GİRİŞİMCİLİK
VE KÜÇÜK İŞLETME YÖNETİMİ
ÖĞR. GRV. CEREN EFE
GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ
GİRİŞİMCİLİKTE BAŞARI FAKTÖRLERİVE BAŞARISIZLIK NEDENLERİ
İŞLETMELERİN KURULUŞ SÜRECİ VE AMAÇLARI
İŞLETMENİN HUKUKSAL YAPISI VE TÜRLERİ
KOBİLER VE KOBİ’LERİN ORTAK ÖZELLİKLERİ
KÜÇÜK İŞLETMELERDEYÖNETİM FONKSİYONU VE YENİ YÖNETİM YAKLAŞIMLARI
KÜÇÜK İŞLETMELERDE ÜRETİM FONKSİYONU VE YENİ ÜRETİM SİSTEMLERİ
KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA FONKSİYONU
KOBİ’LEREİN EKONOMİK VE SOSYAL SİSTEME KATKILARI, GÜÇLÜ VE ZAYIF YÖNLERİ
KÜÇÜK İŞLETMELERE DESTEK SAĞLAYAN KURULUŞLAR
KÜÇÜK İŞLETMELERİN SORUNLARI VE ÇÖZÜM YOLLARI
KAYNAK: Girişimcilik ve küçük işletme yönetimi
Yrd. Doç Dr. Orhan küçük
GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ
 İşletme
nedir?
 İşletme yönetimi nedir?
 İşletme fonksiyonu nedir?
GİRİŞİMCİLİK
ÖZELLİKLERİ
KAVRAMI
VE
İşletmelerin yapısal ve yönetsel alanlarında
köklü değişiklikler yapma sebepleri nedir?
Teknolojinin hızla gelişmesi
 Rekabetin küreselleşmesi

GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ
GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ
Sanayi Devrimi ya da Endüstri Devrimi,
 Avrupa'da 18. ve 19. yüzyıllarda yeni buluşların
üretime olan etkisi ve buhar gücüyle çalışan
makinaların makinalaşmış endüstriyi doğurması, bu
gelişmelerin de Avrupa'daki sermaye birikimini
artırmasına denir.

GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ
“İŞLETMECİLİKTE DEVRİM”
 “ÖRGÜTSEL DEVRİM”


Her örgütsel yapı belli bir amacı yerine getirmek
için çeşitli faaliyetlerde bulunur. İşletmeler de
amaçlarına ulaşmak için çok çeşitli faaliyetleri
yerine getirirler. Söz konusu faaliyetler
benzerliklerine göre gruplandırılır. Bu faaliyet
gruplarına İŞLETME FONKSİYONU denir.
GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ

Belli Başlı İşletme Fonksiyonları:
ÜRETİM
 PAZARLAMA
 MUHASEBE – FİNANSMAN
 İNSAN KAYNAKLARI




ARAŞTIRMA- GELİŞTİRME
HALKLA İLİŞKİLER
İLETİŞİM
GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ
MODERN TOPLUM nedir?
 İŞLETME YÖNETİMİ nedir?


Yönetim ve işletme yönetimini birbirinden ayıran
farklılıklar nelerdir?
Ortak amacın iktisadi olması
 Sosyo-teknik bir niteliğe sahip olması

GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ

İŞLETME kavramının 3 farklı niteliği =
1. Bir icraatı anlatan DİNAMİK nitelik
2. işlerin yürütüldüğü yeri belirten STATİK
nitelik
3. Fiil ve hareketlerin oluştuğu yer değil bunlar
için oluşturulmuş YAPI niteliği
GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ÖZELLİKLERİ
İşletmecilik biliminin kapsamına giren konular:
İşletmenin amacına en etkili biçimde nasıl
ulaşabileceğinin analizi ve bununla işletmenin
kendisi ve çevresi arasındaki olaylarla ilgili neden
sonuç ilişkilerini bulma
 İşletmelerin
yöntemiyle
ilgili olan ilke ve
politikaları ortaya koyma ve işletmelerde geçerli
işlemleri ve teknikleri geliştirme
 İşletmelerde karar alma yeteneğini geliştirme tüm
işletme sisteminin amaçlarının ve problemlerinin
kavranmasını sağlama

GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ORTAYA ÇIKIŞI
 Girişimciliğin
günümüzde herkes
tarafından yaygın olarak bilinen ve
kabul görmüş tanımı ilk olarak 1755
yılında Fransız asıllı İrlandalı
ekonomist
Richard
Cantillon
tarafından
yapılmıştır.Cantillon’a
göre
girişimci,kar
elde
etmek
amacıyla işi organize eden ve işin
riskini üstlenen kişidir.
GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ORTAYA ÇIKIŞI
Schumpeter’e göre girişimci;
-yeni ürünler (mal veya hizmet )
 -yeni süreçler geliştirme,
 -yeni ihracat pazarları bulma,
 -yeni hammadde,yarı mamül arz kaynakları
bulma ya da,
 -yeni bir organizasyon yapısı oluşturma gibi
,işletme
açısından
yeni
kombinasyonlar
yaratarak mevcut ekonomik düzeni yıkan bir
kişidir.Bunu da yıkıcı girişimcilik (desctructive
entrepreneurship) olarak ifade etmektedir.

GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ORTAYA ÇIKIŞI

PROFESYONEL
YÖNETİCİ:
birden çok
girişimcinin
bulunduğu
fakat hiçbirinin yönetici
olmadığı
işletmelerde
yönetim etkinliğinin bunu
meslek olarak seçen birine
bırakılması
işletmenin
profesyonelce
yönetildiği
anlamına gelir..
Profesyonel yönetici; işletmenin risk dışındaki tüm
yetki ve sorumluluklarını üzerinde taşıyan ve mesleği
profesyonelce yerine getiren kişidir. Bu kişinin yönetim
ilke ve yöntemlerini bilmesi gerekir. Profesyonel
yöneticilik deneysel becerilerin , geleneksel kuralların
aksine Yönetim Bilimine dayanmaktadır
GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ORTAYA ÇIKIŞI
 Teknik,
MART AYININ İLK HAFTASI
GİRİŞİMCİLİK HAFTASI
ekonomik,
ve
sosyolojik
psikolojik
bağlamlarda ve her
türlü
örgütlerde
geçekleşmekte
olan
girişimciliğin
günümüzde çok çeşitli
tanımları
yapılmaktadır.
GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ORTAYA ÇIKIŞI

Bunlardan bazıları şunlardır.
Girişimcilik, iktisadi mal veya hizmet üretimi
için gerçek veya tüzel kişilerce üretim faktörlerinin
bir araya getirilerek, ekonomik fırsatların yeni
değerlere
dönüştürüldüğü
organizasyonun
sağlanmasıdır.
 Bir atasözünde ifade edildiği gibi girişimci, un,
yağ ve şekeri tedarik edip helvayı yapan kişidir.

GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ORTAYA ÇIKIŞI

Bir diğer tanıma göre girişimcilik, mevcut
veya potansiyel faaliyet alanlarında, yeni
kaynak bileşenlerinin ortaya çıkarılması,
yeni fırsatların araştırılması ve
keşfedilmesi, risk alınarak üretim
faktörlerinin bir araya getirilmesi ile
katma değer yaratacak yeni
organizasyonlar veya işler yaratma
sürecidir.
GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ORTAYA ÇIKIŞI
Kısaca girişimcilik; ürünlerin, süreçlerin,
organizasyonların ve pazarların yeni
bileşenlerinin oluşturulduğu bir süreçtir.
 Girişimcilik yeni ve bilinmeyen bilginin
yaratılması sürecidir.

GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ORTAYA ÇIKIŞI

Girişimcilik, gerekli zaman ve çabanın
tahsis edilmesiyle finansal, psikolojik ve
sosyal risklerin alınması yoluyla parasal
kazançların ve kişisel tatminin elde
edildiği katma değeri olan farklı eylemler
ortaya koyma sürecidir.
GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE ORTAYA ÇIKIŞI
Girişimcilik, bir bireyin veya bir grubun
bir organizasyon vasıtasıyla
 değer yaratma, karlı bir işi başlatma veya
büyütme, yeni bir mal ya da
 hizmet sunma ve katma değer yaratma
süreçleridir.

GIRIŞIMCILIĞIN TARIHÇESI

İnsanoğlunun tarihin ilk yıllarından bu yana
yaşamak ve ihtiyaçlarını karşılamak için
yaptığı her faaliyet aslında basitçe girişim
olarak nitelendirilebilir.
 Avcılık, balıkçılık, çiftçilik, hayvancılık, ticaret vb. gibi her
türlü faaliyet tarihin ilk dönemlerinden beri insanoğlunun
girişimci olduğunu ortaya koyuyor.
 Öyleyse her insan öyle veya böyle girişimci görünüyor.
 Hatta geçmişteki atalarımız bizlerden daha girişimciydiler.
GIRIŞIMCILIĞIN TARIHÇESI




İlkel insan, bugün girişimciliğin tanımlarında ortaya
konulan tüm özellikleri içinde barındırmaktaydı.
Risk alıyorlardı, yenilik yapıyorlardı, yaşamlarını
ortaya koyuyorlardı, fakat yaptıkları tüm bu
faaliyetlerin tek amacı hayatlarını devam ettirebilmek
ve daha iyi yaşamaktı.
Girişimcilik İlk kez 18. yüzyılın başında
Fransız
ekonomist
Richart
Canutillo
tarafından tanımlanmıştır.
Avrupa'daki bu ilk girişimciler ticaretten
kazandıklarıyla güçlenmişler,
GIRIŞIMCILIĞIN TARIHÇESI
Güçlendikçe siyasi alanda hak
kazanmışlar ve kazandıkları haklarla
kendileri için daha elverişli bir Avrupa
oluşturmuşlardır.

Böylece sınırlar yeniden çizilmiş, siyasi
sistemler değişmiş, kazanmak ve daha
çok kazanarak belirli sınırlar içinde
zenginliği artırmak Avrupa'nın temeli
olmuştur.

GİRİŞİMCİLİĞİN ÖNEMİ



Girişimciliğin önemi; toplumsal ihtiyaçların
saptanması, bu ihtiyaçları karşılamaya yönelik
uygun yatırımların gerçekleştirilmesi ve bunların
sonucunda istihdam, gelir, yaşam ve kalitesinin
artırılması ile ilgilidir.
Varlığı koruma, bağımsızlık, demokratik rejim
Girişimcilik ülke kalkınmasında olduğu kadar,
günümüzde bölgesel, yöresel (yerel), kentsel,
kırsal kalkınmada önemi hızla artan bir
olgudur.
GİRİŞİMCİLİĞİN ÖNEMİ
Ülkemizde son yıllarda bölgeler ve iller
arasında gözlenen hızlı değişmeler makro
politikalar yanında, girişimcilik faktörüne olan
ilgiyi artırmıştır.
•
 Kısaca
girişimciliğin önemi kalkınmaya
sağladığı katkılar açısındandır.
 Oynamaktan maksat kazanmaktır.
 Girişimcilikten maksat kalkınmaktır.
GİRİŞİMCİNİN AMACI:
Girişimci bir mal veya hizmeti üretmek, pazarlamak için
kendine ait ya da başka kişi ya da kurumlardan sağladığı
kaynaklarla üretim faktörlerinin bir araya getiren, bu
faaliyeti yaparken ortaya çıkabilecek zararı da göze alan
kişidir.
Buna göre girişimcinin başlıca amaçları şunlardır:
 İşletmenin stratejisini belirleme
 Yönetim organizasyon politikalarını belirleme
 Üretim faktörlerini temin ederek üretim faaliyetine geçme
 Yeni mal ve hizmetler bulma, yeni üretim yöntemleri, dağıtım
kanalları araştırmak
 Çevreyi takip etme. İşletmenin karşısına çıkacak gelişme ve
değişmelerin fırsat mı yoksa tehdit mi oluşturacağını tahmin
etme. Fırsatların değerlendirilmesi, tehditlerden zarar
görülmemesi için gerekli tedbirleri alma
 Teknolojideki
değişme ve gelişmeleri üretim sürecine
uygulayabilme faaliyetlerinin daha ucuz ve kaliteli
yapılabilmesi için sürekli çaba içinde bulunma ve çeşitli
riskleri karşılamak.
GİRİŞİMCİNİN TOPLUMSAL MİSYONU
Girişimcilerin bulundukları topluma karşı çok
önemli misyonları vardır. Bunları kısaca
şöyle sıralayabiliriz:
1. Az gelişmiş ülkelerde en önemli sorunlardan
biri işsizliktir. İşsizlik ürün/hizmet üretimi
için yeni yatırımların yapılmaması sonucunda
doğar. İşsizlikten kurtulmanın en etkin yolu ,
kişilerin kendi işlerini kurmalarıdır. Girişimci
sayısı ne kadar artarsa , istihdam oranı da o
kadar artar.
GİRİŞİMCİNİN TOPLUMSAL MİSYONU
2.
•
3.
4.
Girişimci sayısının artması ile toplumsal refah
düzeyi , insanların hayat standartları da
yükselecektir.
Girişimcilikte asıl amacın, daha çok para
kazanmak olarak düşünülse de , para sadece
bütünün bir parçasıdır. Asıl amaç toplumsal
yaşam kalitesini artırmaktır.
Girişimciler hem bilim ve teknolojiyi kullanarak,
hem de bu alanlara kaynak aktararak bilim ve
teknolojinin gelişmesine ön ayak olurlar.
Girişimciler yurtdışında, kendi ülkelerinin
reklamını yaparlar.
GİRİŞİMCİNİN TOPLUMSAL MİSYONU
5.
•
Girişimciler kullanılmayan potansiyelleri
kullanarak , bunların atıl olmalarını önlerler.
Örneğin turistik bölgelerde insanların evlerini
pansiyon olarak kullanmaları.
Girişimcilikle ilgili diğer kavramlar:
Esnaflık
Tacirlik
İşletme sahipliği
Teknisyenlik- teknotraklık
Yöneticilik
Alt düzey yöneticiler
Orta düzey yöneticiler
Üst düzey yöneticiler
Fabrika yöneticiliği
Liderlik
Koçluk
GIRIŞIMCILIĞIN TEMEL FONKSIYONLARI
Yeni mal veya hizmet üretmek
 Yeni
üretim
yöntemleri
geliştirmek
ve
uygulayabilmek
 Endüstride yeni organizasyonlar kurabilmek
 Yeni pazarlara ulaşmak
 Hammaddelerin vb maddelerin(yarı mamul) yeni
kaynaklar bulmak

GIRIŞIMCILIĞIN TEMEL FONKSIYONLARI
Girişimci herşeyden önce bir insandır. Bu nedenle
girişimciler yaşadıkları sosyo- ekonomik ortamın
ürünüdürler. Fakat girişimciyi diğer insanlardan
ayıran bir takım özellikler vardır ki bunlar
aşağıdaki gibi sıralanabilir:
Kaynaklar hakkında öngörüde bulunmak, işi
planlamak
 İnsanlar ile çalışmak, onları örgüt içinde
bulunmaya razı etmek
 Girdi sağlamak, örgüt içinde girdileri işleyerek
tekrar kullanıma sunmak ve kar sağlamak

GİRİŞİMCİLİKTE BAŞARI FAKTÖRLERİ
GİRİŞİMCİLİKTE BAŞARI FAKTÖRLERİ
GİRİŞİMCİLİKTE BAŞARISIZLIK NEDENLERİ
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
Girişimcilik değişik bakış açılarından farklı
biçimlerde tanımlanabilir. Bunlardan bazıları
aşağıda sunulmuştur.
FIRSAT GIRIŞIMCILIĞI
Fırsat girişimciliği temelde, pazardaki mevcut
fırsatları görerek ya da potansiyel fırsatları
sezinleyerek, mevcut olan bir mal veya hizmeti
pazara sunmaktır.
 Girişimci, geleceğe ait öngörülerde bulunarak,
doğabilecek fırsatları kollar ve karlı olabilecek
alanlara yatırım yapar.

GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
FIRSAT GIRIŞIMCILIĞI
Bu tür girişimcilik, pazardaki fırsatları
değerlendirebilecek görüş açısına ve kar
edebilecek biçimde kaynaklan organize
ederek,
organizasyon
yeteneğini
gerektirir.
• Fırsat
girişimciliğinde
pazardaki
potansiyel fırsatların kollanması ve buna
göre yatırımlara girilmesi önemlidir.
•
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
YARATICI GIRIŞIMCILIK
 Yaratıcı
girişimcilik, yeni bir fikir veya
buluşu, ya da mevcut olan bir mal veya
hizmetin dizayn, fiyat, kalite gibi yönlerden
iyileştirilerek pazara sunulmasıdır.
•
Yaratıcı girişimcilikte mevcut ürünlerde tasarım
veya kullanım itibari ile bazı değişiklikler
yapılması, hatta, tüketici beklentilerinin de
ötesinde mevcut olmayan ürünleri yeni bir fikir
veya buluşun pazara sürülmesi şeklinde üreterek,
piyasaya sunmak önemlidir
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
YARATICI GIRIŞIMCILIK

Fırsat girişimciliğinde pazardaki potansiyel fırsatların
kollanması ve buna göre yatırımlara girişilmesi , yaratıcı
girişimcilikte ise mevcut ürünlerde tasarım veya kullanım
itibarı ile bazı değişiklikler yapılması hatta işletmelerin
tüketici beklentilerinin de ötesine geçerek mevcut olmayan
ürünleri yeni bir fikir veya buluşun pazara sürülmesi
şeklinde üreterek müşterilerin kullanımına sunmaları
önemli bir ayrıntıdır.
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
Takipçi girişimcilik

Piyasadaki gelişmeleri izlemekle yetinen, bu
gelişmelere
göre
davranan,
yenilik
yapan
girişimcilerin yolundan gitmeyi içeren girişimcilik
türüdür. Bu girişimcilik türünde girişimcilerin yeni
girişimcileri izlemekle yetindikleri görülmektedir.
Fakat girişimciliğin dinamik yapısı nedeniyle roller
her an değişmektedir. Başlangıçta dinamik bir
hareket yeteneği kazanan yenilikçi bir girişimci
zamanla takipçi bir girişimci haline gelebildiği gibi
zamanla takipçi bir girişimcinin yenilikçi bir
girişimci durumuna gelmesi de sözkonusudur.
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
İÇ GIRIŞIMCILIK

Faaliyet halindeki organizasyonlardaki girişimcilik
olarak ele alınan iç girişimcilik; organizasyonel ve
genel ekonomik gelişmede çok önemli bir dinamik
unsur olarak değerlendirilmektedir. İç girişimciliğin
önemi, işletmeleri gerek karlılık gerekse ekonomik
büyüme bakımından yeniden canlandırması ve
performanslarını iyileştirmesinde yatmaktadır.
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
İÇ GIRIŞIMCILIK
iç girişimcilik (intrapreneurship); kurulu bir
düzende ve işleyen bir yapıda, tüm insan
kaynakları
tarafından
sürdürülen
girişim
yaklaşımıdır.
 Genel Müdür’den Genel Hizmetli’ye yayılan
yelpazede,” yaratıcılık-yenilikçilik açılımlı değer
yaratma ve fayda sağlama süreci”dir.

GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
İÇ GIRIŞIMCILIK

iç girişimcilik; özünde, “Kurum İçi Açık
İnovasyon” yaklaşımıdır. Diğer bir anlatımla,
kurum
insan
kaynaklarının
inovasyon
yetkinliğinin
-“sinerjik”
biçimdeeklemlenmesidir.
İNOVASYON NEDİR?
Yaygın bir yanılgı, alışılagelmiş
kalıpların ötesine geçemeyen her
türlü yeniliğin inovasyon
sanılmasıdır.
Unutmayınız ki; var olan kalıpları
aşamayan bir yenileşme çabası,
inovasyon olmaktan uzaktır.
İnovasyon, bazen “yaratıcı düşünce”
ile eş anlamlı kullanılmaktadır.
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
İÇ GIRIŞIMCILIK
İNOVASYON NEDİR?
Yaratıcı düşünce, yalnızca “inovasyon hammaddesi”dir. Şöyle ki;
yaratıcı düşünce “ticarî ya da sosyal fayda”ya dönüştürebilirse, ancak
o zaman inovasyon gerçekleşmiş olur.
İnovasyona ilişkin diğer bir yanlış anlama ise, bu kavramın sadece
ürün AR-GE’si çerçevesinde düşünülmesidir.
Bilinmelidir ki; inovasyon, yalnızca “ürün odaklı” bir kavram değildir.
İnovasyon kavramı, zaman zaman da “buluşçuluk – icat” ile aynı şey
zannedilmektedir.
Ne var ki; buluşçuluk – icat (örneğin, patentlendirilmiş bir ürün)
“ticarî katma değer” ya da “sosyal katma değer” sağlamadıkça,
inovasyondan söz edilemez.
Prof. Dr. İsmail Üstel
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
İÇ GIRIŞIMCILIK

Kardeş Kavramlar:
KURUM İÇİ GİRİŞİMCİLİK
 KURUMSAL GİRİŞİMCİLİK
ÖRGÜT İÇİ GİRİŞİMCİLİK
İÇSEL GİRİŞİM
SÜREKLİ GİRİŞİM
ÖĞRENEN ÖRGÜT GİRİŞİMCİLİĞİ
GİRİŞİM ODAKLI KURUMSAL DAVRANIŞ
İç girişimcilik, şöyle de tanımlanabilir: Kurumdaki
bireysel akıl / ortak akıl birikiminin, kurumun
varlık gerekçesine (misyonuna) ve ufuk hedefine
(vizyonuna) yönelik girişimlere dönüştürülmesidir.
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
İç Girişimcilik Ön Koşulları
İç girişimcilik uygulamalı felsefesinin sürdürülebilir biçimde
uygulanabilmesinin ön koşulları şunlardır:
•Kavramı “adanmışlık düzeyinde” destekleyen lider-yöneticilerin
varlığı
•Kavramın stratejik planda ağırlıklı olarak yankılanması
•Gerekli dozda yetki devri ve inisiyatif kullanma olanağı
•Kurumsal aidiyet (işe gelirken, yüreğini de getirmek)
•İçsel motivasyonun (“psikolojik sermaye”nin)
güçlendirilmesi :
Koçluk
•Mesai saatleri içinde ayrılan yeterli “zaman bütçesi” (mesainin en az
% 15’i)
•Gerçek ve sanal katılım – etkileşim – paylaşım ortamları
•İç girişimcilik konusunda seçici ve duyarlı performans yönetimi
sistemi
•İç girişimcilik temalı kurum içi halkla ilişkiler, sosyal pazarlama ve
savunuculuk etkinlikleri
•“İç girişimcilik dostu” kurum kültür iklimi
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
BAĞIMSIZ GIRIŞIMCILIK

Girişimcilik, yeniliklerin ortaya çıkarılması, yeni
istihdam yaratılması, yeni işletmeler kurulması ve
ekonomik büyümenin ve toplumun refah seviyesinin
artırılması bakımlarından ekonomik ve sosyal hayatta
oynadığı rollerle ilgilidir.
• Bununla birlikte, girişimsel davranışın ve eğilimin mevcut
organizasyonlarda oynadığı roller özellikle ülkemizde henüz
yeterince ele alınamamaktadır.
Buna göre bağımsız girişimcilik, girişimciliğin
ekonomik ve sosyal hayatta oynadığı rollerin
sınırlı biçimde ve daha çok yeni işletmelerin
kurulması şeklinde algılanması ile ilgilidir.
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
YATIRIMCI GIRIŞIMCILIK
Kişisel (Bireysel) Girişimcilik
Sanayileşme sürecinin başlangıcında görülen bu
girişimcilik tipidir.
 Karar yetkisi tek kişinin elindedir.
 Bu kişi işletmenin hem sahibi hem de yöneticisi
durumundadır.
 İşletme için uzmanlaşma ve iş bölümü henüz
gelişmemiştir.

GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
PAYLAŞIMCI/KATILIMCI GIRIŞIMCILIK




Sanayileşmenin gelişmesi ile birlikte işletme içinde iş
bölümü ve uzmanlaşma artmıştır. Finansman, üretim,
pazarlama, araştırma vs. gibi yeni görevler/işlevler
doğmuştur.
Bu durumda girişimci söz konusu alt dallara ilişkin her
biri ayrı uzmanlık gerektiren görev ve yetkilerin büyük bir
kısmını daha alt yüzeydeki yöneticilere bırakırken kendisi
uzun dönemli stratejik kararların özellikle yatırım
kararlarını alınması görevini üstlenmiştir.
Yatırımcı girişimcilikte sermaye sahibinin egemenliği ve
yönetiminde son sözü söyleme hakkı sürmektedir.
İşletmeyi yine tek başına kontrol etmektedir. Ancak
günlük işlerin yürütülmesini alt düzey
yöneticilere
bırakmıştır.
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
YÖNETICI TIPI GIRIŞIMCILIK

Yatırıma dayalı
girişimcilik tipinde
deneyime dayalı
yöneticilik bilgisi yeterli
olurken, zamanla işletme
yönetim ve sorunlarının
bilimin konusu olmasıyla,
eğitilmiş yöneticiler
yetişmeye başlamıştır.
• Böylece girişimcilik bilgisi olmayan sermayedar,
uzman bilgiye ihtiyaç duyulan işletmesinde, profesyonel
yöneticilerle çalışmak zorunda kalmıştır. Sonuçta
işletmenin yönetimini bir kişi değil, bir grup üstlenmiştir.
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
BILIŞIMCI GIRIŞIMCILIK

Bilgi toplumunda bilişim teknolojisinin bilgi üretimini
hızlandırması sonucu bilginin hem hacmi hem de
göreceli önemi artırmıştır. Bu bilgiler, girişimcinin
kararlarını belirleyecektir. Girişimci riskini en aza
indirmek ve en yüksek karı elde edebilmek için
kendini belli bir bilgi yüküyle donatarak karar ve
tercihlerinde akılcı olmak zorundadır.
• Ayrıca girişimci ekonomik ve toplumsal
alanlarda köklü yeniliklerin ve girişimlerin
kaynağı durumundadır. Çünkü bu buluşlara
üretim sürecine ve ticari ilişkilere aktararak
yenilik şekline dönüştüren girişimcilerdir.
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
BILIŞIMCI GIRIŞIMCILIK

Bilişimci
edebiliriz:
girişimciliği
şu
şekilde
formüle
GIRIŞIMCILIK TÜRLERI
BILGISIZ VE BILINÇSIZ/KOPYACI GIRIŞIMCILIK
Bilişimci girişimciliğin gereği gibi uygulanamaması
durumunda buna karşıt terimlerle ifade edilebilecek
değişik girişimci türleri söz konusu olabilir. Bunlardan
birisi, eksik veya yanlış bilgi ile girişimciliğe yönelme
anlamında bilgisiz girişimcilik olarak isimlendirilebilir.
 İş alanlarının ve sektörlerin artan bilgi gereksinimine
cevap verebilecek bilgi donanımına sahip olmamayı
ifade eder.
 çevresinden gördüğü kadarıyla, onların faaliyetlerini
taklit ederek girişimcilikte bulunmaktır. Bu tür
girişimcilik için kopyacı girişimcilik terimi kullanılabilir.

STRATEJIK GIRIŞIMLER
Küresel rekabetin artması ile yaygılaşmıştır.
 İşletmeler arasında dayanışma ve kaynak
birleştirme faaliyetlerinin genel adıdır/şeklidir.

