyet genel müdürlüğü tarafından veri tabanına söz konusu cezaya ilişkin bilgi girişi
yapılmamış olsa bile tutanak bilgilerine istinaden vergi dairesince tahsilat yapılmaktadır. Ancak trafik
idari para cezası tutanağı bulunmayan ve veri tabanına da bilgi girişi yapılmayan cezaların vergi
dairelerince tahsilatı yapılamamaktadır. Buna göre bir trafik idari para cezasının vergi dairelerine
ödenmek istenmesi halinde trafik idari para cezası tutanağının ibrazı ya da emniyet genel müdürlüğü
tarafından söz konusu cezanın veri tabanına bilgi girişinin yapılması veya cezayı veren idare
tarafından tebliği yapılan ve kesinleşen trafik idari para cezası tutanağının tahsil için ilgili vergi
dairesine gönderilmesi gerekmektedir.
> SORU 9: Motorlu taşıtlar vergisini bankadan ödenebilir mi?
Evvelce bankalar tarafından yıl içinde gecikme zamlı olarak tahsil edilen motorlu taşıtlar vergisi, içinde
bulunulan yıla ilişkin olup olmamasına bakılmaksızın gecikme zamlı olarak tahsil edilecektir. Motorlu
taşıtlar vergisinin bankalara veya kredi kartı kullanılmak suretiyle ödenmesi halinde, elektronik tahsil
anlaşması yapılmış bankalar ve kredi kartı ile yapılan ödemeler, aynı tarih itibariyle mükellefin
hesabına geçmektedir.
> SORU 10: Motorlu taşıtlar vergisi ve trafik para cezaları tecil ve taksitlendirilebilir mi?
Motorlu taşıtlar vergisi, motorlu taşıtlar vergisine ait gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezası,
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre verilen trafik para cezaları, 5539 sayılı Karayolları Genel
Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun uyarınca tahsili gereken geçiş ücreti ve idari para
cezalarından olan alacakların ve bunlara ilişkin fer'ilerinin tecil taleplerini; tecili talep edilen alacağın
tutarına bakılmaksızın değerlendirerek sonuçlandırmaya ve tecil müracaat tarihinden itibaren azami
30 ayı aşmayacak şekilde süre vermeye vergi daireleri yetkili kılınmıştır.
> SORU 11: Motorlu taşıt vergisi borcu tecil edilen aracın muayene yaptırabilmesi için muayene izin
belgesi (borcu yoktur) düzenlenebilir mi?
Motorlu taşıtlar vergisi, motorlu taşıtlar vergisine ait gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezası,
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre verilen trafik para cezaları, 4925 sayılı Karayolu Taşıma
Kanununa göre verilen idari para cezaları, 5539 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Kuruluş ve
Görevleri Hakkında Kanun uyarınca tahsili gereken geçiş ücreti ve idari para cezalarından olan
alacakların ve bunlara ilişkin fer'ileri tecil edilen borçluların, tecil şartlarına uygun ödeme yaptığı
sürece maliki oldukları motorlu taşıta ilişkin fenni muayene yaptırabilmeleri, denize veya uçuşa
elverişlilik belgesi alabilmeleri için Fenni Muayene İzin Belgesinin düzenlenmesi gerekmektedir.
> SORU 12: İnternet vergi dairesinde Motorlu Taşıtlar Vergisinin kredi kartıyla ödenmesi esnasında
dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?
1- Plaka bitişik yazılacak özel plaka 'Hayır' seçilecek.
2- Gerçek kişiler 'TC kimlik numarası', Tüzel kişiler 'Vergi kimlik numarası' ile işlem yapacaklar.
3- Tahsilat belgesini resmi işlemlerde kullanmak isteyenler; Tahsilat belgesinin bilgisayar çıktısı
şeklinde alındıktan sonra vergi dairesine onaylatarak resmi işlemlerde kullanabilirler.
4- Vadesi geçmiş motorlu taşıtlar vergisinin kredi kartıyla ödenmesi; kredi kartıyla ödeme yaparken
vadesi geçmiş MTV satırı tıklanabiliyorsa ödeme yapılabilir.
5- Beyaz ekran geldiğinde yoğunluktan kaynaklanıyor.
6- Lütfen bekleyiniz uyarısı ekranda sürekli gözüktüğünde bankanın yoğunluğundan
kaynaklanmaktadır.
7- 'Kredi kartı geçersizdir' uyarısında Kredi kartının türü seçilecek ve kredi kartı numarasının ilk 8
rakamı yazılacak.
8- Yukarıda açıklanan sorunların haricinde [email protected]' adresine mail atıldığında şube
mailin geliş sırasına göre cevap vermektedirler"
9- Askıda işlem kaldı uyarısı; bankadan olumlu veya olumsuz geri bildirim yapılmadığı için bu uyarı
geliyor. Uyarı için belirli bir süre (5 dakika gibi) veriliyor, bu sürenin sonunda işlemleri tekrar denemek
gerekiyor. Buna rağmen uyarı devam ediyorsa banka ile irtibata geçilmesi gerekmektedir.
> SORU 13: Motorlu taşıt vergisi ve trafik para cezasını internet vergi dairesinden ödeme yapıldığında
ödeme belgesi nasıl alınır?
İnternet vergi dairesi alındısı vergi daireniz ya da bankanız tarafından üretilemez. İnternet vergi
dairesi alındısı ödemenin başarıyla yapıldığını bildiren sayfadan alındıyı indir (PDF) butonuna basarak
bilgisayarınıza kaydedebilirsiniz.
Bu alındıya daha sonra yeniden erişmek isterseniz, www.gib.gov.tr adresine girin. İnternet vergi
dairesini tıklayın. Gelen ekranın sol alt tarafında Sık Kullanılanlar adımının en altındaki Motorlu Taşıt
Sorgulaması ve Kredi Kartı ile Ödeme adımına tıklayın. Çıkan ekrandan sol tarafta Motorlu Taşıtları
tıklayın. Daha sonra Kredi Kartı İle Ödeme Bilgisi Sorgulama tıklayın. Çıkan ekranda istenilen bilgilerin
girişini yapmalısınız.
> SORU 14: Kredi kartıyla bankadan - internet vergi dairesinden ödeme yapılması ve ödemenin
hesapta görülmemesi durumunda ne yapılmalıdır?
Bankalardan yapılan ödemelerde en geç 3 işgünü içinde hesaba işlenecektir.
Kredi kartıyla www.gib.gov.tr'den ve bankanın internet şubesinden ödeme yapılmışsa, internet vergi
dairesinden 2 saat sonra tekrar sorgulanır. Vergi Tahsil edildi ibaresi bulunan ekran geldiyse vergi
dairesindeki hesabınıza işlememiş bile olsa ödeme gerçekleşmiş olduğu için mükerrer ödeme
yapılmamalıdır.
> SORU 15: Kredi kartıyla motorlu taşıtlar vergisinin mükerrer ödenmesi durumunda ne yapılmalıdır?
Aynı borcun kredi kartıyla birden fazla ödenmesi durumunda sistem ikinci ödemenin kabul
edilmediğini bankaya otomatik olarak bildiriyor. Finansallaşma gerçekleştirilmiyor. Ancak izleyen iş
günü bankanızın müşteri hizmetlerini arayarak veya internet bankacılığından kredi kartınızın dönem
içi işlemlerini kontrol ederek yaptığınız ikinci ödemenin hesabınıza iade edilip edilmediğini kontrol
ediniz. İade edilmediğine eminseniz aşağıdaki adımları izleyiniz.
Kredi kartıyla internet sayfamızdan adına mükerrer ödeme yapılan mükellef, aracın bağlı olduğu vergi
dairesine giderek İade / mahsup dilekçesi vermelidir. Mükerrer ödemelerin bütün ödeme belgeleri,
iade / mahsup dilekçesi ve adına ödeme yapılan araç sahibinin kimlik belgesi vergi dairesine ibraz
edilmelidir.
TECİL VE TAKSİTLENDİRME TALEBİ
> SORU 1: Vergi borcu taksitler halinde ödenebilir mi?
Mükellefler karşılaştıkları ekonomik ve mali zorluklar nedeniyle vergi borçlarını ödeme güçlüğü içine
düşebilirler. Zor duruma düşmeleri nedeniyle borçlarını ödeyemeyen mükelleflerin borçları, borçlu
tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş (50.000,00 TL’nin üzerindeki borçlar için) olmak
şartıyla, 36 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil ve taksitlendirilebilir.
> SORU 2: Hangi vergi borçları için tecil ve taksitlendirme talep edilebilir?
Katma Değer Vergisi, Geçici Vergi, Özel Tüketim Vergisi, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, Özel
İletişim Vergisi, Harçlar (İkmalen tarhiyata dayanan tapu harçları hariç), Fonlar, Ecrimisil ve Eğitime
Katkı Payı ve Eğitime Katkı Payına ait gecikme zammı dışındaki diğer borçlarınız için tecil ve
taksitlendirme talep edebilirsiniz. Ancak bu vergilere ait gecikme zamlarının tecil ve taksitlendirilmesi
mümkündür.
Gecikme zammı uygulanmış borçlarda sadece alacak aslı için tecil ve taksitlendirme yapılmamaktadır.
Asıl alacak ile birlikte bu alacağa ait gecikme zammının da tecil ve taksitlendirilmesinin talep edilmesi
halinde, talep değerlendirmeye alınacaktır.
> SORU 3: Tecil ve taksitlendirme kimler tarafından, ne zaman talep edilebilir?
Bizzat borçlunun kendisi veya vergi borcundan sorumlu tutulan kanuni temsilciler, ortaklar gibi asıl
borçlu ile birlikte borçtan sorumlu tutulan kişiler veya bu konuda özel olarak vekalet verilen kişiler
tecil ve taksitlendirme talebinde bulunabilirler.
Tecil ve taksitlendirme, borcun ödenmesinden önceki her safhada, haczin tatbik edilmiş olduğu
hallerde ise haczedilen malların paraya çevrilmesine kadar talep edilebilir.
> SORU 4: Tecil ve taksitlendirme talebi nasıl yapılır?
Borçlarının tecil ve taksitlendirilmesini talep eden borçluların, “Tecil ve Taksitlendirme Talep
Formu” ile bağlı bulundukları vergi dairesine, vergi dairesi başkanlığına/defterdarlığa veya
Başkanlığımıza müracaat etmeleri gerekmektedir. Söz konusu form, Başkanlığımız internet sitesinden
temin edilerek kullanılabilecektir. Tecil ve taksitlendirme talebinin değerlendirilebilmesi için formun
eksiksiz olarak doldurulması gerekmektedir.
Motorlu taşıtlar vergisi, motorlu taşıtlar vergisine ait gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezası,
Karayolları Trafik Kanununa göre verilen trafik para cezaları, Karayolu Taşıma Kanununa göre verilen
idari para cezaları, Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun uyarınca
tahsili gereken geçiş ücreti ve idari para cezalarından olan alacaklar ve bunların fer’ileri vergi
dairelerince taksitlendirilmekte olup, bu tür borçlarının tecilinin vergi dairesinden talep edilmesi
gerekmektedir.
> SORU 5: Tecil faizi oranı ve azami taksitlendirme süresi ne kadardır?
Tecil faizi oranı yıllık % 12'dir. Azami taksitlendirme süresi yasa gereği 36 aydır.
> SORU 6: Tecil ve taksitlendirilecek borçlar için teminat olarak neler kabul edilebilir?
