Ölçme ve Değerlendirmenin Eğitimdeki Yeri
Ölçme ve Değerlendirmenin Eğitimdeki Yeri
Eğitimde ölçme ve
değerlendirmenin yeri ve
önemi
•“Eğitimde neden ölçme ve
değerlendirme yapıyoruz?”
sorusunda gizli.
Ölçme ve Değerlendirmenin Eğitimdeki Yeri
 Ölçme insanların günlük yaşantısında önemli bir yer tutar.
İnsanlar farkında olmadan günlük işlerinde ölçme işlemi
yaparlar.
 Günlük hayatta olduğu gibi bilimin bütün dallarında da ölçme
önemli bir yer tutar. Ki böylece bilimdeki ilerlemeler o bilim
dalına özgü ölçme yöntemlerinin bulunmasıyla ilerlemiştir.
Ölçme ve Değerlendirmenin Eğitimdeki Yeri
Ölçmeye konu olan nitelik kişiden kişiye, objede
objeye, zamandan zamana değişmektedir. Belli
bir özelliğe sahip oluş derecesi bakımından kişiler
arasında fark bulunmaktadır.
Ölçme ve Değerlendirmenin Eğitimdeki Yeri
Eğitim, bireylerin bazı davranışlarını değiştirmek, onlarda
olmayan davranışları kazandırmak amacıyla yapılır.
Böylece bireylere verilen eğitim sonunda, istenen yönde
bazı davranışların oluşması beklenir. Bu davranışların
oluşup oluşmadığını, oluştu ise ne derecede oluştuğunu,
saptamak için eğitimde değerlendirmeye, değerlendirme
yapabilmek için ise ölçmeye ihtiyaç vardır.
Eğitim Sistemi
Hedefler
Girdi
Çıktı
Tutarlı
Süreç
Kontrol
Tutarlı değil
Neden Ölçme ve Değerlendirme Yapıyoruz?
 Eğitim ve öğretim sürecinin ayrılmaz bir parçası olan
ölçme ve değerlendirme, belirlenen eğitim hedeflerine
ulaşılıp ulaşılmadığına karar vermede kullanılır.
Neden Ölçme ve Değerlendirme Yapıyoruz?
 Ölçme ve değerlendirmenin bir amacı da öğrencinin
öğrenmesini geliştirmek ve desteklemektir.
 Duyarlı,
doğru,
uygun,
destekleyici
değerlendirme öğrenme için bir gerekliliktir.
ölçme
ve
Neden Ölçme ve Değerlendirme Yapıyoruz?
Ölçme ve değerlendirme,
1. Öğretmenin öğrenciyi tanımasını sağlar.
2. Öğrenciye güçlü ve zayıf olduğu alanlar konusunda
geri bildirim sağlar.
3. Öğrenciye, davranışını nasıl değiştireceği veya
geliştireceği konusunda geri bildirim sağlar.
Neden Ölçme ve Değerlendirme Yapıyoruz?
Ölçme ve değerlendirme,
4. Öğrencinin hangi dersleri almaya hazır olduğu,
hangi tamamlayıcı çalışmaları yapmasına gerek
bulunduğu, kendisine hangi iş veya okula girmenin
tavsiye
edilebileceği
gibi
konular
verilecek kararların temelini hazırlar.
hakkında
Neden Ölçme ve Değerlendirme Yapıyoruz?
Ölçme ve değerlendirme,
5. Öğretmen ve yöneticiye geleceğe ilişkin planlar
yapmasında kaynaklık eder.
6. Eğitim
ve
öğretim
hizmetinin
daha
nitelikli
yapılmasını sağlar
7. Öğretmenin daha iyi bir şekilde rehberlik yapmasını
sağlar.
Neden Ölçme ve Değerlendirme Yapıyoruz?
Ölçme ve değerlendirme,
8.
Öğretmene
yöntemlerini
kendini
ne
tanıması
derece
ve
yeterli
öğretim
kullandığı
konusunda geri bildirim sağlar.
9. Öğrencinin durumu ve gelişimi hakkında velilerin
bilgilenmesine olanak sağlar.
Temel Kavramlar
•Ölçme
•Ölçmede Sıfır
•Ölçme Türleri (Doğrudan, •Ölçek ve Türleri
Dolaylı, Türetilmiş)
•Ölçmede Birim
•Değerlendirme
Temel Kavramlar
Ölçme
 Ölçme, bireylerin ya da nesnelerin belirli özelliklere sahip olup
olmadığının, sahipse sahip oluş derecesinin belirlenerek
sonuçların sayı ve sembollerle ifade edilmesidir.
 Varlık veya olayların belli bir özelliğe sahip oluş derecelerini
belirleme işlemidir (Özçelik, 1981).
Temel Kavramlar
Ölçme
 Bir niteliğin gözlenip gözlem sonucunun sayılarla veya başka
sembollerle gösterilmesidir (Turgut ve Baykul, 1992).
 Ölçme bir niteliğin gözlenip gözlem sonucunun belli bir kurala
göre sayı veya sembollerle ifade edilmesidir.
Ölçme Örnekleri