•
•
•
•
Ortak dağıtım kanallarını kullanma
Ortak bilgi bankası oluşturma
Ar-Ge birimlerinin birleştirilmesi
Ortak Girişimler oluşturma (İş Ortaklıkları)
http://www.stratejikisler.com
ORTAK GIRIŞIMCILIK
•
•
İş Ortaklıkları - Joint Venture
Belli bir iş için kurulan ortaklıklar. Genellikle
büyük çaplı proje tipi taahhüt işlerinde, farklı
uzmanlık gerektiren işlerde işbirliği yapma
şeklinde olur
Örn; Baraj, Boğaziçi Köprüleri, Metro inşaatı vb.
Başarılı ve başarısız bir işadamı, kişisel ve buna
bağlı olarak karar alma yeteneği ile birbirinden
ayrılmakla birlikte bir işe başlarken gözönünde
bulundurulması gereken bazı başarı faktörleri de
vardır. Bunlar;
İş olanağının bulunması
 İşe başlamak için uygun zamanın seçilmesi
 Yönetim yeteneği ve tecrübesi
 Öz sermaye ve kredi olanakları
 Riske karşı sigorta

İŞLETMELERİN KURULUŞ SÜRECİ VE AMACI

Optimum kuruluş yeri maliyetin en düşük karın
ise en yüksek olmasını sağlayan yerdir.
Kuruluş
yeri:
işletmenin
amaçlarına
ulaşmada
faaliyetlerini verimli, ekonomik
ve karlılık ölçütlerine uygun
şekilde yürütmesine imkan
veren yerdir.
Konumluk
yeri:
belirlenen
kuruluş yeri içinde işletmenin
faaliyetlerini yürütmek üzere
fiziksel
mekan
olarak
kurulduğu ya da açıldığı yer.
KURULUŞ YERI ETMENLERI:
Taşıma
 Hammadde
 Pazar alanı
 İşgücü
 Su ve su kaynakları
 İklim koşulları
 Sosyal ve kültürel koşullar
 Şehir ve bölge yöneticilerinin davranışları
 Vergi, resim ve harçlar ile teşvik önlemleri
 Enerji kaynakları
 İşletme dışı artırımlar
 Jeolojik koşullar

KURULUŞ YERİ
???BÖLGE SEÇİMİNDE NELERE DİKKAT EDİLMELİ???
 Pazara
Yakın Olma
 Hammaddelere Yakın Olma
 Vergi Oranları
 İş İklimi
 Ücret Oranı
 Emek Piyasalarındaki
Koşullar
KURULUŞ YERİ
ŞEHİR SEÇİMİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR
 Populasyon
Trendleri
 Rekabet
 Ulaşım
Olanakları
 Kamu Hizmetlerinin
Kalitesi,Maliyeti ve Yerel
Düzenlemeler
 Yaşam Kalitesi
 Kümelenme
 Topluma Uyum Gösterme
KURULUŞ YERİ
KONUMLUK YERİN SEÇİMİ
(= PERAKENDE VE HİZMET İŞLETMELERİNDE)











Ticari Alan Ölçeği
Perakende Uyumluluğu
Rekabetin Derecesi
Ulaşım Altyapısı
Politik Engeller
Müşteri Trafiği
Park Yeri Olanakları
Tanınmışlık
Genişleme olanakları
Görünürlülük
Fiziksel,Irksal ve Duygusal
Engeller
KURULUŞ YERİ
KONUMLUK YERİN SEÇİMİ
(= ÜRETİM İŞLETMELERİNDE)
 Serbest
Bölgeler
 Küçük ve orta Ölçekli Sanayi
Siteleri
 Organize Sanayi Bölgeleri
 İnkübatörler
 Endüstri Bölgeleri
 Teknoloji Geliştirme Bölgeleri
İNKÜBATÖR NEDİR?
PAZAR ARAŞTIRMASI VE TALEP TAHMİNİ

1.
2.
Toplanan veriler sonucunda bir talep tahmini
yapılır. Talep tahmini ilgili pazarda üretilmesi
düşünülen mal veya hizmetin ne kadar talep
edileceğini ifade eder. Talep iki şekilde
incelenmektedir.
Potansiyel talep, pazarda mevcut şartlar
altında tüketicilerin sayısı veri iken satın
alınabilecek toplam mal veya hizmet miktarıdır.
Fiili talep, belli bir dönemde talebin ne kadar
olduğunu gösterir.
KURULUŞ AŞAMALARI



İşletme kuruluş çalışmaları bir süreç şeklinde işler ve
herbiri son derece titiz çalışmayı gerektiren analizleri
kapsar. Proje yatırım düşüncesinin oluşmasından
sonra kuruluş aşamasının en önemli ve en kapsamlı
çalışmasını içeren fizibilite etüdleri yapar.
Girişimci açısından yatırım parasal sermayenin bina,
arazi, makine ve stoklar gibi maddesel ve patent veya
imtiyaz şeklindeki maddi olmayan değerlere
dönüştürülmesidir.
İşletme açısından yatırım işletmeye ileride gelir
sağlamak amacıyla yapılan her türlü harcamadır. Bu
açıdan değerlendirildiğinde arsa, bina, makinalar,
lisans, patent hakkı ve firma değeri için yapılan her
tür harcama yatırım harcamasıdır.
PROJE YATIRIM DÜŞÜNCESI
Amaçlar açısından ele alındığında işletmelerin
yaptıkları yatırımlar ÜRETİM AMAÇLI ve MALİ
AMAÇLI YATIRIMLAR olarak ikiye ayrılır.
Üretim amaçlı yatırımlar:
1. Sabit sermaye yatırımları
kuruluş yatırımları
rasyonelleştirme yatırımları
tevsi yatırımları
yenileme yatırımları
1. Stok yatırımları
ÜRETİM AMAÇLI YATIRIMLAR
Kuruluş yatırımları yeni kurulan bir işletmenin mal ya
da hizmet üretimin gerçekleştirmek için gerek
duyduğu varlık değerlere yaptığı harcamalardır.
Rasyonelleştirme yatırımları mevcut tesis veya
üretim yöntemini geliştirerek daha çağdaş tesis ya
da üretime yöntemine göre organizasyonun yeniden
şekillendirilmesi amacıyla(reorganizasyon) yapılan
yatırımlardır.
Tevsi
yatırımlar,
kurulu
bir
işletmenin üretim kapasitesini artırmak amacıyla
yaptığı
yatırımlardır.
Yenileme
yatırımları
ekonomik ömrünü dolduran sabit değerlerin
yenilenmesine
yönelik
yatırımlardır.
Stok
yatırımları işletmenin hammadde, yarı mamul,
mamul ve yardımcı malzemeler için yaptığı
harcamalardır.
Stok
yatırımlarını
sermaye
yatırımlarından ayıran en önemli fark yatırımın
süresidir.
Finansal
planlama
açısından
ele
alındığında sabit sermaye yatırımları uzun süreli,
stok yatırımları ise kısa süreli yatırımlar olarak
kabul edilir.
MALİ YATIRIMLAR

Sermayenin üretim dışında
mali bir kazanç sağlamak
amacıyla hisse senedi, tahvil
veya hazine bonosu gibi
alanlara
yönlendirilmesidir.
Yatırım
projesi
kavramı
yatırıma göre daha kapsamlı
bir kavramdır.
İleride belli bir ekonomik
yarar sağlayacağı umularak
yapılan yatırımla ilgili olarak
geliştirilen bir plandır. yeni
bir işletmenin kurulması,
mevcut
bir
tesisin
genişletilmesi,
işletmenin
kullandığı
teknolojilerin
geliştirilmesi
veya
yenilenmesi,
alt
yapı
hizmetleri, sağlık ve eğitime
yönelik çalışmalar gibi her
türlü harcama ve çaba yatırım
projesi olarak değerlendirilir.
FIZIBILITE(YAPILABILIRLIK )ÇALIŞMALARI
Yatırım
kararlarının
öncesinde
durum
değerlemesi.
Türkçede yapılabilirlik olarak bilinen bu terim, daha ziyade fizibilite etüdü
olarak kullanılır. Fonların ve imkanların kullanımını gerektiren hemen her
yerde, gelecekte kazanç getirecek bir işe kalkışıldığında, söz konusu olacak
yatırımın değer olup olmadığını, ne ölçüde karlı olabileceğini ortaya koymak
için yatırım projesi ile ilgili önemli bütün hususların değerlendirilmesine ihtiyaç
duyulur. Bu amaçla yapılan çalışmalara fizibilite çalışması denir. Değerleme
sonucunda
karlı
bulunan
yatırımlar
için
fizibil
dir
denilir

Rasyonel yatırım alanlarının tespit edilebilmesi için
çeşitli etütler yapılır. Bunlar; OLANAK ETÜDÜ ve
FİZİBİLİTE ETÜDÜDÜR. Olanak etüdü ülkenin
doğal kaynakları diğer üretim faktörlerinin durumu,
ithal ikamesinin olup olmaması durumu, ülkede
izlenen ekonomi politikaları ve rakiplerin durumu
gibi konularda yapılan araştırmaları kapsar.
FIZIBILITE(YAPILABILIRLIK )ÇALIŞMALARI

Fizibilite çalışması yeni bir
yatırım kararı için yapılabileceği
gibi,
mevcut
tesislerin
genişletilmesi,
yenilenmesi
maksadıyla da yapılabilir. Bu
çalışmalar bazen bir istek sonucu
da gündeme gelir. Yatırım için
ihtiyaç duyulacak kredileri ve
teşvikleri
sağlayacak kamu veya finansman
kuruluşları
bu
işin
yapılabilirliğini görmek için bir
fizibilite raporu talep ederler. Bu
durumda müteşebbis şartlarına
uygun
bir
fizibilite
etüdü
hazırlamak
zorunda
kalır.
FIZIBILITE(YAPILABILIRLIK )ÇALIŞMALARI
Bir fizibilite çalışmasında esas itibariyle beş ana konuda bilgiler toplanıp
bir değerleme yapılmaya çalışılır.


1. Piyasa incelemesi: Üretilmesi düşünülen mal veya hizmetin
çeşitini, özelliklerini, muhtemel satış fiyatını, hangi pazarlarda veya
pazar dilimlerinde ne kadar satılabileceğini, satış dönemlerini,
sağlayacağı ihracat, istihdam, katma değer gibi iktisadi faydaların
neler olacağı değerlendirilir. Bu maksatla ayrıntılı piyasa
araştırmalarına girişilir.
2. Kuruluş yeri incelemesi: Bir işletmenin iktisadi ve sosyal bakımdan
maliyetinin en az; buna karşılık sağlayacağı faydaların en fazla
olması esastır. Bu maksatla, yatırım için en uygun yerin
belirlenmesine ihtiyaç duyulur. Hammadde, enerji, işgücü, pazara
yakınlık, tabii şartlar, ulaşım imkanları, gelişme potansiyeli ve daha
birçok faktör dikkate alınarak en rasyonel kuruluş yeri tayine
çalışılır.
FIZIBILITE(YAPILABILIRLIK )ÇALIŞMALARI



3. Mali inceleme: Fizibilite etüdünün bu bölümünde yatırımın toplam
maliyeti, sabit ve değişir giderlerinin yapısı, işletme sermayesi
ihtiyaçları, aylar ve yıllar itibariyle nakit akışları ve finansman
programı,
üretime
geçtikten
sonra
nakit
akışları,
başabaş üretim miktarları ve yatırımın kara geçiş zamanı gibi
hususlar değerlendirilir.
4. Teknolojik inceleme: Üretimde kullanılacak teknik ve teknolojiler
ile, alternatif üretim teknikleri ve her tekniğe göre ortaya çıkacak
ham ve yardımcı madde ihtiyaçları, bunların gerektirdiği makina ve
teçhizat ile, bunlara ait girdi-çıktı analizleri, yerleşme planı, inşaat
ve
montaj
işlerinin
nasıl
yapılacağı,
tedarik
kaynakları, istihdam edilecek personelin miktar ve özellikleri gibi
hususlar bu bölümde değerlendirilir.
5. Hukuki inceleme: Yatırım projesinin hazırlanma safhasından
kuruluş yerinin seçimi, yatırımın gerçekleştirilmesi, işletmenin
faaliyete geçip malların pazarlanmasına kadar uyulması gereken
kanun, tüzük ve yönetmelikler, yatırım üzerinde yapacağı muhtemel
etkiler ve getireceği fırsatlar bakımından değerlendirilir.
Başlıca bu bölümlerden meydana gelen fizibilite etüdü
ardından sonuç olumlu (yapılabilir) bulunursa, yatırım için bir
ön proje hazırlanır. Daha sonra, kesin proje haline getirilecek
uygulamaya geçilir.
KAPASİTE KULLANIMI VE BAŞABAŞ NOKTASI ANALİZİ

İşletmeler belirli bir kapasite düzeyinde faaliyette
bulunurlar. Kapasite sınırsız değildir. İşletmeler sınırlı
kapasite ile mal ve hizmet üretiminde bulunurlar.
İşletmelerin belirledikleri hedeflere ulaşabilmeleri
içinse kapasitelerini tam olarak kullanmaların gerekir.
Arzu edilen işletmelerde atıl kapasitenin
bulunmamasıdır.
KAPASİTE KAVRAMI:
Çoğunlukla bir yıl olarak alınan işletmenin belirli bir
dönemde mevcut kaynaklarını kullanarak elde
edebileceği maksimum üretim miktarını ifade eder.
KAPASİTE TÜRLERİ:
TEORİK (MAKSİMUM) KAPASİTE
NORMAL(PRATİK) KAPASİTE
GERÇEK(FİİLİ)KAPASİTE
AYLAK(BOŞ) KAPASİTE
ZORLANMIŞ KAPASİTE
OPTİMUM KAPASİTE
TEORİK(MAKSİMUM) KAPASİTE

Bir işletme, makine veya teçhizatın, hiçbir
bekleme gecikme, arıza, aksam veya duraklama
olmadan ulaşabileceği en yüksek üretim
miktarıdır. Diğer bir deyişle, maksimum
kapasite, “teknik açıdan yapılabilir” nitelikte
olup, üretimde herhangi bir sıkılma, bozulma,
işgücü veya hammadde tıkanıklığı, diğer üretim
darboğazları
ile
maliyetleri
göz
önünde
bulundurmaz Maksimum üretime ulaşmak için
fazla çalışma, kadar, yardımcı hizmetler, araçgereç ye aşırı yıpranma da üretim maliyetlerinin
normal düzeyini aşmasına yol açar.
NORMAL(PRATİK) KAPASİTE

Genellikle,tesis kapasitesi olarak maksimum kapasite düşünülürse de,
bir işletme veya tesisin tahmin edilen hakiki üretim kapasitesinin
sürekli olarak maksimum kapasitede kalması, çok zor, hatta
imkansızdır, Çünkü, bakım-tamirler, beklemeler, duraklamalar, montaj
ve ayarlamalar, çalışmaya hazır hale getirmeler, çalışma
yanılgılarından değeri gecikmeler v.b., makinelerin veya işletmelerin
belirli çalışma sürelerinin % 100’ünü doldurmalarına imkan vermez. Bu
tür gecikme ve beklemelere, “faaliyet kesilmeleri” denilir. İşte,
maksimum, kapasiteden bu faaliyet kesilmeleri çıkarılırsa, normal veya
pratik
kapasiteye
ulaşılır.
Şu halde daha pratik bir kavram olan bu kapasite, salt kurulu tesisi
değil, normal duraklamalar, tatiller, tamirler, gereç değişiklikleri,
istenen vardiya şekilleri ve birleştirilecek ana makinelerin
bölünmezlikleri gibi tesisin teknik özelliklerini içeren normal çalışma
koşulları yanında uygulanan, işletme sistemi de göz önüne alınarak
ulaşılabilen
üretim
miktarını
verir.
Bir işletmenin üretim tesislerinin kurulu kapasitesi yıllık 60 000 ton
iken, normal veya pratik kapasitesi 50 000 ton olabilir. Değişik şartlara
ve endüstri kollarına göre de fark etmekle beraber, normal kapasitenin
maksimum kapasitesinin % 75-80 civarında olabileceği ileri
sürülmektedir.
OPTİMUM KAPASİTE
Birim başına sabit ve değişken giderler toplamının minimum olduğu
kapasiteye “optimum kapasite” denir. Şu halde,.konuyu maliyetlerle ilişkili
olarak, ekonomik açıdan ele alan bu kapasite kavramı, üretim tekniği
değişmediğinde bir işletmenin minimum maliyetlerle üretilebileceği mamulün
miktarını vermektedir Maksimum kapasitenin teknik niteliğine karşın, bu
ekonomik kapasitedir; ancak şunu da hemen belirtmek gerekir ki, bunun
ölçümü diğerlerine göre daha zordur. Optimum kapasite, normal kapasite
dolaylarındadır.
Optimum kapasite ile yine ekonomik bir kavram olup, daha önce üzerinde
durulan “optimum işletme büyüklüğünü” birbirine karıştırmamak gerekir.
Herhangi bir işletme, optimum büyüklükte olsun veya olmasın, o işletmenin
kapasitesinin,
“maliyet
giderlerini
minimum
düzeyde
tutarak”
kullanılabilecek bir sınırı vardır. İşte işletme kapasitesinin bu sınırı optimum
kapasiteyi
ifade
eder.
GERÇEK(FİİLİ)KAPASİTE
Fiili kapasite, işletmenin herhangi, bir dönemdeki fiili veya gerçekleşen
üretim kapasitesini ifade, eder. Normal kapasite, her zaman için
“ulaşılabilir ‘üretim miktarını” verir ve bu açıdan gerçekçi bir “tam
kapasite”dir. Ancak, işletmenin normal kapasitede çalışmasını
gerektirmeyen veya bunu aşması gerektiren durumlar (örneğin, talep
düzeyinin düşüklüğü nedeniyle daha az veya bazen de aksi bir durumda
daha yüksek üretim) söz konusu olabilir. Esasen bir işletmenin her
zaman
normal
kapasitede
çalışması
istisnai
bir
haldir.
Atıl (Boş, Kullanılmayan) Kapasite
İşletmenin belirli bir dönemdeki fili veya gerçekleşen üretim miktarı
(fiili kapasitesi) normal kapasitesinin altında ise aradaki fark atıl
kapasiteyi” gösterir. Atıl veya kullanılmayan kapasite’, “boş kapasite”,
“aylak kapasite” gibi adlar da verilir.
ÖZET:
Girişimcilik özellikleri











İş ve görevlere bağlanma
Belirsizlikle yaşama becerisi ve orta düzeyde risk
alma
Fırsatları yakalama
Objektif olma
Geri bildirim ihtiyacı
İyimserlik
Paraya olan tutum
Proaktif yönetim
Bağımsız olma
Başarma ihtiyacı
İçsel kontrol odağı
ÖZET:
GIRIŞIMCILIĞIN ÖNEMI
 Ekonomik büyüme ve işsizlik sorunu
 Rekabet ortamı
 Toplum menfaatleri
 Bireysel menfaatler
GIRIŞIMCILIĞIN AVANTAJ
VE
DEZAVANTAJLARI
Bağımsızlık
-Başarma Duygusu
-Saygınlık elde etme
-Kar elde etme
-Kişisel gelişime olan katkısı
ÖZET:
GIRIŞIMSEL KARAR VERME SÜRECI VE
GIRIŞIMCILIĞI ETKILEYEN FAKTÖRLER







Yeni iş kurma isteğinde bireyin kültürü, alt kültür,
aile,öğretmenler, meslektaşlar, arkadaş çevresi etkili
olmaktadır. Ancak yeni bir şirket kurmayı mümkün
kılan ve bu anlamda etkileyici unsurlar şunlardır:
1-Devlet
2-Alt yapı
3-Pazarlama
4-Rol modelleri
5-Finansal kaynaklar
Bir ülkedeki girişimcilik düzeyini, etkileyen faktörler;
kültür, altyapı, sosyal faktörler, ekonomik faktörler, bilgi
alt yapısı, finansman olanakları, teknoloji kapasitesi, piyasa
yapısı, bireysel özellikler, yasalar ve düzenlemeler gibi
çeşitli unsurlara bağlıdır.
KÜÇÜK İŞLETMELER
ÖZET:
1-Küçük İşletme Tanımı ve Çeşitleri
Küçük işletmeler, Türkiye gibi gelişmekte olan
ekonomilerin bel kemiğini oluşturmaktadır.Emek yoğun
çalışan işletmelerden,teknoloji yoğun çalışan işletmelere
kadar bir çok sektörde küçük işletmelerin varlığını
görmek mümkündür.Büyük işletme(modern işletme)
tanımına bakıldığı zaman,çok iyi tanımlanmış özellikler
gösterirken;aynı kolaylığı küçük işletmeler açısından
söylemek güçtür.
Ölçek büyüklüğü olarak gerek ülkemizde gerek diğer ülkelerde ikili
ya da üçlü sınıflandırma benimsenmiştir. İkili sınıflandırma
şöyledir:
-Küçük ve orta ölçekli işletme,
-Büyük işletme.
Üçlü sınıflandırmada ise şu şekilde ele alınmaktadır:
-Küçük ölçekli işletme,
-Orta ölçekli işletme,
-Büyük işletme.
ÖZET:
 Küçük işletme tanımında bir takım nitel ve
nicel kriterler esas alınmaktadır. İşletme
büyüklüğünü belirlemede kullanılan nicel
ölçütler şunlardır;
 yıllık satışlar, yıllık karlar, bilanço büyüklüğü,
öz kaynak miktarı,yatırım miktarı ve çalışan
personel sayısıdır.
 İşletme
büyüklüğünü
belirlemede
kullanılan nitel ölçütler ise şunlardır;
Yönetim şekli, hissedarların sayısı, sektördeki
göreli durumu, hukuki şekli ve bölgeye yönelik
olup olmama. Genellikle büyüklük saptamada
ölçme kolaylığı açısından nicel ölçütler daha
çok kullanılmaktadır.
TÜRKIYE’DE KÜÇÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTE
İŞLETME TANIMI ÖZET:

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından AB mevzuatına
uyumlu KOBİ tanımını ilişkin kanun tasarısı
hazırlanmıştır. Küçük ve orta büyüklükte işletmelerin
tanımı nitelikleri ve sınıflandırılması hakkında
yönetmelik taslağını 5. maddesinde AB esasları ile
uyumlu olarak yapılan KOBİ tanımı ve sınıflandırılması
şöyledir:
1-Mikro işletme: On iki kişiden az çalışan istihdam eden ve
yıllık net satış hasılatı ve /veya mali bilançosu bir milyon
Yeni Türk Lirasını aşmayan işletmeler
2-Küçük işletme: Elli kişiden az çalışan istihdam eden ve
yıllık net satış hasılatı ve/veya yıllık mali bilançosu beş
milyon Yeni Türk Lirasını aşmayan işletmeler
3-Orta büyüklükteki işletme: İki yüz elli kişiden az çalışan
istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı ve/veya yıllık mali
bilançosu yirmibeş milyon Yeni Türk lirasını aşmayan
işletmeler
ÖZET:
KÜÇÜK İŞLETMELERIN ÖNEMI
1-İşsizlik ve Üretime Olan Katkıları
2-Bazı Endüstrilerde Önemli Bir Paya Sahiptir
3-Rekabet Potansiyeli
4-Diğer
KÜÇÜK IŞLETMELERIN SAHIP OLDUĞU
ÜSTÜNLÜKLER
-Esneklik
-Niş Pazar
-Hızlı karar alma süreci
-Tüketicilerle direkt temas
ÖZET:
Küçük işletmeler bu üstünlüklerine karşılık bazı
Dezavantajlara da sahiptir:
a-)Küçük işletmeler bilgiye ulaşmada bazı sıkıntılara sahiptir
*Rakipler,tedarikçiler,teknoloji ve ihracat pazarlar hakkında
bilgi edinme zorlukları vardır.
*Ulusal, uluslar arası normlar, ithalat-ihracat yapılan ülke
gerekleri,ihracatta tüketicilerin beklentileri konusunda
bilgiye ulaşma güçlükleri vardır
b-)Çevre ile ilgili maliyetlerin katlanabilme zorunluluğu
vardır.
c-)Finansal kaynaklara ulaşabilmede güçlüklerle
karşılaşmaktadır.Bu nedenle de yetersiz sermaye ile
çalışmaktadır
d-)İnsan kaynaklarının kalitesi düşüktür.Kalifiye elemanları
bünyesine almada sıkıntılar vardır
e-)Teknolojiden yararlanma olanakları sınırlıdır.Küçük
işletmelerin çoğu sınırlı olanakları sahip olduğundan
dolayı,düşük teknoloji ile çalışmaktadır
f-)Sınırlı yönetsel becerilere sahip olmasıdır
KAPASİTE TÜRLERİ:
Teorik(max) kapasite
 Normal(pratik) kapasite
 Gerçek(fiili)kapasite
 Aylak(boş)kapasite
 Zorlanmış kapasite





Zorlanmış Kapasite : İşletmelerin bazen müşterilerin artan
istemlerini karşılamak için;
Standart çalışma süresini genişleterek
Bakım sırası gelişmiş olan makinelerin bakımlarını bir süre
erteleyerek
Hammadde güven stokunu kullanarak ya da ek hammadde
satın alarak, vb yaklaşımlarla normal kapasitenin üzerinde bir
çalışma düzeyine çıkmaları sonucu ulaşılan üretim düzeyine
zorlanmış kapasite denir.
KAPASİTE TÜRLERİ:

Kapasite türleri aşağıdaki gibi gösterilebilir.
OPTIMUM KAPASITE VE UYGUN KURULUŞ ÖLÇEĞININ SEÇIMI



Bir işletmenin üretebileceği ürün miktarını yani kurulu
ölçeği ile ulaşabileceği üretim düzeyini en düşük maliyetle
elde edebileceği kapasitedir. Optimum kapasite kuruluş
ölçeğinin bir fonksiyonudur.
Optimum kapasite düzeylerinin belirlenmesinde kısa
dönemde artan ve azalan verimler kanunu uzun dönemde
ise ölçeğe göre artan sabit ve azalan getiri şartları etkili
olmaktadır.
KISA DÖNEM: iktisat teorisinde tüm üretim faktörlerinin
değiştirilemediği dönem olarak kabul edilir. Belli bir sabit
faktör üzerine herbir değişken faktörün ilavesinin üretime
sağladığı katkı bir önceki faktöre göre giderek artar. Buna
ARTAN VERİM denir.
Faktör düzeyinin aşılması
durumunda ise her ilave değişken faktör bir önceki faktöre
göre toplam üretimi daha az artırır. Buna da AZALAN
VERİM denir. Belirtilen bu iki olay birlikte ARTAN VE
AZALAN VERİMLER KANUNU olarak bilinir.
OPTIMUM KAPASITE VE UYGUN KURULUŞ ÖLÇEĞININ SEÇIMI
UZUN DÖNEM: Production in the long run
tüm üretim faktörleri değiştirilebilmektedir. Bu
değişme , işletme ölçeğinde bir değişmeyi ifade
eder. Üretim ölçeğinde meydana gelen değişmeler
sonucu üretim miktarında meydana gelen
değişmelere ÖLÇEĞE GÖRE GETİRİ
denilmektedir. Üretim miktarıyla yakından ilgili
olan bu ölçek değişmeleri üretim miktarını hep
aynı yönde ve aynı oranda değiştirmez. Bütün
üretim faktörleri birlikte ve aynı oranda
değiştirildiğinde üç çeşit ölçeğe göre getiri durumu
ortaya çıkar:
 ÖLÇEĞE GÖRE SABİT GETİRİ
 ÖLÇEĞE GÖRE AZALAN GETİRİ
 ÖLÇEĞE GÖRE ARTAN GETİRİ

OPTIMUM KAPASITE VE UYGUN KURULUŞ ÖLÇEĞININ SEÇIMI

Ölçeğe göre getiri durumlarını şekil yardımıyla
açıklayacak olursak;
Üretim faktörlerindeki
işgücü-toprak
artışı
toplam üretimi de aynı
yönde ve aynı oranda
artırmıştır.
Ölçeğe
göre sabit getiri söz
konusudur. F eğrisi
pozitif
eğimli
ve
doğrusaldır.
OPTIMUM KAPASITE VE UYGUN KURULUŞ ÖLÇEĞININ SEÇIMI
Üretim faktörlerindeki
artış toplam üretimi
daha fazla artırmıştır.
Ölçeğe göre artan getiri
söz konusudur. G eğrisi
bu yüzden pozitif eğimli
ve dışbükey bir seyir
izlemektedir.
OPTIMUM KAPASITE VE UYGUN KURULUŞ ÖLÇEĞININ SEÇIMI
Üretim
faktörlerindeki artış
toplam üretimi daha
az artırmıştır. Ölçeğe
göre azalan getiri söz
konusudur. H eğrisi
de bu yüzden pozitif
eğimli fakat azalarak
artan veya içbükey
bir seyir izlemektedir.
OPTIMUM KAPASITE VE UYGUN KURULUŞ ÖLÇEĞININ SEÇIMI
KOM: kısa dönem ortalama maliyet eğrisi’nin herbiri belli bir
üretimi(Q1 ve Q2üretim düzeyleri) minimum bir maliyetle
gerçekleştirecek bir tesisi temsil etmektedir. Firma gelecekteki üretim
miktarını göz önünde bulundurarak bu tesislerden birini seçecektir.