Amme borçlusunun alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borçlarının toplamı 50.000 TL’ yi (bu
tutar dahil) aşmadığı takdirde teminat şartı aranılmaz. Bu tutarın üzerindeki amme alacaklarının
tecilinde, gösterilmesi zorunlu teminat tutarı 50.000 TL’ yi aşan kısmın yarısıdır.
Teminat olarak
- Para,
- Bankalar tarafından verilen süresiz teminat mektupları,
- Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetleri veya bu senetler yerine
düzenlenen belgeler, (Nominal bedele faiz dahil edilerek ihraç edilmiş ise bu işlemlerde anaparaya
tekabül eden satış değerleri esas alınır.)
- İlgililer veya ilgililer lehine üçüncü şahıslar tarafından gösterilen ve vergi dairelerince haczedilen
menkul ve gayrimenkul mallar,
kabul edilir.
> SORU 7: Tecil ve taksitlendirilen vergi borçları için “borcu yoktur” yazısı alınabilir mi?
Borçları tecil ve taksitlendirilen borçlular, tecil edilen borçlarının % 10’unu ödemiş olmaları ve vadesi
geçmiş başka borçları bulunmaması şartıyla vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair yazı
alabileceklerdir.
> SORU 8: Tecil şartlarına uyulmamasının sonuçları nelerdir?
- Tecil ve taksitlendirme şartlarına uyulmaması halinde, tecil geçerliliğini kaybeder.
- Teminat paraya çevrilir ve cebri icraya ilişkin hükümler uygulanarak alacağın tahsili yoluna gidilir.
- Tecil edilen borçlara normal vade tarihinden yapılan ödeme tarihlerine kadar gecikme zammı
hesaplanır. Yapılan taksit ödemeleri borca mahsup edilir.
- Bu borçlar için daha önceden ödenmiş olan tecil faizleri, hesaplanan gecikme zammına mahsup
edilir. Ancak, tecil edilen amme alacağının gecikme zammı tatbik edilemeyen alacaklardan olması
halinde ödenen tecil faizleri iade veya mahsup edilmez.
> SORU 9: Uzlaşılan vergiler ile pişmanlıkla beyan edilen veya ceza indirimi talep edilen tutarlar için
tecil ve taksitlendirme talep edilebilir mi?
Tarhiyat öncesi veya tarhiyat sonrası uzlaşma yoluyla tahakkuk eden vergi ve cezalar için zor durum
nedeniyle tecil ve taksitlendirme talep edilebilir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 371. maddesine göre pişmanlıkla beyan edilen tutarlar ile aynı
Kanunun 376. maddesine göre ceza indiriminden yararlanılmak suretiyle ödeme yapılmasının talep
edildiği durumlarda, bu hükümlerden yararlanma şartı ödemenin belli zamanlarda yapılmasına
bağlandığından, taksitlendirme yapılması mümkün bulunmamaktadır.
> SORU 10: Tecil koşullarının ihlal edilmesi halinde tekrar tecil talep edilebilir mi?
Tecil ve taksitlendirilen bir amme alacağının tecil koşullarına uyulmaması nedeniyle tecilin ihlal
edilmiş olması halinde; bu amme alacakları için tecil ve taksitlendirme talebinde bulunulması
mümkündür. Ancak, daha önce tecil ve taksitlendirilen bir amme alacağının yeniden tecil ve
taksitlendirilebilmesi için tecile yetkili makamların bu talebi uygun görmesi gerekmektedir.
UZLAŞMA VE CEZALARDA İNDİRİM
> SORU 1: Mükellefler hangi vergi ve cezalar için uzlaşma hükümlerinden yararlanabilirler?
Tarhiyat Öncesi Uzlaşma
Kaçakçılık fiili veya bu fiile iştirak nedeniyle vergi ziyaı cezası kesilecek tarhiyata ilişkin vergi ve cezalar
hariç, vergi incelemeleri sonucunda bulunan matrah veya matrah farkları üzerine salınacak vergi,
resim ve harçlar ile bunlara ilişkin olarak kesilecek vergi ziyaı cezası, usulsüzlük ve özel usulsüzlük
cezaları için mükellefler uzlaşma hükümlerinden yararlanabilirler.
Tarhiyat Sonrası Uzlaşma
• Kaçakçılık ve bu fiile iştirak dışındaki fiiller sonucu vergi ziyaına sebebiyet verilen durumlarda tarh
edilen vergiler ile kesilen vergi ziyaı cezaları,
• Mükellefler tarafından yasal süresinden sonra verilen beyannameler ile Vergi Usul Kanununun 371
inci maddesine göre pişmanlık talepli olarak kabul edilen; ancak şartların ihlali nedeniyle kanuni
süresinden sonra verilen beyanname olarak işleme tabi tutulan beyannameler üzerinden tahakkuk
fişi ile tahakkuk ettirilen vergilere ilişkin olarak kesilen vergi ziyaı cezaları için mükellefler uzlaşma
hükümlerinden yararlanabilirler.
> SORU 2: Mükellefler vadesinde ödemedikleri borçları için uzlaşmadan yararlanabilirler mi?
Uzlaşmanın konusuna ‘ikmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergiler’ girmekte olup, kesinleşmiş ve
tahsil aşamasına gelmiş kamu alacakları uzlaşma kapsamı dışındadır.
> SORU 3: Tarhiyat öncesi uzlaşma talep etmeyen bir mükellef bunun yerine tarhiyat sonrası
uzlaşmadan yararlanabilir mi?
Evet.
> SORU 4: Tarhiyat öncesi uzlaşma talep eden ancak kendisiyle uzlaşma temin edilemeyen veya
uzlaşmaya varılamayan mükellef daha sonra tarhiyat sonrası uzlaşma talep edebilir mi?
Hayır edemez, mevzuat gereği mükellef bu iki hakkın ancak birinden yararlanabilir.
> SORU 5: Uzlaşma talebi ne kadar süre içinde yapılmalı?
Tarhiyat Öncesi Uzlaşma
Nezdinde inceleme yapılan mükellefler incelemenin başlangıcından inceleme ile ilgili son tutanağın
düzenlenmesine kadar geçen süre içerisinde her zaman uzlaşma talebinde bulunabilirler.
İnceleme elemanlarınca yapılacak “uzlaşmaya davet” hallerinde ise, davet yazısının mükellefe tebliğ
tarihinden itibaren en geç 15 gün içerisinde uzlaşma talebinde bulunulabilirler.
Tarhiyat Sonrası Uzlaşma
Uzlaşma talebinin, vergi/ceza ihbarnamesinin mükellefe tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 30 gün
içinde yapılması gerekir.
> SORU 6: Uzlaşma başvurusu nereye yapılmalı?
Tarhiyat Öncesi Uzlaşma
Talep, vergi incelemesini yapana veya bağlı bulunduğu birime yahut ekip Başkanlığına yazılı olarak
yapılmalıdır. Ayrıca uzlaşma talebinin inceleme tutanağında yer alması da ilgili merciye yazılı başvuru
yerine geçer.
Tarhiyat Sonrası Uzlaşma
Uzlaşma talebi, yetkili uzlaşma komisyonuna veya mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine dilekçe ile
yapılır .
> SORU 7: Uzlaşma talebini mükellef adına kimler yapabilir?
Uzlaşma talebinde mükelleflerin şahsen başvurması gerekir. Ancak mükellefin temsilcisi de noterden
alınmış vekâletnameye dayanarak başvuruda bulunabilir. Tüzel kişiler, küçükler ve kısıtlılar ile tüzel
kişiliği olmayan teşekküllerde ise bunların kanuni temsilcileri uzlaşma talebinde bulunabilir.
> SORU 8: Mükellefler, yapılan tarhiyata dava açıp aynı zamanda uzlaşma başvurusunda bulunabilirler
mi?
Uzlaşma talebinde bulunan mükellef, uzlaşma talep ettiği vergi ve vergi ziyaı cezası için ancak uzlaşma
vaki olmadığı veya temin edilemediği durumda yargı yoluna başvurabilir.
> SORU 9: Mükellefler, V.U.K.’ un cezalarda indirim hükümlerinden yararlanıp aynı zamanda uzlaşma
hükümlerinden yararlanabilirler mi?
Mükellefler, tarh edilen vergi ve kesilen cezalar için uzlaşma veya cezalarda indirim talebinde
bulunma haklarından sadece birinden yararlanabilir. Uzlaşma talebinde bulunan mükellef, uzlaşma
tutanağını imzalayıncaya kadar uzlaşma talebinden vazgeçtiğini beyan ederek kesilen vergi ziyaı
cezaları için indirimden yararlanabilir. Uzlaşma tutanağı imzalandıktan sonra söz konusu indirim hakkı
ortadan kalkar.
> SORU 10: Uzlaşma vaki olduktan sonra ne kadar sürede ödemenin yapılması gerekir?
Uzlaşmanın vaki olması halinde, üzerinde uzlaşılan vergi ve cezanın, düzenlenen uzlaşma tutanağı
vergi ve cezaların ödeme zamanlarından önce mükellefe tebliğ olunmuşsa normal vade tarihlerinde,
ödeme zamanları kısmen veya tamamen geçtikten sonra tebliğ olunmuşsa ödeme süreleri geçmiş
olanlar uzlaşma tutanağının tebliğinden itibaren 1 ay içinde ödenmesi gerekir.
> SORU 11: Mükellef uzlaşılan vergi ve cezayı ödeyemezse uzlaşma geçersiz olur mu?
Uzlaşmaya varıldıktan sonra üzerinde uzlaşılan tutar kesinleşmekte olup, söz konusu tutarın
süresinde ödenmemesi halinde uzlaşma geçersiz sayılmaz. Ancak, kesinleşen tutarlar üzerinden
gecikme zammı hesaplanır.
> SORU 12: Uzlaşma toplantısına giderken mükelleflerin hangi belgeleri hazırlamaları gerekir?
Uzlaşma toplantısına getirilecek belgeler :
- Tüzel kişiliği haiz müesseseler adına toplantıya katılacaklar için; İmza sirkülerinin aslı veya noter
onaylı örneği, nüfuz cüzdanı/sürücü belgesi aslı, ayrıca bunların birer fotokopisi ile şirket kaşesi,
- Vekâletmane ile katılacaklar için; Vekâletnamenin aslı (“uzlaşma” ibaresi bulunması şarttır) veya
noter onaylı örneği, nüfuz cüzdanı/sürücü belgesi aslı, ayrıca bunların birer fotokopisi,
- Mükellefe yardımda bulunmak üzere bir meslek mensubu veya avukatın da bulundurulmak
istenmesi halinde; bu kişilerin uzlaşma görüşmelerine katılabilmelerinin hukuki bir belgeye (sözleşme,
vekâletname v.b) dayandırılması ve bu belgelerin de aslı veya onaylı bir örneğinin uzlaşma görüşmesi
sırasında komisyona ibraz edilmesi gerekmektedir.
> SORU 13: Tarhiyat öncesi uzlaşmaya müracaat eden bir mükellef uzlaşma sağlanamadan
toplantıdan ayrılması durumunda, dava açma süresi geçmeden uzlaşma komisyonunun teklifini kabul
edip ödemek isterse bu hakkı geçerli olur mu?
Tarhiyat öncesi uzlaşmanın sağlanamaması üzerine vergi dairesince düzenlenen ihbarnamenin
tebliğini takip eden 30 gün içinde mükellef uzlaşma komisyonunun teklifini kabul ettiğini bir dilekçe
ile vergi dairesine bildirirse, uzlaşma sağlanmış sayılır ve ödeme yapılabilir.
