10. HAFTA
PFS 107 EĞİTİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Yrd. Doç Dr. Fatma Betül Kurnaz
[email protected] KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi PFS 107
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
İçindekiler Madde İstatistikleri ................................................. Hata! Yer işareti tanımlanmamış. Madde Güçlüğü (Madde Güçlük İndeksi) ................................................................... 3 Madde Ayırıclığı (Madde Ayırıcılık İndeksi) .............................................................. 4 Alt‐üst grup Yöntemiyle Madde Güçlüğü ve Madde Ayırıclığı Hesaplama .......... 4 Kaynakça ............................................................................................................................ 6 KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 PFS 107
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
MADDE İSTATİSTİKLERİ
Madde Güçlüğü ( Madde Güçlük İndeksi)
Maddenin kolay mı zor mu olduğu konusunda bilgi verir. Maddenin doğru
cevaplanma oranı ya da doğru cevaplandırılabilme olasılığıdır. 0 ile 1 arasındadır. 0’a
yaklaştıkça madde zorlaşır, 1’e yaklaştıkça madde kolaylaşır. Aşağıdaki formülle
hesaplanır.
p: Madde güçlük indeksi
I: Toplam doğru yanıt sayısı
N: Toplam kişi sayısı
Yukarıda verilen formülden de anlaşılacağı gibi madde güçlük indeksi,
maddenin doğru yanıtlanma yüzdesini vermektedir. Ayrıca madde puanlarının
ortalamasını verdiği de unutulmamalıdır. Madde güçlük indeksini yorumlarken
aşağıdaki bilgiler kullanılabilir.
Madde
Güçlüğü (pj)
Yorum
0,00
Maddeyi tüm öğrenciler yanlış yanıtlamıştır. Maddenin ayırıcılığı,
varyansı ve standart sapması 0,00’dır. Bireysel farklılıkları
göstermede hiç etkili değildir.
0,01-0,19
Madde çok zordur.
0,20-0,39
Madde zordur. Zor ve çok zor maddeler seçme sınavları için daha
uygundur.
0,40-0,60
Madde orta güçlüktedir. Bireysel farkları belirlemede etkilidir.
Ayrıcılığının yüksek olması beklenir. Maddenin varyansı ve standart
sapması büyüktür. Testin güvenirliğine katkısı fazladır. Başarı
testleri için daha uygundur.
0,61-0,69
Madde kolaydır.
0,70-0,99
Madde çok kolaydır. Kolay ve çok zor maddeler öğrenme
eksiklikleri belirlemede daha uygundur.
1,00
Maddeyi tüm öğrenciler doğru yanıtlamıştır. Maddenin ayırıcılığı,
varyansı ve standart sapması 0.00’dır. Bireysel farklılıkları
göstermede hiç etkili değildir.
KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 3 PFS 107
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Madde Ayırıcılığı (Madde Ayırıcılık İndeksi)
Maddelerden elde edilen puanlarla testin bütününden elde edilen puanlar
arasındaki
korelasyondur.
Maddenin
bilen
öğrencilerle
bilmeyen
öğrencileri
birbirinden ayırabilmesidir. -1 ile 1 arasında bir değer alır. Korelasyon 1’e yaklaştıkça
ayırıcılık artar.
Madde Ayırıcılık
İndeksi (rx)
Yorum
0.30 ve üzerinde
ise
Madde konuyu iyi derecede bilen ve bilmeyen öğrencilere
birbirinden ayırabilmiştir. Güvenirliğe ve geçerliğe katkısı
yüksektir. İç tutarlığa katkısı fazladır.
0.29-0.20
arasında ise
Madde ayırıcılığı düşüktür. Soru düzeltilmelidir. Ancak
soru düzeltilemiyorsa ve testten çıkarıldığında kapsam geçerliği
daralacaksa
testte kalabilir.
0.19 ve altında
ise
Maddenin ayırıcılığı çok düşüktür. Soru kesinlikle düzeltilmeli
ya da böyle sorularda köklü değişiklikler yapılmalıdır.