Herbir KOM eğrisine optimal olduğu noktada teğet olan ölçeğe göre artan
ve azalan getiriden dolayı “U” biçimli uzun dönem ortalama maliyet
(UOM) eğrisi ise firmanın istediği herhangi bir tesisi kuracağı zaman her
üretim düzeyinin en düşük ortalama maliyetini göstermektedir. UOM
eğrisine min. Olduğu noktada teğet olan KOM2 ile gösterilen ikinci tesis
tam kapasitenin söz konusu olduğu, birim maliyetlerin olabilen en düşük
düzeylere çekildiği optimum çaptaki tesisi ifade eder.
İşletmenin yapısına, büyüklüğüne ve amaçlarına en uygun düşen üretim
miktarına OPTİMUM KAPASİTE denir. Bu kapasite öyle bir noktada
gerçekleşmelidir ki o noktada üretim maliyetleri en düşük, üretim miktarı
en yüksek, üstelik üretilen malın tümü satılmış olmalıdır. İşletmeler için
optimal kapasite bulundukları sektörün kapasitesine göre belirlenmelidir.
BAŞABAŞ NOKTASI ANALİZİ



İşletme kapasitesinin belirlenmesinde yararlanılan bir
başka grafik araç ise Başabaş Noktası Analizidir. Bu analiz
hangi üretim(kapasite) düzeyinde işletmenin karsız
hangilerinde ise zarar ve kar durumunda olacağını ortaya
koyan bir kapasite belirleme aracıdır.
"Maliyet-Kâr-Hacim Analizi" veya "Kâra Başlama Noktası
Analizi" de denir.
İşletmelerin maliyetlerinin üretim miktarı ile İlişkili
olması ve fiyatın genellikle işletme dışında "piyasa"
dediğimiz ortamda oluşması, işletme yöneticilerinin belirli
bir fiyatla satılacak ürünlerin, hangi üretim (ve satış)
düzeyinde ne kadar kâr bırakacağı konusunda bir çalışma
yapmalarını gerektirir. Piyasa fiyatını etkileyebilecek
güçteki işletmeler bile bu çalışmayı yapacak hangi üretim
(ve satış) düzeyinde, ne fiyatla satış yaparlarsa en kârlı
durumda olacaklarını bilmek isterler. Fiyatlandırma,
üretim seviyesini belirleme veya yeni ürünler çıkarma
konusunda verilecek kararlar, bu tür irdelemeleri gerekli
kılar.
BAŞABAŞ NOKTASI ANALIZININ DAYANDIĞI VARSAYIMLAR
ŞUNLARDIR:





a) Maliyetler açıkça sabit ve değişken olarak sınıflandırılabilirler. Ya
da karma maliyetlerin (hem sabit, hem de değişken maliyetlerden
oluşan) sabit ve değişken kısımları belirlenebilir;
b) Sabit maliyetler kesinlikle satış tutarıyla birlikte değişmez. Yani
satış düzeyinden etkilenmezler. Değişken maliyetler ise kesinlikle
satış düzeyinden etkilenirler;
c) Satış hacmi değişse de, birim başına satış fiyatı değişmemektedir;
d) Satış karışımı (İşletmenin ürün çeşitleri ve toplam üretim içindeki
payları) sabit kalmaktadır;
e) Üretim işletmeleri için Üretim Miktarı'nın tamamı satılmış
olacaktır. Dönem sonu mamul stoku yoktur;

f) Her çeşit satın alma fiyatı sabittir;

g) İşletmenin verimliliği değişmemektedir;

h) Maliyetler üzerinde yalnızca üretim veya satış miktarının etkisi
bulunduğu kabul edilmektedir. Maliyetlere çok başka etkenler de
etki
eder.
Fakat
Başabaş
Noktası
Analizlerinde
olay
basitleştirilmcktedir. Bir anlamıyla bu analiz statiktir. İş
hayatındaki dinamik etkiler gözönüne alınmaz.


TG, üretim ve satışla birlikte gelir elde edilmeye başlanacağı için
orijinden başlayarak,üretim ve satış miktarı arttıkça ürünün fiyatı ile
doğru orantılı olarak artan, Toplam Geliri gösteren doğrusal bir eğridir.
TM ise, üretim miktarı ile ilişkili olmayan üretim olsun veya olmasın
katlanılan sabit maliyetlerden dolayı orijinden daha yukarıdan
başlayarak üretim miktarı ile ilişkili olarak değişen, değişken
maliyetlerle orantılı olarak artarak doğrusal bir seyir takip eden Toplam
Maliyeti göstermektedir.


TM ve TG eğrilerinin kesiştiği nokta Başabaş noktası olup (Q1 üretim
düzeyi), bu üretim düzeyinde gelir ve gider eşittir. Bu üretim düzeyinin
üzerinde kar altında ise zarar sözkonusudur. İşletme kar edilen bölgede
yer alacağı bir kapasite düzeyi(Q1’den fazla) ile çalışmak
durumundadır.
Başabaş noktası üretim miktarı, maliyet kalemlerinin bilinmesi halinde
aşağıdaki formül ile hesaplanır.
İŞLETMELERIN AMAÇLARI:
İşletmenin amacı: ulaşmak istedikleri hedefleri
belirleyen planların kapsamını ortaya koyar.
Belli faaliyetleri gerçekleştirerek ulaşmak
istenen durumlardır.
 Büyük olsun küçük olsun bütün işletmelerin
amacı ekonomik malları üretmek ve/veya
pazarlamaktır. Buradan hareketle her bir
işletmenin amacının kar elde etmek olduğunu
söyleyebiliriz.
 İşletmelerin genel kabul görmüş amaçları
arasında;

Uzun dönemde kar elde etme
 Topluma hizmet sunma
 Bağımsız olma ve prestij sağlama
 Ömrünü sürekli kılma

İŞLETMENIN HUKUKSAL YAPISI VE TÜRLERI:


İşletmeler açısından amaca uygun bir hukuki
yapının seçimi ve ona şahsiyet kazandırmak
önemlidir.
GİRİŞİMCİLER İŞLETMENİN HUKUKİ YAPSINI
SEÇERKEN AŞAĞIDAKİ FAKTÖRLERE DİKKAT
ETMEK DURUMUNDADIRLAR.
1- Vergi
2-Sorumluluk
3-Kuruluş sermayesi gerekleri
4- Kontrol
5-İşletme amaçları
6-Yönetim başarı Planları
7-Maliyet
HUKUKİ ŞEKİLLERİ BAKIMINDAN İŞLETMELER
1- Özel İşletmeler
 2Kamu İşletmeleri
 3Yabancı Sermayeli
İşletmeler ,
olmak üzere 3 ana işletme
grubu bulunmaktadır.
Bunlar da kendi içinde sınıflara
ayrılmaktadır.







1-ÖZEL İŞLETMELER
A-Tek kişi İşletmeleri
B-Şirketler
a-Adi şirketler
b-Ticaret Şirketleri
1-Şahıs Şirketleri



2-Sermaye Şirketleri




Kolektif Şirketler
Komandit Şirketler
AnonimŞirket
Limited Şirket
Sermayesi Paylara Bölünmüş
Komandit Şirketler
C-Kooperatifler
2-KAMU İŞLETMELERI
•Katma bütçeli işletmeler:
 •Döner sermayeli işletmeler:
 •Yerel yönetim işletmeler:
 •Kamu İktisadi teşebbüsleri (KİT’ler):.
 •İktisadi devlet teşekkülleri (İDT)
 •Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK).

3
YABANCI SERMAYELI İŞLETMELER
Sermayesinin tamamı veya %51 lik kısmı yabancı
girişimcilere ait olan işletmelerdir.
HUKUKİ ŞEKİLLERİ BAKIMINDAN İŞLETMELER
Her ülkede işletmelerin çeşitli yönlerden bağlı kalacakları
hususlar bazı kanunlarla düzenlenmektedir. Ülkemizde
bunlar;
 •Türk Ticaret kanunu (TTK),
 •Borçlar kanunu
 •Kooperatifler kanunu
 •Vergi kanunu
Diğer bazı kanunlar; Türk Medeni Kanunu, iş kanunu,
bütçe kanunu, vb.’dir.
 Daha önce yapılan sınıflandırma kapsamına giren
özel işletme çeşitleri ve tanımları şu şekildedir:

ŞAHIS IŞLETMELERI VE HUKUKSAL YAPISI:




Oldukça eskilere dayanan kurulması basit olan
işletme türüdür.
İşletmenin tek sahibi vardır. Bu nedenle işletme
sahibi işletme faaliyetleri konusunda her türlü kararı
alır, uygular ve denetler. Ortaya çıkabilecek işletme
riskleri tümüyle kendisine aittir.
Kuruluşu: kişinin işletme kurma isteği bağımsız çalışma
isteği, küçük sermayesini değerlendirme isteği, başka
alternatifin olmaması, miras, vb. olabilir.
Şahıs işletmelerinin bu risklere karşın birtakım
üstünlükleri de vardır. Bunlar:






Kurulması kolaydır
Yetkiler işletme sahibi olan kişide toplanmıştır.
Faaliyetlerde gizlilik vardır.
Kar bir tek elde toplanır.
Esnek bir yapıya sahiptir.
Kredi bulma imkanları vardır.
ŞAHIS IŞLETMELERI VE HUKUKSAL YAPISI:

Şahıs işletmelerinin bu üstünlüklerinin yanısıra
hukuki yapıdan ötürü işletme sahibine getirdiği
birtakım dezavantajlar da vardır. Bunlar:
Büyümeleri sınırlıdır.
 Örgüt yapısı gelişmemiştir.
 İşletmenin devamı belirsizdir.
 İşletmenin
tüm
borçlarına
sözkonusudur.


karşılık
sorumluluk
Şahıs
işletmeleri
az
sermaye
ile
kurulabildiğinden küçük işletmeler için en uygun
hukuki yapı olduğu uygulamada görülen bir
gerçekliktir. Bununla beraber işletmenin hukuki
yapısı
o
işletmenin
büyüklüğü
veya
küçüklüğünün bir ölçüsü değildir.
Şahıs
işletmesi olan büyük sermayeli işletmeler de
vardır.
ŞİRKETLER
BORÇLAR KANUNUNA
GÖRE BIR IŞLETMENIN ŞIRKET
OLABILMESI IÇIN GEREKEN HUSUSLAR AŞAĞIDAKI GIBIDIR:
 Şirketi
kuranların sayısı birden fazla
olmalıdır.
 Ortak bir amaç olmalıdır
 Ortak amaca ulaşmak için ortaklar
arasında bir anlaşma olmalıdır
 Belirlenen hedefe ulaşmak için para, mal
veya emek, sermaye olarak konmalıdır
 Bu tip şirketler Borçlar kanununda adi
şirketler olarak tanımlanır.
ŞİRKETLER

Ortak ekonomik amaç ve çıkarları gerçekleştirmek, ya
da belli bir ekonomik amaç ve çıkarın gereği olarak
birden çok kişilerin emek ve sermayelerini bir araya
getirmeleriyle
kurulan
işletmelere
şirket
denir. Bir ortaklığın varlığından söz edilebilmesi için
aşağıdaki niteliklerin bulunması gereklidir.
• Ortaklığı oluşturan kişiler birden
fazla olmalıdır. Bu kişiler gerçek
veya tüzel kişi olabilir. Bu kişilere
ortak, hissedar, şerik veya pay sahibi
denir.
• Ortak bir amacın bulunması
gereklidir.
• Ortak amaca ulaşabilmek için
ortaklar
arasında
bir
anlaşma
bulunmalıdır.
• Şirketin amacına ulaşabilmesi için
ortaklarının mal ve emeklerini
sermaye olarak şirkete getirmelidir.


Türkiye yasalarına göre şirketler temelde ikiye
ayrılır: kişi (şahıs) şirketleri ve sermaye
şirketleri.
Şahıs şirketleri
Adi şirket
 Kollektif şirket
 Komandit şirket


Sermaye şirketleri
Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket
 Limited şirket
 Anonim şirket

YUKARIDA
AÇIKLANAN
NITELIKLERE
SAHIP
OLAN
OLARAK
BORÇLAR KANUNUNDA "ADI ORTAKLIKLAR ”
INCELENIRLER. BUNLARIN DIŞINDA TICARET
KANUNU
DA
IŞLETMELER
KIMI
ORTAKLIK
ÇALIŞMALARINI DÜZENLER.
BU
TÜRLERINI
VE
"
ŞIRKETLERI " DENILMEKTEDIR. BU NEDENLE ,
YAPILARI AÇISINDAN ŞIRKETLER IKIYE AYRILIRLAR.
ŞIRKETLERE ISE
ONLARIN
TICARET
HUKUKI
1. ADİ ŞİRKETLER : İki veya daha çok
kişinin
bir
araya
gelerek
iş
yapması
durumlarında adi şirket söz konusu olmaktadır.
Borçlar kanununa göre her ortak para, alacak
veya başkaca mal veya emek olarak da bir
sermaye
koymakla
yükümlüdür.
Şirket
sözleşmesi yazılı ya da sözlü olabilir. Bu tür
şirketlerin
tüzel
kişilikleri
yoktur.
1. ADİ ŞİRKETLER :



Adi şirketin kuruluşu kanınca bir şekle bağlanmıştır.
İster gerçek, ister tüzel kişi olsun, ortakların şirket
kurmak konusunda anlaşmalarıyla şirket kurulmuş
olur.
Adi şirketlere Borçlar Kanununun 520 – 541
arasındaki maddeleri
uygulanır.
Kazanç veya zarar ortaklar arasında daha önceden
belirtilen oranlarda veya eşit olarak dağıtılır. Bütün
ortaklar şirketin yönetiminde yetki sahibidir. Ancak
bu yetki bir veya birkaç ortağa, ya da dışarıdan
seçilecek birine devir edilebilir. Üçüncü kişilere karşı
ortaklar sınırsız ve zincirleme sorumludur. Kuruluş
anlaşmasının aksine bir hüküm yoksa, ortaklardan
birinin
ölmesi
ile
ortaklık
sona
erer. Adi şirketi ticaret ortaklıklarından ayıran en
önemli özellikler şunlardır.
1. ADİ ŞİRKETLER :

Adi şirketi ticaret ortaklıklarından ayıran
en önemli özellikler şunlardır.
•Adi şirketin tüzel kişiliği
yoktur.
• Adi şirketler borçlar
kanununun hükümlerine
tabidir.
• Adi şirket ticaret siciline şirket
olarak kayıt olmaz
• Adi şirket bir ticaret ünvanı
almak zorunda değildir..
ADI ŞIRKETLERDE SERMAYE


Ortağın getirdiği sermaye, “Sermaye Payı”, “Katılma Payı”,
“İştirak Hissesi” olarak adlandırılır ve ortakların sermaye
payının birbirine eşit olması ve fiilen getirilmiş olması
gerekmez.
Ortakların sermaye miktarı şirket sözleşmesinde
gösterilmemişse, eşit olarak katıldıkları varsayılır
KÂR VE ZARARIN PAYLAŞIMI
Ortaklık sözleşmesinde her hangi
bir şekil kararlaştırılmamış ise
kâr ve zarar yasada belirtilen
şekilde paylaştırılacaktır.
 Yasada,
kâr
ve
zararın
paylaşılmasına dair bazı esaslar
belirlenmiştir.

ŞIRKETIN YÖNETIMI


Kural olarak adi şirketin yönetimi, bütün ortaklara aittir.
Ancak, bu durum güçlükler yaratabileceğinden, yönetim
yetkisinin ortaklardan veya hariçten bir veya birkaç kişiye devri
kararlaştırılabilir
ŞIRKETIN DENETIMI
Adi şirketlerde her ortağın şirketi denetleme yetkisi vardır.
SONA ERMESI/KAPATILMASI:


Sözleşmede belirlenen sürenin sona ermesi,

Amaca ulaşmanın olanaksızlığının anlaşılması,

Bütün ortakların birlikte karar vermeleri,



Ortaklardan birinin ölümü, iflas veya 3. Kişilere olan borçlarından
dolayı tasfiye payı üzerinde zorunlu icra vuku bulması
Ortaklardan birinin 6 ay önceden feshi ihbar etmesi gibi nedenlerle
şirket sona erer.
Fesihten sonra şirketin borçları ve ortakların alacakları dağıtılır kar
varsa sözleşmeye göre pay edilir.
Zarar varsa ortaklardan
talep edilir
2. TİCARET ŞİRKETLERİ :

Çalışmaları Türk Ticaret Kanununun
hükümlerine göre düzenlenen ortaklıklara
"ticaret şirketleri” denilir. Ticaret şirketleri
kendi aralarında ;
Kişi Şirketleri
Sermaye Şirketleri
KİŞİ ŞİRKETLERİ :

Ortak
ekonomik
bir
çıkar
veya
çıkarların
Gereği olarak sayısı belli kişilerin kurdukları ve
sorumlulukları kişisel olan ortaklıklara kişi şirketleri
denir. Ortakların sayısı genelde azdır ve ortaklığın devri
de oldukça zordur. Kişi şirketlerinde ortakların hepsi
uygun görmeden ortaklık payı başkalarına satılmaz veya
devir edilemez. Şirketten ayrılan bir ortağın şirket
ilişkilerinden dolayı üçüncü kişilere olan sorumluluğu
bir
süre
daha
devam
eder.
KOLLEKTİF ŞİRKET :



Türk
Ticaret
Kanununa
göre,
ticari
Bir işletmeyi bir ticaret ünvanı altında çalıştırmak amacıyla
gerçek kişiler arasında kurulan, ortakların her birinin şirket
alacaklılarına karşı sınırsız sorumlu olduğu ortaklıklara
kollektif
şirket
denir.
Şirketin yönetiminden her ortak sorumludur. Kuruluş
anlaşmasında aksine bir hüküm yoksa, diğer ortakların rızası
olmadan ortaklıktan çıkılamaz. Aynı şekilde şirkete yeni bir
ortağın alınması için tüm ortakların rızası olmalıdır.
Kolektif şirketlere yalnızca gerçek kişiler ortak olabilir.
Ortaklar, kar veya zararı eşit olarak ya da daha önce kuruluş
anlaşmasında belirtilen oranlarda bölüşebilirler.
Ticari hayatta en yaygın olan şirket türüdür.
Özellikle küçük ve orta çapta perakende, yarı toptancı ticaret
işletmeleri ile orta çapta işletmeler için uygundur.
KOMANDİT ŞİRKET :

Kolektif şirketin bir çeşidi olup, Ortaklardan bir veya
birkaçının sorumluluğu sınırlı değildir. Diğer ortakların
sorumlulukları, şirkete katıldıkları sermaye miktarı ile
sınırlıdır.
Sorumlulukları
sınırsız
olan
ortaklar
" komandite ortak” , sınırlı olanlar da " komanditer ortak "
denir
Komandite ortakların gerçek kişiler olması gereklidir.
Komanditer ortaklar ise gerçek veya tüzel kişi olabilir.
Komandit şirketler komandite ortaklar tarafından
yönetilirler. Komanditer ortaklar yıl sonunda hesaplarını
denetleyebilirler ve kardan sermayeleri oranında pay
alırlar.
SERMAYE ŞİRKETLERİ :
Sermaye
şirketlerinde,
ortakların
Sorumlulukları şirkete getirmeyi taahhüt ettikleri sermaye
miktarıyla sınırlıdır. Bu tür şirketlerde ortaklardan birinin
ayrılmasıyla ortaklığı bozmaz. Ortakların şirketteki ortaklık
payları kişisel değildir. Bu paylar başkasına satılabilir veya
devredilebilir.
Sermaye şirketlerinin en önemli özelliklerinden biri de , sermayeye
ortak olmak ile şirketin yönetimiyle ilgilenmenin birbirinden
ayrılmış olmasıdır. Ortakların ikinci planda kalmaları ve asıl olanın
şirkete getirilen sermaye olması nedeniyle bu tür ortaklıklara
sermaye şirketleri denir.
ANONİM ŞİRKETLER :

En az beş veya daha çok gerçek yada
tüzel kişi tarafından kurulan ve paylara bölünmüş
bir temel sermayesi, ekonomik amaç ve konusu
bulunup, borçlarından ötürü yalnızca şirketin
varlığı kadarıyla sorumlu olan ortaklıklara anonim
şirket denir. En önemli özellikleri şunlardır :
Ortak sayısı en az beş olmalıdır. Ortaklar gerçek veya
tüzel kişi olabilir.
Şirketin temel sermayesi belli olmalı ve bu miktarın
en az tutarı beş milyar olmalıdır.
Şirketin temel sermayesi eşit paylara bölünmüştür.
Şirketin ticari ünvanı bulunmalı ve çalışma konusu
belli olmalıdır.
Şirketin üçüncü kişilere olan sorumluluğu şirketin
varlığı ile sınırlıdır.
Şirket ortaklarının üçüncü kişilere karşı finansal
sorumluluğu şirkete getirdikleri sermaye miktarıyla
sınırlıdır.
ANONİM ŞİRKETLER :
Aile Anonim Şirketleri: ortak sayısı 250 kişiyi
geçmeyen hisse senetleri halka arz edilmemiş
olan veya arz edilmemiş sayılan şirkettir
 Halka Açık Anonim Şirketler: hisse senetleri
halka arz edilmiş olan veya ortak sayısı 250
kişiyi geçtiği belirlenip, hisse senetleri halka arz
edilmiş sayılan şirketlerdir.

LİMİTED ŞİRKETLER :



Ekonomik
amaç
ve
konular
için
iki
veya
daha fazla gerçek yada tüzel kişi tarafından bir ticaret ünvanı
altında kurulmuş olup, ortaklarının sorumluluğu şirkete getirmeyi
taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı ve temel sermayesi belli olan
şirketlere " limited şirket " denir.
Limited şirketler ortaklar tarafından yönetilir ve temsil edilir. Bu
tür şirketlerde ortaklardan oluşan bir genel kurul bulunur. Bunun
yanı sıra ortak sayısı 20’den çok olan limited şirketlerde en az bir
denetçinin olması zorunludur.
En
belirgin
özelikleri
şunlardır
:
Ortak
sayısı
ikiden
az
elliden
fazla
olamaz.
Temel sermayesi en az beşyüz milyon olmalıdır.
Bankacılık, sigortacılık ve borsa bankerliği ile
uğraşamazlar.
Şirkete getirilen sermaye için hisse senedi çıkarılamaz.
Ortaklık payının tutarı ne olursa olsun, her ortağın bir
payı
bulunur.
Ortaklık payının devri, genelde, diğer ortakların iznini
gerektirir.
Şirketin temel sermayesi, şirkete ilişkin zarf, kağıt ve
başka basılı evraklarda belirtilmiş olmalı ve şirket
ünvanının " limited şirket " kelimesini taşıması şarttır.
SERMAYESİ PAYLARA BÖLÜNMÜŞ KOMANDİT ŞİRKET :

Sermayesi paylara bölünen ve ortaklarından
bir veya birkaçı, şirket alacaklarına karşı bir
kollektif şirket, diğerleri bir anonim şirket
ortağı gibi sorumlu olan şirkettir. Bu tür
şirkette kolektif şirket ortakları gibi sorumlu
olan ortaklara "komandite”, anonim şirket
ortakları gibi sorumlu olanlara "komanditer”
ortak denir.
BÜYÜKLÜKLERINE GÖRE İŞLETMELER
Büyüklük Ölçütleri:
a.Niceliksel (Kantitatif) büyüklük ölçütleri:
İstihdam edilen personel sayısı, toplam işletme
sermayesi, yıllık üretim ve satış miktarı, toplam
yatırım miktarı, çalışanlara ödenen toplam ücret
miktarı, hammadde ve malzeme miktarı, pazar
payı, kullanılan enerji miktarı vb. kriterlerdir.
b.Niteliksel (Kalitatif) büyüklük ölçütleri:
Yönetim biçimi, seçilen hukuksal yapı (şahıs
işletmesi, sermaye şirketleri), Pazar yapısı, diğer
işletmelerle ilişki düzeyi.

BÜYÜKLÜKLERINE GÖRE İŞLETMELER





1.Cüce İşletmeler: Tek bir çalışanı bile tam gün çalıştırmayacak kadar
küçük işletmelere denir. Bir iş yerinde yalnız başına çalışarak, bir meslek
ve sanat yardımıyla, faaliyette bulunan kişilerin oluşturduğu işletmelerdir.
2.Küçük İşletmeler: İşgören sayısı 1-5 arası olan işletmelerdir.işletme
sahipliği ve yöneticiliği aynı şahısta toplanmıştır. Basit ve yalın örgütsel
yapısı vardır. Ancak işgören sayısına göre işletme kriterini belirlemek
ülkeden ülkeye değişmektedir. Örneğin ABD’de bir sanayi işletmesinde
istihdam edilen işçi sayısı 2502den az ise o işletme küçük işletme sayılır.
3.Orta büyüklükteki İşletmeler: Genellikle Limited şirket biçiminde
kurulur. Aile ortaklıkları olarak görülür. 5-50 arasında değişen çalışanı
vardır. Tüketici tercihlerine cevap verme yetenekleri daha yüksektir.
Üretimleri sayıca az fakat kalitelidir. Çalışanların sayıca az olması
problemleri azaltmakta ve onlara büyük işletmelere göre üstünlük sağlar.
4.Büyük işletmeler: İşgören sayısı 50’den fazla olan işletmelerdir. Çoğu
anonim şirket şeklinde örgütlenmiştir. Bu nedenle sermaye piyasaları ile
önemli ilişkileri vardır. Sayıları hızla artmaktadır.
5.Çok Büyük (Dev) İşletmeler: Personel sayısı 2000’den fazladır. Üretim
güçleri, pazara ulaşma, pazarda tutunma ve pazarı kontrol etme diğer
işletmelerden daha büyüktür. Rekabet güçleri, yatırım yapma yetenekleri
sermaye büyüklükleri çok büyüktür.pahalı yatırımlar yapabilir, maliyeti
yüksek araştırma geliştirme çalışmalarına kaynak ayırabilirler. Genellikle
petro-kimya, otomotiv, bilgi teknolojileri, sağlık ve silah gibi alanlara
yatırım yaparlar.
BÜYÜKLÜKLERINE GÖRE İŞLETMELER

Büyük İşletmelerin; bilimsel araştırma
sonuçlarından geniş ölçekte yararlanma
olanaklarına karşın bir takım sakıncaları da
vardır. Bunlar:
Büyük çaptaki üretimin değişen tüketici taleplerine
uydurulması ve imalat programlarının kolayca
değiştirilmesi çok zor hatta imkansızdır.
 Organizasyon işlemleri çok güç hatta yüksek maliyetlidir.
 İşletme içinde çalışanların haberleşmeleri ile ilgili
aksamalar yaşanabilir.
 Üretim fazlasının elde kalması ihtimalleri vardır.
 Fazla büyüme sonucu kültürel ve sosyal sakıncalar
doğabilir.

KOBİLER VE KOBILERIN ORTAK ÖZELLIKLERI
Kobi nedir?
KOBİ, "Küçük ve orta büyüklükteki işletme"
kelimelerinin kısaltmasıdır. Birçok farklı tanımı
bulunan bu kelimenin en bilinen tanımını KOSGEB
yapar: "imalat sanayiinde, hisselerinin %25'in fazlası
büyük işletmelerin elinde olmayan, 1'den 250'ye
kadar işçi çalıştıran" şirketler.
KOBİ kavramına;
çalışan sayısı,
satış miktarı,
sermaye miktarı,
çalışma alanı,
maaş dağılımı,
üretim miktarı gibi birçok ölçüt etkendir. En genel
ölçüt kavramları ise firma çalışan sayısı ve
firmanın cirosudur.