> SORU 14: Tarhiyat sonrası uzlaşmanın sağlanamaması halinde dava açma hakkı var mıdır? Varsa
süresi nedir?
Tarhiyat sonrası uzlaşmanın vaki olmaması halinde mükellef veya ceza muhatabı; tarh edilen vergiye
veya kesilen cezaya, uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanağın kendisine tebliğinden itibaren genel
hükümler dairesinde ve yetkili vergi mahkemesi nezdinde dava açabilir. Bu takdirde, dava açma
müddeti bitmiş veya 15 günden az kalmış ise bu müddet tutanağın tebliği tarihinden itibaren 15 gün
olarak uzar.
> SORU 15: Mükelleflerin adlarına kesilen cezalar için indirim talebinde bulunabilme süresi nedir ?
Mükelleflerin, bağlı oldukları Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne başvurarak adlarına kesilen vergi ziyaı,
usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 376 ncı maddesinden
yararlanabilme süreleri; ihbarnamenin kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gündür.
> SORU 16: Mükellef cezalarda indirim hakkını kullanmak isterse indirim oranları ne olur?
Vergi Usul Kanununun 376 ncı maddesi hükmüne göre;
-Vergi ziyaı cezasında birinci defada yarısı, müteakiben kesilenlerde üçte biri,
-Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının üçte biri indirilir.
> SORU 17: Mükellef vergi ziyaına kaçakçılık sayılan fiillerle sebebiyet verirse bu cezalar için ceza
indiriminden yararlanabilir mi?
Mükellefin, vergi ziyaına Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde yer alan kaçakçılık suçu
fiilleriyle sebebiyet vermesi halinde adına 3 kat olarak kesilen vergi ziyaı cezası için aynı Kanunun 376
ncı maddesinde yer alan ceza indiriminden yararlanabilmesi mümkündür.
HARÇLAR KANUNU
> SORU 1) Gayrimenkulün devir ve iktisabında tapu harcı hangi bedel üzerinden alınacaktır?
Gayrimenkul devir ve iktisaplarında tapu ve kadastro harcı, emlak vergisi değerinden az olmamak
üzere, beyan edilen devir ve iktisap bedeli üzerinden hesaplanır.
Tapuda yapılan işlemden sonra, emlak vergisi değerinden daha düşük bir bedel üzerinden harç
ödendiğinin veya beyan edilen devir ve iktisap bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının tespit
edilmesi halinde, aradaki farka isabet eden harç ikmalen veya resen tarh edilir. Bu suretle tarh
edilecek tapu ve kadastro harcı için, 213 sayılı Vergi Usul Kanununda yer alan vergi ziyaı cezası % 25
nispetinde uygulanır.
> SORU 2) Yurt dışına çıkış harcını kimler ödeyecektir? Nasıl ödenir?
Yurt Dışına Türkiye Cumhuriyeti Pasaportu ile çıkış yapan herkes ödeyecektir. Yurt dışına çıkış harcı,
çıkış kapılarında bulunan satış noktalarından yurt dışına çıkış harç pulu alınmak suretiyle ya da vergi
daireleri, gümrük saymanlıkları veya yetkili bankalara makbuz karşılığı ödenir. Makbuz veya harç pulu,
çıkış noktasındaki görevliye ibraz edilmek surtiyle çıkış yapılır.
> SORU 3) Yurt dışına çıkışlarda alınan harçlar öğrenciler için de geçerli midir?
Öğrenciler de dahil olmak üzere yurt dışına Türkiye Cumhuriyeti Pasaportu ile çıkış yapan herkesten
yurt dışına çıkış harcı alınmaktadır. (Çıkış tarihi itibariyle yurt dışında oturma izni bulunduğunu
belgeleyenler, 7 yaşını doldurmamış olanlardan, ticari amaçla yük ve yolcu taşımaya yönelik kara,
deniz, hava ve demiryolu araçlarında, yurt dışına çıkış sırasında mürettebat olan görevliler harçtan
muaftır.)
> SORU 4) Aracın noter aracılığı ile satılması halinde Noter harcı ödenecek mi?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 20 nci maddesinin (b) bendi gereğince trafiğe tescilli
araçların noterde satılması işlemi harçtan bağışık tutulmuştur.
> SORU 5) Anonim, eshamlı komandit ve limited şirketlerin kuruluş, sermaye artırımı, birleşme, devir,
bölünme ve nev`i değişikliklerinde harç uygulaması nasıldır?
Anonim, eshamlı komandit ve limited şirketlerin kuruluş, sermaye artırımı, birleşme, devir, bölünme
ve nev'i değişiklikleri nedeniyle yapılacak işlemler ile bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve
uluslararası kurumlarca kullandırılacak kredilerin temini ve bunların teminatları ile geri ödenmelerine
ilişkin işlemler harca tabi tutulmaz hükmüne yer verilmiştir. Bu nedenle, anonim, eshamlı komandit
ve limited şirketlerin kuruluş, sermaye artırımı, birleşme, devir, bölünme ve nev'i değişiklikleri
nedeniyle yapılacak işlemler harçtan muaftır.
> SORU 6) Deniz araçları ile ilgili MTV’deki hükümler yürürlükten kaldırılmıştır. Bu araçlar şimdi ne
şekilde vergilendiriliyor?
Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun deniz araçları ile ilgili (3) sayılı listesi, 5897 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin (c) bendiyle 30/6/2009 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılarak bu tarih itibariyle 492
sayılı Harçlar Kanununa bağlı (8) sayılı tarifeye yeni bir hüküm eklenmiş ve söz konusu araçların harca
tabi tutulması sağlanmıştır.
> SORU 7) Yurt Dışı Çıkış Harcı ödenmesine rağmen yurt dışına çıkış yapılmamışsa veya muaf
olunmasına rağmen harç ödenmişse ödenen harçlar nasıl iade edilir?
Yurt dışına çıkış harcı pulu veya makbuz karşılığı harcın ödenmesine rağmen yurt dışına çıkmaktan
vazgeçilmesi halinde veya muafiyet kapsamında olunduğu halde harç ödenmiş olması halinde,
makbuzla tahsilâtlarda ilgili vergi dairesine, pul yapıştırılmak suretiyle tahsilâtlarda ise ilgili
saymanlığa başvurulması gerekmekte olup, iadenin yapılabilmesi için pulun veya makbuzun ibrazı
gerekmektedir.
> SORU 8) Serbest bölgede faaliyet gösteren bir firmanın faaliyetleri ile ilgili yaptığı işlemler ve
düzenlenen kağıtlarda Damga Vergisi ve harç hesaplanacak mıdır?
Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yılın vergilendirme döneminin sonuna kadar
bu bölgelerde gerçekleştirilen faaliyetlerle ilgili olarak yapılan işlemler ve düzenlenen kağıtlar damga
vergisi ve harçlardan müstesnadır.
> SORU 9) Yıllık harçlar ne zaman ne zaman ödenir?
Yıllık harçlar, her yıl ocak ayının başında yıllık olarak tahakkuk ettirilmiş sayılır. Tahakkuk ettirilen
harçlar ayrıca mükellefe tebliğ olunmaz ve ocak ayı içerisinde ödenir.
> SORU 10) Süresinde Ödenmeyen Yargı Harçları nasıl tahsil edilir?
Ödeme zamanı gösterilen harçlardan süresinde ödenmeyenler, ilgili mahkeme ve daireler tarafından
sürenin sonundan itibaren onbeş gün içinde bir yazı ile o yerin vergi dairesine bildirilir ve harçlar vergi
dairesince tahsil olunur.
> SORU 11) Vergi Yargısı Harçları ne zaman ödenir?
Vergi yargısı harçlarından “Başvurma harcı” dava dilekçesi verilmesi sırasında makbuz karşılığında
peşin olarak ödenir. Nispi ve maktu harçlar, ihbarname esasına göre, ihbarnamenin tebliği tarihinden
itibaren 1 ay içinde ilgili vergi dairesine ödenir.
> SORU 12) Vergi Yargısı Harçları nasıl iade edilir?
Vergi Mahkemelerince verilen nihai kararlar üzerinden alınan nispi ve maktu harçlar (Başvurma harcı
hariç) Bölge İdare Mahkemelerince veya Danıştayca mükellef lehine karar verilmesi halinde
mükellefçe kazanılan miktar üzerinden, kesin kararın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde geri
verilir veya istek üzerine vergi borcuna mahsup edilir.
GEÇİCİ VERGİ
> SORU 1: Geçici vergi nedir?
Geçici vergi, gerçek usulde vergilendirilen ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabı ve kurumlar
vergisi mükelleflerinin cari vergilendirme döneminin gelir ve kurumlar vergisine mahsuben üçer aylık
kazançları üzerinden hesaplanarak ödenen bir peşin vergi uygulamasıdır.
> SORU 2: Hangi kazançlar geçici verginin kapsamına girer?
Gerçek usulde vergilendirilen ticari kazanç sahipleri, serbest meslek erbabı ve kurumlar vergisi
mükellefleri cari vergilendirme döneminin gelir ve kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere geçici
vergi ödemek zorundadırlar. Adi ortaklıklar, kollektif şirketler ve adi komandit şirketler, ortaklık
olarak gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmadıklarından geçici vergi mükellefi değillerdir. Ancak
adi ortaklıklar ile kollektif şirketlerde ortakların, komandit şirketlerde komandite ortakların elde
ettikleri kazançlar geçici verginin konusuna girmektedir.
> SORU 3: Kimler geçici vergi ödemez?
Tasfiye halindeki kurumlar vergisi mükellefleri tasfiye dönemlerinde, basit usulde vergilendirilen gelir
vergisi mükellefleri, yıllara sari inşaat ve onarma işi yapanlar, ücret geliri elde edenler, menkul ve
gayrimenkul sermaye iradı sahipleri, zirai kazanç sahipleri, diğer kazanç ve irat elde edenler,
kazançları vergiden istisna edilen serbest meslek erbabı, noter bulunmayan yerlerde Adalet
Bakanlığı’nca geçici yetkili noter yardımcısı olarak görevlendirilenler geçici vergi ödemezler. Ancak
yıllara sari inşaat onarma işi yapanlar ile geçici noterlik görevini ifa edenler, bu işlerinden elde
ettikleri kazançları dışında kalan ticari veya mesleki kazançları nedeniyle geçici vergi ödemek
zorundadırlar.
> SORU 4: Geçici vergiye esas kazanç nasıl tespit edilir?
Mükellefler, öncelikle ilgili hesap döneminin 3, 6, 9 ve 12 aylık mali tablolarını esas alarak geçici vergi
dönem kazancını, Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 120. maddesi hükmüne göre belirleyeceklerdir.
Geçici vergiye ilişkin kazançların tespitinde dönemsellik esasına uyulması ve Vergi Usul Kanunu’nun
değerlemeye ilişkin hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
> SORU 5: Gelir Vergisi mükellefleri ile Kurumlar Vergisi mükellefleri için geçici vergi oranı kaçtır?
Geçici vergi oranı, Gelir Vergisi mükellefleri için %15, Kurumlar Vergisi mükellefleri için %20 olarak
uygulanır.
> SORU 6: Geçici vergi nasıl hesaplanacaktır?