Masanın uzunluğunu belirleme,

Bir eşyanın kütlesini belirleme,

Öğrencinin kaç kelimelik söz dağarcığına sahip olduğu
belirleme

Bir çocuğun yürüyüşünü gözlemleme,
Ölçme Örnekleri

6F sınıfındaki öğrenciler sayılmış 38 kişi bulunmuştur.
(ölçülen öğrenci sayısı)

Bir kovadaki sıvının kaç bardak olduğunu bulma

Sınav yaparak öğrencilerin başarılarını belirleme
Ölçme Örnekleri

Bu sabah okul bahçesindeki termometre 16 C
gösteriyordu. (ölçülen özellik sıcaklık)

Dün verilen konferanslarda Ali Atar çok iyi konuştu,
fakat Ömer Tekler sık sık kekeledi.
Ölçme Örnekleri

Son sınıf öğrencileri ikiye ayrıldı. Yatılı öğrenciler bir
numaralı, gündüzlü öğrenciler iki numaralı dershanede
toplandı.

Sami’nın boyu ölçülmüş 152 cm bulunmuştur. (ölçülen
özellik uzunluk)

Asel’in göz rengi yeşildir.
Eğitimde birçok nitelik ölçülebilir. Bunlar çoğunluk
olarak öğrencilerin özellikleridir. Ölçme işlemi her
zaman ölçülecek özelliğin tanımlanması ile başlar.
Ölçme araç gerektirir.
Ölçme Türleri:
1. Doğrudan Ölçme
2. Dolaylı Ölçme
3. Türetilmiş Ölçme
Ölçme Türleri:
Doğrudan
Örnek
• Ölçmeye konu olan özelliğin araya herhangi bir değişken
girmeden doğrudan gözlenerek ya da bu özelliğin kendisiyle
ilişkili bir ölçme aracı ile ölçülmesiyle yapılan ölçme türüdür.
• Ölçülecek değişkenin büyüklüğünün doğrudan gözlenip
sayılabildiği ölçme türüdür.
• Fiziksel özellikler doğrudan ölçülen özelliklerdir.
•
•
•
•
•
Metre ile öğrencinin boyunu ölçmek
Tahta parçasının uzunluğunu ölçmek
Sınıftaki öğrencilerin sayılması
Öğrencilerin cinsiyetlerini belirlemek
Koşma süresini ölçmek
Ölçme Türleri:
Dolaylı
Örnek
• Ölçme işleminin dolaylı olarak başka bir değişken ya
da özellik yardımıyla gözlenerek yapılmasıdır.
• Bireylerin zekası, başarısı dolaylı olarak testler
yardımıyla ölçülür.
• Eğitim ve psikolojideki ölçmeler
• Sıcaklığın termometre ile ölçülmesi
• Ağırlığın yaylı kantar ile ölçülmesi
Ölçme Türleri:
Türetilmiş
Örnek
• İki ya da daha fazla değişken arasındaki
bağıntı yardımıyla elde edilen ölçmeler
türetilmiş ölçme olarak adlandırılır.
•
•
•
•
Hız
Yoğunluk
Geçme puanı (arasınav%40,final%60)
Sınıftaki öğrencilerin puanlarının ortalaması
Ölçme Durumları
Emrah, Seviye Belirleme Sınavı’ndan 420 puan aldı.
Gizem 5 metre kumaş aldı.
Bugün Ankara’da hava sıcaklığı 10°C
Nevşehir’deki insan sayısı 76.000
Ölçme ve değerlendirme dersinin standart sapması 1
olarak hesaplandı.
Ölçme
Türü
Ölçmede Birim:
 Bir ölçme aracını oluşturan en küçük parçacık
Birimin özellikleri:
a) Eşitlik: Birimin aynı miktarı göstermesi
b) Genellik: Herkes tarafından aynı algılanması
(kg, okka)
c) Kullanışlılık: Şehirler arası mesafe
 Bir okul bahçesinin uzunluğunu adımlayarak ölçen
adamın yaptığı bu işi metre kullanarak yapılmasıyla elde
edilen ölçme sonuçlarını karşılaştırıldığında hangisi daha
doğrudur? Birimin özellikleri açısından tartışınız.
Ölçmede Sıfır
1. Gerçek Sıfır (mutlak)
2. İzafi Sıfır (göreceli)
Ölçmede Sıfır
Matematikte sıfır yokluk anlamına gelir. Sınıfta öğrenci
olmaması yokluk anlamındadır. Yokluk anlamındaki sıfıra
gerçek-doğal sıfır denir.
Eğitimde yapılan ölçmelerde bazı değişkenlere sıfır verilebilir.