KOBİLER VE KOBILERIN ORTAK ÖZELLIKLERI

KOBİ kapsamına 3 farklı birim girmektedir.
Bunlar; Mikro ölçekli işletmeler, küçük ölçekli
işletmeler, orta ölçekli işletmeler olarak
sınıflandırılmaktadır.
a) Mikro Ölçekli İşletme: Bünyesinde yıllık 10 kişiden
az çalışan barındıran ve yıllık net satış hasılatı ya da
mali bilançosu 1 milyon Türk Lira'sını aşmayan
işletmeleri
kapsar.
b) Küçük Ölçekli İşletme: Bünyesinde yıllık 50 kişiden
az çalışan barındıran ve yıllık net satış hasılatı ya da
mali bilançosu 5 milyon Türk Lira'sını aşmayan
işletmeleri
kapsar.
c) Orta Ölçekli İşletme: Bünyesinde yıllık 250 kişiden
az çalışan barındıran ve yıllık net satış hasılatı ya da
mali bilançosu 25 milyon Türk Lira'sını aşmayan
işletmeleri kapsar.
KOBİLER VE KOBILERIN ORTAK ÖZELLIKLERI






Ülkemizde son yıllarda kabul gören Sanayi Yatırım ve Kredi
Bankası’nın Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin tanımı ve
sınıflandırılması şu şekilde yapılmaktadır.
İŞYERLERİ: ücretli işçi çalıştırmayan sadece işyeri sahibinin
ve aile bireylerinin çalıştırğı işletmlerdir.
ÇOK KÜÇÜK SANAYİ İŞLETMELERİ: 1-9 arasında personel
istihdam eden işletmelerdir. Bu gruptaki sınıflandırmada aile
bireyleri ve çıraklar dikkate alınmamaktadır.
KÜÇÜK SANAYİ İŞLETMELERİ: 10-49 arasında personel
istihdam eden işletmelerdir. Çok küçük ölçekli işletmelere
paralel olarak çalışan sayısı 5’e kadar indirilebilir. Makine
parkı üst sınırı 500 bin dolardır.
ORTA ÖLÇEKLİ SANAYİ İŞLETMELERİ: 50-199 arasında
personel istihdam eden işletmelerdir. Makine parkı üst sınırı
5 milyon dolardır.
BÜYÜK SANAYİ İŞLETMELERİ: istihdam edilen personel
sayısı 200 den fazla olan işletmelerdir. Makine parkı değeri 5
milyon doların üzerindedir.
KOBİLER VE KOBILERIN ORTAK ÖZELLIKLERI
BAZI ÜLKELERE GÖRE KOBİ TANIMLARI



JAPONYA: imalat ve ticaret sektörleri ayrı ayrı
değerlendirilmiş olup; imalat sektöründe 1-4 arasında
istihdam yapan işletmeler cüce 5-19 arasında
personeli olanlar çok küçük, 20-299 arasında
istihdam edenler küçük ve orta ölçekli işletme olarak
tanımlanmıştır. KOBİ’lerin ödenmiş sermayeleri 100
milyon Yen’den azdır.
ALMANYA: Kobi cenneti olarak görülen bu ülkede 149 arasında istihdam eden şirketler küçük, 50-499
kişi personele sahip olan işletmeler orta ölçekli olarak
tanımlanmıştır. KOBİ’lerin yıllık satış tutarları 50
milyon Euro’yu geçemez.
FRANSA: 50 den az istihdamı olanlar küçük, 50-500
arası istihdama sahip olan işletmeler ise orta ölçekli
işletme sınıfına girerler.
KOBİLER VE KOBILERIN ORTAK ÖZELLIKLERI
BAZI ULUSLAR ARASI KURULUŞLARIN KOBİ
TANIMLARI:


OECD’ye göre 20 den az işçi çalıştıran
işletmeler çok küçük, 20-99 küçük, 100-149
orta ölçekli ve 500’den fazla işçi çalıştıran
işletmeler de büyük ölçekli işletme olarak
tanımlanır.
BM’nin KOBİ tanımı: 1958 yılında Mısır
,İsrail ve Türkiye’yi kapsayan çalışmasında
10’un altında işçi çalıştıran işletmeler küçük
ölçekli işletme olarak tanımlanmıştır.
KOBİ’LERİN ORTAK ÖZELLİKLERİ
Bağımsız olma; Kobi’lerin bağımsız olması
gereğinin özü, KOBİ’de büyük işletme hissesinin
olmaması anlamında tamamen bağımsız olması
veya
varsa
büyük
işletme
hissesinin
sınırlandırılmış olmasıdır.
 KOBİ’lerin bağımsızlık özelliğinin bir diğer
boyutu da, girişimcinin karar alma özgürlüğüdür.
Bu ifadeden yöneticilerin istedikleri gibi hareket
edebilecekleri sonucunu çıkarmak yanlış olur.
Çünkü normal şartlar altında bir çalışan
işverene veya idareciye karşı sorumluyken,
girişimci bütün müşterilere karşı sorumludur.

KOBİ’LERİN ORTAK
ÖZELLİKLERİ
Girişim (Teşebbüs ) Yeteneği
Girişim yeteneği özel bir değerdir ve risk
üstlenebilme, geleceği öngörebilme gibi temel
nitelikleri içerir.
 Kişisel İlişkiler
KOBİ’lerde genelde yönetim işlevini girişimci
yürütür. Böylece sayısı az olan personelini daha
yakından tanıma fırsatı bulur.İşverimini, çalışma
performansını iyi ölçebildiği gibi, işyeri dışında
da medeni durumunu, sağlık ve aile
problemlerini takip edebilir.

KOBİ’LERİN ÖZELLİKLERİ

KOBİ Sahipliğine ilişkin Nitel Özellikler
Sahip olduğu KOBİ’nin aynı zamanda yöneticisi
de olan girişimci, işletmeyle sadece yöneticilik
ilişkisi olan başka bir yöneticiden daha farklı bir
konuma sahiptir. Girişimci işletmesi için
herşeyini ve prestijini de ortaya koymuştur ve
KOBİ’nin bütün riskini üstlenmiştir. Yönetici ise,
işletmeye sadece maaşı veya ilaveten aldığı
primleriyle
bağlanmıştır.
Zarar
edilmesi
yöneticiyi nispi olarak fazla etkilemez. Bu
nedenle
KOBİ
yöneticisini
profesyonel
yöneticiden ayırmak üzere ‘ risk üstlenen
yönetici’ deyimi kullanılabilir.
KOBİ’LERİN ÖZELLİKLERİ
KOBİ’lerin Örgütsel Yapısına ilişkin Nitel Özellikler
Yönetim, finansman, pazarlama, tedarik ve üretim
işlevine ve çalışan personele ilişkin nitel özelliklerdir.
KOBİ’LERİN NİCEL ÖZELLİKLERİ
 Personel Sayısı
 Makine Sayısı
 Üretim Kapasitesi
 Sabit Varlıkların ve Makine Parkının Değeri
Sabit varlıklar, üretim faaliyetinde kullanılan
makine,tesis, araz, bina vb.
Makine Parkı Değeri, makinelerin fiziki birimleri değil,
parasal değer olarak ele alınması.
 Satış Tutarı ve Katma Değer

KOBİ’LERİN FAALİYET ALANLARI
1.Üretim Sektörü; Üretim işletmelerinin bir araya
gelerek oluşturdukları sektördür. Bu sektörde
yer alan işletmeler, tedarik piyasalarından satın
aldıkları üretim faktörlerini ürün veya yarı
mamule dönüştürerek pazara sunmaktır.

KOBİ’LER
BÜYÜK
İŞLETMELER
KARŞISINDA
PİYASADAKİ DURUMLARINA GÖRE İKİ KISIMDA
İNCELENİR.
Rakip Sanayi
Rakip sanayi, büyük işletmelerle aynı ürünü
piyasaya arz etmektedir. KOBİ’ler , talep yetersizliği
olursa
küçük
kapasite
ile
piyasaya
uyum
sağlayabilmektir. Talep artarsa ,
kapasitelerini yükseltir yeterli seviyeye ulaşınca da
büyük sanayiye dönüşürler.
KOBİ’LERİN FAALİYET ALANLARI

a.
b.
Yan Sanayi
Yardımcı(Tamamlayıcı ) İşletmeler
Birden fazla büyük işletmeye ara malı üreten
işletmelerdir.
Taşeron İşletmeler
Üretimlerinin tamamını veya çoğunu tek bir büyük
işletemeye veren KOBİ’lerdir.
2. Ticaret Sektörü
Ekonomik
malların
mülkiyet
değişiminin
gerçekleştirildiği bu sektörde faaliyet gösteren KOBİ’ler,
temelde toptancı ve perakendeci işletmeler olarak ikiye
ayrılabilir.
Toptancı İşletmeler; hammadde,yarı mamul veya mamul
ürünleri üretim, hizmet, veya ticaret sektöründeki
işletmelere satmak için toplu alımda bulunmaktadır.
Perakendeci İşletmeler; malı doğrudan üreticiden ve
çoğunlukla da komisyoncu,toptancı vb. aracılardan satın
alıp, son tüketiciye satan işletmelerdir.
KOBİ’LERİN FAALİYET ALANLARI
3. HİZMET SEKTÖRÜ
Hizmet, maddi bir değer içermediği halde
piyasaya sunulan, satın alındıktan sonra
değiştirilemeyen veya geri verilemeyen ürün
biçiminde tarif edilebilir.
KOBİ’ler hizmet sektöründe de önemli bir yere
sahiptirler. Çoğu kişisel hizmetler tarzında
faaliyet gösteren KOBİ’ler bankacılık ve eğitim
alanındaki hizmetlerin önemli bir bölümünü
karşılarlar. Bunlar kişisel (kuru temizleme,
berber gibi), ticari (muhasebe, finans), eğlence,
hukuk, ulaşım gibi hizmetlerdir.
KÜÇÜK İŞLETMELERDE YÖNETİM
İŞLEVİ VE
YENİ YÖNETİM
YAKLAŞIMLARI
İşletmeler çeşitli faaliyetleri yerine getirmek
amacıyla kurulmaktadır. Bu faaliyetler
benzerlikleri açısından gruplandırılabilir.
Benzerlerine göre gruplanan çalışmalar, işletme
fonksiyonları veya işlevleri olarak
adlanırılmaktadır. İşletmeler tarafından yerine
getirilen işlevlerden bazıları, işletmenin amacına
ulaşabilmesi için gerekli olan çalışmalardır.
Bunlara Temel İşletme İşlevleri denir. Temel
işlevlerin yürütülmesine yardımcı olan
çalışmalara da Destekleyici İşlevler denir.
A. KÜÇÜK İŞLETMELERDE
YÖNETİM İŞLEVİ
Yönetim işlevi temel olarak;
 Planlama,
 Örgütleme,
 Yönlendirme
 Kontrol faaliyetlerinden oluşur.
1. Planlama Fonksiyonu
Planlama yönetimin ilk fonksiyonudur. Her yönetim
faaliyetinin başarıya giden yolu etkili planlamadan geçer.
En çok bilinen tanımıyla planlama ‘neyin,ne zaman,nerede,
kim
tarafından
ve
nasıl
yapılacağının
önceden
belirlenmesidir’.
Planlama örgütsel amaçlara ulaşmak için, gerekli olan
faaliyetlerin belirlenmesi sürecidir. Bu süreç aynı zamanda
işletmelerin bilgi toplama faaliyetlerini de içerir. Planlama
ile işletmenin amaç ve stratejisini belirleyen ve bunlara
ilişkin taktik kararların neler olacağını tespit etmeye
yarayacak bilgiler toplanır. Planlama yönetimin en temel
fonksiyonudur. Çünkü gideceğiniz yeri bilmiyorsanız, hiç
bir yol sizi hedefinize götüremez. Plansız örgütsel ve
bireysel her uğraş sonuçsuz kalır.
Planlama gelecekle ilgilidir ve örgütün geleceğini
biçimlendirir ancak, planın hazırlanmasında örgütün
bugünkü durumu kadar geçmiş performansının
değerlendirilmesi de önem taşır. Planlama, örgütlerin
kısa, orta ve uzun dönemde ulaşmak istedikleri tüm
hedefleri ortaya koyar.
1.PLANLAMANIN AŞAMALARI
a. Sorunların veya fırsatların saptanması
b. Amaçların Belirlenmei
c. Planın dayandığı hareket noktalarının belirlenmesi
d. Seçeneklerin Saptanması
e. Seçeneklerin Değerlendirilmesi
En uygun alternatifin seçilmesi
g.
Yardımcı planların düzenlenmesi
h.
Planların, sayısal değerlerle bütçelenmesi
2. PLAN TÜRLERİ
2.1 Kullanım Biçimlerine göre Planlar

Sabit Planlar: İşletme amaçları için tekrar tekar
kullanılan ve süreklilik gösteren planlardır.

Tek amaçlı planlar: Tek amaçlı ya da belirli bir
amacın gerçekleştirilmesi için kullanılan planlardır.
Genellikle kısa dönemler için düzenlenir. Tek amaçlı
planlar içinde programlar, projeler ve bütçeler yer
alır.
f.
2.2 Niteliklerine Göre Planlar
 Stratejik planlar: Örgütün zaman içindeki büyüme
ve gelişimiyle ilgili planlardır. Stratejik Planlama,
örgütün kontrolü dışında sayılan dış çevreyi göz
önünde tutar ve işletmeyi bir bütün olarak ele alır.
Örgütün ulaşmayı düşündüğü ana amaçların nasıl
başarılacağına ilişkin bilgiler sunar.
 Taktik planlar: Stratejik planlarda saptanmış olan
amaçlara nasıl ulaşılacağını gösteren planlardır.
Stratejik planlar, örgütün NE yapmasıgerektiğine
eğilirken, taktik planlar, amaçlara NASIL
ulaşılacağını belirler.
2.3 SÜRELERİNE GÖRE PLANLAR
 Kısa süreli planlar: Çoğu zaman bir yıllık süreyi
kapsar. Genellikle günlük idari işlerle ilgilidir.
 Orta süreli planlar: 1-5 yıllık bir süreyi kapsar. İşletme
yatırımları, gelir ve giderler vb. Konular için
düzenlenen planlardır.
 Uzun süreli planlar: Bu tür planlarda süre genellikle 5
yıldan başlamakta ve amaçları gerçekleştirmek için,
belirlenmiş politika ve stratejilerin öngördüğü
etkenlere bağlı olarak uzamaktadır.
2.ÖRGÜTLEME İŞLEVİ
Örgüt, belirli amaçlara ulaşmak için bilinçli bir
şekilde kurulmuş toplumsal birimlerdir. Bir
örgüt, bireylerin amaçlarına ulaşmak için
karşılıklı davranışlarda bulundukları yapısal bir
süreçtir. Bu süreci yönetici işletir.
Örgütleme ise; amaca ulaşmayı sağlayacak şekilde
tüm kaynakların uygun yer ve pozisyonda
değerlendirilmesi, sonuca ulaşmayı sağlayacak
bir örgüt yapısının oluşturulmasını ifade
etmektedir.
ÖRGÜTLEMENİN
AŞAMALARI
Örgütsel yapının kurulması
b.
İlişkilerin saptanması
c.
Görev tanımlarının yapılması
d.
Görevin gerektirdiği niteliklerin tanımlanması
3. KADROLAMA İŞLEVİ
Kadrolama,

istihdam edilecek işgücünün seçimi,

geliştirilmesi,

değerlendirilmesi,

kariyer planlamasının yapılması,

eğitim gibi insan kaynakları ile ilgili
faaliyetlerin tümüdür.
a.
4. KOORDINASYON(EŞGÜDÜMLEME)
İŞLEVI
Koordinasyon, yöneticinin önemli görevlerinden biridir.
Örgütsel amaçlara ulaşmak çok sayıda insanın katkısı ile
gerçekleşeceğinden, örgütte detaylı bir işbölümüne gerek
vardır.
Koordinasyon, bir işletmenin düzenli ve sürekli
çalışabilmesi için amaçlar, faaliyetler, organlar ve bireyler
arasında uyum ve işbirliğinin sağlanmasıdır.
Koordinasyon, yönetim sürecinin tüm aşamalarında
örgütte bir denge kurmayı sağlar. Bu denge, fiziksel
faktörlerle insan faktörü arasında olabileceği gibi, çeşitli
kademeler ve bölümler arasında da olabilir. Söz konusu
denge faaliyetine statik koordinasyon denir. Diğer taraftan,
uygulama aşamasında örgütsel faaliyetler ve kişiler
arasında kurulan uyum ve işbirliği dinamik koordinasyon
olarak adlandırılır.
KOORDİNASYON TEKNİKLERİ
İyi ve basit bir organizasyon yapısı kurulmalıdır.
 Plan ve programlar uyumlaştırılmalıdır.
 Gönüllü koordinasyon özendirilmelidir.
 İyi bir haberleşme sistemi kurulmalıdır.

5.YÖNELTME İŞLEVİ
Yöneticiler, çalışanları harekete geçirmek için
onlara emir verir ve motive eder.
 Yöneltme işlevi, işgörenlerin görevlerini etkin
biçimde yapmalarını sağlayan bir yönetim
fonksiyonudur.
 Yöneltme örgütsel faaliyet devam ettikçe sürer.
 Emir/ komuta veya yürütme olarak da
adlandırılabilen bu işlevin amacı, işgörenlerin
kendilerine verilen görevleri, etkin biçimde
yerine getirmelerini sağlamaktır.

6.DENETİM İŞLEVİ
Denetleme örgütte gerçekleşen sonuçlar ile,
planlanan hedeflerin karşılaştırılması ve sapma
halinde bunların nedenlerini bulup giderme
sürecidir.
Denetim; sonuç denetimi, süreç denetimi,
önleyici denetim, bütçe denetimi ve proje
denetimi şeklinde olabilir.
Denetim yapılabilmesi için bir temele dayanmak
gerekir ve daha açık, eksiksiz, ve ayrıntılı planlar
yapıldıkça, daha etkin denetim yapılabilir.
Denetim işlevinin nedeni, faaliyetlerin
sonuçlarını ölçmek ve değerlemek, planların
başarıya ulaşmasını sağlamak olduğuna göre, bir
işletmede planlardan sapmanı nedenlerinin
araştırılması gerekir.
DENETİMİN AMACI VE ÖNEMİ
Tüm birimlerin aksayan yönlerini saptamak,
 Gerektirdiği takdirde reorganizasyona gitmek,
 Plan ve programları gözden geçirmek, aksayan
uygulamaları plandan çıkarmak,
 Yeni yöntemleri uygulamak
 Performans standartları oluşturmak ve
performanı ölçmek,
 Gerekli olan yerlerde düzeltici faaliyetlerde
bulunmak.

DENETİM FAKTÖRLERİ VE ETKİN BİR
DENETİM SÜRECİNİN ÖZELLİKLERİ
Denetim sistemleri incelendiğinde, hepsinin ortak
özelliği olan dört temel öğe bulunmaktadır.
 Denetlenebilir ve ölçülebilir özellikleri belirleme
 Doğrulama ve ölçme
 Performansın sonuçlarını önceden belirlenmiş
standartlarla karşılaştırıp aradaki farkı değerlendirmek
 Gerekli olan değişiklikleri yapma
İyi bir denetim sisteminin bir takım özellikleri
olmalıdır. Söz konusu özelliklerin en önemlileri
aşağıdaki gibi sıralanır.
 Denetim amaçlara ve planlara dayanmalıdır.
 Denetim esnek olmalıdır.
 Denetim, örgüt yapısına uygun olmalıdır.
 Denetim tarafsız olmalıdır.
 Denetim, düzeltici tedbirlerin alınmasına imkan
vermelidir.
YENİ YÖNETİM YAKLAŞIMLARI
1. Toplam
Kalite Yönetimi
Türkiye Kalite Ödülü Kriterlerine göre TKY,
müşteri memnuniyetinin, çalışan
memnuniyetinin ve toplumda olumlu etkilerin
sağlanabilmesi, iş sonuçlarında mükemmelliğe
ulaşılabilmesi için politika ve stratejilerin,
çalışanların, kaynakların ve proseslerin uygun
bir liderlik anlayışı ile yönetilmesi ve
yönlendirilmesidir.
Toplam Kalite Yönetimi ilkelerinin bazıları aşağıda
ifade edilmiştir.
 Müşteri odaklılık
 Süreki iyileştirme
 Tam katılım
 Önce insan anlayışı
 Üst yönetimin liderliği ve sorumluluğu
 Süreç üzerinde yoğunlaşma
 Hata bulma değil hata önleme
 Kalite kontrolü bütün süreçlere yayma

2. Değişim Mühendisliği (Reengineering)
Değişim mühendisliği veya süreç yenileme, bir
kavram olarak , işletmelerin rekabet koşullarına
uyabilmeleri ve müşterilerine daha iyi, daha kaliteli,
daha çabuk ve daha ucuz hizmet sunabilmeleri için ,
işletme bünyesindeki tüm iş yapma usul ve
süreçlerinin köklü bir şekilde gözden geçirilmesi ve
yeniden yapılandırılmalarını ifade eder.
Değişim mühendisliğinin bazı özellikleri şunlardır:
 İşgörenler karar alırlar.
 Gereksiz iş süreçleri ortadan kaldırılır.
 İş süreçleri, müşteri tatmininin en üst seviyeye
çıkarılmasını sağlamak üzere düzenlenir.
 İşletme içinde denetim ve kontrol minimum seviyeye
indirilir.
3. Stratejik Kalite Planlaması
Stratejik kalite planlaması , uzun süreli amaçların
kaliteye bağlı kalarak belirlenmesi ve
gerçekleştirilmesi sürecidir.
4. Örgütsel Küçülme
Örgütsel küçülme; örgüt performansını iyileştirmek
amacıyla, işgücü ve diğeer kaynakların azaltılması,
ölçeğin küçültülmesi ve böylece örgütün hantal
yapıdan kurtarılarak daha yenilikçi ve esnek bir
yapıya büründürülmesidir.
5. Personel Güçlendirme (Empowerment)
Personel güçlendirme, çalışanların, kendilerini motive
olmuş hissettikleri, bilgi ve uzmanlıklarına olan
güvenlerinin arttığı, insiyatif kullanarak harekete
geçmek arzusu duydukları, olayları kontrol
edebileceklerine inandıkları ve organizasyonun
amaçları doğrultusunda uygun ve anlamlı buldukları
işleri yapmalarını sağlayan uygulamaları ve koşulları
ifade eder.
6. Dış Kaynak Kullanımı
Ürünün üretimi için gerekli parçaların veya diğer
katma değer oluşturucu faaliyetlerin dışarıdan bir
kaynak tarafından sağlanmasıdır.
7. Kıyaslama (Benchmarking)
Daha iyiyi, ya da en iyiyi bulmayı, öğrenmeyi,
öğrendiklerini kendi süreçlerine uyarlayarak gelişmeyi
sağlamayı amaçlayan bir süreçtir.
8. Öğrenen organizasyon
Öğrenen organizasyon, bulunduğu zaman ve ortamda
ne olup bittiğinin farkında olan, istedikleri sonuçları
elde etmek için tüm potansiyelini kullanarak
kapasitesini genişletip becerilerini geliştirebilen, işine
bağlı, takım arkadaşları ile anlamlı bir hedefi ve
vizyonu paylaşan kişilerden oluşan, yeni düşünce ve
fikirlerin beslendiği ve geliştiği, ortak beklentilerin
serbest bırakıldığı bir anlayışı ifade eder.

GİRİŞİMCİLİK VE KÜÇÜK İŞLETME
YÖNETİCİLİĞİ DERS NOTU
GİRİŞİMCİLİK KAVRAMI VE
ORTAYA ÇIKIŞI
Girişimciliğin günümüzde herkes
tarafından yaygın olarak bilinen ve
kabul görmüş tanımı ilk olarak 1755
yılında Fransız asıllı İrlandalı
ekonomist Richard Cantillon tarafından
yapılmıştır.Cantillon’a göre
girişimci,kar elde etmek amacıyla işi
organize eden ve işin riskini üstlenen
kişidir.
Schumpeter’e göre girişimci;
-yeni ürünler (mal veya hizmet )
 -yeni süreçler geliştirme,
 -yeni ihracat pazarları bulma,
 -yeni hammadde,yarı mamül arz kaynakları bulma
yada,
 -yeni bir organizasyon yapısı oluşturma gibi ,işletme
açısından yeni kombinasyonlar yaratarak mevcut
ekonomik düzeni yıkan bir kişidir.Bunuda yıkıcı
girişimcilik (desctructive entrepreneurship) olarak
ifade etmektedir.

2-)GIRIŞIMCILIKTE YARATICILIK(CREATIVITY)VE
YENILIK(INNOVATION)
Yaratıcılık,”yeni fikirler geliştirme,problemler ve fırsatlara
yeni bakış açıları getirebilmektir. Yenilik ise, bu problem
ve fırsatlara insanların yaşam kalitesini geliştirecek ya da
iyileştirecek yönde yaratıcı çözüm yollarını uygulama
becerisidir. Yaratıcılık ve yenilik yapma işletmede
devamlı bir süreç olmalıdır.Bu yeniliklerden bir çoğu
başarısızlıkla sonuçlanabilmekte,ancak bir tane elde
edilen başarılı sonuç işletmeyi arzu ettiği noktalara
taşıyabilmektedir. Girişimcileri yenilikçi olmaya sevk
eden bir anlamda zorlayan nedenleri 4 başlık
altında özetlemek mümkündür:
1.Pazarla ilgili nedenler: İşletmeler artan rekabet ortamı
içerisinde rakipler karşısında teknik üstünlüğünü korumak
ya da pazara hakim olmak amacını taşımaktadır.
2.Örgütsel nedenler: Örgütsel verimliliği tesis etmek,karı
artırmak,yenilik yapmaya elverişli yaratıcı bir örgütsel
ortam geliştirmek istenmesidir. Örgütsel ortam yaratıcılığa
elverişli değilse,bireylerin yaratıcılıklarını kullanmaları ya
da geliştirmeleri mümkün değildir.
3.Sosyal nedenler: Kamuoyu nezdinde işletmenin imajını
kuvvetlendirme,tüketicilerin değişen taleplerini
karşılayabilme,işletmeye ve ürünlerine güven duyulması
gibi.
4.İş görenlerle ilgili nedenler: Nitelikli personeli
işletmeye çekebilmek ve bunların işletmede kalmasını
sağlamak,motivasyonlarını ve üretkenliklerini artırmak
gibi nedenleri içermektedir.
3-)YARATICILIĞIN ÖNÜNDEKI ENGELLER
1.Tek doğru bir cevap bulmaya
çalışma
2.Mantıklı olmaya odaklanma
3.Kuralları sık sıkıya izleme
4.Devamlı pratik olma
5.Oyunu saçma ve anlamsız
görme
6.Aşırı derecede uzmanlaşma
7.Belirsizlikten kaçınma
8.Aptal gibi görünmekten
korkma
9.Hata ve başarısızlıklardan
korkma
10.Yaratıcı olmadığına
inanma
4-)YARATICILIĞI ARTIRMA YOLLARI
Organizasyon içinde yaratıcı ortam geliştirme yolları
şunlardır:
 -Yaratıcılığı çalışanlardan bekleme talep etme
 -Başarısızlığı tolere ve kabul etme
 -Merak ve ilgiyi teşvik etme,
 -Problemleri mücadele unsuru olarak görme,
 -Yaratıcılık konusunda eğitimler verilmesiş,
 -İşletme içinde yaratıcılığa destek verme,
 -Yaratıcılığı ödüllendirme,
 -Yaratıcı davranışı model yapma

KÜÇÜK İŞLETMELERDE YENILIK



Küçük işletmelerden çok azı mamül hattına yeni bir mamül ekleme potansiyeline
sahiptir.Yeni mamül geliştirme sahip olduğu geniş kaynak imkanlarından dolayı
büyük işletmelerle özdeşleştirilmektedir.
Büyük işletmelerin yenilikler yapmada ölçeğe dayalı (reklam harcamaları,sermaye
yoğunluğu,büyük reklam harcama imkanları,finansal kaynaklar,teknoloji imkanları
vs.) bir takım avantajları vardır.Bununla birlikte yenilik yapabilme olgusu sadece
ölçekle sınırlı değildir.Bunun yanında;işletme faaliyetleri,endüstri kolu,yeniliğin
niteliği ve şirketin türü ile ilgilidir.Kaynakların önemli olduğu noktada büyük küçük
işletmeleri performans dışı bırakmaktadır.Rothwell’e (1989)göre “yenilik yapma
avantajı ne büyük nede küçük firmalara özgüdür.Büyük firmaların yenilikçi gücü
göreli olarak büyük finansal ve teknolojik kaynaklarına yani materyalistik
üstünlüklerine ilişkindir.Küçük firmaların bu konudaki ise; girişimsel
dinamizmi,firma içi esneklik ve değişen durumlara cevap verebilme yeteneği
yani,davranışsal avantajlara sahip olmasıdır.”
Büyümek ve başarılı olmak isteyen bir işletme için yenilik yapmak ve işletmede bu
süreci sistematik hale getirmek önem arz etmektedir.Küçük işletmeler sahip oldukları
üstünlüklerini kullanarak yenilik yapma becerilerinden yararlanabilirler.Bunun
yanında,yenilik desteği veren kurumlar(KOSGEB,TÜBİTAK,TTGV gibi) yada
mekanizmaların(tekno parklar,spin-off’lar, risk sermayesi, teknoloji vadisi,
inkübatörler,risk sermayesi şirketleri vs) işbirliği olanaklarından yararlanmak
suretiyle de gerçekleştirebilirler.
1.7-) TÜRKIYEDE YENILIK(İNOVASYON) DESTEĞI VEREN
KURUMLAR
1-TÜBİTAK-teknoloji izleme ve değerlendirme başkanlığı(TİDEB)
 2- Türkiye teknoloji geliştirme vakfı(TTGV)
 3-Küçük ve orta ölçekli sanayi geliştirme ve destekleme idaresi başkanlığı(KOSGEB)
Aşağıda kısaca özetlenen hususlarda küçük işletmelere hizmet vermektedir.Bu
kurumlar:
-bilgi temini
-eğitim
-girişimciliğin geliştirilmesi
-danışmanlık
-sanayi alanlara projelendirme
-uluslar arası tanıtım
-ar-ge destekleri
-ihracatı geliştirme ve pazarlama
-kalite geliştirme
-finansman araçlarına erişim
-modernizasyon
-laboratuar test ve analizleri
-bölgesel kalkınma
-elektronik ticaret

GIRIŞIMCILIK ÖZELLIKLERI
-İş
ve görevlere bağlanma
-Belirsizlikle yaşama becerisi ve
orta düzeyde risk alma
-Fırsatları yakalama
-Objektif olma
-Geri bildirim ihtiyacı
-İyimserlik
-Paraya
olan tutum
-Proaktif yönetim
-Bağımsız olma
-Başarma ihtiyacı
-İçsel kontrol odağı
GIRIŞIMCILIĞIN ÖNEMI
-Ekonomik
büyüme ve
işsizlik sorunu
-Rekabet ortamı
-Toplum menfaatleri
-Bireysel menfaatler
GIRIŞIMCILIĞIN AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARI
-Bağımsızlık
-Başarma
Duygusu
-Saygınlık elde etme
-Kar elde etme
-Kişisel gelişime olan katkısı
-Diğer
GİRİŞİMCİ OLMANIN
DEZAVANTAJLARI
1-Girişimciler kendi işinin patronu gibi gözükmekle
birlikte gerçek anlamda tam serbesti sahibi değildirler
 2-Girişimciler çoğu zaman beklentilerini,yapmak
istedikleri ve hayalini kurdukları büyük projelere imza
atmaktan vazgeçmek durumunda kalırlar.
 3-Bir iş açma ve işletmenin riski ile girişimci
çalışmaktadır.Faaliyetlerini sürdürecek ve hayatta
kalabilecek kadar para kazanabilme garantisi de
yoktur.Bu anlamda yüksek düzeyde iş stresi vardır.