Gelir vergisi mükellefleri için geçici vergi ilgili hesap döneminin üçer aylık kazançlarına, gelir vergisi
tarifesinin ilk diliminde yer alan oranın (%15) uygulanması suretiyle hesaplanacaktır. Kurumlar vergisi
mükellefleri için geçici vergi oranı safi kurum kazancı üzerinden %20 olarak uygulanır. Hesaplanan
geçici vergiden varsa aynı hesap dönemi ile ilgili olarak daha önce ödenmiş geçici vergi ve geçici
vergiye tabi kazançlarla ilgili olarak tevkifat yoluyla ödenmiş vergiler mahsup edilecek, mahsuptan
sonra kalan tutar ödenmesi gereken geçici vergi olarak beyan edilecektir.
> SORU 7: Geçici vergi beyannamesi düzenlenirken hangi istisna ve indirimler dikkate alınır?
Mükellefler geçici vergiye tabi kazançlarının tespiti sırasında gelir veya kurumlar vergisi
beyannamesinde dikkate alabilecekleri tüm indirim ve istisnalardan yararlanabilirler.
> SORU 8: Geçici verginin eksik beyan edilmesi halinde ne yapılır?
Geçmiş dönemlere ilişkin geçici verginin %10’u aşan tutarda eksik beyan edilmesi durumunda eksik
beyan edilen kısım için yapılacak re’sen veya ikmalen tarhiyata vergi ziyaı cezası ile gecikme faizi
uygulanır. %10’luk yanılma payının beyan edilmesi gereken (beyan edilmiş olan değil) geçici vergi
matrahı üzerinden hesaplanması gerekmektedir.
> SORU 9: Geçici verginin ödenmemesi durumunda gecikme zammı hesaplanır mı?
Tahakkuk ettirilmiş ancak ödenmemiş olması dolayısıyla yıllık beyanname üzerinden hesaplanan
vergiden mahsup imkanı bulunmayan geçici vergi tutarları terkin edilir. Terkin edilen geçici vergi
tutarı için vade tarihinden terkin edilmesi gereken tarih olan yıllık beyannamenin verilmesi gereken
kanuni sürenin başlangıç tarihine kadar gecikme zammı uygulanır.
> SORU 10: Ödenmeyen geçici vergi yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup
edilir mi?
Tahakkuk ettirilmiş, ancak ödenmemiş geçici verginin yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir
veya kurumlar vergisinden mahsup edilmesi mümkün değildir. Mahsup işleminin yapılabilmesi için
geçici verginin ödenmiş olması şarttır.
> SORU 11: Bir önceki dönemde ödenmemiş olan geçici vergi sonraki dönem beyannamesinden
mahsup edilebilir mi?
Yıl içinde bir önceki dönemde ödenmemiş olan geçici verginin ödenme şartına bağlı olmaksızın bir
sonraki dönem beyannamesinden mahsubu mümkündür. Ödenmiş olma şartı yıllık gelir vergisi
beyannamesinden mahsup yaparken aranmaktadır. Yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir
veya kurumlar vergisinden ilgili hesap dönemine ilişkin geçici vergi dönemlerinde ödenen geçici vergi
mahsup edilir.
> SORU 12: Tahakkuk eden ancak ödenmeyen geçici vergi için ne yapılır?
Üçer aylık kazançlar üzerinden tahakkuk ettirilmiş, ancak ödenmemesi nedeniyle yıllık beyanname
üzerinden hesaplanan vergiden mahsup imkanı bulunmayan geçici vergi tutarları terkin edilir. Terkin
edilen geçici vergi tutarına, vade tarihinden terkin edilmesi gereken tarihe (gelir vergisi mükellefleri
için 1 Mart, kurumlar vergisi mükellefleri için 1 Nisan) kadar gecikme zammı uygulanır.
> SORU 13: Bağ-Kur primlerini geçici vergi beyannamesinde indirme imkanı var mıdır? Varsa hangi
sütunda gösterilir?
Gelirin elde edildiği yılda ödenmiş olduğunun tevsik edilmesi kaydıyla, bağ-kur primlerini
indirebileceklerdir. Dönem sonunda yıllık beyannamede beyan edilen kazanç olmaması veya yetersiz
olması halinde, geçici vergi dönemlerinde indirilen ödenmiş bağ-kur giriş keseneği ve primleri
tutarının, yıllık beyannameye göre yararlanılması mümkün olan kısmı; gelir vergisi mükelleflerince
beyan edilen gelirden indirilebilecektir. Bağ-Kur primleri beyanname üzerinde "Diğer İndirimler"
sütununda gösterilir.
> SORU 14: Geçici verginin dönemleri, beyan ve ödeme zamanları nedir?
DÖNEM
BEYAN
ÖDEME
1.Dönem
(Ocak, Şubat, Mart)
14 Mayıs akşamına kadar
17 Mayıs akşamına kadar
2.Dönem
(Nisan, Mayıs, Haziran)
14 Ağustos akşamına kadar
17 Ağustos akşamına kadar
3.Dönem
(Temmuz, Ağustos, Eylül)
14 Kasım akşamına kadar
17 Kasım akşamına kadar
4.Dönem
(Ekim, Kasım,Aralık)
14 Şubat akşamına kadar
17 Şubat akşamına kadar
> SORU 15: Yeni işe başlayan, işi bırakan ve tasfiyeye giren mükelleflerde geçici vergi nasıl
uygulanacaktır?
Yeni işe başlayan mükellefler, faaliyete başladıkları tarihin içinde bulunduğu geçici vergi döneminden
itibaren geçici vergi ödemeye başlayacaklardır. İşin bırakılması halinde ise işin bırakıldığı tarihi içeren
dönemden sonraki dönemler için geçici vergi beyannamesi verilmeyecektir. Ticaret siciline tescil
edilerek tasfiyeye giren kurumlar tasfiyeye girdikleri tarihi ihtiva eden geçici vergi dönem kazançları
üzerinden geçici vergi ödeyecekler, bu dönemden sonraki tasfiye dönemlerinde geçici vergi
beyannamesi vermeyeceklerdir.
> SORU 16: Özel İnşaat yapan firmalar geçici vergi beyannamesi verir mi?
Yıllara sari inşaat ve onarma işi yapan firmalar hariç, tüm inşaat firmaları geçici vergi beyannamesi
verirler.
> SORU 17: Bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri geçmiş yıl
zararlarını geçici vergiden mahsup edebilirler mi?
Geçici vergi matrahının hesaplanmasında, gelir ve kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde indirimi
mümkün olan geçmiş yıl zararları dikkate alınacaktır.
KURUMLAR VERGİSİ KANUNU
> SORU 1: Akaryakıt istasyonlarına, intifa hakkı tesis edilmesi neticesinde yenileme geliştirme ve
destekleme gibi çeşitli adlar altında peşin ödenen bedeller hangi dönem kazancına dahil edilir?
Ticari kazancın tespitinde tahakkuk ve dönemsellik ilkeleri geçerli olduğundan alınan bedellerin intifa
hakkı ve anlaşma süresi ile ilişkilendirilmeksizin tahakkuk eden dönem kazancına dahil edilir.
Ancak bunun intifa hakkı tesisi ettirilmesi suretiyle kullandırılması durumunda kiralama olarak
değerlendirilmesi ve tahakkuk ve dönemsellik ilkeleri gereği ilgili yılların kurum kazancına dahil
edilmesi gerekmektedir.
> SORU 2: Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesi kapsamında yapılan yıllara sari inşaat ve onarım
işlerinde, malzeme temini ve inşaat yapım işinin tek sözleme ile yapılması durumunda malzeme
temini dolayısıyla ödenen hak edişlerden de tevkifat yapılacak mıdır?
Malzeme temini ve inşaat işinin ayrı ayrı sözleşmeye bağlanmayıp tek sözleşmeyle yapılması halinde,
belirtilen işler bir bütün olarak yıllara sari inşaat ve onarım işi kapsamında değerlendirileceğinden,
malzeme temini dahil ödenen hak edişlerin tamamından 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 15
inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre vergi kesintisi yapılması gerekmektedir.
> SORU 3: Mükelleflerin ticari işletmelerinde kullanmak üzere inşa ettiği gayrimenkullerin vergi ve
muhasebe işlemleri ne şekilde olacaktır?
Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde ticari kazancın tespitinde indirilecek giderler sayılmış ve
maddenin 7 nci bendinde Vergi Usul Kanununa göre ayrılan amortismanların ticari kazancın
tespitinde indirim konusu yapılacağı belirtilmiştir.
Bilanço usulüne göre defter tutan mükelleflerin ticari işletmelerine ilişkin olarak inşa edeceği işyerleri
ile ilgili yapılan masrafların ve ödenen tutarların tek düzen muhasebe sistemine göre “258Yapılmakta Olan Yatırımlar” hesabında izlenmesi ve harcamaların yatırım bittikten sonra amortisman
yoluyla itfa edilmesi gerekmektedir.
> SORU 4: Yıllara sari inşaat işleri ile birlikte diğer faaliyetlerle de uğraşılması durumunda müşterek
genel giderler ve amortismanlar ne şekilde dağıtılacaktır?
Kurumlar Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinde, kurumlar vergisinin, Kanunun 1 inci maddesinde
yazılı mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı
ve safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin
uygulanacağı belirtilmiştir.
Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için
yapılan genel giderlerin safi kazancın tespitinde indirim konusu yapılacağı; aynı Kanunun 43 üncü
maddesinde,
- Yıl içinde tek veya birden fazla inşaat ve onarma işinin bu madde şümulüne girmeyen işlerle birlikte
yapılması halinde, her yıla ait müşterek genel giderler, bu işlere ait harcamalar ile diğer işlere ait satış
ve hasılat tutarlarının (enflasyon düzeltmesi yapılan dönemlerde bunların düzeltilmiş tutarlarının)
birbirine olan nispeti dahilinde dağıtılacağı,
- Müştereken kullanılan tesisat, makina ve ulaştırma vasıtalarının amortismanlarının, bunların her işte
kullanıldıkları gün sayısına göre dağıtılacağı
hükümlerine yer verilmiştir.
Buna göre, Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesi kapsamında yer alan yıllara sari inşaat ve onarım
işlerinin yanında diğer faaliyetlerle de uğraşılması halinde, bunların hepsi için yapılacak ortak genel
giderler, yıllara sari inşaat ve onarım işlerine ilişkin harcamalar ile diğer işlere ait satış ve hasılat
tutarlarının birbirine olan oranı dahilinde dağıtılacaktır. Ayrıca, müştereken kullanılan tesisat, makina
ve ulaştırma vasıtalarının amortismanları ise kullanıldıkları gün sayısına göre belirlenecektir.
> SORU 5: Kurumların adi ortaklıklardan elde ettikleri kazançlar ne şekilde değerlendirilir?
Adi ortaklıklar Borçlar Kanununun 520-541 inci maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan Kanunun 520
inci maddesinde adi ortaklık, iki veya daha fazla kişinin, bir sözleşmeye dayanarak, ortak bir amaca
ulaşmak için emek ve mallarını birleştirmesi olarak tanımlanmıştır. Adi ortaklıkların tüzel kişiliği
olmadığı gibi kurumlar vergisi mükellefi olmaları da söz konusu değildir. İki veya daha fazla kurumlar
vergisi mükellefinin, adi ortaklık kurmak suretiyle faaliyet göstermeleri halinde, ortaklıktan elde
ettikleri kârlar, hisseleri oranında şirketlerin kurum kazancına dahil edilerek vergilendirilecektir.
Dar mükellef kurumların inşaat taahhüt işi yapan adi ortaklıklara girmeleri halinde ise, söz konusu adi
ortaklık, dar mükellef kurumların işyeri sayılacak ve ticari kazanç hükümlerine göre vergileme
yapılacaktır.
