Hasta görüşmesinin önemi
ve
Hasta görüşmesinde hekimin
görevleri
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
2
Amaç

Kişi merkezli yaklaşım

Uzun süreli hasta hekim ilişkisi

Hasta ile görüşme ve iletişim
becerilerinin geliştirilmesi
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
3
Öğrenim hedefleri

Bilgi
Görüşme sürecinin kavranması

Tutum
Hekimin görevlerini benimsemesi ve kişi
merkezli yaklaşım

Beceri
Hasta ile görüşmede iletişim becerilerinin
geliştirilmesi
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
4
ETKİLİ GÖRÜŞME

İstenen sonuçları sağlayan bir görüşmedir
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
5
Hastayla görüşmede



Bireylerin problemlerinin iyi
kavranması
Hastaların uyum ve memnuniyetinin
artırılması
Mesleki memnuniyetin artırılması söz
konusu olabilir
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
6
Etkili bir görüşme yapabilmek için;





doktorun eğitimi,
doktorun bilgi birikimi
doktorun tecrübesi
sahip olduğu iletişim teknikleri
sorun çözme yeteneği önemlidir.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
7
İletişimsizlik




İlk kural önce
DİNLE
Görüşmelerin %69’da hastanın sözü
ortalama ilk 18 saniye kesiliyor sadece
%2 konuşmaya devam edebiliyor.
Görüşmelerin yarısında hasta ve doktor
asıl sorun hakkında hemfikir değildir.
Doktorlar, hastaların ilk belirttikleri
sorunun asıl sorun olduğunu
düşünmektedir.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
8
İletişimsizlik




Genellikle görüşmeler doktor-merkezli bir
yaklaşım izlenerek yapılmaktadır.
Hastaların bilgileri anlama sorunları vardır
ve bunun önemli bir nedeni de doktorların
tıbbi terimler kullanmasıdır.
Hastanın ilk belirttiği sorun asıl sorunu
olmayabilir
Görüşmeler hasta merkezli yapılmalıdır
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
9
İletişimsizlik




Hastaların yaklaşık yarısı ilaçlarını almayı
unutmakta veya düzgün kullanmamaktadır.
Her yıl İngiltere'de boşa harcanan ilaç
bedeli 300.000.000 pound iken,
Doktor önerilerine uymamanın bedeli
yaklaşık 100 milyar Amerikan Dolarıdır.
Karar verme aşamasına ne kadar katılmak
istediğinin saptanması ve tedavi
seçeneklerinin tartışılması hasta uyumunu
daha da arttıracaktır.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
10
Görüşmede Doktorun Görevleri






Hastanın ana sorununu öğrenmeye
çalışmak,
Hastanın sorununa nasıl baktığını
anlamak,
Bu sorunun hasta ve ailesindeki fiziksel,
duygusal ve sosyal etkileri anlamaya
çalışmak,
Hastanın başlıca endişelerini kavramak,
Ne öğrenmek istediğini anlamak,
Anlatılanı anlayıp anlamadığını ve
öğrendiklerine tepkisi belirlemektir.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
11
Görüşme Süreci
Hasta gelmeden önce başlar.
 Hasta gelmeden önce hazırlanmak; birçok
belirsizliğin önüne geçebileceği gibi,
 Önceden tutulmuş not veya kayıt gibi
bilgileri gözden geçirmeyi sağlayacaktır.
 Ayrıca ortamın hastanın rahat edeceği ve
mahremiyetin korunabileceği şekilde
düzenlenmesi de, hastadan bilgi almayı
kolaylaştıracaktır.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
12
Görüşme Sürecinin Bölümleri
1.
2.
3.
4.
5.
Görüşmeyi başlatma
Bilgi toplama
İlişki kurma
Açıklama ve planlama
Görüşmeyi sona erdirme
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
13
1. Görüşmeyi başlatma bölümü



Hastanın sözünü kesmeden dikkatle
dinleme,
hastanın öğrenmek ve tartışmak
istediği tüm noktaları belirleme
görüşmenin gündemini oluşturma
yer alır.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
14
2. Bilgi toplama bölümü



sorunların belirlenmesi,
hastanın bakış açısının anlaşılması,
kısa bir özet yapılması.
(Kısa özet; hem hastanın sorunlarını
anladığını göstermek hem de
görüşmeyi yapılandırarak tıbbi bir
zemine oturtmak açısından iyi
olacaktır)
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
15
3. İlişki kurmak bölümü