4-Girişimcinin
mesai saati yoktur
5-Girişimci başarıyı elde etmeden
önce başarısızlıkları yaşar
6-Bu zorlu çalışma temposu bazı
fiziksel problemleri de beraberinde
getirmektedir
7-Bozulan aile ilişkileri,genellikle de
ailenin onaylamadığı yeni bir işe
başlamanın stresi ile birlikte ortaya
çıkmaktadır.
GIRIŞIMSEL KARAR VERME SÜRECI VE GIRIŞIMCILIĞI
ETKILEYEN FAKTÖRLER
Yeni iş kurma isteğinde bireyin kültürü, alt kültür,
aile,öğretmenler, meslektaşlar, arkadaş çevresi etkili
olmaktadır. Ancak yeni bir şirket kurmayı mümkün kılan
ve bu anlamda etkileyici unsurlar şunlardır:
 1-Devlet
 2-Alt yapı
 3-Pazarlama
 4-Rol modelleri
 5-Finansal kaynaklar

Bir
ülkedeki girişimcilik düzeyini,
etkileyen faktörler; kültür, altyapı,
sosyal faktörler, ekonomik faktörler,
bilgi alt yapısı, finansman
olanakları, teknoloji kapasitesi,
piyasa yapısı, bireysel özellikler,
yasalar ve düzenlemeler gibi çeşitli
unsurlara bağlıdır.
TABLO1.2:GIRIŞIMCILIĞI ETKILEYEN FAKTÖRLER
Faktörler
Örnekler
Kültür
-Servete karşı tutumlar,yaşlılar,gençler,risk,çalışma meslekler,başarılar
-Aile,aile genişliği,birey,kollektif mülkiyet vs.
-Kadınlara karşı tutumlar ,azınlıklar,sınıflar,kastlar vs.
Altyapı
-Maddi ve manevi değerler,haberleşme araçları, ulaşım, dağıtım, sağlık.Kamu güvenliği,yasa ve mahkemeler,eğitim
sistemi vs.
Sosyal(Toplumsal)Faktörler
-Demokrafik profil(yaşlanan nüfus girişimciliği ve iş kurmayı azaltır.)
-Güç olayları (göç alma veya verme)
-Katı bir kast veya sınıf ayrılılığı
-Sosyal homojenlik
Ekonomik faktörler
-Ulusal yada uluslar arası büyüme fırsatları
-Çevrimsel fırsatlar ya da tehditler(örneğin işsizlik girişimciliğe yol açabilmekte)
-Sermaye kazançlarına ilişkin vergi politikası,kuruluş giderleri,maddi olmayan varlık harcamaları,hisse opsiyonları vs.
Yasalar ve düzenlemeler
-Yeni kurulan ve küçük işletmelere uygulanan idari yükler zorluklar
-Düzenleyici engeller(lisanslar vs.)
-mülkiyet hakları(maddi ve maddi olmayan) korunabilmekte ve pazarlanabilmektedir
-Anlaşmaları yada hakları yürütme ve savunma maliyetleri
-İflas durumunda uygulanan cezai müeyyideler
-Spesifik piyasalar yada aktivitelere ilişkin spesifik yasalar ve düzenlemeler
Bilgi
-Fırsatlar,teknoloji,partnerler,yasalar ve düzenlemeler vs. ilişkin bilgiye erişim
-Basın özgürlüğü ve bilgiyi yayma,reklam özgürlüğü(yeni ürünlere ilişkin vs.)
-Farklı dillerde bilgi alabilme ve bilgiye erişebilme
Finans
-Finansmanda ayrımcılık(yaş,cinsiyet sınıf ayrımı vs.)
-Piyasaların gelişimi ve sofistike olması (mikro finans.kuruluş ve tohum finansmanı.balık avı,varlık,din(islami fonlar)risk
sermayesi.ikincil ve tezgah üstü piyasalar,gibi.)
-Mali piyaslardaki süreklilik (piyasalar arasındaki ayrılıklar,girişimcinin sorunsuz olarak ilk halka arzla faaliyetlerini
genişletebilmesi vs.)
-Mali piyasalardaki rekabet(tam rekabet ortamı borç alıp verme marjinini azaltarak,borçlanma maliyetini düşürür ve
hizmet kalitesiyle çeşitliliğini artırır.
-Güvenlik amacıyla mülkiyet haklarını kullanabilme imkanı(girişimcilerin finansmanı garantiye alır)
Teknoloji
-Teknoloji transferi için büyük firmalara yada üniversitelere ve araştırma laboratuarına erişebilme olanakları
-Arz zincirine ulaşabilme
-Teknoloji desteği ve inkübatörlere ulaşabilme
Eğitim ve insan kaynakları
-Okur yazar düzeyi
-Bilgisayar ve ICT bilgisi (okullarda,üniversitelerde girişimcilik için spesifik eğitim -eğitim programlarına erişillik:tavsiye
,danışman)
Piyasa yapısı
-Monopolistik davranışlar,büyük firmaların fırsatçı fiyatlandırmaları
-Ağlar(ned works)gruplar,emek piyasalarındaki esneklik
-Endüstri yada spesifik pazarlara yönelik teşvikler ve maddi destekler
Birey
-Bireyin kişiliği ve risk alma,içsel kontrol odağı,yenilikçi gibi motivasyonel özellikler
KÜÇÜK İŞLETMELER
1-Küçük İşletme Tanımı ve Çeşitleri
Küçük işletmeler, Türkiye gibi gelişmekte
olan ekonomilerin bel kemiğini
oluşturmaktadır.Emek yoğun çalışan
işletmelerden,teknoloji yoğun çalışan
işletmelere kadar bir çok sektörde küçük
işletmelerin varlığını görmek
mümkündür.Büyük işletme(modern işletme)
tanımına bakıldığı zaman,çok iyi
tanımlanmış özellikler gösterirken;aynı
kolaylığı küçük işletmeler açısından
söylemek güçtür.
Ölçek büyüklüğü olarak gerek ülkemizde
gerek diğer ülkelerde ikili ya da üçlü
sınıflandırma benimsenmiştir. İkili
sınıflandırma şöyledir:
-Küçük ve orta ölçekli işletme,
-Büyük işletme.
Üçlü sınıflandırmada ise şu şekilde ele
alınmaktadır:
-Küçük ölçekli işletme,
-Orta ölçekli işletme,
-Büyük işletme.
Küçük işletme tanımında bir takım
nitel ve nicel kriterler esas
alınmaktadır. İşletme büyüklüğünü
belirlemede kullanılan nicel ölçütler
şunlardır;
yıllık satışlar, yıllık karlar, bilanço
büyüklüğü, öz kaynak
miktarı,yatırım miktarı ve çalışan
personel sayısıdır.

İşletme
büyüklüğünü belirlemede
kullanılan nitel ölçütler ise
şunlardır; Yönetim şekli,
hissedarların sayısı, sektördeki
göreli durumu, hukuki şekli ve
bölgeye yönelik olup olmama.
Genellikle büyüklük saptamada
ölçme kolaylığı açısından nicel
ölçütler daha çok kullanılmaktadır.
TÜRKIYE’DE KÜÇÜK VE ORTA BÜYÜKLÜKTE İŞLETME
TANIMI
Sanayi
ve Ticaret Bakanlığı
tarafından AB mevzuatına uyumlu
KOBİ tanımını ilişkin kanun tasarısı
hazırlanmıştır. Küçük ve orta
büyüklükte işletmelerin tanımı
nitelikleri ve sınıflandırılması
hakkında yönetmelik taslağını 5.
maddesinde AB esasları ile uyumlu
olarak yapılan KOBİ tanımı ve
sınıflandırılması şöyledir:
1-Mikro işletme: On iki kişiden az çalışan
istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı ve
/veya mali bilançosu bir milyon Yeni Türk
Lirasını aşmayan işletmeler
2-Küçük işletme: Elli kişiden az çalışan
istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı
ve/veya yıllık mali bilançosu beş milyon Yeni
Türk Lirasını aşmayan işletmeler
3-Orta büyüklükteki işletme: İki yüzelli kişiden
az çalışan istihdam eden ve yıllık net satış
hasılatı ve/veya yıllık mali bilançosu yirmibeş
milyon Yeni Türk lirasını aşmayan işletmeler
KÜÇÜK İŞLETMELERIN ÖNEMI
1-İşsizlik ve Üretime Olan
Katkıları
2-Bazı Endüstrilerde Önemli Bir
Paya Sahiptir
3-Rekabet Potansiyeli
4-Diğer
KÜÇÜK IŞLETMELERIN SAHIP OLDUĞU
ÜSTÜNLÜKLER
-Esneklik
-Niş Pazar
-Hızlı karar alma süreci
-Tüketicilerle direkt
temas
Küçük işletmeler bu üstünlüklerine karşılık bazı
dezavantajlarada sahiptir:
a-)Küçük işletmeler bilgiye ulaşmada bazı
sıkıntılara sahiptir
*Rakipler,tedarikçiler,teknoloji ve ihracat
pazarlar hakkında bilgi edinme zorlukları
vardır.
*Ulusal, uluslar arası normlar, ithalat-ihracat
yapılan ülke gerekleri,ihracatta tüketicilerin
beklentileri konusunda bilgiye ulaşma
güçlükleri vardır
b-)Çevre ile ilgili maliyetlerin katlanabilme
zorunluluğu vardır.
c-)Finansal kaynaklara ulaşabilmede
güçlüklerle karşılaşmaktadır.Bu nedenle de
yetersiz sermaye ile çalışmaktadır
d-)İnsan kaynaklarının kalitesi
düşüktür.Kalifiye elemanları bünyesine
almada sıkıntılar vardır
e-)Teknolojiden yararlanma olanakları
sınırlıdır.Küçük işletmelerin çoğu sınırlı
olanakları sahip olduğundan dolayı,düşük
teknoloji ile çalışmaktadır
f-)Sınırlı yönetsel becerilere sahip olmasıdır
KÜÇÜK IŞLETMELERIN KURULUŞ SÜRECI








Bir ülkede risk alma derecesi kaynakların mobilitesi ve girişimcilik
fırsatlarının mevcudiyetinde ülkenin sosyal politik ekonomik ve
kültürel altyapısı belirleyici olmaktadır.Riskten kaçınmayı öğreten
eğitim ve öğretim sistemi,şirket kuruluşlarını ve faaliyetlerin
genişletilmesini güçleştirici kurumsal engeller ve düzenlemelerin
varlığı girişimciliği olumsuz etkileyen faktörlerdir.Girişimcileri kendi
işini kurmaya teşvik eden nedenleri şu şekilde sıralamak
mümkündür;
Başkalarından emir almadan çalışmak ve kendi işinin patronu olma
arzusu,
Mevcut iş olanaklarının sağlamadığı maddi ve manevi kazanımlar
sağlama isteği,
Kendi geleceğine kendisinin karar verme ve yön verme isteği
İsteği gibi bir iş bulamama (işsiz kalma)
Emekli olan bireylerin daha fazla manevi tatmin sağlama amacı
Bağımsız yada daha esnek iş ortamında kavuşma isteği,
Karşısına çıkan iş fırsatlarını değerlendirme isteği
B
URNS(2001) İŞ KURMA SEVKEDEN FAKTÖRLER
 Burns(2001) iş kurma sevkeden faktörler ve önündeki engeller üzerinde
durmaktadır.Burns(2001,71) bu faktörler zorlayıcı faktörler(push factors) ve
sürükleyici faktörler(pull factors) olmak üzere iki başlıkta ele
almaktadır.İşsizlik, yönetimle anlaşamama,başka alternatifinin
olmaması,işletmeye uyum sağlayamamak zorlayıcı faktörler iken;bağımsız
olma,başarma,tanınma,kişisel gelişim ve kişisel zenginlik isteği ise sürükleyici
faktörleri oluşmaktadır.




Cooper(1981) girişimciyi kendi işini kurmaya sevkeden faktörleri üç başlık
altında ele almaktadır.
Geçmişte yaşananların etkileri(antecedent influences):Girişimcinin iş
tecrübeleri,eğitim durumu,yaşı ve genetik faktörler gibi unsurlardan
kapsamaktadır
İnkübatör organizasyon(incubator organization):İnkübatör organizasyon
önceki çalışılan kurumu ifade etmektedir.Bu kurumun yeri (coğrafik
konumu),gerektiği beceri ve bilginin niteliği, diğer kuruluşlarla bağlantılar vs
Çevresel etkiler(environmental influences):İş kurma kararında etkileyici olan
çevresel(dışsal)unsurları içermektedir.Ekonomi,finansman kaynaklarının
varlığı girişimsel rol modelleri,danışmanlık desteği imkanları,personel ve
192
destekleyici hizmetlerin mevcudiyeti,müşterilere erişebilirlik gibi.
3.1.İŞ KURMA GEREKLERI
Kendi
işini kurmak isteyenlerin
sağlıklı olarak bir işletme kurabilmesi
için ihtiyacı olan 6 temel nokta
vardır.İş fikri(idea),kişisel
nitelikler(personel
attributes),müşteriler(customens),raki
pler hakkında bilgi (knowledge of
competitors),strateji başlatmak(launch
strategy) ve kaynaklar(resources).
193
3.1.1.İŞ FIKRI














İyi bir iş fikri ile yola çıkmak başarılı olmada kritik bir önem
arzetmektedir.
Potansiyel olarak iş fikrinin kaynakları şunlardır;
Mevcut işletmeler
Tüketiciler
Dağıtım kanalları
Araştırma ve geliştirme
Mevcut franchise işletmeler
Yenilikler
Patentler,Lisans anlaşmaları
Araştırma kurumları
Devlet
Sanayi ve ticaret bağlantıları,fuarlar
Gazeteler ve ekonomik(ticari)bültenler,
İş network ağları ve bağlantılar
194
3.1.2.KIŞISEL NITELIKLER
Dayanıklılık(Stamina)
Kararlı
olmak ve
adanmışlık(commitment and
dedication)
Fırsatçılık(opportunism)
Yaşadığı olumsuzluklar karşışında
çabuk toparlanabilme
İleride olma,üstün olma motivasyonu
Risk müphemiyet ve belirsizliğe ilişkin
195
3.1.3.MÜŞTERILER
Müşteriler
işletmenin başarısının en
önemli unsurudur.
Girişimcinin amacı ,en iyi yada en
kaliteli ürünü üretmek
değildir.Girişimci müşterilerin istediği
ürünü,istenilen zamanda,istenilen
yerde,istenilen niteliklere sahip bir
şekilde ve rakiplerine kıyasla daha
avantajla olarak sunabilmesidir.
196
3.1.4.RAKIPLER HAKKINDA BILGI
Porter
(1985) herhangi bir endüstrideki
rekabet düzeyini belirleyici 5 güç
üzerinde durmaktadır;
Satın alanların gücü
Tedarikçilerin gücü
Yeni girişle ilgili tehditler
İkame mallarla ilgili tehditler
Endüstrideki rekabetçi durum
197
3.1.5.STRATEJI BAŞLATMAK
İşletmeler
mal ve hizmetlerini
satarken uygulayacakları ürün
stratejilerini belirlemek
durumundadır.Sürdürülebilir
rekabetçi avantajı elde etmenin üç
temel yöntemi;düşük
fiyatlandırma,düşük fiyat ve müşteri
odaklı olmaktadır.Bu üç değişken
işletmeler açısından 4 aynı Pazar
pozisyonu yaratmakla olup genel
198
GENEL PAZARLAMA

STRATEJISI
genel Pazar
Mal tedarikçisi Çarpıcı Başarı
Düşük fiyat
Yüksek fiyat
Düşük farklılaştırma
farklılaştırma
Pazar taciri
Yüksek
Niş oyuncu
Pazar Odaklı
199
MAL TEDARIKÇISI
Mal
tedarikçisi şekilden de
anlaşıldığı gibi,ürün
farklılaştırmasına gitmemiş
yada çok düşük düzeyde
farklılaştırma yapan,ürününü
düşük fiyatlandıran,genel
pazara hitap eden ürünler
üreten girişimlerdir.
200
PAZAR TACIRI
Pazar
taciri düşük
farklılaştırma,düşük
fiyatlandırma ve
Pazar odaklı ürün
stratejisi izleyen
201
NIŞ OYUNCU
Niş
oyuncular yüksek
farklılaşma,yüksek
fiyatlandırma ve Pazar
odaklı ürün stratejisi
izlerler.
202
ÇARPICI BAŞARI
Etkin
bir şekilde farklılaşma
sağlayan,niş pazarlarda varlık
gösteren işletmeler bazen etkin
bir şekilde pazarın geneline
hitap etmeyi
başarabilirler.Çarpıcı bir şekilde
elde edilen bu başarı işletmenin
hızla büyümesini sağlar.
203
3.1.6.KAYNAKLAR
Küçük işletme girişimleri sınırlı sermaye ile
kurulduklarından, gereken kaynakların finansmanı güç
olabilmektedir.Nakit yönetimini kolaylaştırmak açısından
kiralama seçeneğine başvurulmaktadır.Küçük
işletmelerin en temel finansman kaynağı
bankalardır.Sınırlı sermayeye sahip olan küçük işletme
sahipleri,özellikle de geçmişi bulunmayan yeni kurulan
işletmelerde kredibilite problemi nedeniyle bu kanallar da
sınırlanabilmektedir.Bölgesel nitelikli faaliyet gösteren
işletme sahipleri bu sorunu güçlü kişisel ilişkiler kurmak
suretiyle çözebilir.
 Girişimci olabilmek içi izlenebilecek 3 yol vardır.Bunlar:
 Kendi işini kurmak
 Mevcut bir işletmeyi satın almak yada
204

3.2.YENI BIR İŞ KURMA SÜRECININ TEMEL
ADIMLARI
İş kurma sürecinde izlenmesi gereken aşamalar şunlardır;
 Motivasyon
 İyi bir iş fikri belirlemek
 Çalışma programı hazırlama
 İş fikrinin ön değerlendirmesini yapmak
 Yapılabilirlik(fizibilite)araştırması yapmak
 İş planı hazırlamak
 İşi kurmak
 İşletmeyi geliştirmek

205
3.3.MEVCUT BIR IŞLETMEYI SATIN ALMA
Mevcut
bir işletmeyi satın
alma kararının avantaj ve
dezavantajları vardır.Satın
alma kararı verilmeden önce
bu avantaj ve dezavantajlar
çok iyi değerlendirilmelidir.
206
3.3.1.MEVCUT BIR IŞLETMEYI SATIN ALMANIN
AVANTAJLARI
Risk
Kar
Planlama
Maliyet
Finansman
kolaylığı
207
3.3.2.MEVCUT BIR İŞLETMEYI SATIN ALMANIN
DEZAVANTAJLARI
İşletme
ile ilgili hastalıkları miras
alma
Yetersiz ve niteliksiz personel
Kötü uygulamalar
Modası geçmiş(eskimiş)bina ve tesisat
Eskimiş envanter
Fazla ödeme yapma
208
FRANCHISING (İMTIYAZ HAKKI)

KOBİ’lerin piyasalara girişte izleyebilecekleri
stratejilerden biri olarak franchising sistemi geniş kabul
görmüş olan ve yaygın olarak kullanılan bir
yöntemdir.Franchising”ana firmanın(franchisor)hizmet
alanında denenmiş ve başarılı olmuş ticari ve hizmet
markasını veya ürünlerin dağıtım ve hizmet sunma
hakkını belirli bir süre,şart ve sınırlamalarla yasal ve
finansal açıdan tamamen bağımsız olan diğer bir tarafa
(franchisee) verdiği pazarlama ve dağıtım yöntemidir.
209
3.4.1.FRANCHISING ÇEŞITLERI
Franchising
sistemi çeşitleri
açısından 3 başlık altında ele
alınmaktadır.
Ticari isim franchising sistemi
Ürün dağıtım franchising
Tam franchising sistemi
210
TICARI ISIM FRANCHISING SISTEMI
Ticari
isim
franchising,franchise alana
franchise verenin franchise
verenin adı altında bu firmanın
ürünlerini dağıtmaksızın ticari
ismini,firma adını kullanma
hakkı veren sistemdir
211
ÜRÜN DAĞITIM FRANCHISING SISTEMI
 Ürün
dağıtım franchising,franchise verenin
franchise alana firmanın marka adını ve
ticari ismini seçiçi ve sınırlı sayıda
firmalara lisans hakkının vermesi
sistemidir.Bu sistem genellikle
otomobil(Renault,Opel,Hyundai,Chrysler
gibi),petrol (Shell,Mobil,Petrol
ofisi,Total,Opet,Türk petrol gibi)alkolsüz
içecek(Pepsi-Cola,Cola-Cola gibi)kozmetik
(Clinic,Lancome,Dior gibi)vb endüsrilerde
yaygın olarak kullanabilirler
212
TAM FRANCHISING SISTEMI

Tam franchising,franhise verenin franhise alana tüm
işletme sistemini ve formatını bütünüyle satmış olduğu
bir sistemdir.Franhising alan bu sistemde;faatliyet
yöntemleri,tesis yerleşimi düzeni,pazarlama ve ürün
stratejisi planları,kalite kontrol ve süreçleri gibi entegre
olarak tüm işletme sisteminin bütünüyle kullanma
hakkına sahip olmaktadır.Hazır yiyecek restoranları(fastfood)oteller,araba kiralama şirketleri,eğitim kurumları
gibi alanlarda yaygın olarak kullanılmaktadır.
213
3.4.2.FRANCHISING ALMANIN AVANTAJLARI VE
DEZAVANTAJLARI

Franhising sistemi küçük işletmeler açısından işletmeyi
kolayca kurmanın ve piyasaya girişin yollarından biri
olmaktadır.Bunun yanında imtiyaz hakkını veren
işletmenin tanınmış bir marka ve ürünlerinin pazarlama
ve dağıtım hakkından yararlanma,işletmeleri yeni
kurulan bir işletmeye kıyasla daha çabuk kar noktasına
ulaşmasına olanak tanır.Franchising sisteminin küçük
işletmelere sağladığı avantajlar yanında bir takım
dezavantajları da vardır.
214
FRANCHİSİNG ALMANIN AVANTAJLARI
Marka isminin gücü
 Yönetimin destek ve eğitim faaliyetlerinden
yararlanma
 Mal ve Hizmetlerde kalite standardizasyonu
 Ulusal düzeyde yapılan reklam programlarından
yararlanma
 Mali destek
 Kabul görmüş ürünler için iş formatı

215
FRANCHİSİNG ALMANIN
DEZAVANTAJLARI
Franchise ücretleri ve kar paylaşımı
 Standardize edilmiş olan faaliyetlere zorunlu
bağlılık
 Satın alma sınırlılıkları
 Sınırlı mamul hattı
 Tatmin edici olmayan eğitim programları
 Pazarın doyma noktasına ulaşması
 Sınırlı özgürlük

216
FRANCHİSİNG ALMANIN AVANTAJLARI
Merkezi satın alma gücü
 Yer seçimi ve bölge korunması
 Başarılı olma şansı

217
FRANCHİSİNG İLE İLGİLİ YANLIŞ
İNANIŞLAR
PİYASAYA GİRMENİN EN AVANTAJLI
YOLUDUR, ÇÜNKÜ FRANCHİSİNG ALAN
İŞLETMELER ASLA BATMAZ
 FRANCHİSE VEREN İŞLETMENİN TAHMİN
ETTİĞİNDEN DAHA DÜŞÜK MALİYETLE
İŞLETMEYİ AÇABİLİRİM
 FRANCHİSE İŞLETME NE KADAR BÜYÜK
OLURSA O KADAR BAŞARILI OLURUM

218
FRANCHİSİNG İLE İLGİLİ YANLIŞ
İNANIŞLAR
FRANCHİSE VEREN FİRMANIN İŞ
SİSTEMİNİN %80’ NİNİ KULLANMAKLA
BİRLİKTE, KENDİ TECRÜBE VE KNOW-HOW
SİSTEMİNİ KULLANARAK GLİŞTİRECEĞİM
 TÜM FRANCHİSE ANTLAŞMALARI AYNIDIR
 HERKES BAŞARILI BİR FRANCHİSE SAHİBİ
OLABİLİR
 KENDİ BAŞINA İŞ KURMANIN EN KOLAY
YOLU FRANCHİSİNGDİR

219
FRANCHİSİNG İLE İLGİLİ YANLIŞ
İNANIŞLAR
FRANCHİSE VEREN İŞLETME İŞ
PROBLEMLERİMİ BENİM İÇİN
ÇÖZECEKTİR. BUNUN İÇİN ONA ROYALİTE
ÖDÜYORUM.
 FRANCHİSE İŞLETMEMİ AÇTIĞIM
ZAMAN,İSTEDİĞİM ŞEKİLDE İŞLETMEYE
YÖN VERECEĞİM.