> SORU 6: Konsorsiyum halinde kurulan ortaklıkları oluşturan kurumlardan tevkifat yapılacak mıdır?
Birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan kurumlara bu işleri ile ilgili olarak
yapılan hakediş ödemelerinden %3 oranında tevkifat yapılmaktadır.
Konsorsiyum olarak hareket eden firmalarca yapımı taahhüt edilen yıllara sari inşaat ve onarım
işlerinde (makine, teçhizat ve taşıt temini dahil);
- Firmalar arasındaki konsorsiyum anlaşmasında, “konsorsiyum” tanımı için gerekli olan şartların yer
almış olması,
- İdare ile konsorsiyum arasında yapılan sözleşmede işin tamamının alt aşamada kısımlara
ayrılabilmesi ve her bir kısım için ödenecek bedelin belirlenmesi,
- Yurt dışından makine, teçhizat ve taşıt teminini içeren sözleşmelerde, temin işinin doğrudan yurt
dışındaki ana merkez tarafından ve Türkiye’deki işyerinin hiçbir katkısı olmaksızın gerçekleştirilmiş
olması
halinde, ihale edilen iş için yapılan ödemeler, vergi kesintisi açısından konsorsiyum üyesi firmaların
taahhüt ettikleri işle sınırlı olmak üzere ayrı ayrı değerlendirilecektir.
Bu şekilde ihalesi yapılan inşaat işlerinde, taahhüt edilen iş, bütünü itibarıyla alt aşamalara ayrılacak
ve birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işlerine ilişkin kısmı için vergi kesintisi
yapılacaktır.
> SORU 7: Yurt dışında yapılan inşaat, onarım, montaj işleri ile teknik hizmetlerden sağlanan
kazançlarda istisna ne şekilde uygulanmaktadır?
Kurumlar Vergisi Kanununun 5/h maddesi ile yurt dışında yapılan inşaat, onarım, montaj işleri ile
teknik hizmetlerden sağlanarakTürkiye’de genel sonuç hesaplarına aktarılan kazançlar, herhangi bir
koşula bağlanmaksızın kurumlar vergisinden istisna edilmiştir.
Bu istisnanın uygulanması açısından, yurt dışında yapılan inşaat, onarım, montaj işleri ile teknik
hizmetlerden sağlanan kazançların Türkiye’ye getirilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. Söz konusu
kazançların Türkiye’de genel sonuç hesaplarına intikal ettirilmesi istisnadan yararlanılması için
yeterlidir.
> SORU 8: Yurt dışında yapılan inşaat işleri nedeniyle, işin tamamlanmasından sonra ödenen faiz ve
kur farklarının vergi kanunları karşısındaki durumu nedir?
Yurt dışında yapılan inşaat işlerinde kullanılmak üzere alınmış krediler için, inşaat işlerinin sona
erdirilmesinden sonra ödenmesi gereken faiz ve kur farkları, yabancı ülkede bunları ödeyecek bir
işletmenin kalmaması ve bu işe ilişkin olarak elde edilen hasılatın yurt dışındaki inşaata harcanan
kredi tutarı kadar kısmının Türkiye’ye getirilmesi halinde, söz konusu kredi Türkiye'deki merkezin bir
borcu haline gelmekte ve merkez tarafından ödenmesi zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Bu kredilere
ilişkin olarak yurt dışındaki inşaat işlerinin sona ermesinden sonra doğan kur farkı ve faizler,
merkezdeki kurum için ticari kazancın elde edilmesi ve idamesi için yapılmış bir gider niteliğinde
olduğundan, genel esaslar çerçevesinde kurum kazancının tespitinde dikkate alınabilecektir.
> SORU 9: Yurt dışında yapılan inşaat işleri nedeniyle, merkez ve şube arasındaki cari hesapların
değerlemesi nasıl olacaktır?
Yurt dışında yapılan inşaat işleri ile ilgili olarak Türkiye’deki merkez ile yurt dışındaki işyeri arasında
ortaya çıkan ilişkilerde yurt dışındaki işyerine Türkiye’den fatura kesilmek suretiyle yapılan ve o
işyerinde maliyet veya gider olarak kabul edilen mal ve hizmet hareketleri ile yurt dışındaki işyeri ile
Türkiye’deki merkez arasındaki para hareketlerinin ayrı ayrı hesaplarda izlenmesi ve değerlemenin
buna göre yapılması gerekmektedir.
Yurt dışındaki işyerine merkez tarafından fatura düzenlenmek suretiyle ihraç olunan emtia ile yurt
dışına yönelik olarak fatura düzenlenmek suretiyle yapılan hizmetlerden doğan dövize bağlı alacak ve
borçların aynen mal veya hizmet ihracından doğan alacak ve borçlarda olduğu gibi değerlemeye tabi
tutulacağı ve değerleme farklarının vergi matrahının tespitinde dikkate alınacağı tabiidir.
Türkiye’de bulunan merkez ile yurt dışındaki işyeri arasında gerçekleşen diğer para hareketlerinden
doğan alacak ve borçların ise gerçek bir alacak ve borç niteliği taşımadığı açıktır. Bu nedenle, söz
konusu para hareketlerine dayalı cari hesap bakiyelerinin değerlemesine gerek bulunmamaktadır.
> SORU 10: Yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde, işin bitim tarihi nasıl tespit edilmektedir?
Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesinde, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma
işlerinde kar veya zararın işin bittiği yıl kati olarak tespit edileceği ve tamamının o yılın geliri sayılarak,
mezkur yıl beyannamesinde gösterileceği hükme bağlanmış olup 44 üncü maddesinde de, inşaat ve
onarma işlerinde geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren
tutanağın idarece onaylandığı tarih, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı
tarihin bitim tarihi olarak kabul edileceği belirtilmiştir.
İnşaat taahhüt işlerinde işin yıllara sari olup olmayacağı, işe başlama ve işin bitirilmesinin farklı takvim
yıllarında vuku bulup bulmadığının tespiti ile mümkün olabilmektedir. Taraflar, işe ilişkin sözleşmede
işin bir sonraki takvim yılında bitirilmesini hüküm altına almış iseler, bu tarih dikkate alınarak
hakedişler üzerinden vergilendirme yapılacaktır. İşin bitim tarihi, işin yıllara sari bir iş olup
olmayacağının tespiti açısından çok önemli bir tarih olup; bu tarihin, işi üstlenen firma tarafından işin
süresinden önce bitirileceği yönünde taahhüt verilerek öne çekilmiş olması vergilendirme rejiminde
değişiklik yapılmasını gerektirmeyeceğinden, müteahhit firmalara bu işler nedeniyle yapılacak
ödemeler üzerinden vergi tevkifatı yapılması gerekmektedir.
> SORU 11: Özel Hesap Dönemi talep edilebilmesi için gerekli şartlar ve başvuru dilekçesine
eklenmesi gereken belgeler nelerdir?
Özel hesap dönemi için Maliye Bakanlığına (Gelir İdaresi Başkanlığı) yazılı başvuru yapılarak izin
alınması gerekmektedir. Özel hesap dönemi istenmesinin gerekçesinin belirtilmesi ve
belgelendirilmesi gerekmektedir.
Faaliyetlerinin niteliği itibariyle özel hesap dönemine geçmek isteyen mükellef kurumlar hesap
dönemi değişikliliğinin sebebinin izah edildiği bir dilekçe ile başvurabilirler.
Ancak, yabancı ortakları dolayısıyla mali tabloların konsolidasyonunu teminen özel hesap dönemine
geçmek isteyen kurumlar ise özel hesap dönemi talebine ilişkin dilekçelerine yabancı ortağın hesap
dönemini gösteren kuruluş sözleşmesinin noter onaylı Türkçe tercümesini veya yabancı ortağın
bulunduğu ülkenin bağımsız denetim kurumları ya da ilgili kamu idaresinden alınacak hesap dönemini
gösterir yazıyı ekleyeceklerdir.
> SORU 12: İlgili dönemde kurumlar vergisi beyannamesinde gösterilmeyen geçmiş yıl zararları
izleyen dönemlerde indirim konusu yapılabilir mi?
Kurumlar vergisi matrahının tespitinde geçmiş yıl zararlarının indirim konusu yapılabilmesi için
kurumlar vergisi beyannamesinde her yıla ilişkin tutarların ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir.
(A) şirketi tarafından 2008 hesap dönemine ilişkin olarak verilen beyannamede kar beyan edilmemiş
olmak kaydıyla, 2008 hesap dönemi için düzeltme beyannamesi verilmesi suretiyle 2007 hesap
dönemi zarar tutarının 2008 yılı beyannamesinde ayrıca gösterilmesi ve bu zarar tutarının 2009
hesap döneminde beyan edilen kar tutarından mahsup edilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak,
zarar mahsubunda herhangi bir yılda matrah beyan edilmek suretiyle vergi hesaplanması halinde,
önceki dönemlere ilişkin geçmiş yıl zararlarından vazgeçilmiş sayılacağı tabiidir.
> SORU 13: Teşebbüs sahibi veya çalışanların kusuru nedeniyle ödenen maddi ve manevi tazminatlar
ile söz konusu tazminatlara ilişkin yasal faizler kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılabilir
mi?
Ödenen tazminatların gider olarak indirim konusu yapılabilmesi için; işle ilgili olması, sözleşmeye,
ilama veya kanun emrine istinaden ödenmesi ve söz konusu zararın teşebbüs sahibi veya çalışanların
kusurundan doğmamış olması gerekmektedir. Mukavelename, ilam veya kanun emri olmaksızın
ödenen tazminatların gider yazılması mümkün değildir. Teşebbüs sahibi veya çalışanların kusurundan
kaynaklanan tazminatlar ise mahkeme kararına istinaden ödense bile kanunen kabul edilmeyen gider
olarak kabul edilecektir.
> SORU 14: Kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca müteahhitler tarafından arsa sahibi adına ödenen
ve ödeme belgeleri arsa sahibi adına düzenlenen tapu bedeli, vergi, resim ve harçlarla, İSKİ Genel
Müdürlüğü ve elektrik kurumuna ödenen tutarlar, belediyelere ödenen yol katılım payları tutarları ile
mimarlık ofislerine ödenen proje ve yapı denetim hizmet bedellerinin gider ve maliyet olarak dikkate
alınması mümkün müdür?
Yapılan bu ödemelerin belgesi müteahhitler adına düzenlenmediğinden ticari kazancın tespitinde
gider ve maliyet olarak dikkate alınması mümkün deği
> SORU 15: Firma ile işçi arasında rızaen yapılan sulh ve ibra protokolüne göre ödeyeceğiniz tazminat
tutarının kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün müdür?
Ödenen tazminatların gider olarak indirim konusu yapılabilmesi için; işle ilgili olması, sözleşmeye,
ilama veya kanun emrine istinaden ödenmesi ve söz konusu zararın teşebbüs sahibinin kusurundan
doğmamış olması gerekmektedir. Mukavelename, ilam veya kanun emri olmaksızın ödenen
tazminatların gider yazılması mümkün değildir. Bu yüzden rızaen yapılan protokole göre ödenen
tazminat tutarının indirim konusu yapılması mümkün değildir.
MENKUL SERMAYE İRADI
> SORU 1: Tam mükellef kurumdan elde edilen kar paylarının vergilendirilmesi nasıl olacaktır?