Madde ayırıcılığın negatif olduğu durumlarda, maddeyi konuyu iyi derecede
bilen öğrencilerden çok konuyu bilmeyen öğrenciler doğru yanıtlamıştır. Böyle
maddeler, testin ölçtüğü özellikten farklı bir özelliği ölçüyor olabilir. Ayrıcılığı düşük
olan maddeler hem güvenirliği hem de geçerliği olumsuz yönde etkilemektedir. Böyle
maddeler testin iç tutarlığını düşürür. Madde ayırıcılığının seçenek analizi yoluyla
hesaplanmasına ilişkin bilgi yukarıda verilmiştir.
Alt-üst Grup Yöntemiyle Madde Güçlüğü ve Madde Ayırıcılığı Hesaplama
1. Bir testin ön deneme uygulaması yapılırken deneme grubuna uygulanır,
öğrenci puanları hesaplanır ve öğrenciler en yüksek puan alandan en
düşük puan alana doğru sıralanır.
2. En yüksek puanı alan % 27’lik grup ile en düşük puanı alan % 27’lik grup
belirlenir. Ortada kalan % 46’lık grup dikkate alınmaz. En yüksek puanı
alan % 27’lik gruba üst grup, en düşük puanı alan % 27’lik gruba alt grup
denir.
3. Her bir soru için tek tek seçenek analiz tablosu hazırlanır.
KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 4 PFS 107
5 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
4. Seçenek analiz tablosu yapılırken, üst gruptaki ve alt gruptaki öğrencilerin
hangi seçenekleri işaretlediği tek tek sayılarak tabloya yazılır. Aşağıda bir
testte yer alan bir soruya ait seçenek analiz tablosu örnek olarak
verilmiştir.
Grup
Üst
Alt
*Doğru yanıt
A*
56
22
B
10
18
Seçenekler
C
12
15
D
12
25
E
10
20
Toplam
100
100
Yukarıda verilen tablo incelendiğinde üst ve alt gruptaki öğrenci sayısının
eşit olduğu görülmektedir. Üst grupta 56, alt grupta ise 22 öğrenci doğru
yanıtı bulabilmiştir. Seçenek analizinde üst gruptaki (konuyu bilen)
öğrenciler tarafından daha çok işaretlenmelidir. Böyle olursa maddenin
ayırıcılığı
artar.
Doğru
cevabı
alt
gruptaki
öğrenciler
daha
çok
işaretlemişse sorunun ayırıcılığı negatif çıkar, soru kusurludur. Alt gruptaki
(konuyu bilmeyen) öğrenciler tarafından daha çok işaretlenmelidir. Yani
çeldiriciler konuyu bilen (üst grup) öğrencileri değil konuyu bilmeyen
öğrencileri şaşırtmalıdır. Bu durumda sorunun ayırıcılığı artar.
5. Seçenek analiz tablosunun oluşturulmasının ardından maddenin güçlük ve
ayırıcılık değerleri hesaplanır. Madde güçlüğü ve madde ayırıcılığı
yalnızca doğru cevap için hesaplanır. Aşağıda seçenek analizi yoluyla
madde güçlüğünün ve madde ayırıcılığının hesaplanmasına ilişkin
formüller verilmiştir.
ü
ü p: Madde güçlük indeksi
r: Madde ayırıcılık indeksi
Düst: Üst grupta soruyu doğru yanıtlayanların sayısı
Dalt: Alt grupta soruyu doğru yanıtlayanların sayısı
N: Toplam öğrenci sayısı
n: Bir gruptaki öğrenci sayısı
KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi PFS 107
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Kaynakça Baykul, Y. (2000). Eğitimde ve Psikolojide Ölçme Klasik Test Teorisi ve Uygulaması.
Ankara: ÖSYM Yayınları.
Crocker, L ve Algina, J. (1986). Introduction to Classical and Modern Test Theory.
Florida: Harcourt Brace Jovanovich College Publishers.
KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 6 
Download

gözat - Karabük Üniversitesi