220
İŞLETME ÇEŞİTLERİ(HUKUKİ YAPI)
GİRİŞİMCİLER İŞLETMENİN HUKUKİ
YAPSINI SEÇERKEN AŞAĞIDAKİ
FAKTÖRLERE DİKKAT ETMEK
DURUMUNDADIRLAR.
1- Vergi
2-Sorumluluk
3-Kuruluş sermayesi gerekleri
4- Kontrol
5-İşletme amaçları
6-Yönetim başarı Planları
7-Maliyet

221
HUKUKİ ŞEKİLLERİ BAKIMINDAN
İŞLETMELER





1- Özel İşletmeler
2- Kamu İşletmeleri
3- Yabancı Sermayeli İşletmeler
olmak üzere 3 ana işletme grubu bulunmaktadır.
Bunlarda kendi içinde sınıflara ayrılmaktadır.
222






1-ÖZEL İŞLETMELER
A-Tek kişi İşletmeleri
B-Şirketler
a-Adi şirketler
b-Ticaret Şirketleri
1-Şahıs Şirketleri



2-Sermaye Şirketleri




Kolektif Şirketler
Komandit Şirketler
AnonimŞirket
Limited Şirket
Sermayesi Paylara Bölünmüş
Komandit Şirketler
C-Kooperatifler
2-KAMU İŞLETMELERI
•Katma bütçeli işletmeler:
 •Döner sermayeli işletmeler:
 •Yerel yönetim işletmeler:
 •Kamu İktisadi teşebbüsleri (KİT’ler):.
 •İktisadi devlet teşekkülleri (İDT) ve
 •Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK).

3-

YABANCI SERMAYELI İŞLETMELER
Sermayesinin tamamı veya %51 lik kısmı yabancı
girişimcilere ait olan işletmelerdir.
HUKUKİ ŞEKİLLERİ BAKIMINDAN
İŞLETMELER
Her ülkede işletmelerin çeşitli yönlerden bağlı
kalacakları hususlar bazı kanunlarla
düzenlenmektedir. Ülkemizde bunlar;
 •Ticaret kanunu (TTK),
 •Borçlar kanunu
 •Kooperatifler kanunu ve
 •Vergi kanunu dur.

Diğer bazı kanunlar; Türk Medeni Kanunu, iş
kanunu, bütçe kanunu, vb.’dir.
 Daha önce yapılan sınıflandırma kapsamına
giren özel işletme çeşitleri ve tanımları şu
şekildedir:

TEK KIŞI İŞLETMELERI:
 En
eski, en basit ve en çok görülen
işletme şeklidir.
 İşletmenin tek sahibi vardır: Bu kişi tek
yetkili ve sorumludur. Faaliyetlerle ilgili
kararlar bu kişi tarafından alınır, uygulanır
ve denetlenir. Tüm karar ve riskler bu kişiye
aittir.
 Kuruluşu: kişinin işletme kurma isteği
bağımsız çalışma isteği, küçük sermayesini
değerlendirme isteği, başka alternatifin
olmaması, miras, vb. olabilir.

TEK
KIŞI İgerektiren
ŞLETMELERI
Az
sermaye
işler: için uygundur.



İşletmenin tüzel kişiliği yoktur. Bu işletmelerin


sahibinden ayrı mallar yoktur.
İşletmenin sahibi hukuki olarak işletmeden ayrı
tutulamaz.
 Yani, borçlulara karşı işletmeye Koyduğu sermayenin
dışında kendi öz varlıkları ile de sorumludur.

ŞIRKETLER(ORTAKLIKLAR):
Birden
çok kişinin emek, denetim ve
sermayesini koyup bir araya gelerek
kurdukları işletme çeşididir.
Borçlar kanununa göre
•Adi şirketler ve
•Ticaret Şirketleri olmak üzere 2’ye
ayrılır
BORÇLARKANUNUNA GÖREBIR IŞLETMENIN
ŞIRKET
OLABILMESI IÇINGEREKEN HUSUSLAR
AŞAĞIDAKIGIBIDIR:
 •Şirketi
kuranların sayısı birden fazla
olmalıdır.
 •Ortak bir amaç olmalıdır
 •Ortak amaca ulaşmak için ortaklar
arasında bir anlaşma olmalıdır
 •Belirlenen hedefe ulaşmak için para, mal veya
emek, sermaye olarak konmalıdır
 Bu tip şirketler Borçlar kanununda adi şirketler
olarak tanımlanır.
231
ADI ŞIRKETLER
En basit şirket modelidir.
 iki veya daha fazla kişinin emek ve mallarını ortak
 bir amaca ulaşmak için birleştirmeleri konusunda
yaptıkları sözleşme ile meydana getirdikleri ortaklıktır.
 Özellikle tek kişi tarafından kurulan işletmelerin
sakıncalarını giderme amacıyla kurulurlar.
 Tek kişi işletmelerine göre büyüme şansı daha fazladır.
 Şayet bir ortaklık Ticaret kanunda tanımlanan
şirketlerin niteliklerini taşımıyorsa bu ortaklık Borçlar
kanunun 520.
 Maddesine göre ADİ ORTAKLIK olarak sayılır.
 Bu şirketler Borçlar kanununa tabidir.

232
BU ORTAKLIK TÜRÜNDE
Ortaklar arasında yazılı veya sözlü anlaşmalar vardır. Yani
anlaşmanın yazılı olması şart değildir. Şekil şartı
aranmaz.
 Ortaklar, paralarını, alacaklarını, mallarını, veya
emeklerini sermaye olarak koyarlar
 Ortaklardan herhangi biri diğerinin olurunu almadan
payını devredemez.
 Kararlar tüm ortakların oy birliği ile alınır. Tüzel kişilikleri
yoktur:
 Adi şirket, sahibinden ayrı bir varlığı olmayan
şirketlerdir.
 Şirketin borçlarından ortaklar kendi özel malları ile de
sorumludur.
 Kazanç veya borçlar anlaşmada belirlenen oranlarda pay
233
edilir

ADI ŞIRKETLERDE SERMAYE
Ortağın getirdiği sermaye, “Sermaye Payı”, “Katılma
Payı”, “İştirak
 Hissesi” olarak adlandırılır ve ortakların sermaye payının
birbirine
 eşit olması ve fiilen getirilmiş olması gerekmez.
 Ortakların sermaye miktarı şirket sözleşmesinde
gösterilmemişse,
 eşit olarak katıldıkları varsayılır

234
KÂR VE ZARARIN PAYLAŞIMI
Ortaklık
sözleşmesinde her hangi
bir şekil kararlaştırılmamış ise
kâr ve zarar yasada belirtilen
şekilde paylaştırılacaktır.
Yasada, kâr ve zararın
paylaşılmasına dair bazı esaslar
belirlenmiştir.
235
ŞIRKETIN YÖNETIMI
Kural
olarak adi şirketin
yönetimi, bütün ortaklara aittir.
Ancak, bu durum güçlükler
yaratabileceğinden,
yönetim yetkisinin ortaklardan
veya hariçten bir veya birkaç
kişiye devri kararlaştırılabilir
236
ŞIRKETIN DENETIMI
Adi
şirketlerde her
ortağın şirketi
denetleme yetkisi
vardır.
237
SONA ERMESI/KAPATILMASI:
•
Sözleşmede belirlenen sürenin sona ermesi,
 •Amaca ulaşmanın olanaksızlığının anlaşılması,
 •Bütün ortakların birlikte karar vermeleri,
 •Ortaklardan birinin ölümü, iflas veya 3.
Kişilere olan borçlarından dolayı tasfiye payı
üzerinde zorunlu icra vukubulması
 •Ortaklardan birinin 6 ay önceden feshi ihbar
etmesi gibi nedenlerle şirket sona erer.
 Fesihten sonra şirketin borçları ve ortakların
alacakları dağıtılır kar varsa sözleşmeye göre
pay edilir.
Zarar varsa ortaklardan talep
238
edilir
TICARET ŞIRKETLERI:
Ticaret kanununa göre düzenlenmiş ortaklıklardır.
 Adi şirketlerden farklı olarak şirket sözleşmesi
yazılı olmak ve kanunen taşıması gereken asgari
şartları sağlamak zorundadır.
 Diğer bir fark olarak şirket tüzel kişiliğe sahiptir.

2 türü vardır:
 •Şahıs (kişi) şirketleri ve
 •Sermaye şirketleri

239
ŞAHIS ŞIRKETLERI:
•
Kollektif şirketler
• Komandit şirketler
240
KOLLEKTIF ŞIRKET:
Kollektif şirket, en yaygın olan şirket türüdür. Türk
ticaret kanununa göre düzenlenmiştir.
 Buradaki tanımı “ ticari bir işletmeyi bir ticari
unvan altında işletmek amacıyla gerçek şahıslar
arasında kurulan ve ortaklardan hiç birisinin
sorumluluğu şirket alacaklarına karşı
sınırlandırılmamış olan şirketlerdir” şeklindedir.


Kollektif şirket, özellikle küçük ve orta çapta perakende,
yarı toptancı ticaret işletmeleri ile, orta çapta işletmeler
için uygundur. Asgari bir sermaye koyma zorunluluğu da
yoktur.
241
KOLLEKTIF ŞIRKET:
Ortaklar gerçek kişi olmalıdır. Her ortak işletme
borçlarından doğan borçlardan kendi koyduğu sermaye ile
sınırlı olarak değil tüm varlıklarıyla sorumludur. Ama,
öncelikle alacaklılara karşı şirketin kendisi sorumludur.
 Kollektif şirket bir sözleşme ile kurulur.
 Sözleşmede, ortakların adı, şirketin uğraşı konusu,
sermye olarak konan malların maddi değeri, şirketin
kollektif olduğu, şirketi temsile yetkili kişilerin adları,
sözleşmedeki imzaların noterce tasdiki GEREKİR.
Noter onayından sonra şirket merkezinin olduğu
yerdeki Ticaret Siciline tescil ve ilan olunur. Şirketin
ticaret siciline kaydı ile tüzel kişilik kazanılmış olur.

242
KOMANDIT ŞIRKET:
Türk ticaret kanununa göre düzenlenmiştir. Buradaki
tanımı “ ticari bir işletmeyi bir ticari unvan altında
işletmek amacıyla kurulan ve şirket alacaklarına
karşı ortaklardan biri veya bir kaçının
sorumluluğu belli bir sermaye ile sınırlandırılmış
olan
şirketlerdir” şeklindedir.
 Görüldüğü gibi şirket alacaklarına karşı ortaklardan bir
veya birkaçının sorumluluğu sınırlandırılmamış diğer
ortaklarınki
ise sınırlandırılmıştır.
 Sorumluluğu sınırlandırılmamış ortağa komandite
(sınırsız sorumlu) ortak; sınırlı olanlara da
komanditer ortak denir.
 Komandite ortaklar gerçek kişi olmalıdır. Komanditer
243

SERMAYE ŞIRKETLERI:
 Sermaye
teşkilatlanması şeklindeki
işletmelerdir.
 Ortakların kişiliği değil koydukları
sermaye payları önemlidir.
 3 çeşittir:
 • Anonim şirket
 •Limitet şirket
 • Sermayesi paylara bölünmüş komandit
şirket
244
A
NONIM ŞIRKET:
 Bir unvana sahip, ana sermayesi belli ve paylara bölünmüş olan ve











borçlarından dolayı yalnız varlıkları ile sorumlu olan şirkettir.
Ortakların borçları taahhüt ettikleri sermayeleri ile sınırlıdır. Buna
karşılık şirket alacaklarına karşı tüm varlığı ile sorumludur.
Kurulabilmesi için en az 5 ortak (gerçek veya tüzel) ve 50.000 tl
sermaye gerekir ve bu sermeyeninde paylara bölünmüş
Olması gerekir.(500 krş)
İki şekilde kurulurlar.
1-ani kuruluş
2-tedrici kuruluş (1998 yılında kaldırıldı)
Yönetim çoğunlukla profesyonel yöneticilere bırakılır
Anonim şirketin 3 tane organı bulunmaktadır.
Bunlar;
1-Genel kurul
2-Yönetim Kurulu
3- Denetleme Kurulu
245
LIMITED ŞIRKET:
2 veya daha fazla kişi ( en fazla 50) (gerçek veya tüzel) ile
kurulan ortakların sorumluluğu koymayı taahhüt
ettikleri sermaye ile sınırlı (5000) tl ve ana sermayesi
belirli şirketlerdir.
 Sermayesi
paylara bölünmüş komandit şirket
 Sermayesi paylara bölünen ve ortaklardan bir veya bir
kaçının şirket alacaklarına karşı bir kolektif şirket
diğerlerinin bir
 anonim şirket ortağı gibi sorumlu oldukları şirkettir
 Kolektif şirket ortağı gibi olanlara komandite ortak;
Anonim şirket ortağı gibi olanlara da komanditer ortak
denir
 Ortak sayısı en az bir komandite olmak üzere en az 5
kişidir.
 Sermayesi 5000 Tl dir. Bu sermayede 100 krş şeklinde 246

KOOPERATIFLER
Kooperatifler kanunu ile bu tür işletmeler şirketlerden
ayırt edici özellikler getirilmiştir.
 Karşılıklı yardım ve dayanışma ve belli bir ekonomik
çıkarları sağlamayı amaçlayan tüzel kişiliği olan bir
örgüttür.
 En az 7 ortak ile kurulur.
 İlkeler:
 Açık kapı ilkesi
 •Demokratik yönetim
 •Maliyetine hizmet
 •Irksal, dinsel ve siyasal tarafsızlık
 •Ortakların sermaye paylarına sınırlı faiz ödeme ve
işletme
247
 gelir -gider farkının ortaklara adil dağıtımı

KURULUŞ ÇALIŞMALARI
Ekonomik araştırmalar
Piyasa etüdü ve talep tahmini
 Kuruluş yeri ve konumluk yer seçimi
 Büyüklük kapasite belirleme

248
PİYASA ETÜDÜ VE TALEP TAHMİNİ
Piyasa etüdünün amaçları
 İşletmenin üreteceği veya pazarlayacağı
mal ve hizmetlerin miktar ve niteliklerini
saptamak, bunları ortaya koyan öğeler
olarak tüketicilerin sayılarını, bu mal ve
hizmetlerde aradıkları nitelikleri, satın
alma güç ve arzularını belirlemektir.
 Aynı tüketici ve pazara benzer veya ikame
ürünler sunan diğer rakip firmalar ve arz
kapasitelerinin saptanması, dolayısıyla
pazarın o andaki ve gelecekteki durumu
konusunda bilgi toplamaktır.
249
TOPLANMASI GEREKEN BİLGİLER
Mal ve hizmetlerin kullanım biçimi ve nitelikleri
 Mal ve hizmetlerin piyasadaki mevcut satış
fiyatları, maliyetleri
 Mal ve hizmetleri kullanan tüketicilerin tip ve
özellikleri, potansiyel tüketici türleri
 Mevcut arz durumu (yurtiçi /yurt dışı)
 Yurt içi üretim söz konusu ise üretici sayısı ve
nitelikleri, ithal ediliyorsa hangi ülkelerden
nasıl?
 Dağıtım kanalının yapısı
 Mal ve hizmetlerle rekabet ve tamamlama
durumunda olan mal ve hizmetler
 Hükümetin mal ve hizmetlerle ilgili ekonomik ve
yasal politikası
 Ülkenin genel ekonomik durumu

250
PİYASA ARAŞTIRMALARI
Masa başı araştırmaları (ikincil kaynaklar)
 Alan araştırmaları (anket, gözlem, deney)

251
KURULUŞ YERİ VE KONUMLUK YER
SEÇİMİ
Kuruluş yeri: işletmenin amaçlarına ulaşmada
faaliyetlerini verimli, ekonomik ve karlılık
ölçütlerine uygun şekilde yürütmesine imkan
veren yerdir.
Konumluk yeri: belirlenen kuruluş yeri içinde
işletmenin faaliyetlerini yürütmek üzere fiziksel
mekan olarak kurulduğu ya da açıldığı yer.
252
KURULUŞ YERİ ETMENLERİ
Taşıma
 Hammadde
 Pazar alanı
 İşgücü
 Su ve su kaynakları
 İklim koşulları
 Sosyal ve kültürel koşullar
 Şehir ve bölge yöneticilerinin davranışları
 Vergi, resim ve harçlar ile teşvik önlemleri
 Enerji kaynakları
 İşletme dışı artırımlar
 Jeolojik koşullar

253
KURULUŞ
YERİ
BÖLGE
SEÇİMİ
NDE
NELERE
DİKKAT
ETMELİ
YİZ?
 Pazara
Yakın Olma
 Hammaddelere Yakın Olma
 Vergi Oranları
 İş İklimi
 Ücret Oranı
 Emek Piyasalarındaki
Koşullar
254
KURULUŞ
YERİ
ŞEHİR
SEÇİMİ
NDE
DİKKAT
EDİLME
Sİ
GEREKE
 Populasyon
Trendleri
 Rekabet
 Ulaşım
Olanakları
 Kamu Hizmetlerinin
Kalitesi,Maliyeti ve Yerel
Düzenlemeler
 Yaşam Kalitesi
 Kümelenme
 Topluma Uyum Gösterme
255
KURULUŞ
YERİ
KONUMLU
K YERİN
SEÇİMİ
(PERAKEND
E VE
HİZMET
İŞLETMELE
RİNDE)
Ticari Alan Ölçeği
 Perakende Uyumluluğu
 Rekabetin Derecesi
 Ulaşım Altyapısı
 Politik Engeller
 Müşteri Trafiği
 Park Yeri Olanakları
 Tanınmışlık
 Genişleme olanakları
 Görünürlülük
 Fiziksel,Irksal ve Duygusal
Engeller

256
KURULUŞ
YERİ
KONUML
UK
YERİN
SEÇİMİ
(ÜRETİM
İŞLETME
LERİNDE
)
 Serbest
Bölgeler
 Küçük ve orta Ölçekli
Sanayi Siteleri
 Organize Sanayi Bölgeleri
 İnkübatörler
 Endüstri Bölgeleri
 Teknoloji Geliştirme
Bölgeleri
257
KÜÇÜK İŞLETMELERDE
YÖNETİM,PAZARLAMA VE
FİNANSMAN
Küçük işletmelerde büyük işletmelerin ölçek
olarak küçük bir prototipi
olmayıp;işleyişi,temel dinamikleri ve
işleyişte kullanılan araçlar büyük
işletmelerden farklıdır.Büyük işletmeler
için uygulanan ve önerilen
yönetim,pazarlama,finansman,personel ve
üretim politikaları küçükler için geçerli
olmamaktadır.
BAŞARISIZLIKLARININ EN
ÖNEMLİ NEDENLERİ
ŞUNLARDIR




Faaliyet gösterilen alanda yeterli
tecrübeye sahip olmama,
Yeterli yönetsel tecrübenin olmayışı,
İş konusunda yetersizlik,
Satış,finansman,satın alma ve üretim
alanlarında tecrübelerin dengeli
dağılmaması.
6.1. KÜÇÜK İŞLETMELERDE
YÖNETİM

En iyi pazarlama stratejisi,en ileri
teknoloji imkanları, en iyi insan
kaynakları ya da üretim politikası
varlığını iyi bir yönetim
politikasına sahip olmak ve
uygulamakla korur. Kötü bir
yönetim anlayışı,tüm işletme
kaynaklarının etkinliğine gölge
düşürür. Bu durum sadece küçük
işletmeler için değil, büyük
işletmeler içinde geçerli
olmaktadır.
SAHİP OLMASI GEREKEN
UNSURLAR ŞU ŞEKİLDE
ÖZETLENEBİLİR.

1.UYGULAMALARDA DOĞRULUK,
SAMİMİYET : işletmenin değerleri,vizyonu
girişimcinin söyledikleri ile değil
yaptıkları ile olur. Yönetimin etkinliği
açısından uygulamalarındaki yaklaşımı ve
samimiyeti çok önemli olmaktadır.

2.KARALILIK:Yöneticinin işi bir
nevi karalar toplamında
oluşmaktadır.işlerin yürüyebilmesi
için yöneticinin karar alması,
uygulamalarında kararlı
davranması
gerekmektedir.rekabetin yoğun
olduğu,değişimin hızının arttığı
günümüzde kararsız kalma,işlerin
gecikmesi bir yöneticinin başına
gelebilecek en kötü şeydir.

3. ODAKLANMA: Yöneticiler her şeyi
yapamaz.dolayısıyla önceliklerini
belirleyerek bunları gerçekleştirmeye
odaklanması gerekmektedir.bu anlamda
girişimci-yöneticinin önceliklerine ilişkin
kısa bir yazılı liste hazırlaması ve listeyi
kısa tutması önerilmektedir.

4.KİŞİSEL TEMAS: Küçük işletmelerde
girişimci işin yapılmasındaki her aşamada
etkili olmaktadır.
Müşterilerle,tüketicilerle,yatırımcılarla,
tedarikçilerle ve toplumla ilişkilerde birebir
temas halindedir. Yapıcı ve uzun vadeli ilişkiler
kurulması için girişimcinin kişisel çabaları
önemli olmaktadır.

5.KATI/YUMUŞAK: İyi bir yönetim
katılık ve yumuşaklık paradoksunu
etkin bir şekilde hakim olmasında ve
denetiminde kendini göstermektedir. İyi
işleyen bir işletmeyi idare eden
yöneticiler işle ilgili olarak bir yandan
yüksek performans standartları
koyarken (katı),diğer taraftan
ise,çalışanların neleri başarabilecekleri
konusunda destek olması,kendisini iyi
hissetmesini sağlayacak uygulamalar
(yumuşak) gerçekleştirmesi
gerekmektedir.

6.İLETİŞİM:Girişimcilerin en
büyük eksiklerinden biride iyi
iletişim gereklerini ihmal
etmesidir. Etkin yöneticiler
yukarıya,aşağıya,yatay
yönlü,grup,bireysel,yazılı,sözlü,
formal ya da informal iletişimi
devamlı olarak koruması
gerektiğini bilirler.

7.İLERİYE YÖNELİK:Yönetim
ileriye bakışlı bir mantaliteye sahip
olmalıdır. Bugün etkin işleyişe
sahip bir işletmeye sahip olabilmek
için proaktif olmak,geleceği
şimdiden düşünmek, rehavete
kapılmadan, durumu ile
yetinmeyip kendini ve firmayı
geliştirme arzu ve gayreti ile
yüksek enerjiye sahip olmak
gerekmektedir.
6.1.1 STRATEJİK
YÖNETİM

Her işletme pazarda potansiyel tüketiciler
açısında iyi ve farklı bir yer edinmek ister.
Stratejik planlar geliştirmenin amacı,işletmeye
rakiplerine kıyasla pazarda iyi bir yer
edinmesini sağlayıcı faktörlerin bir araya
getirilmesini sağlamaktadır. Stratejik plan
hazırlamada küçük işletmeler büyük
işletmelere kıyasla belirgin bazı avantajlara
sahiptir:


Küçük işletmelerin ürün hattı
dardır. Belirgin bir bölgeye hizmet
ederler.
Dar bir müşteri kitlesine hitap
ettiğinden dolayı,müşteriler ile
yakın ilişkiler kurabilmektedir. Bu
da onlara müşterilerin istek ve
ihtiyaçlarını en iyi şekilde ve nasıl
hizmet verilmesi konusunda daha
fazla bilgi sahibi yapmaktadır.



Talep değişikliklerine ve diğer değişen
durumlara karşın daha esnek yapıya
sahip olup,değişen koşullara daha fazla
bilgi sahibi yapmaktadır.
Müşterilere daha yakın olmalarından
dolayı da yeniliklere daha fazla eğilim
ve yatkınlık göstermektedir.
Sınırlı sayıda personel ile
çalıştıklarından dolayı kontrol ve
çalışan ilişkileri daha yatkındır.

Küçük işletmeler büyük işletmelere
kıyasla yukarıda sıralanan bu
avantajlara sahip olmakla birlikte
genellikle planlar yapmada isteksiz
oldukları,plandan kaçındıkları ya
da ayak üstü planlarla bu işi
geçiştirdikleri gözlenmektedir.
Bunun çeşitli nedenleri vardır.
Plan yapma bilgi ve deneyimine
sahip olunmaması planlar
yapmaktan alıkoyabilmektedir.
OLMASININ ÇEŞITLI
NEDENLERI VARDIR:




Girişimcinin belirlediği
amaçların gerçekçi olmaması,
Ölçülebilir amaçlara sahip
olmama,
Girişimcinin ailesine ya da
işine yeterli sorumluluk ve ilgi
göstermemesi,
Planlanan işle ilgili
girişimcinin yeterli tecrübeye
sahip olmaması


İşle ilgili zayıflıklar ve
tehditleri anlayamama,
Hedeflenen mal ya da hizmetle
ilgili müşteri ihtiyaçlarının
belirlenmemesi.
6.1.2. ÖRGÜTLEME

Organizasyonun dizaynı
girişimcinin
çalışanlardan formel ya
da açık olarak ne
beklediğinin de
göstergesidir. Bu
beklentiler 4 başlık
altında ele alınmaktadır :

ÖRGÜTSEL YAPI:Çalışanların
görev tanımlarının yapılmasını,
yapılacak işlerin ve ilişkilerin
belirlenmesini,iş ile kişi
arasındaki uyumlaştırmayı
kapsamaktadır.
PLANLAMA,ÖLÇME VE
DEĞERLENDİRME PROGRAMLARI:
Tüm organizasyon faaliyetleri
işletmenin var olma nedenini
açıklayan amaç ve hedefleri
yansıtabilmelidir. Girişimci bu
amaçlara nasıl ulaşacağını,nasıl
ölçüleceğini ve nasıl
değerlendireceğini ayrıntılı olarak
detaylandırmaktadır.

SEÇİM KRİTERİ:Her görev
pozisyonu için girişimci
kriterlerini saptaması
gerekmektedir.

EĞİTİM:Mesleki eğitim ile
ilgili gerekler
belirlenmelidir.
İŞLETMELERDE
PAZARLAMA

PAZARLAMA:İnsanların istediği
ya da ihtiyacı olan bir mal ya da
hizmeti bulma,sunma ve satın
alma ya da ikna etme çabalarının
tamamıdır.

Girişimcilerin çoğunun
teknik kökenli olması,bilgi
eksikliği gibi nedenler
pazarlamanın işletmedeki
rolünün anlaşılmasını
engellemiştir. İşletmeler
üretim ve satış konusuna
ağırlık vermiştir.


Bu felsefe kendi spesifik
ihtiyaçlarını tatmin edecek
ürünü
talep
eden
müşterilerin
olduğu
rekabetçi piyasalarda ciddi
problemlere yol açmıştır.
İşletmelerin
pazarlama
odaklı
organizasyonlar
haline gelişim süreci şu
aşamalardan geçmiştir:

Üretim odaklı pazarlama
anlayışı:
Burada yönetim mümkün olduğunca
çok, maksimum ölçüde üretmek
düşüncesine sahiptir. Kendi
ürününün rakiplerin ürününden
daha iyi olduğu fikri ile tüm malların
satılacağı düşüncesi hakimdir.

Satış odaklı pazarlama anlayışı:
Bu durumda girişimci müşterileri
ürünü almaya ikna etmek için yoğun
olarak baskıcı satış tekniklerine
odaklanmaktadır.

Pazarlama odaklı anlayış:
Bu felsefe tüketicilerin ihtiyaçları
ve beklentileri üzerine
odaklanmalıdır.


Pazar/ürün stratejisinin temel
unsurları olan pazarlama
süreci 4 temel aşamada ele
alınmaktadır.
1.PAZAR ANALİZİ: Müşteriler,
dağıtım kanalları, rakipler ve
firmanın; ihtiyaçları güçlü ve
zayıf yönlerini saptamak için
yeni müşteriler, dağıtım
kanalları, rakipler ve firmanın
analizlerini içermektedir.

Stratejik Pazarlama Kararları: Pazar
seçimi farklılaştırma ve konumlandırmaya
ilişkin kararları içermektedir.


Pazarlama Karması Kararları:
Pazarlamanın 4 P’si olarak bilinen
mamul, fiyat, tutundurma ve dağıtım
kararlarından oluşur.


Pazarlama Uygulaması:
2. ve 3. aşamada verilen kararların bir
aşamadaki oyuncular tarafında nasıl
reaksiyon gösterdiğinin belirlenmesidir.
6.2.1.PAZAR ANALİZİ

Pazar analizi, iş çevresinin ve
piyasa güçlerinin genel olarak;
müşterilerin, rakiplerin
firmanın kanallarının
derinlemesine bugün nerede
olduklarının anlaşılması ve
gelecekte nerede olacaklarının
belirlenmesi açısında analiz
edilmelidir.
PAZAR ANALİZİNDE
MÜŞTERİ ANALİZİ:
Pazarlama yöneticisinin en önemli
görevlerinden biride hedef müşteri
kitlesini tanımak ve anlamaktır. Bu
anlamda Pazar bölümlendirmesi gerekli
olmaktadır. Bir pazardaki alıcıların
hepsi aynı değildir. Alıcıların zevkleri,
beklentileri, eğilimleri farklıdır. Bu
düzeyde Pazar belirli bir düzeye kadar
homojen olarak alt gruplara bölünebilir.