*Her nevi hisse senetleri kar payları,
*İştirak hisselerinden doğan kazançlar,
*Kurumların idare meclisi başkan ve üyelerine verilen kar paylarının, yarısı gelir vergisinden istisna
olup, kalan tutarın ilgili yıl beyan haddini aşması halinde beyanname verilecektir. Ayrıca kurum
bünyesinde yapılan % 15 oranındaki tevkifatın tamamı, yıllık beyannamede hesaplanan gelir
vergisinden mahsup edilecektir.
> SORU 2: Eurobond faiz gelirinin vergilendirilmesi nasıl olacak, istisna veya indirim yapılacak mı?
Vergi uygulaması bakımından Devlet tahvili ve Hazine bonosu gibi değerlendirilmekle birlikte
Eurobondlar Geçici 67 nci madde kapsamında değildir.
Dolayısıyla 01.01.2006 öncesi veya sonrası fark etmeksizin beyan sınırını aşmaları halinde beyan
edilirler. (2010 yılı için 22.000 TL., 2011- 23.000 TL.)
Eurobondlar döviz cinsinden ihraç edildiğinden indirim oranı uygulanmamaktadır.
Geçici 59 uncu maddenin yürürlüğü 31.12.2007 tarihinde sona erdiğinden bu tarihten sonra elde
edilen gelirler için bu istisna uygulanmamaktadır.
> SORU 3: Dar ve tam mükellef gerçek kişinin Türkiye'de elde ettiği Döviz/TL mevduat faizi, repo, Özel
Finans Kurumları tarafından ödeme kar payı gelirinin vergilendirilmesi nasıl olacaktır?
Bankalar arası mevduat ile aracı kurumların borsa para piyasasında değerlendirdikleri kendilerine ait
paralarına yürütülen faizler hariç olmak üzere, tam veya dar mükellef ayrımı yapmaksızın ve
mevduatın TL veya döviz cinsinden olmasının bir önemi olmaksızın, tüm mevduatlardan %15 oranında
tevkifat yapılacaktır.
> SORU 4: Mevduat faizlerinin vergilendirilmesi ne şekilde olacaktır?
01.01.2006 tarihinden itibaren yabancı para/ Türk lirası mevduat hesaplarından elde edilen faiz
gelirleri, söz konusu mevduat hesabı hangi tarihte açılmış olursa olsun, % 15 oranında tevkifata tabi
olup, bu gelirler için yıllık beyanname verilmeyecektir. Tevkifat uygulamasında gelir sahibinin
gerçek/tüzel kişi ya da tam/dar mükellef olmasının veya elde edilen gelirin vergiden istisna olup
olmamasının önemi bulunmamaktadır.
Ancak, tam mükellef gerçek kişinin yurt dışındaki bir bankadan elde ettiği mevduat faizi vergi
tevkifatına tabi tutulmadığı için yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilecektir. Eğer söz konusu
mevduat faizi geliri yabancı para cinsinden ise T.C. Merkez Bankası'nca belirlenen döviz alış kuru
dikkate alınarak tespit edilir.
Kıyı bankacılığı (Off shore) dolayısıyla elde edilen mevduat faizleri de bu kapsamda değerlendirilir.
> SORU 5: Tam mükellef gerçek kişinin yurt dışında elde ettiği menkul sermaye iratları (faiz,repo, kar
payı vs.) vergilendirilmesi ne şekilde olacaktır?
Çalışma veya oturma izni alarak altı aydan fazla bir süre yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları,
Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlar bakımından dar mükellefiyet esasında vergilendirilmektedir.
Dar mükellefiyet esasında vergilendirilecek söz konusu vatandaşlarımızın, Türkiye’de elde ettiği
gelirin tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş menkul sermaye iratlarından ibaret olması halinde
beyanname verilmeyecektir.
Dar mükellefiyete tabi olanlar, Türkiye’de elde ettikleri ve toplamı 1.090TL’yi aşan vergi kesintisine
tabi tutulmamış ve istisnaya konu olmayan menkul sermaye iratlarının tamamını, iktisap tarihinden
itibaren 15 gün içinde münferit beyanname ile bildirecek ve vergisini de aynı süre içerisinde
ödeyeceklerdir.
> SORU 6: GMSİ mükelleflerinin kiralarını tahsil edememeleri dolayısıyla açtıkları dava sonucu elde
ettikleri elde ettikleri yasal faizlerin vergilendirilmesi nasıldır?
Kiracıların kira bedellerini ödememeleri nedeniyle açılan davalar sonucu verilen yargı kararlarında,
kira bedelinin yanı sıra yasal faiz ödenmesine de karar verilmiş olması halinde, tahsil edilen kira
bedelinin gayrimenkul sermaye iradı, faiz gelirinin ise menkul sermaye iradı olarak vergilendirilmesi
gerekir.
> SORU 7: Menkul Kıymet Yatırım Fonları İle Menkul Kıymet Yatırım Ortaklıklarından elde edilen
Gelirlerin Vergilendirilmesi Nasıldır?
5527 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesinin (8) numaralı fıkrasında yapılan
değişiklikle, Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan menkul kıymetler yatırım fonları ile menkul
kıymetler yatırım ortaklıklarının kurumlar vergisinden istisna edilmiş olan portföy kazançları
üzerinden yapılacak tevkifat uygulamasına borsa yatırım fonları, konut finansman fonları ve varlık
finansman fonları da dahil edilmiştir.
Buna göre, Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan menkul kıymetler yatırım fonları (borsa yatırım
fonları ile konut finansmanı fonları ve varlık finansmanı fonları dahil ) ile menkul kıymetler yatırım
ortaklıklarının portföy işletmeciliği kazançları üzerinden;
1 ) Borsa yatırım fonları ile konut finansman fonları ve varlık finansman fonları için %0,
2) Yukarıdaki bentte sayılanlar dışında kalanlar için 1 Ekim 2006 tarihine kadar uygulanmak üzere %
10, 1 Ekim 2006 tarihinden itibaren uygulanmak üzere %0, oranında tevkifat yapılacaktır.
> SORU 8: Bireysel Emeklilik ve Sigorta Sisteminden elde edilen Menkul Sermaye İradları nasıl
vergilendirilecektir?
*10 yıl süreyle prim, aidat veya katkı payı ödemeden ayrılanlara yapılan ödemeler, %15;
*10 yıl süreyle katkı payı ödemiş olmakla birlikte bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı
kazanmadan ayrılanlarla diğer sandık ve sigortalardan 10 yıl süreyle prim veya aidat ödeyenlere ve
vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelere, %10;
*Bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat maluliyet ve tasfiye
gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemeler %5 oranında tevkifata tabiidir.
> SORU 9: Repo Gelirleri ve Özel Finans Kar ve Zarara Katılma Karşılığı Alınan Kar Payları ( Özel Finans
Kurumları) Nasıl Vergilendirilecektir?
% 15 tevkifata tabi olup, bu gelirler için yıllık beyanname verilmeyecektir.
> SORU 10: Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinden elde edilen gelirler nasıl vergilendirilir?
Türkiye'de kurulu vadeli işlem ve opsiyon borsalarında 2008 yılı sonuna kadar yapılan işlemlerden
elde edilen kazançlar için tevkifat oranı %0 olarak uygulanacak olup, söz konusu sözleşmelerin
vadesinin 2009 ve sonraki yıllara sarkması durumunda da bu sözleşmelerden doğan kazançlar
üzerinden %0 oranında tevkifat yapılacaktır.
> SORU 11: Tasarruflarını bankalarda değerlendiren bir kooperatifin elde ettiği faiz gelirlerini
ortaklarına dağıtması halinde kurumlar vergisi yönünden mükellefiyet doğar mı?
Her ne kadar muafiyet şartlarına sahip bir kooperatifin nakit mevcudunu bankaya yatırarak elde
edeceği faiz geliri vergiye tabi değil ise de, kooperatif ortak dışı işlem yaparak muafiyet şartlarını ihlal
ederse kurumlar vergisi yükümlülüğü doğar. Dolayısıyla, tasarruflarını bankaya yatırarak elde ettiği
faiz gelirini ortaklarına dağıtan kooperatif sermaye üzerinden kazanç dağıttığından Kurumlar Vergisi
Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendindeki muafiyet hükmünden yararlanamaz.
Ancak kooperatifin söz konusu faiz gelirini ortaklarına dağıtmayarak sermayesine eklemesi
durumunda kurumlar vergisi mükellefiyeti doğmayacaktır.
> SORU 12: Euro-Bond faiz geliri elde eden dar mükelleflerin bu geliri nasıl vergilendirilmelidir?
Dar mükellef gerçek kişilerce Eurobondlardan elde edilen faiz gelirleri, Türkiye'de tevkif suretiyle
vergilendirilmiş kabul edildiğinden, bu kıymetlerden elde edilen faiz gelirleri tutarı ne olursa olsun
beyan edilmeyeceği gibi, diğer gelirlerin beyanı halinde de beyannameye dahil edilmeyecektir.
> SORU 13: 2010 yılında tam mükellef gerçek kişilerce elde edilen TL cinsinden devlet tahvili ve hazine
bonosu faiz gelirleri hangi durumda beyan edilecektir?
Beyanname verilip verilmeyeceğinin tespitinde, Devlet tahvili ve Hazine bonosunun ihraç tarihi önem
arz etmektedir. Buna göre, 01.01.2006 tarihinden önce TL olarak ihraç edilen Devlet tahvili ve Hazine
bonosundan 2010 yılında faiz geliri elde edilirse, indirim oranı (% 93,4) uygulanacak olup, kalan
tutarın 22.000 TL'yi geçmesi halinde beyanname verilecektir. Aksi takdirde elde edilen gelir beyan
edilmeyecektir. 01.01.2006 tarihinden itibaren ihraç edilen Devlet Tahvili ve Hazine bonolarından
elde edilecek olan faiz gelirleri Geçici 67 nci madde kapsamında tevkifata tabi olduğundan beyan
edilmeyecektir.
1. Kamu Alacaklarının Takip ve Tahsili Nasıl
Yapılır?
Kamu alacaklarının takip ve tahsili, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümlerine göre yapılır. Kamu alacağının takip ve tahsilinin 6183 sayılı Kanuna göre yapılması için
kamu alacağının,Devlete,İl Özel İdarelerine,Belediyelere ait olması gerekir.Ancak kamu alacağının
Devlete, İl Özel İdarelerine veya Belediyelere ait olmasına karşın alacağın;sözleşmeden, haksız fiilden
ve haksız iktisaptan doğması durumunda 6183 sayılı Kanun değil özel hukuk hükümleri uygulanır.
2. Ödeme Emri Nedir ve Kimler Adına Düzenlenir?
Ödeme emri, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a göre vadesinde
ödenmeyen kamu alacakları için düzenlenir. Kamu borcunu vadesinde ödemeyenler adına vergi
dairesince düzenlenen ödeme emri, borçlulara 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal
bildiriminde
bulunmaları konusunda yapılan bir bildirimdir.Ödeme emrinin düzenlenmesi ile vergi dairesi aynı
zamanda kamu alacağının tahsili için cebri tahsilat işlemlerine de başlamış sayılır.Asıl borçlulardan
tahsilat yapılamaması veya tahsilat yapılamayacağının anlaşılması halinde, kanuni temsilci, limited
şirket ortağı veya kurum mümessilleri gibi borçtan sorumlu olanlara da ödeme emri tebliğ edilerek
borcun ödenmesi veya mal bildiriminde bulunması istenir.
Ödeme Emrine Karşı Yapılacak İşlemler
3. Ödeme Emrinde Hangi Hususlar Yer Alır?