Hastanın verdiği sözel veya sözel olmayan
ipuçlarını değerlendirerek sorunları
anlamaya yardımcı olur,
Burada hastanın sorunlarını empati
yaparak anlamaya çalışmak ve hastayı
konunun içine çekmek önemli unsurlardır,
Doktor da hastayı dinlediğini, anladığını
sözel veya sözel olmayan iletişim
yöntemleriyle belirtmelidir.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
16
4. Açıklama ve planlama bölümü




Hastaya bilgiler az miktarlarda, anlayıp
anlamadığını kontrol ederek vermek,
Hastanın beklentileri, endişeleri ve
düşüncelerini ortaya çıkarmak,
Hastaya önerilerde bulunmak ve hastanın
karar sürecine katılmasını sağlamak,
Karşılıklı olarak bir plan kabul edilince de,
planı gözden geçirmek ve kontrol etmek,
planı hastanın anlayıp anlamadığından
emin olmak çok önemlidir.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
17
5.Görüşmeyi sona erdirme bölümü


Güven oluşturmak sonraki görüşmeler
açısından çok önemlidir,
Bu bölümde doktor en çok zamanı kontrol
etmek, son anda ortaya konan yakınmalar
ve sorular için zamanın kalmaması
konusunda sıkıntı çekmektedir,
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
18
5.Görüşmeyi sona erdirme bölümü



Burada tatmin edici bir sonuç alınabilmesi,
etkin bir danışmanlığın yapılabilmesiyle
gerçekleşecektir.
Ayrıca son bir defa daha özetleme
yapılması, plan yürümediği takdirde
yapılacak işlerin planlanması,
Son kontrollerin yapılması gereken
işlerdir.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
19
Başarılı hasta-hekim görüşmesi için;






Dikkatli bir dinleme,
doktorun konuşmaya geç başlaması,
açık uçlu soruların sorulması,
hastanın soru sormasına olanak
tanınması,
görüşmenin hasta odaklı olması,
sözsüz iletişime dikkat edilmesi,
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
20
Başarılı hasta-hekim görüşmesi için;




hastanın anlayıp anlamadığının
kontrol edilmesi,
anlamayı kolaylaştırma,
sadece fiziksel değil psikososyal
sorunların da belirlenmesi,
tedavi seçeneklerinin belirlenip
hastanın da planların içine katılması
gerekmektedir.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
21
GÖRÜŞMENİN ETKİLERİ

KISA DÖNEM - HASTA MEMNUNİYETİ

ORTA DÖNEM - HASTA UYUMU

UZUN DÖNEM - SAĞLIK DURUMUNDA
İYİLEŞME
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
22
Görüşmedeki Tuzaklar



Hekimin iyi bir hasta görüşmesi yapma ve
tıbbi öykü alma başarısı, görüşme
tuzaklarına düşmeme yeteneği ile ilişkilidir.
Deneyimli-deneyimsiz tüm hekimler meslek
hayatları boyunca bu tuzaklarla
karşılaşabilirler.
Tuzakların farkında olmak ve görüşme
sırasında önerilen teknikleri kullanmak,
başarılı bir hasta-hekim ilişkisinin
kurulmasında yardımcı olacaktır.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
23
Görüşmedeki Tuzaklar
1- Doğrudan soru yöneltme
Hastanın kendi gündemini sorgulayamayabilir
En sık düşülen tuzaktır.
 Direkt sorularla yönlendirilmiş bir görüşme birim
zamanda çok az bilgi sağlar çünkü zamanın çoğu
görüşmecinin soruları kurgulaması ve sormasına
harcanır.
 Görüşmeci
eğer şans eseri uygun soruyu
kurgulamamışsa, hastanın vermek istediği bilgiye
hiç ulaşamayabilir.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
24
Görüşmedeki Tuzaklar
2- Neden-Niçin soruları
Suçluluk duygusuna yol açabilir
 Hastaları davranışları hakkında suçlu hissettirir
ve defansif (korumacı) bir tavra sürükler.
 Bir niçin sorusu sorarken suçlayıcı tarzlardan
kaçınmak çok zordur.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
25
Görüşmedeki Tuzaklar
“o ilacı niçin aldın?”
“O ilacı almanızdan bahsedin”
 “işi niçin bıraktın?”
“işi bırakmanız mı gerekti?”
 “niçin boşandın?”
“boşanmanızdan bahsetmek ister misiniz?”

Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
26
Görüşmedeki Tuzaklar
3- İma eden sorular
Cevabı kendi içinde taşır, hastaya fırsat
vermez

özellikle hasta doktor karşısında kendini alt
olarak hissediyorsa, uyumlu olma ihtiyacı
hissediyorsa bir çok yanlış bilgi edinilebilir
“Probleminiz hakkında konuşurken
solunumunuz biraz hızlıydı. Acaba o zaman
biraz sinirli miydiniz?”
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
27
Görüşmedeki Tuzaklar
4- Evet hayır soruları
Detayları vermez, hastanın geçiştirmesine
yol açabilir

Hastanın cevabı gerçeklerden çok o anki çevresine daha
bağımlı olabilir
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
28
Görüşmedeki Tuzaklar

Evet yanıtı




Memnuniyet yaratmak için mi (doktoru
dinlediğini, duyduğunu belirtmek için mi)?,
Doktorun o an duymak istediği cevabın o
olduğunu düşündüğünden mi ?,
Kaçındığı bir konuda çıkabilecek bir
tartışmayı engelleme isteğinden mi?,
Sadece gerçek bir yanıt mı?
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
29
Görüşmedeki Tuzaklar

Hayır yanıtı




Aynı fikirde olmadığını mı belirtmek
istemiştir?
Doktoru memnun etmek mi istemiştir?
Bir konuyu tartışmaktan mı kaçınmaktadır?
Gerçek bir yanıt mı vermek
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
30
Görüşmedeki Tuzaklar
5- Konuyu habersiz değiştirme
Görüşme akışını bozabilir
 Konu değiştirme zamanı geldiğinde en iyisi
hastaya görüşmenin gideceği yön hakkında
rehberlik yapacak “şimdi şu konu hakkında
konuşalım” benzeri bir köprü cümle
kullanılmalıdır.
 Aksi halde hasta hekimin kararsız olduğunu
düşünerek ona olan güvenini yitirebilir.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
31
Görüşmedeki Tuzaklar
6- Göz teması kurulmaması
Mimik ve jestler kaçırılabilir, hasta
dinlenmediği hissine kapılabilir
7-Geri bildirim yapılmaması
Hastaya anlaşılmadığı duygusunu
verir
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
32
Özet







Hasta ile iyi iletişim kurulması
Hastanın güveninin sağlanması
Geri bildirim verilmesi
Problemin tanımlanması
Tedavi planı yapılması
Hastanın karar verme sürecine katılması
Paylaşılmış anlayışa ulaşılması
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
33
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
34
Etkili bir görüşme yapabilmek için aşağıdakilerden
hangisi önemsizdir?
a) doktorun eğitimi
b) doktorun bilgi birikimi
c) meslekteki süresi
d) doktorun tecrübesi
e) sahip olduğu iletişim teknikleri

Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
35
Aşağıdakilerden hangisi görüşmede
doktorun görevi değildir?
a) Hastanın ana sorununu öğrenmeye çalışmak.
b) Bu sorunun hasta ve ailesindeki fiziksel,
duygusal ve sosyal etkileri anlamaya çalışmak.
c) Anlatılanı anlayıp anlamadığını ve
öğrendiklerine tepkisi belirlemektir
d) Görüşmeleri doktor-merkezli yaklaşım
izlenerek yapmak.
e) Hastanın sorununa nasıl baktığını anlamak.
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
36
Aşağıdakilerden hangisi görüşme sürecinin
bölümlerinden biri değildir?
a) Görüşmeyi başlatma
b) Bilgi toplama
c) İlişki kurma
d) Açıklama ve planlama
e) Ailesiyle görüşme
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
37
Aşağıdakilerden hangisi görüşmedeki
tuzaklardan biri değildir?
a)
b)
c)
d)
e)
Doğrudan soru yöneltmek
Konuyu haberli değiştirmek
Evet hayır soruları
İma eden sorular
Neden-Niçin soruları
Aile Hekimliği 1. Aşama Kursiyer Eğitimi
38
Download

Hasta_hekim_gorusmesi