Pazar bölümlendirmesi, bir
pazarın benzer özellikler
taşıyan alıcıların alt
gruplara ayrılması
işlemidir. Bu
bölümlendirmede kullanılan
faktörler şunlardır.
1.DEMOGRAFİK
BÖLÜMLENDİRME:

Yaş, cinsiyet aile büyüklüğü
, gelir düzeyi, meslek, din,
ırk, işletme büyüklüğü gibi
kriterlere dayalı ayrımı
ifade eder.
2.COĞRAFİK
BÖLÜMLENDİRME:

Pazarın coğrafik bölgelere
göre; yani il büyüklüğü, ilçe
büyüklüğü, yoğunluk , iklim
ayırımına göre
bölümlendirilmesidir.
3.PSİKOGRAFİK
BÖLÜMLENDİRME:

Kişilik, yaşam
biçimi,sosyal sınıf,
değerler, tüketici tutumu
şirket kültürü gibi
özelliklere göre pazarı
bölümlendirmektir.


4.DAVRANIŞSAL
BÖLÜMLENDİRME:
Kullanma oranı, kullanıcıların
statüsü, yeniden satın alma
oranı, ürüne karşı tutumlar gibi
esaslara dayalı
bölümlendirmedir.
6.2.1.2. KANAL ANALİZİ

Dağıtım, üretilen mamullerin
üreticiden tüketicilere
ulaşmasına kadar olan tüm
aktarım çabalarını
içermektedir. Üretici
işletmenin temel kararlarından
biri de üretilen malların
tüketicilere minimum
maliyetle, istenilen zamanda
fiziksel dağıtımını
gerçekleştirmektir. Piyasalar ve
işletme hayatı geliştikçe
6.2.1.3.RAKİPLERİN ANALİZİ

Rakipleri analiz edebilmek için
rekabet ortamı, iş çevresi,
Pazar güçleri orta ve uzun
vadeli trendler çok iyi
değerlendirilmelidir.
Rakiplerin güçlü ve zayıf
yönleri, geleceğe yönelik
planları ve açılımları çok
yakından izlenmelidir. Bu
bilgilerin kamuya açık bilgiler
olup ulaşması kolaydır.
6.2.1.4.FİRMA ANALİZİ

Firma analizi, işletmenin
mevcut durumunun, güçlü ve
zayıf yönlerinin, işletmeye
yönelik fırsat ve tehditlerinin
derinlemesine, tüm işletme
fonksiyonları açısından analizi
gerçekleştirmektedir.
6.2.2.1.PAZAR SEÇİMİ

Pazar seçimi, işletmenin hangi
pazarlara girip girmemesinin
belirlendiği bir süreçtir. Pazar
seçiminde, pazarların çekiciliği
belirli nitelikler açısından
değerlendirilerek sıralama
yapılır. Bu değerlendirmede göz
önünde bulundurması gereken
nitelikler şunlardır:
PAZAR SEÇİMİ








1.Pazarın büyüklüğü,
2.Pazarın yıllık büyüme oranı,
3.Geçmişte pazarın kar marjı,
4.Rekabet yoğunluğu,
5.Teknolojik gereklilikler,
6.Enflasyonist etkiler,
7.Çevresel/Ekolojik faktörler,
8.Enerji gereksinimi
6.2.2.2. PAZAR
FARKLILAŞTIRMASI

Pazar seçimi yaptıktan sonra,
işletmeler
için
yapılması
gereken bir sonraki aşama
Pazar
farklılaşmasıdır.
Farklılaştırma;
işletmenin
rakiplerine
kıyasla
mamul,
hizmetler , personel politikası
ya da firma imajı gibi unsurlar
açısından
farklılık
yaratılabilmesidir.


6.2.2.3. Pazar konumlandırması
Konumlandırma, ürünü yada örgütü seçilen
Pazar bölümleri ve örgütün imkanları
bakımından en uygun yere yerleştirmede
tüketicilerin algılarını, tutumlarını ve ürün
kullanma alışkanlıklarının belirlenmesi ve
uygulanması sürecidir.
PAZARLAMA
KARMASI KARARLARI
6.2.3.1.1.MAMULLERIN
SINIFLANDIRMASI


Mamuller tüketici ve endüstriyel
mamuller (mallar) olmak üzere ikiye
ayrılmaktadır. Tüketim malları adından da
anlaşıldığı gibi bireysel tüketicilerin sosyal,
kültürel ve temel ihtiyaçlarını karşılamak
üzere olan satın aldıkları mal ve hizmetler bu
gruba girmektedirler.
Tüketici malları şunlardır:
KOLAYDA MALLAR:
 Bireysel
tüketicilerin temel
ihtiyaçlarını içeren, kısa sürede
tüketilen, az miktarda ve sıklıkla
alınan ürünlerdir. Kalite ve fiyat
karşılaştırmasına gitmeden ve
en yakın yerde almayı tercih
ettikleri sabun, sigara, kibrit,
tuz gibi ürünlerdir.
2.BEĞENMELI MALLAR

Tüketicilerin satın almak için çaba
gösterdikleri, faydaları uzun süreye
yayılan, kolayda mallara kıyasla
pahalı olan ve tüketicinin kalite,
fonksiyonlar, fiyat, renk, vs.
bakımından kıyaslama yapılarak
satın aldığı ürünlerdir. Sağlık
hizmetleri, danışmanlık hizmetleri,
beyaz eşya grubu,mobilya ve
elektronik cihazları bu grupta ele
alınmaktadır.
3. ÖZELLIĞI OLAN MALLAR

Bireysel tüketicilerin özel
isteklerine hitap eden, çok sık
alınmayan, yüksek fiyatlı ve almak
için özel çaba gösterdiği ürün
grubudur. örneğin; ev, otomobil ya
da belirli marka taşıyan giyim
ürünleri gibi.
4. ARANMAYAN ÜRÜNLER

Bireysel tüketiciler tarafından bazı
özel durumlar dışında sorulmayan
ve talep edilmeyen ürünlerdir.
Ansiklopedi,mezar taşı ve deprem
sigortası bu grupta
değerlendirilmektedir.
Endüstriyel mallar ; sanayi malları olarak
da bilinmekte olup, mal ve hizmet üretiminde
kullanılmak üzere alınan hammadde, malzeme,
yarı mamul ile diğer araç ve gereçleri
kapsamaktadır.
YENI MAMUL
GELIŞTIRME



İşletmeler mevcut ürün hattına
yeni mamuller eklemesi iki
yolla
gerçekleştirilebilmektedir:
1. yeni mamul geliştirme
2. patent hakkının alınması,
ürünün taklit edilmesi gibi
yöntemler.
Yeni mamullerin başarısız
olmalarının çok çeşitli





1.Eşsiz bir ürün yaratma
endişesi
2.Yanlış zamanlama
3.Önemsiz farklılaştırma
üzerinde odaklaşma
4.Çok küçük ve karlı olmayan
Pazar bölümlerine
odaklanmak
5.Pazar ve rekabet şartları


İşletmelerde yeni mamul geliştirme
büyük para ve insan kaynakları
gerektiren uzun soluklu bir çalışma
sürecidir.
Yeni mamul stratejilerinin
belirlenmesi, genellikle birbirini
takip eden altı temel aşamadan
oluşmaktadır.






1.yeni ürün fikirlerinin
toplanması,
2.işletme analizleri
3.fikirlerin değerlendirilmesi ve
elenmesi
4.yeni mamul geliştirme
5.Pazar testleri
6.pazara sürme
6.2.3.1.3.MAMULÜN
HAYAT SEYRI

1.Giriş dönemi

2.Büyüme dönemi

3.Olgunluk dönemi

4.Gerileme dönemi
ÜRÜN YAŞAM EĞRİSİ
Ürünün
her
yaşam
dönemi
nde
farklı
pazarla
ma
bileşen
leri(kar
ması/
enstrü
manları
kullanıl
malıdır.
MARKA AMBALAJ
KARARLARI


Marka:
Üretici ve satıcı firmaların
malını tanıtan, onu başkaların
mallarından ayırmaya yarayan
isim, terim, sembol, şekil veya
bunların bileşimidir.
İyi bir marka ismi seçiminde
dikkat edilmesi gereken
noktalar şunlardır:






1.Kısa ve sade
2.Kolay okunabilen
3.Fark edilebilen
4.Kolay hatırlanabilen
5.Ürünü çağrıştırabilen
6.Ambalaj ve etiketlere uyarlanabilen
7.Saldırgan,müstehcen ya da olumsuzluk
ifade etmeyen
8.Farklı dillerde olumsuz bir anlam
taşımayan





9.Her türlü reklam ortamına
uyarlanabilen
10.Marka haklarını zedelemeyen
11.Güncelliğini kaybetmeyen
12.Taklit unsuru taşımayan
13.Estetiği dışlamayan olmalıdır
MARKANIN
YARARLARI
SAĞLAYABILECEĞI
FAYDALAR





Ürünün tanınması ile hatırlanmasına ve
dolayısıyla ürüne talep oluşumuna
katkıda bulunur.
Tüketicilerden gelen talep
doğrultusunda aracı kurumları markalı
ürünlere yönlendirir.
Marka ve ürüne bağlılık oluşturabilir.
Üreticinin Pazar ve aracı kurumların
satış çabaları üzerindeki denetimini
artırır.
İyi tanınmış marka yeni ürünlerin
tutunmasını kolaylaştırır.
SAĞLAYABILECEĞI
FAYDALAR



Özellikle aracı kurumların kendi
markalarını kullanmaları,üreticilere
olan bağlılıklarını azaltır.
Aracı kurumlar ve özellikle
perakendeci kendi markaları ile
farklı bir imaj oluşturulabilir
Fason alım ya da imalatlarla
perakendeci kurumlar kendi
markalı ürünlerini daha düşük
fiyatla pazara sunabilirler.
SAĞLAYABILECEĞI
FAYDALAR




Tüketicinin ürünleri kolayca
tanımasını ve ayırt etmesini
sağlar.
Markalı ürünler belli bir kalite
ve garanti güvencesi sunar
Satış sonrası hizmetlere kolay
ulaşabilme olanağı verir.
Marka güvenirliği ölçüsünde
tüketicinin satın alma
kararlarının kolaylaştırır.
AMBALAJLAMA

Ürünün korunmasını sağlayan,
tüketicileri; üzerindeki marka ve
etiket bilgileri ile bilgilendiren ve
üreticilerle perakendeci kurumlar
açısından taşıma, depolama,
stoklama ve tutundurma
kolaylıkları sağlayan değişik
maddelerden yapılmış her türlü
muhafaza ambalaj olarak
tanımlanır.
Ambalajın işletmeye maliyeti olmakla
birlikte, faydaları da çoktur.




Mamulün taşınmasını
kolaylaştırır.
Kırılmasını,bozulmasını, deforme
olmasını önleyerek, dış olumsuz
etkenlerden korur.
Malın farklılaştırmasını sağlar
Tutundurma çabalarına katkıda
bulunur.
MA
Pazarlama karmasının temel karar
değişkenlerinden ikincisi fiyatlandırma
kararlarıdır. İşletme yönetiminin
ürününe fiyat koyarken çeşitli çıkar
gruplarını gözeterek fiyat kararlarını
vermesi gerekmektedir. Bu çıkar
grupları; müşteriler, rakip kuruşlar,
aracı kurumlar, üretim faktörleri,
hükümet ve işletmenin diğer bölüm
yöneticileridir.


Yönetim fiyatlandırma kararlarını
etkileyen çeşitli faktörler vardır.
Mamulün üretim ya da alım
maliyeti, talep miktarı, rekabet
durumu , hedef Pazar payı, fiyat
stratejisi ve pazarlama karmasının
diğer unsurları etkili olmaktadır.


Fiyatlandırma amaçları çok
çeşitlidir.
İşletmenin varlığını koruyabilmesi,
devamlılığını sağlaması, karını
maksimize etmesi, nakit akımları
fiyatlandırma kararlarına
bağımlıdır. Küçük işletmeler nasıl
bir fiyat politikası uygulaması
gerektiği konusunda gerçekte
kararsızlardır. Piyasada yaygın
olan inanış, tüketicileri çekebilmek
için fiyatın mümkün olduğunca

Düşük fiyat politikasının
sürdürebilirliği ise,
maliyetlerin düşük tutulmasına
bağımlı olmaktadır.
Günümüzde yoğun rekabet
ortamı işletmeleri rekabetçi
fiyatlandırma politikası
izlemeye adeta zorlamaktadır.
YENI KURULAN KÜÇÜK IŞLETMELER
DIĞER PAZARLAMA KARMASI
UNSURLARI ILE DE UYUMLU OLMAK
ÜZERE IZLEYEBILECEKLERI IKI
GENEL STRATEJI MEVCUTTUR;


1.Pazarın kaymağını
alma,
2.Pazara nüfuz etme,
6.2.3.2.1.FIYATLANDIRMA
YÖNTEMLERI






Küsüratlı fiyatlandırma
Fiyat hattı
Lider fiyatlandırma
Coğrafik fiyatlandırma
Fırsatçıl fiyatlandırma
İskontolar
Çoklu fiyatlandırma
TUTUNDURMA

Promosyon olarak da bilinen
tutundurma,
“ Bir işletmenin mal veya
hizmetinin satışını kolaylaştırmak
amacıyla üretici-pazarlamacı
işletmenin denetimi altında
yürütülen, müşteriyi ikna etme
amacına yönelik, bilinçli,
programlanmış ve eş güdümlü
faaliyetlerden oluşan bir iletişim
sürecidir”.
IÇINDE YER ALAN
YÖNTEMLER ŞUNLARDIR:
1.Kişisel satış: “Satış yapmak
amacıyla satışçının bir veya daha
fazla potansiyel alıcı ile yüz yüze
görüşmesidir”.

2.Reklam: “mallar,hizmetler veya
fikirlerin,geniş kitlelere
duyurulması ve benimsetilmesi
amacıyla bir ücret
karşılığında,kişisel olmayan bir
biçimde sunulmasıdır”.
AMAÇLARLA YAPILIR.




Yeni mamulü pazara sunmak veya
yeni Pazar bölümlerine girmek,
Dar bir zümrenin kullandığı malı
geniş kitlelerin kullanmasını
sağlamak,
Firma imajı veya markaya
bağımlılık yaratmak,
Firmayı ve malın özelliklerini
anlatarak satışçılara yardımcı
olmak,



Talep düzeyini korumak için dönemsel
kullanım zamanı ve miktarını değiştirmek,
Satış elemanlarının ulaşamadığı kitlelere
ulaşamamak,
Tüketici ürün konusunda bilgi
verip,eğitmek.
3.SATIŞ TEŞVIK

Satış teşvik, “karşılığında
genellikle bir ücret
ödemeden radyo, TV ve
benzeri basın yayın
araçlarında işletme,
yönetici veya mallar ya da
hizmetler hakkında
yayınlanan ticari haber,
röportaj, resim vb.
şekillerdeki tanıtıcı
SATIŞ TEŞVIK AMAÇLARI
ŞUNLARDIR:





Diğer pazarlama bileşenlerinin
etkinliğini artırmak,
Reklam ve kişisel satış çabalarına
destek olmak ve onların etkinliğini
arttırmak,
Satışları kısa dönemde artırmak,
Müşteri ve/veya mağaza trafiğini
arttırmak,
Tüketici veya müşterinin marka
ve/veya mağaza bağımlılığını
korumak,arttırmak,



Ürün ya da diğer pazarlama
bileşenlerinde yapılan yeniliği
vurgulamak, güçlendirmek,
bütünlemek.
Planlanmamış, anında
güdülenmiş satın almaları
artırmak,
Müşterilere veya tüketicilere
bir değer aktarmak,




Müşteriler, tüketiciler, kanal
üyeleri, firma satış elemanları
ve diğer grupları motive etmek,
Satış sıkıntısını geçici olarak
gidermek,
Tüketiciyi ürünü denemeye
yöneltmek,
Rekabeti zayıflatmak.
HALKLA ILIŞKILER

Halkla ilişiler, “bir kişi veya
örgüte karşı kamuoyunun
tavrını değerleyip,
organizasyonun kamuoyu
nezdinde saygınlık ve itibar
kazanabileceği strateji ve
politikaların izlenmesidir.
TUTUNDURMA ARAÇLARINA
KIYASLA BAZI AVANTAJ VE
DEZAVANTAJLARI VARDIR:
Avantajları :





Reklam ve kişisel satış
çabalarında daha düşük
maliyetli olması,
Reklamdan daha güvenilir
olması,
Reklamlara oranla daha fazla
okunması ve dikkat çekmesi,
Daha fazla bilgi içermesi,
Gerekli zamanlarda
DEZAVANTAJLARI




mesaj üzerinde kontrol yetkisi
olmaması,
Bir kerelik yayınlanması ve sınırlı
yayılması,
Belirli bir tarifeye bağlı olmamakla
birlikte,yüksek bedeller ödenebilmesi,
Yayınlanma şansının kişisel ilişkilere
bağlı olması
6.2.3.4.DAĞITIM
Dağıtım,üretilmiş olan
mamullerin üreticiden
tüketiciye akışına ilişkin
bütün faaliyetleri kapsar.
Dağıtım kanalı, “bir malın
üreticiden tüketiciye
hareketinde izlediği yol”
olarak tanımlanmaktadır.
TÜKETIM MALLARINDA DAĞITIM KANALLARI

ÜRETİCİ

TOPTANCI, ANA BAYİ

KÜÇÜK TOPTANCI,ARA BAYİ

PERAKENDE İŞLETMELERİ

TÜKETİCİLER
6.2.4.GİRİŞİMSEL
PAZARLAMA

Girişimsel pazarlama geleneksel
pazarlama yönetiminden farklı
olarak ilişkilere ağırlık verilmesi
esasını dayanak almaktadır. Bu
nedenle de ilişkisel pazarlama
olarak da tanımlanmaktadır.
Girişimsel pazarlamanın esası
rakiplerini anlamak,onların
uyguladıkları yöntemlere piyasayı
ikna edebilecek karşı bir duruş
gelişmektir.
GIRIŞIMSEL PAZARLAMA-GELENEKSEL
PAZARLAMA

Müşteri ile çok yakın ve
sık iletişim kurmayı
teşvik etmekte.
Tekrarlanan satışları
teşvik etmekte. Müşteri
hizmetlerine odaklı olma.
Toplam kaliteye odaklı
olma.uzun vadeli
performansa odaklı olma

Sınırlı iletişim. Tek satın
almaya yönelim. Sınırlı
müşteri hizmetleri.
Mal/hizmet faydalarına
odaklı olma. Ürün
kalitesine odaklı olma.
Kısa vadeli performansa
odaklı olma.

Küçük işletmelerin büyüklerle rekabet etmesi
onların uygulamalarını yapması kuşkusuz
beklenemez.pazarın spesifik belirli bir
kısmına hizmet etmesi ve onların spesifik
beklentilerini karşılaması çalışması en doğru
strateji olacaktır. Büyüklerin sahip olduğu
kaynaklara sahip olmayan küçükler niş
pazarlarda kuvvet olabilmekte ve pazarın
konumlandırmasını buna odaklanması
gerekmektedir.



Küçük işletmeleri yatırım yapmaktan alıkoyan
pazara giriş engelleri mevcuttur. İşletmenin niş
potansiyeli yakalayabilmesi için,bu engelleri
çok iyi analiz etmesi gerekir. Küçük
işletmelerin karşılaştığı belli başlı engeller
şunlardır:
1.Farklılaştırıcı beceriler,
2.Para

3.Profesyonel lisans

4.İhtisas isteyen bilgi,beceri ve yetenek.

5.Mamul ya da süreçlere ilişkin mülkiyet

6.2.5.PAZAR
ARAŞTIRMASI

Girişimci bir işe başlamadan önce Pazar
araştırması yapmak durumundadır.Pazar
araştırması risk ve belirsizliği azaltmak,
işletmenin uygulaması gereken pazarlama
stratejisini belirlemeye yardımcı olması
bakımından önemli olmaktadır. Özellikle
yeni bir işletme kurma aşamasında bilgiye
olan ihtiyaç daha fazladır.

Pazar araştırmasında kullanılan iki
yöntem mevcuttur; saha araştırması ve
masa üstü araştırma. Birincil veriler saha
araştırması yolu ile toplanırken;ikincil
veriler ise,halihazırda yayınlanmış diğer
birey ya da kurumların çalışmalarıdır.
SAHA VE MASA ÜSTÜ
ARAŞTIRMALARIN AVANTAJ
VE DEZAVANTAJLARI




Saha araştırması
avantajları
İhtiyaçları tam olarak
karşılar
Kalitenin kontrol altında
olması.
Güncel olması
Dezavantajları
pahalı olması,zaman alıcı
olması, rakiplere nerde
olduklarını söyleyebilmesi




Masaüstü araştırma
Ucuz olması
Çabuk elde edilir olması
İyi bir bilgi altyapısıdır.
Dezavantajları
işinize özgün olmaması
Tamamlanmamış yada doğru
olmayabilir.
Güncelliğini yitirmiş olabilir.


KAYNAK: SERPİL DÖM
GİRİŞİMCİLİK VE KÜÇÜK İŞLETME
YÖNETİCİLİĞİ KİTABI
GENEL İŞLETME
355
KONULAR
1.
2.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
TOPLAM ÖĞRENCİ SAYISI: 30 KİŞİ.
356
3.
İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER - 1. HAFTA.
ORGANİZASYON - 2. HAFTA.
İŞLETME KURMA AŞAMALARI (3) - 3. HAFTA.
İŞLETME TÜRLERİ (HUKUKİ YAPILAR) (3) - 4. HAFTA.
YÖNETİM FONKSİYONU (3) - 5. HAFTA.
ÜRETİM/İŞLEMLER YÖNETİMİ (3) - 6. HAFTA.
PAZARLAMA FONKSİYONU (3) - 7. HAFTA.
FİNANSMAN FONKSİYONU (3) - 8. HAFTA.
MUHASEBE FONKSİYONU (3) - 9. HAFTA
TEDARİK (SATINALMA) FONKSİYONU (3) - 10. HAFTA.
İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (3) - 11. HAFTA.
İŞLETME BİLGİ SİSTEMİNİN YÖNETİMİ (3) - 12. HAFTA.
ULUSLARARASI İŞLETMECİLİK (3) - 13. HAFTA.
İŞLETMECİLİKLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR


FAYDA: İHTİYAÇLARI GİDEREN MAL YA DA HİZMETLERİN
İNSANI TATMİN ETME ÖLÇÜSÜDÜR.

MAL VE HİZMET: İNSAN İHTİYAÇLARINI KARŞILAYAN
MADDİ UNSURLARA MAL, DİĞERLERİNE HİZMET DENİR.

TÜKETİM: MAL VE HİZMETLERİN İNSAN İHTİYAÇLARININ
KARŞILANMASI İÇİN KULLANIMIDIR. ANCAK TÜKETİM ARA
KULLANIM OLMAYIP NİHAİ KULLANIMDIR. ÖRNEĞİN BİR
FIRININ UN KULLANIMI TÜKETİM DEĞİL, ARA
KULLANIMIDIR. EKMEK KULLANIMI TÜKETİMDİR.
357
İHTİYAÇ: KARŞILANDIĞI ZAMAN İNSANLARA MUTLULUK
VEREN, KARŞILANMADIĞI ZAMAN İSE SIKINTI VEREN BİR
DUYGU VE BİR HİSTİR. “DOYURULMAMIŞ BİR ARZU YADA
İSTEĞİN YARATTIĞI İÇSEL GERİLİM DURUMUDUR”.
İŞLETMECİLİKLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR

TALEP: BELİRLİ BİR ZAMAN İÇİNDE BELİRLİ FİYATLARLA,
BELİRLİ BİR YERDE SATIN ALINMAK İSTENEN MAL VE
HİZMET MİKTARIDIR.
ARZ: BELİRLİ BİR SÜRE İÇİNDE BELİRLİ BİR FİYATTAN
SATILMAK İSTENEN MAL MİKTARINA DENİR.

FİYAT: MAL YA DA HİZMETİN DEĞİŞİM DEĞERİNE DENİR.

FAYDA: ÜRETİLEN MAL VE HİZMETLERİN
İNSANLARINİSTEK VE İHTİYAÇLARINI KARŞILAMA
ÖZELLİĞİNE FAYDA DENİR. İŞLETME FAALİYETLERİ, MAL
VE HİZMETLERİN ÜRETİM VESATIŞI BEŞ TEMEL FAYDA
ORTAYA ÇIKARTIR.
A) ŞEKİL FAYDASI YARATMA
B) YER FAYDASI YARATMA
C) ZAMAN FAYDASI YARATMA
D) MÜLKİYET VE DEĞİŞİM FAYDASI YARATMA
E) BİLGİ FAYDASI YARATMA
358

İŞLETMECİLİKLE İLGİLİ TEMEL
KAVRAMLAR
359
ÜRETİM:
İHTİYAÇ DUYULAN MALLARIN MİKTARLARININ VE
FAYDALARININ ARTTIRILMASINA DENİR. MALLARIN FAYDASI
DÖRT ŞEKİLDE ARTAR:
1.
ŞEKİL DEĞİŞİKLİĞİ YOLUYLA ÜRETİM. ÖR: SÜTÜN YOĞURT
OLMASI.
2.
MEKAN DEĞİŞİKLİĞİ YOLUYLA ÜRETİM. ÖR: ANTALYA’DAKİ
MEYVENİN BAŞKA YERLERE NAKLEDİLMESİ.
3.
ZAMAN DEĞİŞİKLİĞİ YOLUYLA ÜRETİM. ÖR:
KONSERVECİLİK.
4.
MÜLKİYET DEĞİŞİKLİĞİ YOLUYLA ÜRETİM. ÖR: BİR ARSAYI
SATARAK ORAYA FABRİKA KURULMASI.
İŞLETMECİLİKLE İLGİLİ TEMEL
KAVRAMLAR
1.
EMEK: ÜRETİMDE KULLANILAN BEDENSEL VE ZİHİNSEL
GÜÇTÜR.
2.
SERMAYE:ÜRETİMDE KULLANILAN BİNALAR,
MAKİNELER VE HER TÜRLÜ ARAÇ GEREÇTİR.
3.
TABİAT (TOPRAK): MALLARIN ÜRETİMİNDE
KULLANILAN HERTÜRLÜ YER ALTI VE YER ÜSTÜ DOĞAL
KAYNAKLARDIR.
4.
MÜTEŞEBBİS (GİRİŞİMCİ): ÜRETİM FAKTÖRLERİNİ
BİRARAYA GETİRİP ÜRETİM YAPAN VE ÜRETTİKLERİNİ
DE PİYASAYA KAR AMACIYLA SUNAN KİŞİ YA DA
KURULUŞTUR.
360
ÜRETİM FAKTÖRLERİ:
MALLARIN ÜRETİMLERİNDE KULLANILAN ÇEŞİTLİ
GİRDİLER YA DA UNSURLARDIR. BUNLAR DÖRT ANA BAŞLIK
ALTINDA TOPLANABİLİR:
İŞLETMECİLİKLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR

SERMAYE: FİNANSMAN AÇISINDAN SERMAYE; BORÇLANARAK ELDE EDİLEN ORTA
VE UZUN VADELİ FONLAR, ORTAKLARDAN HİSSE SENEDİ VB. YOLLARDAN ELDE
EDİLEN FONLAR İLE İŞLETME FAALİYETLERİ SONUCU ELDE EDİLEN
DAĞITILMAYAN KARLAR, YEDEK AKÇELER VE KARŞILIKLARDAN MEYDANA
GELMEKTEDİR.

MADDİ SERMAYE: MAKİNE, BİNA, TAŞIT ARAÇLARI GİBİ TÜM MADDİ
UNSURLARDIR.