Borcun asıl ve fer’ilerinin (cezası, faizi, zammı gibi) türü ve tutarı,Borcun nereye ödeneceği, Süresinde
ödenmeyen borcun vergi dairesince cebren tahsil edileceği, Süresinde ödenmeyen borç ile ilgili mal
bildiriminde bulunulması gerektiği, Borçlunun mal bildiriminde bulunmadığı takdirde üç ayı
geçmemek üzere hapisle tazyik olunacağı,Gerçeğe aykırı mal bildirimde bulunduğu takdirde hapis ile
cezalandırılacağı,Ödeme emrine karşı hangi mahkemede dava açılabileceği,hususları düzenlenen
ödeme emrinde yer alır. Ödeme emrinin bir örneği broşürün sonunda yer almaktadır.
4. Hangi Nedenlerle Ödeme Emrine Karşı Dava Açılabilir?
Ödeme emrini alan borçlu;Böyle bir borcunun olmadığı,Borcunu kısmen ödediği,Borcun amanaşımına
uğradığı,iddiasıyla tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde vergi mahkemesinde dava açabilir.
5. Borcun Bir Kısmı İçin Dava Açılabilir mi?
Borçlu, ödeme emrinde yer alan borcun bir kısmına dava açabilir. Ancak, dava dilekçesinde dava
açılacak kısmın türü ve miktarının açıkça gösterilmesi gerekir. Aksi halde dava açılmamış sayılır.
6. Dava Açılması Borçlu Hakkındaki Tahsil İşlemlerini Durdurur mu?
Dava açan borçlu hakkında takip işlemleri, davayı gören mahkeme tarafından yürütmeyi durdurma
kararı verilmediği sürece devam eder.
7. Dava Açan Borçlunun Tamamen veya Kısmen Haksız Çıkması Durumunda Ne Olur?
Açmış olduğu davada tamamen veya kısmen haksız çıkan borçludan, haksız çıkılan borç tutarı
kadar olan kamu alacağı % 10 zamla tahsil edilir.
8. Vergi Mahkemesinde Açtığı Davayı Kaybeden Borçlu Ne Yapmalıdır?
Borçlu, borcun tamamına veya bir kısmına karşı vergi mahkemesinde açtığı davanın tamamen veya
kısmen reddi halinde, ret kararının kendisine tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde mal bildiriminde
bulunmak mecburiyetindedir. Bu 7 günlük süre içerisinde ödeme emrine konu borcun tamamen
ödenmesi halinde mal bildiriminde bulunma yükümlülüğünün de ortadan kalkacağı tabidir.Diğer
taraftan, vergi mahkemesinde açtığı davayı kaybeden borçlunun davanın tutarına göre Bölge İdare
Mahkemesi veya Danıştay’a itiraz/temyiz başvurusu yapma hakkı bulunmaktadır.
9. Mal Bildirimi Nedir?
Mal bildirimi, borçlunun borcuna yetecek tutarda mal varlığını ve geçim kaynaklarını vergi dairesine
yazılı veya sözlü olarak bildirmesidir.Mal bildiriminde yer alması gereken hususlar;Borçlunun,
kendisinde veya borçluya ait olup da üçüncü şahıslar elinde bulunan mal, alacak ve hakları mal
bildiriminde yer alır.
Ödeme Emrine Karşı Yapılacak İşlemler
Yapılan mal bildiriminin borçlunun borcuna yetecek tutarda olması esastır.Mal bildiriminde bulunan
borçlu, bildirimde bulunduğu malın miktarını, nevi’ni mahiyetini,vasfını, değerini ve her türlü
gelirlerini
veya haczedilebilecek malının olmadığını ve yaşayış tarzına göre geçim kaynaklarını ve borcunu ne
şekilde ödeyebileceğini belirtmelidir.
Borçlunun haczedilebilecek malları olmadığını bildirmesi mal bildirimi hükmündedir.
10. Malı Olmadığını Bildiren Borçlunun Bildirime Ekleyeceği Hususlar Nelerdir?
Kendisine ödeme emri tebliğ edilen ve malı olmadığı yolunda bildirimde bulunan kamu borçlusu,
bu bildirim ile birlikte veya bildirimin tarihinden itibaren 15 gün içinde;En son kanuni ikametgah ve iş
adreslerini bildirmek,Varsa sürekli mükellefiyetleri bulunan diğer vergi dairelerini bildirmek,Nüfus
kayıt örneğini vermek,mecburiyetindedir.Bu ödevi makul bir özrü olmadan zamanında yerine
getirmeyenler elli güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
11. Gerçeğe Aykırı Mal Bildiriminde Bulunanlar Hakkında Ne Yapılır?
İstenen mal bildirimini gerçeğe aykırı surette yapanlarla, yaşayış tarzları mal bildirimine uymayanlar
üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.
12. Mal Bildiriminde Bulunmayanlar Hakkında Ne Yapılır?
Kendisine ödeme emri tebliğ edilen borçlu, 7 günlük süre içinde borcunu ödemez ve mal bildiriminde
de bulunmazsa (veya ödeme emrine karşı dava açılan hallerde, vergi mahkemesinin ret kararının
tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde borçlu mal bildirimde bulunmazsa) mal bildiriminde
bulununcaya
kadar bir defaya mahsus olmak ve üç ayı geçmemek üzere hapisle tazyik olunur.Hapsen tazyik kararı
tahsil dairesinin talebi üzerine icra mahkemesi tarafından verilir ve Cumhuriyet Savcılığınca derhal
infaz olunur.Borçlu mal bildiriminde bulunduğu anda hapsen tazyik kararı alınmış olsa dahi infaz
edilemez ve borçlu hapsedilmişse derhal tahliye edilir.
13. Mal Edinme ve Mal Artması Durumunda Borçlu Ne Yapmalıdır?
Mal bildiriminde, malı olmadığını gösteren veyahut borca yetecek kadar mal göstermemiş olan
borçlu, sonradan edindiği malları ve gelirindeki artmaları,edinme ve artma tarihinden başlayarak
gün içinde vergi dairesine bildirmeye mecburdur. Sonradan edinilen mallarını ve malvarlığındaki
artışlarını belirtilen süre içinde bildirmeyerek kamu alacağının tahsiline engel olan veya tahsilini
zorlaştıran borçlu bir seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
14. Kamu Alacağının Tahsiline Engel Olanlar Hakkında Ne Yapılır?
Kamu alacağının tahsili için hakkında takip muamelelerine başlanan borçlu kısmen veya tamamen
tahsile engel olmak veya tahsili zorlaştırmak maksadıyla mallarından bir kısmını veya tamamını:
1. Mülkünden çıkararak, telef ederek yahut değerden düşürerek gerçek surette,2.
Gizleyerek,kaçırarak muvazaa yolu ile başkasının uhdesine geçirerek veya aslı olmayan borçlar ikrar
ederek, yahut alındılar vererek gerçeğe aykırı surette, varlığını yok eder veya azaltır ve geri kalan
mallar borcu karşılamaya yetmezse altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
TEDAŞ İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
Soru 1- elektrik faturasını nasıl ödeyebilirim
Cevap: faturayı bankalardan veya ptt şubelerinden den ödenebilir
Soru 2- arızayı nasıl bildiirebilirim
Cevap: tüm oparatörlerden 186 veya 4441186 numaralı telefonlardan ulaşabilirsiniz
Soru 3- hangi tarifeyi kullanırsam daha az faturam gelir
Cevap elektrik kullanma tarifesi 06:00 ile 18:00 gündüz tarifesi olup normal 18:00 ile 22:00 saatleri
arası puant saati olup yüksek tarifa 22:00 ile 06:00 saatleri arası ucuz tarifedir
Soru 4 – faturam yüksek geldi ne yapabilirim
Cevap baglı oldugu kuruma dilekçe vererek kontrol istenir.
Soru 5 – ilk abonelik yapılrken ne evrak istenir
Cevap dilekçe, işe başlama, iş bitimi, tapu, elektrik iç tesisat projesi, ruhsat, dosya oluşturulup iç
tesisat muayenesinden sonra uygunsa abone olmaları
Soru 6- elektriğim borçtan kesildi ne yapmalıyım
Cevap borcu ödeme merkezlerinden ödeyip 16:00 dan sonra borç ödendi çekimi alınarak açmaları
yapılmaktadır
Soru 7- direk dikimi şebeke ilavesi için ne yapmalıyım
Cevep şebeke ilavesi için belediyelik yerlerde tapu, ruhsat, kimlik fotokopisi belediyeden imar
durumuve dilekçe borcun olmadığına dair belge
Köylerde çevre ve şehircilik il müdürlügünden ruhsat, tapu, muhtarlık belgesi, kimlik fotokopisi, borç
olmadığına dair yazı ve dilekçe gerekmektedir.
Soru 8- bu ay faturam gelmedi ne yapabilirim
Cevap sayacın endeksini alıp baglı odugunuz dagıtım şirketine başvurun
Soru -9 elektrik sayacım arızalandı ne yapmalıyım
Cevap baglı oldugunuz dagıtım şirketine dilekçe ile müracaat yapın
Soru 10- elektrik abonesini nasıl alabilirim
Cevap iç tesisatı yapan elektrikçi dosya oluşturup fenni muayenesini yaptırdıktan sonra tesisat
uygunsa abone olunur.
KIRIKHAN İLÇE SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ / TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ GÖREVLERİ VE GÖREVLERİ
HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR
Kırıkhan İlçe Sağlık Müdürlüğümüz ve Toplum Sağlığı Merkezimiz Barbaros Mahallesi Tayfur Sökmen
Caddesinde bulunan 1 Nolu Aile Sağlığı Merkezi üzerinde 2. Ve 3. Katta faaliyet göstermektedir.
SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ (TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ) VE BAĞLI BULUNAN SAĞLIK KURUMLARI:
Kırıkhan İlçe Sağlık Müdürlüğü bünyesinde 10 Aile Sağlığı Merkezi, 1 Devlet Hastanesi, 2 Özel
Hastane, 1 Ağız Diş Sağlığı Merkezi Bulunmaktadır.
İLÇEDE HİZMET VEREN ÖZEL VE DEVLET HASTANELERİ:
İlçede 1 Devlet, 2 Özel olmak üzere 3 Hastane Hizmet vermektedir.
1-DEVLET HASTANESİ
: 90 Yatak kapasiteli
2-ÖZEL CAN HASTANESİ : 49 Yatak kapasiteli
3-ÖZEL BİLİM HASTANESİ : 49 Yatak kapasiteli
4-ÖZEL KIRIKHAN DİYALİZ MERKEZİ:22 Diyaliz Makinesi ve 120 Hasta Kapasiteli
Toplum Sağlığı Merkezimiz 1.Basamaktaki tüm sağlık işlemleri sevk ve idaresini yürütmektedir.
İlçe Sağlık Müdürlüğümüz ise tüm kurumlar arası koordinasyon ile özel sağlık kurumlarının idare ve
denetiminden sorumludur.
Vatandaşlarımızın sağlık hizmetinden daha fazla istifade edebilmeleri ve bu istifadeleri esnasında
karşılaşabilecekleri sorunların çözümünde yol gösterici olmak amacıyla aşağıda Soru –Cevap şeklinde
açıklamalar belirtilmiştir.
AİLE VE TOPLUM SAĞLIĞI BİRİMİ
Soru 1: Aile Hekimimi Nasıl Değiştirebilirim?
Cevap 1: Bölgenize ait Aile Sağlığı Merkezinde bulunan Aile Hekimine başvuruda bulunulup Aile
Hekimi Değişikliği formu doldurulur.