Örneğin öğrencinin sınavdan 0 puan alması gibi. Buradaki sıfır
yokluk anlamında değildir. Öğrencinin sınavdan 0 puan alması
onun hiç yeteneğinin olmadığı, hiçbir şey bilmediği anlamına
gelmez. Buradaki sıfır izafi-sıfırdır.
Ali matematik testinde sıfır puan aldı.
Ali’nin matematik testinde sıfır doğrusu var.
Ölçek ve Türleri
 Ölçek: Belli birimlerle bölmelenmiş bir ölçme aracıdır.
 Ölçme alanında ölçek, ölçme sonuçlarının matematiksel
özellikleridir.
Türleri
1. Sınıflama Ölçeği
2. Sıralama Ölçekleri
3. Eşit Aralıklı Ölçek
4. Eşit Oranlı Ölçek
Ölçek ve Türleri
SINIFLAMA
SIRALAMA
Bir özellik yönünden
benzeyenlerin bir gruba
dahil edilmesi
Birim yok
Sıfır anlamsız
Kız, erkek
Uzun, kısa
Futbol takımları
Bir özelliğe sahip oluş
derecesine göre verileri
sıraya koyma dır.
Sıralar arasındaki fark
miktarı belli değildir.
Birim yok
Sıfır anlamsız
Takımların ligdeki
sıralaması
Ölçek ve Türleri
EŞİT
ARALIKLI
EŞİT
ORANLI
Eşit birim
İzafi sıfır
Her türlü işlem
yapılabilir.
Gerçek sıfır
Eşit birim
Termometre ile
sıcaklık ölçme
Öğrencilerin boy
uzunlukları
 Öğrencilerin
boy uzunlukları, soyad sıralamaları,
cinsiyetleri’nin ölçek türleri nelerdir?
Değerlendirme
 Değerlendirme, ölçme sonuçlarını bir ölçütle kıyaslayarak
ölçülen nitelik hakkında bir karara varma sürecidir. Bu
tanımdan değerlendirmenin üç öğesi açığa çıkar.
Değerlendirmenin basamakları:
I. Ölçme
II.Ölçüt (Değerlendirmeye dayanak sağlayan ölçme
sonuçları)
III. Karar
Değerlendirme Basamakları
• Bir niteliğin gözlenip gözlem sonuçlarının sayı ya da
sembollerle gösterilmesi
ÖLÇME • Öğrencinin sınavdan 90 puan alması
ÖLÇÜT
KARAR
• Ölçme sonucunu karşılaştırmak üzere seçilen bir norm,
önceden belirlenmiş yargı, standart
• Yönetmelikte sınavdan başarılı olabilmek için en az 70
puan alınmalı demesi
• Ölçme sonuçlarına göre bir yargıya varma.
• Geçti, kaldı.
Ölçme ve Değerlendirme
• Berrin, 170 cm boyunda ve 50 kg ağırlığındadır.
Berrin zayıf bir insandır.
• Bugün hava 35 °C’tur. Bugün hava sıcaktır.
• Bu elbise 200 TL’dir.150 tl’den fazla olduğu için
pahalıdır.
Kullanılan Ölçüte Göre Değerlendirme
1. Mutlak Değerlendirme
Her koyun kendi bacağından asılır.
 100 üzerinden en az 65 almak
 40 sorudan en az 20 soruyu doğru cevaplamak
 10 davranıştan 6’sını yapmak.
2. Bağıl Değerlendirme
 Sınıf ortalamasının üstünde alanlar başarılı olması. Ortalama
sınıftaki bireylerin performansına bağlı olarak değişir.
Kullanım Amaçlarına Göre Değerlendirme
Tanıma
Yerleştirmeye
Dönük
Değerlendirme
Biçimlendirmeye
ve Yetiştirmeye
Dönük
Değerlendirme
Öğrenciyi tanımak,
doğru uygun programa
yerleştirmek
*Seviye tespit sınavları
Amaç not vermek
değil
Öğrenme eksikliği
belirleme
*Quizler
*Ünite testleri
Düzey Belirlemeye
(Değer Biçmeye)
Dönük
Değerlendirme
Amaç not vermek
*Finaller
*Bitirme sınavları
Biçimlendirmeye Dönük Değerlendirme
 http://www.vitaminogretmen.com/videolar/119
1.Büşra, sınıfını pekiyi ile geçti.
2. Canberk resim sınavından 10 üzerinden 8 aldı.
3. Sınavda en yüksek puanı Ahmet elde etti.
4. Hami 160’ın üzerinde puan aldığı için sınavı kazandı.
İfadelerden hangisi ölçme hangisi değerlendirmedir?
Download

olcme-ve-degerlendirmede-temel