MADDİ OLMAYAN SERMAYE: İMTİYAZ, LİSANS, ALAMETİ FARİKA, İHTİRA BERATI,
SİGORTA PRİMLERİ VE İŞTİRAKLER.
A) İMTİYAZ: BAZI HAK VE ÇIKARLARIN ÖZEL KİŞİ VE KURULUŞLARA
VERİLMESİDİR.
B) LİSANS: BİR İŞ YADA TİCARİ İŞLEMİN YAPILABİLMESİ İÇİN KİŞİ/KURULUŞLARA
İZİN VERMEK İÇİN DÜZENLENEN SÖZLEŞMEDİR.
C) ALAMETİ FARİKA: MARKA DEĞERİ VEYA AYIRT EDİCİ ÖZELLİK OLARAK DA
ADLANDIRILAN BİR HAKTIR.
D) İHTİRA BERATI: İHTİRA BERATI İLE DEVLETİN KORUMASINA KAVUŞAN BİR
TEKNİK BULUŞ, KORUNDUĞU SÜRECE BAŞKALARI TARAFINDAN UYGULANAMAZ.
361
MUHASEBE AÇISINDAN SERMAYE; İŞLETME SAHİPLERİNİN İŞLETMEDEN OLAN
ALACAĞI ŞEKLİNDE TANIMLANIR. YANİ İŞLETMENİN BİLANÇOSUNDA YER ALAN
AKTİF VE PASİF ARASINDAKİ OLUMLU FARK OLARAK BELİRTİLEBİLİR.
İŞLETMECİLİKLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR


FİNANSMAN: DİĞER ÜRETİM FAKTÖRLERİNİ (EMEK, DOĞA,
GİRİŞİMCİ) HAREKETE GEÇİRMEK İÇİN KULLANILAN PARA.

REKABET: PİYASADA FİRMALARIN BİRBİRLERİ ALEYHİNE
GİRİŞTİKLERİ FAALİYETLERDİR.

KALİTE: BİR MAL YA DA HİZMETİN İNSANLARI TATMİN ETME
ÖZELLİĞİ, DERECESİDİR.
362
İŞLETME: İNSANLARIN İSTEK VE İHTİYAÇLARINI KARŞILAMAK
AMACIYLA ÜRETİM FAKTÖRLERİNİ OPTİMAL (EN UYGUN)
ŞEKİLDE BİR ARAYA GETİREREK, MAL VEYA HİZMET ÜRETİP
SATIŞA SUNAN, TEMEL OLARAK KAR, SOSYAL FAYDA VE
DEVAMLILIK AMACI GÜDEN EKONOMİK BİRİMLERE İŞLETME
ADI VERİLİR.
İŞLETMECİLİKLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR
ETKİLİLİK: AMACA ULAŞMA DERECESİDİR.

ETKİNLİK: KALİTE VE VERİMLİLİĞİ İÇİNDE BULUNDURUYOR.
EN YENİYİ EN İYİ BİÇİMDE YAPMAK.

VERİMLİLİK: DAHA AZ GİRDİYLE DAHA ÇOK ÇIKTI YAPMAK.

KAR: GELİRLER VE GİDERLER ARASINDAKİ OLUMLU FARK.

RASYONEL: AKILCI DAVRANIŞ.
363

İŞLETMECİLİKLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR

VERİMLİLİK (PRODUCTIVITY):
VERİMLİLİK YÖNETİMİN BİR FONKSİYONU OLARAK TANIMLANMAKTADIR.
364
VERİMLİLİK = ÜRETİLEN TOP. MAMUL MİK. / KULLANILAN HAMMAD. MİK.
VERİMLİLİK = ÇIKTI / GİRDİ = ÜRETİM SONUCU / ÜRETİM GİRDİLERİ.
(HAMMADDE, İŞGÜCÜ, MAKİNE, ENERJİ, ZAMAN, SERMAYE VERİMLİLİĞİ).
VERİMLİLİK DOĞRU İŞTE, DOĞRU ZAMANDA DOĞRU YERDE, DOĞRU BİÇİMDE
YAPILMALIDIR. DÖNEMLER (3 AYLIK, VB.) İTİBARİ İLE VERİMLİLİK
HESAPLANMALIDIR.
EĞİTİM, AR-GE, DARBOĞAZLARI GİDEREREK İYİ BİR BAKIM, OPTİMUM SÜREÇ
KOŞULLARINDA ÇALIŞTIRMA, KAPASİTE ARTTIRIMI, KAPASİTENİN ETKİN
KULLANIMI VERİMLİLİĞİ ARTTIRIR.
VERİMLİLİK ARTIŞINDA ÇALIŞMA YÖNTEMİ DE (İŞİN YAPILIŞ BİÇİMİ, ÇALIŞANIN
YAPTIĞI HAREKET, KULLANILAN ARAÇ, İŞ YERİ DÜZENİ, MALZEME
HAREKETLERİ, ÜRETİM ARAÇLARININ KULLANIM TARZI, VB.) ÖNEMLİDİR.
İŞLETMECİLİKLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR
VERİMLİLİK ARTIŞI;
 MALİYET AZALTARAK : ÇIKTI
GİRDİ



BÜYÜMEYİ BAŞARARAK : ÇIKTI
GİRDİ
DAHA SÜRATLİ ÇALIŞARAK : ÇIKTI
GİRDİ
KISINTIYA GİDEREK : ÇIKTI
GİRDİ
ETKİN ÇALIŞARAK : ÇIKTI
GİRDİ
365

İŞLETMECİLİKLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR

ETKİNLİK (EFFICIENCY): KAYNAK KULLANIMI.
FAALİYET SONUCU AMAÇLARA NE ÖLÇÜDE ULAŞILDIĞINI ARAŞTIRMA
ÇABALARIDIR.

366
ETKİNLİK= GERÇEKLEŞTİRİLEN DURUM / AMAÇLANAN DURUM.
ETKİLİLİK (INFLUENCY): HEDEFLERE ULAŞMA.
ETKİLİLİK = GERÇEKLEŞEN ÇIKTI / PLANLANAN ÇIKTI.
1) Kaynak Kullanımı: etkinlik
2)
Hedeflere
Ulaşma:
Etkililik
Kötü: (-;+)
Etkili fakat etkin değil bazı kaynaklar
boşa gidiyor.
İyi: (+;+)
Etkili ve etkin hedeflere ulaşılıyor,
kaynaklar
iyi
kullanılıyor,
yüksek
performans.
Ne etkili ne etkin: (-;-)
Hem hedefler başarılamıyor, hem de
bazı kaynaklar boşa gidiyor.
Etkin fakat etkili değil: (+;-)
Hedeflere
ulaşılamamakla
kaynak kullanımı iyi.
beraber
İŞLETMECİLİKLE İLGİLİ TEMEL
KAVRAMLAR







367

KÜRESELLEŞME: MAL, FİKİR, EMEK, DÜŞÜNCE VE BİLGİNİN DÜNYA
ÇAPINDA HAREKETLENMESİ.
 TEKNOLOJİK SEBEPLER: İLETİŞİM VE ULAŞIM OLANAKLARININ
ARTMASI.
 SİYASİ SEBEPLER: SERBEST TİCARET İSTEĞİ.
KÜLTÜR: İNSANIN BİREYSEL VE TOPLU YAŞAMINI ANLAMADA,
DÜZENLEMEDE VE YAPILANDIRMADA KULLANDIĞI İNANÇLAR VE
ADETLER SİSTEMİDİR.
SİSTEM: BİRBİRİ İLE ANLAMLI İLİŞKİLER İÇERİSİNDE BULUNAN
ELEMANLAR TOPLULUĞUDUR.
YÖNETİM: BAŞKALARI ADINA İŞ GÖRDÜRMEK.
YÖNETİCİ: KAR VE RİSK BAŞKASINA AİT OLMAK ÜZERE, BAŞKASININ
NAM VE HESABINA ÜRETİM FAKTÖRLERİNİ BİR ARAYA GETİREN VE
BUNLARI ÜRETİME YÖNLENDİREN KİŞİDİR.
GİRİŞİMCİ: KENDİ NAM VE HESABINA YANİ KAR VE RİSK KENDİSİNE
AİT OLMAK ÜZERE ÜRETİM FAKTÖRLERİNİ BİR ARAYA GETİREREK
BUNLARI YÖNLENDİREN KİMSE.
LİDER: BELLİ AMAÇLAR DOĞRULTUSUNDA KİŞİLERİN GRUPLARI
HAREKETE GEÇİREN KİMSE.
MOTİVASYON: BELLİ AMAÇ DOĞRULTUSUNDA KİŞİLERİN ARZU VE
İSTEKLERİNİ HAREKETE GEÇİREN GÜÇ.
İŞLETME YÖNETİMİNE GİRİŞ
İŞLETME KAVRAMI:
İŞLETME; ÜRETİM FAKTÖRLERİNİ BİR ARAYA GETİREREK PAZAR İÇİN
İKTİSADİ MAL VE HİZMET ÜRETEN VE/VEYA PAZARLAYAN
EKONOMİK, TEKNİK VE HUKUKİ BİRİMLER OLARAK
TANIMLANABİLİR.



İŞLETMELER BAŞKALARININ İHTİYAÇLARINI KARŞILAMAK
ÜZERE MAL VE HİZMET ÜRETİRLER.
İŞLETMELER İKTİSADİ MAL VE HİZMET ÜRETİRLER. İKTİSADİ
MAL VE HİZMETLERİN ÖZELLİĞİ, FAYDA YARATMALARI VE KIT
OLMALARIDIR.
İŞLETMELERİN BU ÜRETİMİ GERÇEKLEŞTİREBİLMELERİ
ÜRETİM FAKTÖRLERİ ADI VERİLEN EMEK, DOĞA, SERMAYE VE
BİLGİNİN BİR ARAYA GETİRİLMESİNE BAĞLIDIR.
368
İŞLETMELER; GÜNLÜK YAŞANTIMIZIN ÖNEMLİ BİR PARÇASINI
OLUŞTURMAKTA, İNSAN GEREKSİNİMLERİNİN BÜYÜK BİR
BÖLÜMÜNÜ KARŞILAMAKTADIR. BU İŞLETMELER ÇEŞİTLİ
TÜRLERDE VE BÜYÜKLÜKTEDİR.
İŞLETMENİN FONKSİYONLARI
369
BİR İŞLETMEDE FARKLI NİTELİKTE FAALİYETLER
GERÇEKLEŞTİRİLMEKTEDİR. BU FAALİYETLER İŞLETMENİN İÇİNDE
BULUNDUĞU SEKTÖRE GÖRE FARKLILIK GÖSTERMEKTE,
İŞLETMENİN BÜYÜKLÜĞÜNE GÖRE BAĞIMSIZ DEPARTMANLAR
HALİNDE GRUPLANDIRILMAKTA VEYA
GRUPLANDIRILMAMAKTADIR.
GENEL ANLAMDA BİR İŞLETMEDE GERÇEKLEŞTİRİLEBİLECEK FARKLI
NİTELİKTEKİ FONKSİYONLAR ŞÖYLE BELİRTİLEBİLİR:
- ÜRETİM
- PAZARLAMA
- FİNANSMAN
- İNSAN KAYNAKLARI
- MUHASEBE
- AR-GE
- HALKLA İLİŞKİLER
- YÖNETİM
- TEDARİK
İŞLETMENİN FONKSİYONLARI
ÜRETİM, PAZARLAMA, İNSAN KAYNAKLARI VE FİNANSMAN
FONKSİYONLARI İŞLETMENİN TEMEL FONKSİYONLARINI
OLUŞTURMAKTADIR.
YÖNETİM İSE İŞLETMENİN GENEL FONKSİYONUDUR. YÖNETİM
DİĞER BÜTÜN FONKSİYONLARA YÖNELİKTİR. İŞLETMENİN
BÜTÜN FONKSİYONLARININ PLANLANMASI, ÖRGÜTLENMESİ,
YÖNELTİLMESİ, KOORDİNASYONU VE KONTROLÜ; DİĞER BİR
İFADEYLE YÖNETİMİ SÖZ KONUSUDUR.
DİĞER FONKSİYONLAR İSE İŞLETMENİN YARDIMCI
FONKSİYONLARI OLARAK KABUL EDİLMEKTEDİR.
370
BU FONKSİYONLARDAN;
İŞLETMENİN ÇEVRESİ

İŞLETMENİN DIŞ ÇEVRESİ, İŞLETMENİN SINIRLARI
DIŞINDA KALAN ANCAK ONUN FAALİYETLERİNİ
ETKİLEYEN HER ŞEY OLARAK KARŞIMIZA
ÇIKMAKTADIR.
İŞLETMENİN YAPI VE İŞLEYİŞİNİ ETKİLEYEN ÇEVRESEL
UNSURLAR YAKIN ÇEVRE VE GENEL ÇEVRE İLE BU
ÇEVRELERDE YER ALAN FAKTÖRLERİN KÜRESEL
BOYUTUNU İFADE EDEN KÜRESEL ÇEVRE OLARAK ÜÇ
GRUPTA İNCELENEBİLİR.
371
BİR ÖRGÜTÜN ÇEVRESİ, ÖRGÜTÜN PERFORMANSIN
ETKİLEYEN İÇ VE DIŞ FAKTÖRLERİN TOPLAMINDAN
OLUŞUR.
İŞLETMENİN ÇEVRESİ
YAKIN ÇEVRE:
TÜKETİCİLER, FİNANS KURULUŞLARI, SENDİKALAR, TEDARİKÇİLER VE
RAKİPLERDEN OLUŞUR. BU KURUM VE KURULUŞLAR İŞLETMENİN
FAALİYETLERİ ÜZERİNDE DOĞRUDAN ETKİLİDİRLER.
372
İŞLETMENİN İÇ ÇEVRESİ
ÇALIŞANLAR
KURUM KÜLTÜRÜ
YÖNETİM YAPI VE SİSTEMLERİ
DAVRANIŞ, İLİŞKİLER VE
DİNAMİKLER
İŞLETMENİN ÇEVRESİ








KÜRESEL ÇEVRE:
FAALİYET GÖSTERİLEN VEYA İŞBİRLİĞİ YAPILAN ÜLKELER VE BU
ÜLKELERDE YER ALAN KURUM VE KURULUŞLAR.
373

GENEL ÇEVRE:
İŞLETMENİN FAALİYETLERİ ÜZERİNDE DOLAYLI BİR ETKİYE
SAHİPTİR. BU KAPSAMDA YER ALAN FAKTÖRLER ŞUNLARDIR:
-TEKNOLOJİK ÇEVRE
-SOSYO-KÜLTÜREL ÇEVRE
-POLİTİK ÇEVRE
-YASAL ÇEVRE
-EKONOMİK ÇEVRE
-DOĞAL ÇEVRE
-DEMOGRAFİK ÇEVRE
İŞLETMENİN DIŞ
ÇEVRESİ
GENEL (MAKRO)
ÇEVRE
POLİTİK ÇEVRE
YASAL ÇEVRE
EKONOMİK ÇEVRE
TEKNOLOJİK ÇEVRE
SOSYOKÜLTÜREL ÇEVRE
DEMOGRAFİK ÇEVRE


YAKIN (SEKTÖR/İŞ) 
ÇEVRESİ
RAKİPLER
TEDARİKÇİLER
TÜKETİCİLER
SENDİKALAR
FİNANS
KURULUŞLARI
İŞLETMENİN İÇ ÇEVRESİ
ÇALIŞANLAR
KURUM KÜLTÜRÜ
YÖNETİM YAPI VE SİSTEMLERİ
DAVRANIŞ, İLİŞKİLER VE
DİNAMİKLER
KÜRESEL ÇEVRE
FAALİYET GÖSTERİLEN
YABANCI ÜLKELERDEKİ
KURUM/KURULUŞLAR
(TEDARİKÇİLER,
TÜKETİCİLER, VB.)
374
©2004 S.K.Mirze
POLİTİK
TÜKETİCİLER YASAL
RAKİPLER
ULUSLARARASI ÇEVRE
ÇALIŞANLAR
KURUM KÜLTÜRÜ
YÖNETİM YAPISI
SİSTEMLER
DAVRANIŞ, İLİŞKİLER, DİNAMİKLER
DEMOGRAFİK
İŞLETME İÇİ ÇEVRE
EKONOMİK
TEDARİKÇİLER
YAKIN(SEKTÖREL) ÇEVRE
SOSYOKÜLTÜREL
GENEL ÇEVRE
TEKNOLOJİK
375
DIŞ ÇEVRE: GENEL/MAKRO ÇEVRE VE SEKTÖR/İŞ ÇEVRESİ
GENEL/MAKRO ÇEVRE
EKONOMİ
376
TEDARİKÇİLER
RAKİPL
ER
İKAMELER
İŞLETME
MUHTEMEL
RAKİPLER

YAKIN (SEKTÖR/İŞ)
ÇEVRESİ
ALICIL
AR

POLİTİK ÇEVRE
377
İŞLETMENİN FAALİYETTE BULUNDUĞU ÜLKEDE, MERKEZİ VE YEREL
RESMİ MAKAMLARIN VE BUNLARIN BAĞLI KURULUŞLARININ SİYASİ
OTORİTESİNİ SAĞLADIĞI VE KULLANDIĞI ORTAM
 REJİMLER
 İKTİDAR-MUHALEFET İLİŞKİLERİ
 POLİTİK İSTİKRAR
 İŞ HAYATINA MÜDAHALE
 ÖZELLİŞTİRME EĞİLİMLERİ …. vb.
 YASAL ÇEVRE
POLİTİK ÇEVRE UNSURLARININ SOMUT KURALLAR HALİNE DÖNÜŞMÜŞ ŞEKLİDİR.
KAMU HUKUKU
 CEZA HUKUKU
 İDARE HUKUK VB.
ÖZEL HUKUK
 MEDENİ HUKUK
 TİCARET HUKUKU
 BORÇLAR HUKUKU VB.

EKONOMİK ÇEVRE









GSMH
ENFLASYON
VERİMLİLİK ORANLARI
İŞSİZLİK
ÖDEMELER DENGESİ
FAİZ ORANLARI
VERGİ ORANLARI
MÜŞTERİLERİN GELİR, BORÇLANMA, HARCAMA GÖSTERGELERİ
EKONOMİK KONJOKTÖR DEVRELERİ
 KRİZ DÖNEMİ
 CANLANMA DÖNEMİ
 REFAH DÖNEMİ
 GERİLEME DÖNEMİ
378
MAL VE HİZMETLERİN SINIRLI KAYNAKLARLA ÜRETİLDİĞİ,
TÜKETİLDİĞİ; KAYNAKLARIN, MAL VE HİZMETLERİN, GELİRİN
BÖLÜŞÜLDÜĞÜ
ORTAMDIR.
EKONOMİK ÇEVRE
UNSURLARI:

SOSYO-KÜLTÜREL ÇEVRE
379
İNSANLARIN DEĞER YARGILARINI, TUTUM VE DAVRANIŞLARINI,
KÜLTÜREL ALIŞKANLIKLARINI, YAŞAM BİÇİMLERİNİ OLUŞTURAN VE
ETKİLEYEN UNSURLARIN BULUNDUĞU ÇEVREDİR.

DEMOGRAFİK ÇEVRE
NÜFUSUN YAPISI, ÖZELLİKLERİ, TRENDLERİ

TEKNOLOJİK ÇEVRE
YENİ ÜRÜNLER, SÜREÇLER, YENİ YAŞAM BİÇİMLERİ, BANKACILIK, İLETİŞİM, İŞ
HAYATI, REKABET AVANTAJI, TEKNOLOJİK GELİŞMELER, DİĞER ÇEVRESEL
UNSURLARDA DEĞİŞİM.

KÜRESEL ÇEVRE
ÜLKE DIŞINDAKİ FIRSAT VE TEHDİTLERİ BARINDIRAN POLİTİK, YASAL,
EKONOMİK VE SEKTÖREL OLAYLAR VE OYUNCULARI KAPSAR. SAVAŞ
OLASILIKLARI, ÜLKELER ARASI BİRLEŞME / AYRILMALAR, SERBEST TİCARET
BÖLGELERİ, GÜMRÜK BİRLİĞİ ANTLAŞMALARI, ORTAK PAZAR ANTLAŞMALARI,
GLOBALLEŞME EĞİLİMLERİ, AMBARGOLAR VE KOTALAR.

YAKIN (SEKTÖR/İŞ) ÇEVRE ANALİZİ
1. ANA PAZAR İNCELEMESİ
 PAZARIN YAPISI; FİRMA SAYISI,REKABET DURUMU, PAZARA GİRİŞ
ZORLUK DERECESİ
 PAZARIN SINIRLARI; ÜRÜN YAPISININ ÖZELLİĞİ, COĞRAFİ KONUM …
MİSYONDA YER ALIR.
 PAZARIN GELİŞME HIZI VE PAZAR HAYAT EVRESİ;
2. RAKİP FİRMA ANALİZİ
ESAS RAKİPLER: COCA COLA-PEPSİ, KODAK-FUJİ ,NİKE-ADİDAS,ÜLKER-ETİ,
İÇİM SÜT-PINAR SÜT. RAKİPLERİN MİSYONLARI, AMAÇLARI, VİZYONLARI,
STRATEJİLERİ VE YETENEKLERİ ARAŞTIRILIR.
380
İŞLETMENİN YAKIN ÇEVRESİ; GİRDİLERİNİ TEMİN ETTİĞİ, ÜRETİM
FAALİYETİNDE BULUNARAK ÜRETTİĞİ MAL VE HİZMETLERİ
MÜŞTERİLERİNE SATTIĞI VE BENZER MAL ÜRETEN RAKİPLERİ İLE
MÜCADELE ETTİĞİ ÇEVREDİR.
BEŞ GÜÇ FAKTÖRÜNE GÖRE CAZİP SEKTÖRLER:
 SEKTÖRE YENİ FİRMA GİRİŞLERİNİN ZOR OLDUĞU
 İKAME SEKTÖRLERİN ÖNEMLİ ALTERNATİF OLMADIĞI
 TEDARİKÇİLERİN VE MÜŞTERİLERİN PAZARLIK GÜCÜNÜN DÜŞÜK OLDUĞU
 RAKİPLER ARASI REKABETİN ŞİDDETLİ OLMADIĞI
SEKTÖRLERDİR.
381
3. REKABET ANALİZİ (PORTER’IN 5 GÜÇ FAKTÖRÜ)
a.
OLASI RAKİPLERİN TEHDİDİ
b.
İKAME ÜRÜNLERİN TEHDİDİ
c.
TEDARİKÇİLERİN GÜCÜ
d.
MÜŞTERİLERİN GÜCÜ
e.
RAKİPLER ARASI REKABETİN ŞİDDETİ
ÖRNEK: FREŞA’NIN YAKIN ÇEVRESİ
RAKİPLER
POTANSİYEL RAKİPLER
SABANCI
ÜLKER
COCA COLA
PEPSİ
SODACILAR
İÇ ÇEVRE
ENDÜSTRİ ÇEVRESİ
FREŞA
ALICILAR
BİREYLER
TOPTANCILAR
ZİNCİR MAĞAZA
BAYİLER
TEDARİKÇİLER
MEYVE AROMASI
ŞİŞE CAM
METAL KAPAK
ETİKET
AMBALAJ
382
İKAME ÜRÜNLER
KOLALAR
AYRAN
SU
SODALAR
MEYVE SULARI
AKMİNA
ANATOLİA

İÇ ÇEVRE FAKTÖRLERİ ÖRGÜTÜN BÜNYESİNDE YER ALAN VE ÖRGÜTÜN
PERFORMANSINI YAKINDAN ETKİLEYEN GÜÇLERDİR. İÇ ÇEVRE ANALİZİNİN
YAPILMASI İLE ÖRGÜTÜN HEM GÜÇLENDİRİLMESİ GEREKEN YÖNLERİ, HEM
DE YETKİNLİKLERİ (RAKİPLERİNE KARŞI ÜSTÜN OLDUĞU ALANLAR)
BELİRLENİR.
383
4. İÇ ÇEVRE ANALİZİ
ÖRGÜTÜN İÇ ÇEVRESİNİN ANALİZİ İLE ÜSTÜNLÜKLERİN VE ZAYIFLIKLARIN
BELİRLENMESİ MÜMKÜN OLUR. ETKİN STRATEJİ OLUŞTURMAK İÇİN
YÖNETİCİ ÖRGÜTÜ TANIMAK ZORUNDADIR.
ÖRNEK İÇ ÇEVRE FAKTÖRLERİ
ÖRGÜTSEL
FAKTÖRLER
*İLETİŞİM AĞI
*ÖRGÜTSEL YAPI
*HEDEFLER
*BAŞARILAR
*POLİTİKA,
*KURALLAR
*YÖNETİM
YETENEĞİ
İK FAKTÖRLERİ
*ÇALIŞMA İLİŞKİLERİ
*İNSAN KAYNAKLARI
TEMİNİ
*EĞİTİM
PROGRAMLARI
*TEŞVİK SİSTEMİ
*İŞGÜCÜ DEVRİ VE
*DEVAMSIZLIK
PAZARLAMA
FAKTÖRLERİ
ÜRETİM
FAKTÖRLERİ
FİNANSAL
FAKTÖRLER
*PAZAR
SEGMENTİ
*ÜRETİM STR.
*FİYATLAMA
STR.
*TUTUNDURMA
STR.
*DAĞITIM STR.
*FABRİKA
FAALİYET ŞEMASI
*AR-GE TEKNOLOJİ
*HAMMADDE ALIMI
*STOK KONTROLÜ
*TAŞERON
KULLANIMI
*FİNANSAL DURUM
*KARLILIK
*FAALİYETLER
*YATIRIM
FIRSATLARI
384
385
5. DIŞ ÇEVRE ANALİZİ VE YARARLANILAN TEKNİKLER
 SWOT ANALİZİ
 VARSAYIM / TAHMİN
 SAYISAL OLMAYAN – KALİTATİF
 SAYISAL - KANTİTATİF
 YARATICI TAHMİN TEKNİKLERİ
 SENARYO PLANLAMASI
SWOT ANALİZİ:
S : STRENGTH
ORGANİZASYONUN GÜÇLÜ/ÜSTÜN OLDUĞU YÖNLERİNİN
TESPİT EDİLMESİ DEMEKTİR.
W :WEAKNESS
ORGANİZASYONUN GÜÇSÜZ/ZAYIF OLDUĞU YÖNLERİNİN
TESPİT EDİLMESİ DEMEKTİR.
O :OPPORTUNİTY ORGANİZASYONUN SAHİP OLDUĞU FIRSATLARI İFADE
ETMEKTEDİR.
T :THREAT
ORGANİZASYONUN KARŞI KARŞIYA BULUNDUĞU TEHDİT VE
TEHLİKELERİ İFADE ETMEKTEDİR.
FIRSATLAR
REKABET ÜSTÜNLÜĞÜ
TEHDİTLER
ÜSTÜNLÜKLER
ZAYIFLIKLAR
FAALİYETLERİN TERKİ
386
DIŞ ÇEVRE VE PAZAR
STRATEJİK KARARLAR
DIŞ ÇEVRE
STRATEJİK KARARLAR
387
DIŞ
ÇEVRE
İŞLETMENİN KAYNAKLARI
İŞLETMENİN AMAÇLARI
1.
EKONOMİK AMAÇLAR
2.
SOSYAL AMAÇLAR.
EKONOMİK AMAÇLAR, FAALİYETLERDEN OPTİMAL BİR KAR ELDE
ETMEYE YÖNELİKKEN,
SOSYAL AMAÇLAR, İŞLETMENİN FAALİYETLERİ ÜZERİNDE ETKİLİ
OLAN ÇIKAR VE BASKI GRUPLARININ BEKLENTİLERİYLE
İLGİLİDİR.
388
GENEL ANLAMDA İŞLETMELERİN İKİ TÜR AMACA SAHİP OLDUKLARI
SÖYLENEBİLİR:
İŞLETMENİN AMAÇLARI
389
BAŞLICA EKONOMİK AMAÇLAR:
- KARLILIK
- BÜYÜME
- SÜREKLİLİK
İŞLETMENİN AMAÇLARI
390
SOSYAL NİTELİKLİ AMAÇLAR:
- TÜKETİCİNİN KORUNMASI
- DOĞANIN VE KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASI
- EĞİTİM VE KÜLTÜR, SANAT FAALİYETLERİNİN
DESTEKLENMESİ
- TOPLUMSAL DEĞERLER VE İŞ AHLAKI
- AYRIMCILIK YAPMAMA
- ÇALIŞMA HAYATININ NİTELİĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ
Download

Girişimcilik - İş İş`te Öğrenilmesin Projesi