Soru 2: Aile Hekimliği Değişikliği Formunu Aile Hekiminden temin edemediğim durumda nasıl Aile
Hekimi değişikliği yapabilirim?
Cevap 2: Toplum Sağlığı Merkezi Aile ve Toplum Sağlığı Birimine dilekçe ile başvuruda bulunulur.İlgili
birim tarafından istenilen Aile Hekimine atama yapılır.
Soru 3: Hangi durumda istenilen Aile Hekimi seçilemez?
Cevap 4:Aile Hekiminin Nüfus durumu sınıra ulaştığı durumda(4500 Hasta) istenilen Aile Hekimine
atama yapılamamaktadır.Bu durumda vatandaşlarımız tarafından Toplum Sağlığı Merkezi Aile ve
Toplum Sağlığı Birimine başvurulması halinde farklı bir Aile Hekimine atama yapılmaktadır.
BULAŞICI HASTALIKLAR BİRİMİ
Soru 1: Çocuğumun Periyodik Aşılarını nerede yaptırabilirim?
Cevap 1: Kayıtlı Bulunduğunuz Aile Sağlığı Merkezine bağlı Aile Hekiminizde yaptırabilirsiniz.
Soru 2: Hac ve Umre Aşıları nerede yapılmaktadır?
Cevap 2: Toplum Sağlığı Merkezi Bulaşıcı Hastalıklar Biriminde yaptırabilirsiniz.
Soru 3: Okul Aşılamaları(Okul Öncesi,1.Sınıf,8.Sınıf) nerede yapılmaktadır?
Cevap 3: Toplum Sağlığı Merkezi Bulaşıcı Hastalıklar Birimince okullara gidilerek aşılamaları
yapılmaktadır.
BULAŞICI OLMAYAN HASTALIKLAR BİRİMİ
Soru 1: Madde bağımlısının tedavisi varmıdır? Madde terk edilebilir mi?
Cevap 1: Evet vardır. Madde bağımlılığının erken dönemlerinde tedavi ayaktan yapılabilirken geç
evrelerinde hastaneye yatarak tedavi edilebilmektedir.
Soru 2: Sigarayı bırakmak için ne yapmalıyım?
Cevap 2: Sağlık Bakanlığının 171 Alo Sigara bırakma hattını arayabilirsiniz. Ayrıca bağlı bulunduğunuz
Aile Hekimine müracaatınız halinde sigara bırakmanıza yardımcı olunacaktır.
Soru 3: Ruh Sağlığı bozuk olan hasta tedavi için nereye başvurmalıdır?
Cevap 3: Devlet Hastaneleri Psikiyatri Polikliniğine tedavi olmak için başvurulması gerekir.İlgili Uzman
Hekim tarafından tedavisi Hastanede mümkün olmadığı hallerde sevk edildiği takdirde hasta kendi
imkanları ile gidemeyecek durumda ise veya hastanın hastalığı kendi imkanları ile götürülemeyecek
durumda ise hasta veya yakınları tarafından Kırıkhan Kaymakamlığına yazılacak olan dilekçeye
istinaden Kırıkhan Toplum Sağlığı Merkezi tarafından hastanın nakil işlemleri yapılmaktadır.
ÇEVRE SAĞLIĞI BİRİMİ
Soru 1: İçme kullanma suyu ile ilgili doğru bilgileri nereden alabilirim?
Cevap 1 :Toplum Sağlığı Merkezi Çevre Sağlığı Biriminden içme kullanma suyu ile ilgili bilgiler
edinilebilir.Toplum Sağlığı Merkezi tarafından İçme sularından düzenli aralılarla sağlığa uyumluluğu
açısından numuneler alınmakta tahlil yaptırılmaktadır.
Soru 2: Okullarda İçme Suyu ve Kantin denetimleri yapılıyormu?
Cevap 2: Yıl İçerisinde 3(Üç) defa rutin (Dönem Başı,Sömestr,Dönem Sonu) olarak denetimler Toplum
Sağlığı Merkezi Çevre Sağlığı Birimince yapılmaktadır.
Soru 3: Çevre Kirliliği ile ilgili şikayetlerimi nereye bildirebilirim?
Cevap 3: Çevre kirliliği ile ilgili şikayetlerinizi Belediye sınırları içerisinde Belediye Başkanlığına,
Belediye sınırları dışında Kaymakamlık kanalı ile İlçe Özel İdare Müdürlüğüne başvuruda bulunularak
şikayetlerinizi bildirebilirsiniz.
AÇSAP(Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlama) Birimi
Soru 1: Bebeğimin topuk kanını nereden aldırabilirim?
Cevap 1: Bağlı olduğunuz Aile Hekimliği biriminden aldırabilirsiniz.
Soru2 :Bebeğimin işitme taraması için aradılar fakat ben ne yapacağımı bilmiyorum?
Cevap 2: Her doğan bebeğe mutlaka işitme tarama testi doğmuş olduğu hastanede yapılmaktadır.
Test yapılmamışsa yada test sonucu olumsuz çıkmışsa hastaneye tekrar gelip yaptırmanız
gerekecektir.İkinci sonucunuzda olumsuz ise Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Uygulama ve
Araştırma hastanesinde İşitme Tarama testini yaptırmanız gerekmektedir.
Soru 3: Aile Planlaması yöntemlerinden faydalanmak istiyorum ancak ücretsiz olarak nereden
faydalanabilirim?
Cevap 3: Bağlı olduğunuz Aile Hekimliği Biriminden ücretsiz olarak hangi yöntemi kullanmak
istiyorsanız yardım alabilirsiniz.
Soru4: Gebeyim ve Sosyal güvencem yok muayanelerim ve doğumum için nereden yardım alabilirim?
Cevap 4: Bağlı olduğunuz Aile Hekimliği Birimine veya İlçe Sağlık Müdürlüğümüze müracaatınız
halinde Sosyal güvencenizin olmadığını bildirmeniz durumunda size yardımcı olunacaktır.
Talasemi Birimi
Soru1 :Evlilik öncesi yapılan tahliller nelerdir?
Cevap 1: Evlilik öncesi sadece Hemoglobinopati(kalıtsal kan hastalıkları) ile ilgili olan Talasemi
(Akdeniz Anemisi) ve Orak Hücreli Anemi tahlilleri yapılmaktadır.
Soru 2: Evlilik öncesi Hatay ilimizde yaptırılması zorunlu olan bu tahlillerin yapılmasının amacı nedir?
Cevap 2: İlimiz halkını Hemoglobinopati hastası bebek sahibi olma riskinden korumak ve
Hemoglopinopatili hasta bebek doğumunu önlemektir.
Soru 3: Bu tahliller sadece evlilik öncesi mi yapılmaktadır?
Cevap 3: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan her birey istediği zaman bu testi yaptırma hakkına
sahiptir. Tahliller için ücret alınmamaktadır. Ancak Yabancı Uyruklu kişilerden 50 t ücret
alınmaktadır.
Soru 4: Evlilik Öncesi tahlilleri nerede yaptırabilirim?
Cevap 4:
Hemoglobinopati Tanı Kontrol ve Eğitim Merkezleri
Antakya Devlet Hastanesi
İskenderun Devlet Hastanesi
Tüm İlçe Toplum Sağlığı Merkezlerinde yaptırılabilir.
Soru 5: Kırıkhan İlçe Toplum Sağlığı Merkezinde tahlillerimi hangi günlerde yaptırabilirim?
Cevap 5: Kırıkhan Toplum Sağlığı Merkezi Talasemi Birimi tarafından haftanın iki günü PAZARTESİ ve
PERŞEMBE günleri 08:00-10:00 saatleri arasında kan alımı yapılmaktadır.
Soru 6: Tahlili yaptırmak için ne gereklidir?
Cevap 6: Tahlil yaptırmak isteyen kişi Nüfus Cüzdanı yada Nüfus Cüzdanı sayılabilecek Pasaport yada
ehliyet ile tahlil yaptırabilmektedir.
Soru 7: Eşim farklı bir ilde bu tahlili yaptırabilir mi ?
Cevap 7: Evet yaptırabilir. Ancak kayıt yapılırken eşinizin nerede,ne zaman yaptıracağını yada
yaptırmış ise sonucunun ne olduğunu belirtmek zorundasınız.
KIRIKHAN NURİYE ULVİYE CİVELEK İLÇE HALK KÜTÜPHANESİ İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
S.-1 : İlçemizde kaç kütüphane vardır?
İlçemizde Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı olarak hizmet veren 1 kütüphane vardır.
S.-2 : Kütüphane nerededir?
Şehit Bahadır Yalçın Sok. No:8 adresinde olup Merkez PTT binasının arkasındadır.
S.-3: Kütüphane hangi yılda kurulmuştur?
Kütüphanemiz 1972 yılından beri şu anki binasında hizmet vermektedir.
S.-4: Kütüphanede kaç kitap vardır?
22000 adet kitap vardır.
S.-5: Kütüphanede ne tür kitaplar vardır?
Genel konular, Felsefe, Psikoloji, Kişisel Gelişim, Din, Dil, Toplum Bilim, Fen Bilimleri,
Matematik, Tarih, Coğrafya, Edebiyat gibi konularda her türlü kitap bulunmaktadır.
S.-6: Kütüphanenin kaç üyesi vardır?
Her yıl tekrarlanan üyeliklerle yılda yaklaşık 2000 kişi üye olmaktadır.
S.-7: Kütüphanenin kullanıcı sayısı kaçtır?
Üyeler dahil yılda ortalama 25000 kullanıcı vardır.
S.-8: Kütüphanedeki kitaplar nerden geliyor?
Kitapları Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü göndermektedir. Zaman zaman
vatandaşlarımızın yaptığı bağışlar da değerlendirilmektedir.
S.-9: Kütüphanede kaç kişi çalışmaktadır?
7 kadrolu çalışan vardır. 3 kişide Belediye işçilerinden görevlendirme şekliyle çalışmaktadır.
S.-10 : Kütüphaneci olmak için ne yapmak gereklidir?
Üniversitelerin Bilgi ve Belge Yönetimi mezunları KPSS sınavından sonra Kütüphaneci
kadrosunda çalışabilmektedirler.
S.-11: Kütüphane ismini nerden almıştır?
Kırıkhan’da uzun yıllar hekimlik görevi yapmış olan Dr.Muharrem Civelek eşinin ismini
yaşatabilmek amacıyla bu günkü kütüphane binasının Kütüphane olarak kullanımını sağlamış ve
kütüphaneye eşinin ismi verilmiştir.
S.-12: Kütüphaneye üye olmak için ne yapmak gereklidir?
TC Kimlik numaranızın yazılı olduğu bir belgeyle başvuru yapılır. 18 yaşından küçük olan
üyelerimizin velilerinin onayları gerekmektedir.
S.-13 : Üyelik ve Kütüphane hizmetleri ücretli midir?
Kütüphanede üyelik dahil verilen bütün hizmetler ücretsizdir.
S.-14: Kütüphanede internetten faydalanabilir miyiz?
Kütüphane üyeleri ücretsiz olarak internet salonumuzdan faydalanabilirler.
S.-15: Evdeki kitaplarımızı Kütüphaneye bağışlayabilir miyiz?
Basım tarihi son 3 yıl içerisinde olan ve yıpranmamış olan kitapları bağışlayabilirsiniz.
S.-16: Kütüphane kitapları her yaş gurubuna hitap ediyor mu?
Evet 3-4 yaş grubundan yetişkinlere kadar her yaşa uygun kitap vardır.
Download

İndir